Om 11 maharashtra final

Page 1

cetu³eefve<þ meceepe keÀer j®evee kesÀ efueS meceefHe&le Je<e&-18

DebkeÀ- 11

efmelecyej -I

( Heeef#ekeÀ )

veF& efouueer~ Yeejle kesÀ ceneceefnce je<ì^Heefle jeceveeLe keÀesefJebo keÀes j#eemet$ee yeebOeves kesÀ HeM®eeled jepe³eesieer ye´.kegÀ. ye=peceesnve GvekeÀe DeefYeJeeove keÀjles ngS~ Þeerceefle keÀesefJebo keÀes j#eemet$ee yeebOeles ngS ye´.kegÀ. ue#ceer~ meeLe nQ ye´.kegÀ. MegYekeÀjCe, ye´.kegÀ. meHevee Je ye´.kegÀ. jcee~

peveYeeJeveeDeeW keÀe mecceeve keÀjs He´MeemekeÀ

%eevemejesJej~ He´MeemekeÀeW keÀes peve YeeJeveeDeeW keÀes efkeÀmeer Yeer neuele ceW ve]pejDeboe]pe veneR keÀjvee ®eeefnS~ pevelee keÀer mecem³eeDeeW keÀes ienjeF& mes mecePekeÀj GvekeÀe efve³eceevegmeej mece³e Hej efvejekeÀjCe keÀjves Jeeues kegÀMeue He´MeemekeÀ ner me®®es peveefnlew<eer nQ~ GkeÌle efJe®eej ye´ïeekegÀceejer]pe kesÀ He´MeemekeÀ mesJee He´Yeeie Üeje Dee³eesefpele ef$eefoJemeer³e je<ì^er³e meccesueve ceW mJee³eÊe Meemeve SJeb Menjer efJekeÀeme ceb$eer Þeer®ebo ke=ÀHeueeves ves J³ekeÌle efkeÀ³es~ GvneWves keÀne efkeÀ ³eneb kegÀí Yeer keÀnvee met³e& keÀes jewMeveer efoKeeves kesÀ meceeve nw~ ³eneB mebmLeeve keÀer J³eJemLee He´Ceeueer meerKeves pewmeer nw~ nceejs keÀÊe&J³e mes meyekeÀes megKe efceues~ keÀne peelee nw pewmee nce keÀjWies-Jewmee ner nce heeSbies~ he´Yeeie keÀer DeO³e#ee jpe³eesefieveer DeeMee oeroer ves keÀne efkeÀ he´MeemekeÀ peerefJele ueesieeW mes mecye× nQ~ GvekeÀe nj HewÀmeuee ceeveJelee mes pegæ[e neslee nw~ cetu³eeW kesÀ meeLe ner GvekeÀes Deheves HewÀmeues uesves nesles nQ~ leYeer GvekesÀ HewÀmeues keÀejiej nesles nQ~ lees efve<He#e ªHe mes mecem³eeDeeW keÀe efvejekeÀjCe keÀjves kesÀ efueS jepe³eesie cesef[ìsMeve yengle GHe³eesieer nw, efpemes nceW DeHeves peerJeve ceW mLeeve osvee ®eeefnS~ Yeejle mejkeÀej kesÀ ceeveJe mebmeeOeve efJekeÀeme ceb$eeue³e kesÀ meef®eJe Deefveue mJeªhe ves keÀne efkeÀ peerJeve ceW efkeÀmeer Yeer metjle ceW efvejeMe

veneR nesvee ®eeefnS~ jepe³eesie kesÀ DeY³eeme mes DeeMeeJeeoer He´Je=efÊe efJekeÀefmele nesleer nw~ Kego keÀes peeveves keÀe ³eneb he´³elve keÀjW~ Kego keÀes peeveWies lees Deehe mekeÀejelcekeÀ Tpee& keÀe he´meej keÀjWies~ mebmLee kesÀ keÀe³e&keÀejer meef®eJe ye´.kegÀ. ce=l³egbpe³e ves keÀne efkeÀ He´Meemeve keÀes yesnlej lejerkesÀ mes ®eueeves kesÀ efueS He´Meemeve ceW DeeO³eeeqlcekeÀ, veweflekeÀ Je JeweqMJekeÀ cetu³eeW keÀe meceeJesMe DeeJeM³ekeÀ nw~ he´Yeeie keÀer jeä^er³e mecevJe³ekeÀ jepe³eesefieveer DeJeOesMe yenve ves keÀne efkeÀ Deepe ieerlee keÀe YeieJeeved DeehekeÀes mJee|Cece he´Meemeve keÀer keÀuee yelee jns nQ~ Jen keÀuee nw jepe³eesie keÀe DeY³eeme~ Fme keÀuee keÀes peevekeÀj Deehe Dehevee he´Meemeve GÊece jerefle mes keÀj heeSbies~ he´Yeeie kesÀ cegK³eeue³e meb³eespekeÀ ye´.kegÀ. njerMe ves meYeer he´efleefveefOe³eeW keÀe DeeYeej efkeÀ³ee leLee mebieþve Üeje keÀer pee jner mesJeeDeeW keÀer efJemleejHetJe&keÀ peevekeÀejer osles ngS mJe-He´Meemeve keÀes He´eLeefcekeÀlee osves Hej yeue efo³ee~ pe³ehegj #es$eer³e meb³eesefpekeÀe ye´ïeekegÀceejer hetvece ves jepe³eesie keÀe DeY³eeme keÀje³ee~ efouueer #es$eer³e meb³eesefpekeÀ ye´.kegÀ. Gefce&ue ves Yeer kegÀMeue He´MeemekeÀ kesÀ ceb$e yeleeS leLee keÀe³e&¬eÀce keÀe kegÀMeue meb®eeueve efkeÀ³ee~

ye´.kegÀ. DeeMee oeroer kesÀ meeLe oerHe He´pJeefuele keÀj GodIeeìve keÀjles ngS ceb$eer Þeer®ebo ke=ÀHeueeves, ye´.kegÀ. ce=l³egbpe³e, Deefveue mJeªHe, ye´.kegÀ. DeJeOesMe yenve, ye´.kegÀ. njerMe, ye´.kegÀ. Yejle, ye´.kegÀ. Gefce&ue, ye´.kegÀ. Hetvece, ye´.kegÀ. jervee leLee Dev³e~

ceeGCì Deeyet

Rs. 8.00

efouueer~ ceeveveer³e He´Oeeveceb$eer Þeer vejsvê ceesoer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS jepe³eesefieveer ye´.kegÀ. DeeMee oeroer~ meeLe nQ ye´.kegÀ. efJepe³e yenve, ye´.kegÀ. meefJelee, ye´.kegÀ. jIeg leLee ye´.kegÀ. keÀceuee~

Oece& Deewj keÀce& keÀes yevee³eW peerJeve keÀe DeefYeVe Debie %eevemejesJej~ Oece&-keÀce& peerJeve kesÀ DeefYeVe Debie nQ~ ye´ïeekegÀceejer mebieþve mJe³eb kesÀ peerJeve keÀer p³eesefle he´keÀeefMele keÀjves kesÀ meeLe efJeée mlej hej peveefnle keÀe³eeX keÀes cetle&ªhe osves ceW meceLe& nw~ GkeÌle efJe®eej Oeeefce&keÀ mesJee he´Yeeie Üeje Dee³eesefpele `Hejceelce %eeve Üeje megKe Je Meebefle' efJe<e³ekeÀ jeä^er³e meccesueve ceW Je=voeJeve ieerlee DeeÞece kesÀ mJeeceer [e@. DecejerMe ®esleve

Deewjbieeyeeo he´%ee he´meej Oecce mebmkeÀej keWÀê DeO³e#e efYekeÌKet efJeMetoevebo yeesOeer ceneLesje ves keÀne efkeÀ DeeOegefvekeÀlee kesÀ he´YeeJe mes [ieceieeleer DeO³eeeqlcekeÀlee keÀes mebyeue osves keÀe DeodYegle GoenjCe ye´ïeekegÀceejer mebieþve keÀer Deesj mes efJeée ceW Meeeqvle mLeeheve keÀjves keÀe keÀe³e& meyekesÀ mece#e nw~ owefnkeÀ OeceeX mes GHej GþkeÀj Deheves efvepeer mJeOece& keÀes hen®eevekeÀj SkeÀpegì nes peeSb~

Dee®ee³e& osJecegjejer yeeHet ves keÀne efkeÀ Fme %eeve mejesJej ceW ³ener efmeKee³ee peelee nw efkeÀ mel³e ner yeesuees~ ³eneB ceQves l³eeie, leHem³ee, He´sce keÀes osKee, ³eneB pees Yeer Dee³esiee Jen Fme mLeeve Je ³eneB keÀer He´eefHle³eeW keÀes keÀYeer Yetue veneR Hee³esiee, ³ene@B Hej DeekeÀj He´l³e#e ³en cenmetme neslee nw efkeÀ Hejceelcee efMeJe keÀer Demeerce ke=ÀHee ³eneB yejme jner nw~ ceneceC[uesMJej [e@. jeceke=À<Ce oeme

ef$eefoJemeer³e je<ì^er³e Oeeefce&keÀ meccesueve ceW MejerkeÀ ngS meYeer He´evleeW kesÀ Oece& He´efleefveefOe

efJeefYevve Oece& He´efleefveefOe³eeW kesÀ meeLe oerHe He´pJeefuele keÀjles ngS ye´.kegÀ. [e@. efvece&uee, ye´.kegÀ. ye=peceesnve, ye´.kegÀ. jeceveeLe, ye´.kegÀ. ceveesjcee leLee Dev³e~

ye´ïe®eejer ves J³ekeÌle efkeÀ³es~ heefì³eeuee mes DeeS ÞeerÞeer 108Dee®ee³e& DejefJebo cegefve ves keÀne efkeÀ Oece&ie´bLe ceeveJe keÀes mel³e Je DeeEnmee keÀer efMe#ee osles nQ, uesefkeÀve Gve efMe#eeDeeW keÀes ceve keÀer Yetefce hej DebkegÀefjle keÀjves kesÀ efueS efMeJe hejceelcee mes mebyebOe peesæ[vee ]peªjer nw~ %eevemejesJej efveosefMekeÀe jepe³eesefieveer [e@. efvece&uee ves keÀne efkeÀ DeefJeveeMeer megKe, Meeeqvle kesÀ efueS DeefJeveeMeer meÊee DeLee&led Deelcee Je hejceelcee keÀer mel³elee keÀes peevevee yengle ]peªjer nw~ Yejlehegj efme×heerþ kesÀ heerþeOeerMJej [e@. keÀewMeue efkeÀMeesj cenejepe ves keÀne efkeÀ ceeveJeer³e ®eefj$e efvecee&Ce keÀjvee meyemes hegC³e keÀe keÀe³e& nw~ GmekesÀ efueS jepe³eesie keÀe efve³eefcele DeY³eeme yesnlej Ghee³e nw~

jeä^er³e efmekeÌKe mebIe meef®eJe jIegJeerj eEmen ves keÀne efkeÀ efJeée ceW HewÀues DeveskeÀ OeceeX keÀes SkeÀ ceb®e hej SkeÀef$ele keÀj heefjJeej keÀer lejn peesæ[ves keÀe ye´ïeekegÀceejer mebieþve ves pees keÀe³e& efkeÀ³ee nw Jen DeefÜleer³e nw~ ye´ïekegÀceejer mebieþve kesÀ DeefleefjÊeÀ cenemeef®eJe ye´.kegÀ. ye=peceesnve ves keÀne efkeÀ mLeeF& megKe Meebefle kesÀ efueS mJe³eb kesÀ DeeqmlelJe keÀe he´keÀeMe nesvee ®eeefnS~ iegpejele efyeueerceesje mes DeeF& ye´ïeJeeefnveer megÞeer nsleue oeroer ves keÀne efkeÀ efMeJe hejceelcee mes ³eesie ueieeves mes ner Deelcee heeJeve yeveleer nw~ mJeeceer Meebleelceevebo peer ves keÀne efkeÀ DeY³eeme Je Jewjei³e mes nce Deelcee kesÀ cetue iegCeeW kesÀ meeLe JeemleefJekeÀ peerJeve peer mekeÀles nQ~

cenejepe uenefJelekeÀj peer ves keÀne efkeÀ ³en efJeMJeefJeÐeeue³e mecHetCe& efJeMJe ceW SkeÀcee$e Ssmee efJeMJeefJeÐeeue³e nw peneB mebmkeÀejeW keÀer efMe#ee oer peeleer nw leLee ceeveJe peerJeve keÀes Glke=À<ì yeveeves keÀer mesJee keÀer peeleer nw~ he´Yeeie keÀer jeä^er³e meb³eesefpekeÀe ye´.kegÀ. ceveesjcee ves keÀne efkeÀ %eeve SkeÀ he´keÀeMe nw pees ceve kesÀ meYeer he´keÀej kesÀ DebOekeÀej keÀes meceehle keÀj peerJeve ceW veF& Tpee& keÀe meb®eej keÀjlee nw~ ye´.kegÀ. meesceHe´Yee ves yelee³ee efkeÀ ³eLeeLe& mel³e keÀes peeveves mes ner Meebefle efceue mekeÀleer nw~ Oeee|cekeÀ mesJee he´Yeeie kesÀ cegK³eeue³e meb³eespekeÀ ye´.kegÀ. jeceveeLe, HeÀjeroeyeeo mes DeeS Meerleue cenejepe, jepe³eesie he´efMeef#ekeÀe ye´.kegÀ.kegÀvleer Deeefo ves Yeer DeHeves efJe®eej J³eÊeÀ efkeÀS~


2

DeeHekeÀe peerJeve jbieerve...mebieerve....!!! oes efce$e SkeÀ yeieer®es ceW yewþs nQ~ Gme yeieer®es ceW SkeÀ Heeveer kesÀ HeÀJJeejs ceW jbieerve yeuye ueies ngS nQ, FmeefueS GmekeÀe Heeveer jbieerve efoKelee nw~ otmejs HeÀJJeejs ceW jbieerve yeuye veneR ueies, FmeefueS GmekeÀe Heeveer meHesÀo ner efoKelee nw~ jbieerve yeuye Jeeuee HeÀJJeeje Leesæ[e keÀce]peesj Lee, FmeefueS GmekeÀe Heeveer GÀHej lekeÀ veneR Gþlee Lee, peyeefkeÀ meHesÀo Heeveer Jeeues HeÀJJeejs keÀe Heeveer yengle GÀB®eeF& lekeÀ Gþlee Lee~ SkeÀ efce$e kesÀ ceve ceW Fve ¢M³eeW keÀes osKe efJe®eej Dee³ee, Deewj Gmeves DeHeves efce$e keÀes keÀne ë `³eej! Fve oesveeW HeÀJJeejeW keÀes osKekeÀj cesjs ceve ceW SkeÀ efJe®eej GlHevve ngDee efkeÀ ceveg<³e keÀe peerJeve kewÀmee nesvee ®eeefnS, `jbieerve ³ee mebieerve'? GmekesÀ ceve ceW peye ³es He´Mve GlHevve ngDee, lees Ssmee njskeÀ J³eefkeÌle kesÀ peerJeve ceW keÀYeer lees GlHevve ngDee ner nesiee~' `ef]pevoieer keÀes kewÀmee ªHe osvee? ceve ceW SkeÀ yengle megboj mJeHve nw~ DeekeÀ<e&Ce kesÀ uegYeeJeves kesÀvê nQ, otmejer lejHeÀ DeveskeÀ keÀÊe&J³eeW keÀer - ye´.kegÀ. iebieeOej uecyeer keÀleej yeveer jnleer nw~ ³eefo ceQ keÀÊe&J³eeW keÀes ner cenlJe otbiee, lees peerJeve keÀer jbieervelee ojefkeÀveej nes peeSieer~' Je<eeX Henues keÀer SkeÀ efHeÀuce keÀe SkeÀ ieerle ³eeo Deelee nw, efHeÀuce keÀe veece Lee `nefj³eeueer Deewj jemlee' Fme efHeÀuce ceW SkeÀ He´sjCeeoe³eer ieerle Lee, efpemekeÀe Meyo DeYeer Yeer keÀeveeW ceW ietbpe jne nw~ `peerJeve kesÀ oes Henuet nQ - nefj³eeueer Deewj jemlee'~ peerJeve keÀe nce SkeÀ ner ¢eq<ìkeÀesCe mes cetu³eebkeÀve keÀjles nQ~ keÀF& ueesie peerJeve keÀes kesÀJeue ceewpe-MeewkeÀ-ceveesjbpeve-Yeesie-efJeueeme keÀer Jemleg ner ceeveles nQ~ HeefjCeecemJeªHe efJekeÀeme kesÀ DeveskeÀ DeJemej efvekeÀì nesves kesÀ yeeJepeto Yeer nce GmekesÀ ueeYe mes Jebef®ele jn peeles nQ~ GvekeÀe ceve kesÀJeue `nefj³eeueer' ³eeefve efkeÀ Hemeboeroe Jemleg kesÀ Heerís oewæ[-Yeeie ceW ner jnlee nw, Deewj ³etB ner GmekeÀe meeje mece³e yeerle peelee nw~ `jemlee' meeceves keÀer Deesj nw, uesefkeÀve Jees megiece veneR nw, Gyeæ[-Keeyeæ[, ìsæ{e-cesæ{e, keÀebìeW mes Yeje ngDee nw~ Ssmes jemles Hej ®euekeÀj efmeef× ³ee meHeÀuelee He´eHle keÀjves keÀe He´³eeme keÀjvee, ³eeefve efkeÀ ef]pevoieer ceW efceues ngS jbieerve #eCeeW keÀes ³etb ner Kees osvee~ pees peerJeve keÀes mebieerve yeveeves keÀer JekeÀeuele keÀjles nQ, GvekesÀ cegleeefyekeÀ peerJeve ceW pees keÀÊe&J³e kesÀ keÀce& keÀer GHes#ee keÀj kesÀJeue jbieerve #eCeeW kesÀ ner GHeemekeÀ yeveWies lees peerJeve ceW yengle kegÀí iebJee osves keÀer yeejer DeeSieer~ FmeefueS peerJeve keÀes mebieerve yeveeves kesÀ efueS pees kegÀí Yeer íesæ[vee Heæ[s, l³eeie keÀjvee Heæ[s, Jes íesæ[keÀj Yeer peerJeve keÀes mebieerve, ce]peyetle yeveevee ®eeefnS~ peerJeve keÀes Gvvele yeveeves kesÀ efueS `jbieerve Deewj mebieerve' oesveeW keÀer DeefleM³eesefkeÌle mes cegkeÌle yevevee ®eeefnS~ pewmes efkeÀ `ªHe Deewj yemeble', `jceCeerkeÀlee Deewj iecYeerjlee' keÀe meblegueve nes~ kesÀJeue jbieervelee mes Yejs peerJeve keÀe Deble HeÀerkeÀe Deewj keÀce]peesj yevee osiee~ Gmeer lejn peerJeve ceW Deevebo keÀer GHes#ee keÀj keÀe³eeX ceW [tyes jnkeÀj peerJeve kesÀ meeLe Dev³ee³e keÀjvee, ³es efvejmelee keÀes Deeceb$eCe osvee nw~ FmeefueS nkeÀerkeÀle ceW peerJeve ceW `jbieervelee Deewj mebieervelee' oesveeW keÀe mecevJe³e keÀjvee, ³ener ef]pevoieer keÀer me®®eer jerle nw~ ceOegjlee keÀer Yeer SkeÀ DeekeÀ<e&keÀ ce³ee&oe nesleer nw, Deewj keÀþesjlee keÀer Yeer SkeÀ meercee nesleer nw~ Deefle ceOegjlee Ye³eevekeÀ nw, ceveg<³e keÀes DeHeves ceve keÀe efcepeepe yeoueves keÀer ]peªjle nw~ ³eneB SkeÀ He´mebie keÀe GuuesKe keÀjvee Gef®ele nesiee efkeÀ... SkeÀ efove OeveJeeve efHelee DeHeves Heg$e keÀes ieebJe efoKeeves ues ie³ee, iejeryeer efkeÀmekeÀes keÀnles nQ, ³es DeHeves Heg$e keÀes efoKeeves kesÀ Fjeos mes~ ieebJe kesÀ SkeÀ Del³eble iejerye HeefjJeej kesÀ Kesle ceW Gmeves SkeÀ efove ieg]peeje~ He´Jeeme mes JeeefHeme Deeves kesÀ yeeo efHelee ves Heg$e mes Hetíeë `yesìe! He´Jeeme kewÀmee jne?' `yengle De®íe HeeHee' - yesìs ves peJeeye efo³ee~ `DeeHeves osKee vee efkeÀ ueesie efkeÀleves iejerye nQ!' - efHelee ves keÀne~ `neB, HeeHee!' - Heg$e ves peJeeye efo³ee~ `lees ³es meye osKekeÀj legceves ke̳ee meerKee?' - efHelee ves Hetíe~ yesìs ves keÀneë `ceQves osKee efkeÀ DeHeves Iej ceW lees SkeÀ ner kegÀÊee nw, Deewj GvekesÀ Heeme ®eej~ DeHevee mJeerefcebie Hetue meew efceìj uecyee nw, peyeefkeÀ GvekesÀ PejveeW keÀe keÀesF& Deble ner veneR! DeHeves yeieer®es ceW He®eeme FcHeesìx[ yeuye nQ, peyeefkeÀ GvekesÀ Heeme lees Deveefievele ®ecekeÀles efmeleejs nQ~ DeHeveer íle Deeies kesÀ Deebieve lekeÀ ner HengB®eleer nw, peyeefkeÀ GvekesÀ Heeme lees mecemle ef#eeflepe nw!' - Mes<e Hespe 6 Hej...

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

efmelecyej -I

ueeFì keÀe ke´ÀeGve Henvevee nw lees cebmee ceW Yeer meeOeejCe mebkeÀuHe ve neW JeC[jHegÀue yeeyee, JeC[jHegÀue [^ecee, yeeyee keÀnles nQ JeC[jHegÀue cesjs ye®®es, ke̳eeWefkeÀ DeYeer ³en veneR keÀnles Heg©<eeLe& keÀjWies, ³en nesiee, osKee pee³esiee... ³en Yee<ee veneR nw~ pees keÀjvee nw Deye keÀj ues~ ke̳ee keÀjvee nw? Hetíves keÀer yeele veneR nw~ kewÀmes keÀjvee nw, ³en Yee<ee veneR nw~ yeeyee He´wefkeÌìkeÀueer keÀnlee nw, Ssmes efcemeeue yevees pees legcekeÀes osKe DeewjeW keÀes Heg©<eeLe& keÀjvee menpe ueies~ pewmes yeeyee keÀje jne nw, nce keÀj jns nQ~ ceQ SkeÀ meskesÀC[ SkeÀ efceveì ©keÀleer ntB, njskeÀ DeHeves DeeHekeÀes osKes, mecePes He´wefkeÌìkeÀueer vew®egjue Ssmee keÀjs pees ³en veneR efkeÀ ceQ keÀjlee ntB! yeeyee keÀje jne nw, nce keÀj jns nQ~ mece³e keÀje jne nw, ³en mece³e Ssmee nw~ YeeJevee keÀje jner nw~ pewmee mees®eles nQ met#ce Ssmee Yeesieles nQ, FmeefueS mees®etb ke̳ee? keÀjs keÀje³es DeeHesner DeeHe, ceeveg<e kesÀ veener kegÀí neLe~ Deiej ceQ DeHeves DeeHekeÀes ceveg<³e mecePetbieer lees kegÀí veneR keÀj meketbÀieer, Hej ye´ïee cegKe JebMeeJeueer ye®®ee ntB lees keÀj ueWies~ DeYeer Yeer ceQ ye®®ee ntB vee, mìt[Wì ntB, pewmee yeeyee yevee jne nw Ssmee mewcHeue yeveer ntB! nceejs mJeHveeW ceW mebkeÀuHeeW ceW keÀceeF& nw~ Heæ{eF& ceW keÀceeF& yengle nw~ Heæ{eF& kesÀ yeeo keÀceeF& veneR nw, efpelevee Heæ{eF& Gleveer keÀceeF&~ Ssmes veneR ceQ keÀceeF& keÀes Deueie ìeFce

otbieer, veneR~ Heæ{eF& ceW ner keÀceeF& nes jner nw, DeewjeW keÀes Yeer DeeHe meceeve yeveeves kesÀ efueS cesnvele veneR nw~ efmeHe&À YeeJevee nw, Jen YeeJevee HengB®eleer nw~ HeÀewjve HeÀerefuebie Deeleer nw~ DeYeer cegPes DeYeeskeÌlee, DekeÀlee& neskeÀj jnvee nw~ keÀjvee nw lees Deye keÀjvee nw~ ke̳ee keÀjvee nw? cegKeæ[e osKe ues He´eCeer DeHeves oHe&Ce ceW~ oHe&Ce keÀes meeHeÀ keÀjvee~ yengle meeue Henues efkeÀmeer ves cesjs mes Hetíe efkeÀ cesef[ìsMeve ceW legce ke̳ee keÀjleer nes? ceQves keÀne oHe&Ce keÀes meeHeÀ keÀjleer ntB, KegMeer nesleer nw~ ³eesie ceW yewþs FOej osKevee, GOej osKevee Jesmì Dee@HeÀ ìeFce~ ³en DeeBKeW efkeÀmeefueS nQ? Ssmes Ssmes ³eneB JeneB osKeves kesÀ efueS? DeHeves keÀes, yeeyee keÀes efHeÀj DeewjeW keÀes osKeves kesÀ efueS ³en DeeBKeW nQ~ Henues DeHeves keÀes osKevee ceevee leermeje ves$e Keguevee~ ef$eves$eer kesÀ yeeo ef$ekeÀeueoMeea efHeÀj leerveeW ueeskeÀeW keÀer ceeefuekeÀ ntB vee~ Deepe yeeyee ves keÀne KegMeer mes cejvee efmeKee jne ntB, ke̳eeWefkeÀ mele³egie ceW lees Mejerj Ssmes íesæ[Wies, Hegjevee ngDee nw DeYeer ve³ee uesvee nw yeme, Jees DeY³eeme DeYeer keÀjvee nw~ Jen leYeer nesiee peye DeYeeskeÌlee, Demees®elee efHeÀj DekeÀlee& yeveWies~ ceQves kegÀí veneR efkeÀ³ee, HeÀefjMleeW kesÀ oesveeW neLe Ssmes nQ~ HetJe&peeW keÀe SkeÀ neLe Ssmes nw oelee~ mele³egie ceW Yeues jlve peefæ[le leepe nesiee, Jees Yeer

efove-jele meesles Keeles Heerles leepe Heæ[e ngDee nw ³eeefve ueeFì ueeFì ueeFì...~ lees ke̳ee Heg©<eeLe& keÀjW pees ³en HeÀerefuebie jns, ueeFì keÀe ke´ÀeGve oeoer peevekeÀer,cegK³e He´MeeefmekeÀe ncesMee Heæ[e jns! HeÀerefuebie ³eneB nw, ke´ÀeGve ³eneB nw~ me®®eer efoue ³eneB nw, keÀesF& Yeer cevmee mebkeÀuHe Leesæ[e Yeer meeOeejCe nw lees ke´ÀeGve veneR nesiee, FmeefueS Meevle, Meg×, Þes<þ, ¢æ{ mebkeÀuHe mes DeveskeÀ keÀe³e& DeHeves DeeHe nes jns nQ~ efmeHe&À mebkeÀuHe Dee³esiee ³en nesvee ®eeefnS~ De®íe nes pee³esiee, keÀesF& yeæ[er yeele veneR nw, yeeyee yewþe nw~ meejs keÀuHe ceW Ssmee yeeyee efHeÀj veneR efceuesiee~ meejs efJeMJe ceW Ssmee yeeyee veneR nw, efMeJeyeeyee lees veneR efceuesiee Hej ye´ïeeyeeyee Yeer veneR efceuesiee~ ye´ïeeyeeyee kesÀ Üeje nj cegjueer ceW yeeyee mecePeelee nw, Hej yegef× Meg× nes lees mecePe Deeleer nw~ DeYeer ogefve³ee osKe jner nw, nceejs ogëKe nlee&, Meeeqvle oelee keÀye neef]pej nesles nQ, keÀneB neef]pej nesles nQ? lees cesjer ceveesJe=efÊe Ssmeer nes pees cegPes osKe yeeyee keÀes osKeW~ yeeyee ves efoJ³e yegef×, efoJ³e ¢eq<ì oer nw~ yeeyee keÀnles nw He´ke=Àefle Yeer legcnejs ieues ceW mecHetCe& yeveves keÀe nej Henveeves kesÀ efueS yewþer ngF& nw~

mJe³eb, yeeHe Deewj HeeffjJeej mes mebleg<ìlee keÀe meìeaefHeÀkesÀì uees yeeyee ves nceW mecceeve efo³ee nw - legce mebleg<ì ceefCe³eeB nes~ pees mebleg<ì nesiee Jees ceefCe kesÀ cegDeeefHeÀkeÀ ®ecekesÀiee oeoer Ëo³eceesefnveer, ]peªj, ueeFì ceeFì Deefle. cegK³e He´MeeefmekeÀe ªHe nesiee, ke̳eeWefkeÀ ueeFì ®ecekeÀleer nw vee~ lees yeeyee ves keÀne nw, ceQ njskeÀ ye®®es keÀes osKelee ntB, SkeÀ-SkeÀ cesje ye®®ee ke̳ee ve]pej Deelee nw? mebleg<ìceefCe, Deewj mebleg<ì ceefCe keÀer efJeMes<elee ke̳ee nw? mebleg<ìceefCe keÀer efJeMes<elee ³en nesieer pees Jees DeHeves keÀes Yeer efHe´³e nessieer, yeeHe keÀes Yeer efHe´³e nesieer Deewj HeefjJeej keÀes Yeer efHe´³e nesieer~ leerveeW keÀes efHe´³e nw ceevee mebleg<ìceefCe nw~ keÀF& mecePeles nQ yeeyee cesjs mes mebleg<ì nw lees meyekegÀí nes ie³ee, ³ee ceQ yeeyee mes mebleg<ì ntB lees meyekegÀí nes ie³ee, uesefkeÀve veneR~ yeeyee keÀnles nQ HeefjJeej Yeer ]peªjer nw, ke̳eeW? ke̳eeWefkeÀ nce efmeHe&À Oece& mLeeHeve veneR keÀj jns nQ, Oece& kesÀ meeLe jep³e Yeer mLeeHeve keÀj jns nQ~ pees Yeer otmejs ef[JeeFve HeÀeome& Dee³es nQ, Jees kesÀJeue Oece& mLeeHeve keÀjles nQ, Heerís jep³e ®euelee nw~ uesefkeÀve yeeyee nceeje Oece& Deewj jep³e oesveeW meeLe-meeLe mLeeHeve keÀjles nQ~ lees HeefjJeej yengle DeeJeM³ekeÀ nw, nce keÀnW yeme ceQ ntB vee, lees jepee yeve pee³eWies? efkeÀme Hej jep³e keÀjWies? DeHeves GÀHej ner jep³e keÀjWies ke̳ee? He´pee lees ®eeefnS vee, FmeefueS yeeyee keÀnles nQ efkeÀ ³en ye´eïeCe HeefjJeej meejs keÀuHe ceW yengle H³eeje nw~ Hejceelcee yeeHe ves nce SkeÀ-SkeÀ keÀes keÀneB mes {tbæ{ kesÀ efvekeÀeuee nw~ efkeÀleves osMeeW kesÀ SkeÀ-SkeÀ keÀjkesÀ Dee³es nQ, Fbef[³ee ceW osKees keÀewve-keÀewve mes

ieebJe-ieebJe mes keÀneB keÀneB mes Dee³es nQ, efvekeÀeuee efkeÀmeves? YeieJeeve keÀes meYeer {tbæ{ jns nQ, efkeÀlevee efye®eejs He´³elve keÀjles nQ efkeÀ ns YeieJeeve, ns YeieJeeve~ Deewj ncekeÀes YeieJeeve ves Kego DeekesÀ {tbæ{ efue³ee, lees nw vee Yeei³e! lees yeeyee keÀnles nQ Ssmes SkeÀ SkeÀ ye´eïeCe HeefjJeej keÀer Deelcee yengle Yeei³eJeeve nw Deewj nceeje efkeÀlevee yeæ[e HeefjJeej nw~ lees HeefjJeej ceW Yeer H³eej ]peªjer nw~ lees pees mebleg<ìceefCe neWies GvekeÀe HeefjJeej mes Yeer H³eej nesiee~ nceW yeeyee mes lees H³eej nw, leye lees ³eneB HengB®es nQ ³ee jnles nQ~ DeHeves mes Yeer H³eej nesvee ®eeefnS, ceQ keÀewve ntB? yeeyee ves ncekeÀes efkeÀleves mJeceeve efo³es nQ, FmeefueS DeHeves DeeHemes Yeer H³eej nesvee ®eeefnS~ ceQ YeieJeeve keÀe ye®®ee ntB, keÀce Leesæ[sner ntB~ keÀYeer kegÀí meeOeejCe nes peelee nw lees Deboj mes Deevee ®eeefnS efkeÀ ceQ keÀewve Deewj cesje yeeyee keÀewve? nceejs HeefjJeej keÀe cele&yee ke̳ee nw? meejs keÀuHe ceW Flevee yeæ[e HeefjJeej neslee ner veneR nw, nes ner veneR mekeÀlee, ke̳eeWefkeÀ ³en lees cegKe keÀe HeefjJeej nw~ HeefjJeej ceW DeeHe SkeÀ SkeÀ keÀer efJeMes<elee osKees~ yeeyee ves njskeÀ keÀes keÀesF&-ve-keÀesF& efJeMes<elee oer ]peªj nw, uesefkeÀve Gme efJeMes<elee keÀes nce keÀe³e& ceW ueiee³eW ³ee veneR ueiee³eW, Jees nceejs GÀHej nw~ lees mebleg<ìceefCe Jener yeve mekeÀlee nw, mebleg<ì Jener jn mekeÀlee nw efpemekeÀes meJe& He´eeqHle³eeB neW~ Deiej keÀesF& Yeer DeHe´eeqHle nesieer lees mebleg<ìer veneR~ efkeÀleveer Yeer keÀesefMeMe keÀjsiee, uesefkeÀve Deiej keÀesF& Yeer mebleg<ìlee ceW keÀceer nw lees meoe KegMe veneR jnsiee~ YeieJeeve efkeÀmekeÀe nw Jees nceeje yeeHe nw, meyekegÀí nw~ lees nceejs ®esnjs Hej efkeÀleveer KegMeer nesveer ®eeefnS! ke̳eeWefkeÀ nceejs pewmee

KegMevemeerye keÀesF& veneR~ peye YeieJeeve yeeHe Yeer nes, efMe#ekeÀ Yeer nes, meleiegª Yeer nes~ DeYeer ogëKe yeæ{ jne nw, ³en lees meYeer peeveles nQ~ yeeyee keÀnlee Lee De®eevekeÀ ogëKe kesÀ Heneæ[ efiejWies~ nce ueesie mees®eles nQ Dee³eWies lees osKe ueWies~ SkeÀ keÀneveer nw Yeùer ceW ®eejes Deesj Deeie ueieer Leer efHeÀj Yeer efyeuueer kesÀ pees Hetbiejs Les, Jees mesHeÀ jns~ lees yeeyee keÀnles nQ DeeHe ye®®es meoe mesHeÀ nes, mesHeÀ jnWies, uesefkeÀve DeeHe jnceefoue oelee yeve keÀjkesÀ Fve ogëefKe³eeW keÀes Meeeqvle keÀer, MeefkeÌle keÀer, KegMeer keÀer efkeÀjCeW oes~ Ssmeer mesJee keÀjes Deewj meoe mJe³eb mes, yeeHe mes Deewj HeefjJeej mes mebleg<ìlee keÀe meìerefHeÀkesÀì Yeer uees~ lees njskeÀ DeHeves mes Hetís efkeÀ ³en leerveeW ner yeeleW DeHeves meeLe nQ? yeeyee keÀnles nQ mebmkeÀej efceueve keÀer jeme keÀjes~ pees Hegjeves mebmkeÀej yengle pevceeW kesÀ F&<³ee&, Üs<e, ke´ÀesOe, ueesYe kesÀ nQ Jees megKeer yeveves veneR osles~ pewmes neLe ceW neLe efceueekesÀ [ebme keÀjles nQ, Ssmes mebmkeÀej efceueve keÀer jeme ceevee SkeÀ oes ceW mebmkeÀej efceue pee³eW~ mebmkeÀej veneR efceueles nQ lees ®eejes meyepeskeÌì ceW mes kegÀí %eeve keÀer He´eeqHle ceW HeÀke&À nw, OeejCee ceW HeÀke&À nw~ nceW ®eejes meyepeskeÌì ceW HejHesÀkeÌì nesvee nw~ Ssmes veneR %eeve lees cesjs keÀes nw, IeCìe Yeer megvee mekeÀleer ntB, kewÀmeer Yeer ìe@efHekeÀ Hej yeesue mekeÀleer ntB Jees lees þerkeÀ nw, nw lees De®íe nw, uesefkeÀve ®eej ner meyepeskeÌì cesjs ceW nQ? Deiej ®eejes ner meyepeskeÌì nQ lees cesje mebmkeÀej efceueve ]peªj nesiee~ lees mebmkeÀej efceueve keÀer [sì yeeyee keÀes yeleevee~ Deiej meYeer efJeIve efJeveeMe nes ie³es lees nce DeHeves Iej ®eueWies efHeÀj DeHeves jep³e ceW Dee³eWies~


efmelecyej -I ye´ïe cegntle& jeef$e kesÀ Debeflece henj keÀe leermeje Yeeie nw~ efveêe l³eeie kesÀ efueS ³ener Þesÿ mece³e nw~ `ye´ïe' keÀe celeueye hejce lelJe ³ee hejceOeece nw Deewj `cegntle&' ³eeveer DevegketÀue mece³e~ otmejs MeyoeW ceW Fmes ner Dece=leJesuee Yeer keÀne peelee nw~ ye´ïe cegntle& ³ee Dece=le Jesuee keÀe efJeMes<e cenlJe nw- `Dece=le Jesuee' Meyo keÀe DeLe& nw Dece=le Jesuee...~ `Dece=le' celeueye Jen jme pees mLee³eer Decejlee os, Deewj `Jesuee' celeueye mece³e~ Dece=le Jesuee DeLee&le Ssmee mece³e pees peerJe keÀes ef®ejmLee³eer Decejlee oslee nw, efpeme he´keÀej Dece=le keÀer SkeÀ yetbo Yeer heer uesves mes peerJe keÀer ce=l³eg keÀYeer veneR nesleer, Jen Decej nes peelee nw, DeevleefjkeÀ ªhe mes Deevebo keÀes heelee nw, Gmeer he´keÀej Fme mece³e ceW kegÀí osj Yeer efkeÀ³ee ie³ee ³eesie-DeY³eeme Deelcee keÀes Gme DeeeqlcekeÀ Deevebo keÀer DevegYetefle keÀje oslee nw efpeme Deevebo keÀer DevegYetefle Dece=le heerves Jeeues keÀes nesleer nw~ Dece=leJesuee ³eeveer Jees Jesuee peye mJe³eb YeieJeeve Deheves ye®®ees keÀes Dece=le efheueeves Deelee nw Deewj Gme Dece=le keÀes pees veneR

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

Dece=leJesuee jnles nQ~ hejce Deelcee efMeJeyeeyee Gme mece³e Deheves JejoeveeW keÀer Peesueer Keesue keÀj jKeles nQ~ efpeme Deelcee keÀer efpeleveer #ecelee Jees Gleves Jejoeve pecee keÀj mekeÀleer nw~ meecetefnkeÀ ³eesieeY³eeme kesÀ oewjeve - Dece=le Jesues ceW Keeme - efkeÀmeer keÀes Yeer hetjer lejn mes ®ewlev³e neskeÀj yewþvee neslee nw~ Dece=le Jesues kesÀ O³eeveeY³eeme kesÀ mece³e veeRo SkeÀ yeæ[er ®egveewleer kesÀ ªhe ceW nceejs meeceves Keæ[er jnleer nw~ Hejceelcee peeveer peevevenej nesves kesÀ keÀejCe Fve yeeleeW keÀes De®íer jerefle mes peeveles nQ~ ³es ner keÀejCe nw efkeÀ Hejceelcee ves mee]HeÀ mee]HeÀ keÀne nw efkeÀ O³eeveeY³eeme kesÀ mece³e legcnejer DeeBKeW Kegueer jnveer ®eeefnS~ yebo DeeBKeeW ceW lees veeRo mecee³eer jnleer nw - Hejceelcee veneR~ Deye kegÀí yebo DeeBKeeW mes O³eeveeY³eeme keÀjves Jeeues leke&À keÀjWies efkeÀ veneR

keÀjvee ®eenles nes, Gme Deelcee keÀes mce=efle Üeje meeceves ueeDees Deewj Gme hej megKe Meebefle keÀer Je<ee& keÀjes~ Gmes mJeemL³e he´oeve keÀjes, Deewj Yeer De®ís Jee³eye´sMevme os mekeÀles nes~ efkeÀmeer keÀes mecePeevee nes, %eeve ceW ueevee nes, Gme mece³e Deheves mebkeÀuhe GvnW Yespees lees Jees Deelcee Fve Jee³eye´sMevme keÀes kewÀ®e keÀjsieer ke̳eeWefkeÀ meesles ngS Deelcee DeMejerjer nesleer nw~ efHeÀj iueesye keÀes meeceves jKe Hetjer me=eq<ì keÀes Meerleuelee keÀer Deewj Deheves menejs keÀer efkeÀjCeW HewÀueeDees lees DeJeM³e GvnW hengb®eWieer~ Fmemes nceeje hegC³e pecee nesiee~ ³es YeefJe<³e keÀer keÀceeF& keÀe mece³e nw ~ efnmeeye efkeÀleeye Deiej DeehekeÀe efkeÀmeer Deelcee kesÀ meeLe keÀæ[e efnmeeye efkeÀleeye nw lees Hejceelcee efye®eewefue³ee yevekeÀj DeehekeÀe efnmeeye efkeÀleeye Gme Deelcee kesÀ meeLe hetje keÀje oWies~ Hejceelcee DeehekesÀ meeceves nQ~ Deehe Deheves meeceves Gme Deelcee keÀes jKees~ Hejceelcee mes mekeÀejelcekeÀ Deewj HeefJe$e efkeÀjCeW uees Deewj Gme Deelcee hej [euees~ Gmes DeJeM³e

Dece=leJesues keÀer ceefncee Dehejcheej nw~ ³es Jees Je]keÌle nw peye he´ke=Àefle hetjer lejn Meeble Deewj heeJeve nesleer nw~ Gme mece³e ³es mebmeej Yeer Ssmee ueielee nw ceevees Jeleve yevee ngDee nes~ nceeje Dehevee Jeleve~ DeelceeDeeW keÀe Jeleve~ Dece=le Jesues ceW hejce Deelcee efMeJeyeeyee Deheves meYeer ye®®eeW mes efceueve ceveeves kesÀ efueS lew³eej yewþs jnles nQ~ hejce Deelcee efMeJeyeeyee Gme mece³e Deheves JejoeveeW keÀer Peesueer Keesue keÀj jKeles nQ~ efpeme Deelcee keÀer efpeleveer #ecelee Jees Gleves Jejoeve pecee keÀj mekeÀleer nw~ heer heelee ³eeveer Dece=leJesuee mes `De' nìe oW lees ke̳ee nesiee? `De' nìe oW lees keÀewve meer Jesuee jn peeSieer? lees pees mees³es ngS ueesie jnles nQ GvekesÀ efueS ce=leJesuee, Deewj pees Deehe Deewj nce ceW mes pees jepe³eesieer peeies jnles nQ Gve meye kesÀ efueS ³en nw Dece=leJesuee~ Fme Dece=leJesuee kesÀ Devoj pees meyemes henuee efve³ece nw... efkeÀleves yepes Megª neslee nw Dece=leJesuee? 2 yepes mes Megª neslee nw~ pees 2 yepes Gþ heeles nQ lees yengle De®íer yeele nw, hej nce ueesie pees ³eneB yeele keÀj jns nQ, pees Hejceelcee ves nceW efve³ece efo³ee nw~ 3.30 yepes nce ueesie GþW Deewj 3.30 yepes Gþves kesÀ yeeo efkeÀleves yepes mes efkeÀleves yepes lekeÀ ³eesie ®euesiee? megyen 4 mes 4.45 lekeÀ~ efkeÀmeer Yeer jepe³eesieer kesÀ peerJeve keÀer Henueer ce³ee&oe nw efkeÀ nce 4 mes 4.45 keÀe Dece=leJesuee keÀYeer Yeer efceme vee keÀjW~ hejceelcee efMeJe keÀer ³eeo kesÀ efueS Dece=leJesues keÀe mece³e meJe&Þesÿ nw~ Dece=leJesues keÀer ceefncee Dehejcheej nw~ ³es Jees Je]keÌle nw peye he´ke=Àefle hetjer lejn Meeble Deewj heeJeve nesleer nw~ Gme mece³e ³es mebmeej Yeer Ssmee ueielee nw ceevees Jeleve yevee ngDee nes~ nceeje Dehevee Jeleve~ DeelceeDeeW keÀe Jeleve~ Dece=le Jesues ceW hejce Deelcee efMeJeyeeyee Deheves meYeer ye®®eeW mes efceueve ceveeves kesÀ efueS lew³eej yewþs

- nce hetjer lejn mes peeie©keÀ nesles nQ Deewj veeRo keÀe he´YeeJe veneR jnlee nw~ O³eeveeY³eeme keÀjves Jeeues meYeer meeOekeÀeW mes DevegjesOe nw efkeÀ Jes hetjer leekeÀle mes DeeBKeW Kegueer jKeves keÀe DeY³eeme yevee ueW~ leYeer GvekeÀe mece³e Yeer meHeÀue nesiee Deewj Hejceelcee mes Dece=leJesues keÀer meejer he´eeqhle Yeer nes mekesÀieer~ Dece=leJesuee efJeefOe Dece=leJesues Gþ keÀj He´sÀMe neskeÀj Deueie mLeeve hej yewþ keÀj henues Deheves keÀes osKees, efHeÀj Deheves keÀes Ye=kegÀìer ceW osKees~ ceve yegef× keÀes kesÀeqvêle keÀjes~ Deye osKees Hejceelcee efmeleeje DeehekesÀ keÀcejs keÀer íle hej ®ecekeÀ jns nQ~ Jeneb Dehevee O³eeve ueieeDees~ yegef× ªheer hee$e Keesue oes~ ceve kesÀ leej Hejceelcee mes peesæ[ oes~ Deye Gvemes keÀjbì uees~ GvekeÀer MeefkeÌle³eeW keÀes Deheves Deboj Sye]pee@ye& keÀjes Je GvekesÀ iegCeeW keÀes efjmeerJe keÀjes~ efHeÀj Deehe Gvemes pees ceebievee ®eenles nQ Jees keÀnes~ Deheveer mecem³ee, Dehevee keÀesF& efJeMes<e keÀe³e& efpemeceW Deehe meHeÀuelee ®eenles nes Jees keÀnes, efpelevee nes mekesÀiee Hejceelecee DeJeM³e keÀjWies~ mesJee Fme mece³e Hejceelcee DeehekesÀ meeLe nQ, Jees DeehekeÀes os jns nQ~ Deehe efpemekeÀe Yeer keÀu³eeCe

Meebefle Yeer efceuesieer, Meerleuelee Yeer efceuesieer Deewj Jees Deelcee yeele keÀes mecePesieer Yeer~ Deehe Gmes meeceves jKe ceve ner ceve Gmemes yeele keÀjes ~ efJeIve efveêe Dece=leJesues meyemes yeæ[e efJeIve nw~ efveêe nceW peieves veneR osleer, DeefJeveeMeer keÀceeF& keÀjves veneR osleer~ efpememes ve nce Deheveer F®íe hetefle& keÀj heeles nQ, ve meHeÀuelee efceueleer nw, ve efnmeeye efkeÀleeye hetjs nes heeles nQ, ve nceejs ceW keÀesF& yeoueeJe Deelee nw, Deewj ve nce MeefkeÌleMeeueer yeve heeles nQ~ Dece=leJesuee nj ye´eïeCe Deelcee kesÀ efueS yengle cenlJehetCe& nw~ FmeceW nceeje ner HeÀe³eoe nw~ Hejceelcee efMeJe keÀe ueeæ[ h³eej heeves keÀer ³es GÊece yesuee nw~ FmeefueS efveêe peerle yevevee nw, ke̳eeWefkeÀ yeehe keÀe mvesn Deye Leesæ[s mece³e kesÀ efueS ner jne ngDee nw~ FmekesÀ yeeo ³es keÀuhe kesÀ yeeo ner efceuesiee~ Deiej DeYeer veneR efue³ee lees keÀuhe keÀuhe kesÀ efueS Fmes nce Kees oWies~ DeYeer nce Hejceelcee kesÀ efkeÀleves Yeei³eMeeueer ye®®es nQ pees Hejceelcee mJe³eb nce lekeÀ hengB®ekeÀj nceW efceueves Deeles nQ Deewj Deheves neLeeW mes pees ®eenes Jees osles nQ~ lees ns DeelceeDeeW! peeiees, mecePees, efveêe l³eeiees Deewj Hejceelcee keÀer he´eeqhle³eeW mes Deheves Deehe keÀes ceeueeceeue keÀj uees~ DeYeer veneR lees keÀYeer veneR~

3

ieebOeerveiej-iegpe.~ jep³eHeeue ceneso³e Dees.Heer. keÀesnueer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ]peesve [e³ejskeÌìj ye´.kegÀ.mejuee oeroer~ meeLe nQ ye´.kegÀ.kewÀueeMe yenve Je Dev³e~

ieesJee-HeCepeer~ jepe YeJeve ceW jep³eHeeue ceneso³ee ce=oguee efmevne keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. MeesYee~

je³eHegj-í.ie.~ jep³eHeeue ceneso³e yeuejece oeme ìb[ve keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.keÀceuee oeroer~ meeLe nQ ye´.kegÀ. meefJelee~

ef$eJesvêce-kesÀjue~ jep³eHeeue ceneso³e peeqmìme Heer.meoeefMeJece keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.efcevveer~

Hee@eqv[®esjer~ GHejep³eHeeue [e@. efkeÀjCe yesoer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.keÀefJelee~

veerce®e-ce.He´.~ j#eeyebOeve kesÀ HeeJeve HeJe& Hej mesJeekesÀvê ceW Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW #es$e kesÀ meYeer YeeF& yenveeW keÀes j#eeyebOeve efncceleveiej-iegpe.~ v³ee³eeOeerMeeW keÀes j#eemet$e yeebOeves kesÀ HeM®eeled veewieebJe-ce.He´.~ ke=Àef<e efJe%eeve kesÀvê He´cegKe JeerCee HeeCeer ÞeerJeemleJe keÀe DeeO³eeeqlcekeÀ jnm³e yeleeles ngS ye´.kegÀ.meefJelee SJeb ye´.kegÀ. ®evêHegj-cene.~ ceneHeewj Debpeefue IeesìskeÀj keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. mecetn ef®e$e ceW GvekesÀ meeLe ye´.kegÀ. G<ee leLee ye´.kegÀ. ³eesefielee~ keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled He´meeo osles ngS ye´.kegÀ. veboe~ mvesnue~ meeLe nQ ye´.kegÀ. oerHekeÀ~ megjsvê~


4

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

efmelecyej -I

mece³e He´yebOeve veneR.... uesefkeÀve mJe-He´yebOeve DeHeves neLe ceW

ieebOeerveiej-iegpe.~ ceeveveer³e cegK³eceb$eer efJepe³e ©HeeCeer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.mejuee oeroer~ meeLe nQ Þeerceefle ©HeeCeer, ye´.kegÀ.kewÀueeMe yenve Je ye´.kegÀ. leeje~

YegketÀce-HegCes(cene.)~ ye´.kegÀ. [e@. oerHekeÀ njkesÀ Üeje efveefce&le `efJeMJe keÀer meyemes íesìer jeKeer' He´efme× meceepemesJeer He¨eefJeYet<eCe Þeer DeCCee npeejs keÀes yeebOeles ngS ye´.kegÀ. ªHee~ meeLe nQ [e@. njkesÀ leLee ye´.kegÀ. efieeflekeÀe~

ieleebkeÀ mes Deeies... He´Mveë iegmmee vee nesves keÀe ³es celeueye veneR nw efkeÀ nceves Gmes mJeerkeÀej keÀj efue³ee nw! GÊejë nceW ³en mees®evee ®eeefnS efkeÀ mJeerke=Àefle keÀYeer Yeer vesiesefìJe veneR nesleer nw~ FmeefueS DeeHekeÀes efpeve-efpeve yeeleeW mes ef®eæ{ nesleer nw, GmeceW kegÀí efveefM®ele ®eer]peW nesleer nQ efpememes nceW Helee ®euelee nw efkeÀ ³es ®eer]pe nceW iegmmee efoueeleer nw~ He´Mveë DeeM®e³e& keÀer yeele nw efkeÀ nce DeHeves-DeeHekeÀes mener þnjeles nQ, efkeÀ Jees ieuele ke̳eeW keÀj jne Lee GmekeÀes Helee veneR Lee efkeÀ Ssmes keÀjvee ®eeefnS~ mener nw, nce ³en cenmetme veneR keÀjles nQ efkeÀ nce pees Yeer keÀece keÀj jns nQ Jees ieuele nw~ FmekesÀ efueS nceW SkeÀ cetue ceb$e ³eeo jKevee ®eeefnS efkeÀ `O³eeve nceW DeHevee jKevee nw otmejs keÀe veneR~' GÊejë ke̳eeWefkeÀ íesìer-íesìer yeeleW nQ vee, efove Yej ceW efkeÀleves ueesie DeeHemes efceueves Jeeues nQ, efkeÀleves DeeHekesÀ J³eefkeÌlelJe kesÀ Deuees®ekeÀ nQ, efkeÀleveer DeeoleW nQ Deewj nj Deeole keÀe, nj íesìer-íesìer yeele keÀe, keÀcH³etìj keÀe, Fve ®eer]peeW keÀe nce Hej Flevee ienje He´YeeJe Heæ[siee lees ceesyeeFue keÀe SkeÀ yeej yepevee ner nceW HejsMeeve keÀj mekeÀlee nw~ ³en Gme ³eb$e keÀer MeefkeÌle nw efkeÀ Gmeves DeeHekeÀes HejsMeeve

keÀj efo³ee~ SkeÀ keÀcH³etìj Dee@ve veneR nes jne, Gmeves cegPes HejsMeeve keÀj efo³ee lees cesje DeHevee `mJe-efve³eb$eCe' keÀneB lekeÀ DeekeÀj Hengb®ee nw~ Deewj peye Fleveer íesìer-íesìer yeeleW cegPekeÀes ìskeÀ DeesJej keÀj ueWieer lees ceevees efkeÀ nceejs Heeme keÀesF& MeefkeÌle ner veneR nw~ O³eeveHetJe&keÀ ³es nes mekeÀlee nw, FmeceW yengle ]p³eeoe cesnvele veneR keÀjveer nw, -ye´.kegÀ.efMeJeeveer,peerJeve He´yebOeve efJeMes<e%ee kegÀí Yeer veneR keÀjvee nw~ Deieues mece³e Hej DeeHe peye Yeer keÀcH³etìj Hej yewþes lees DeHeves DeeHemes keÀnes efkeÀ `Fìdme DeeskesÀ' keÀesF& yeele veneR, FmekeÀe pees mece³e nw, ³en DeHeves ner mece³e Hej ®eeuet nesiee, lees ceQ DeHeveer Svepeea keÀes ke̳eeW ve<ì keÀªb~ ³en DeHeveer Svepeea keÀes ye®eeves keÀe yengle De®íe lejerkeÀe nw~ He´Mveë peye mece³e keÀer yeele keÀjles nQ leYeer lees ef®eæ{ nes jner nesleer nw~ FmeceW lees DeHevee mece³e peelee ner nw~ GÊejë `mece³e He´yebOeve' keÀes Yeer lees Deepe yengle yeæ[e cegÎe yevee efo³ee ie³ee nw~ Henues

nceW ³en mecePevee ®eeefnS efkeÀ mece³e nw ke̳ee? mece³e keÀesF& mLetue ®eer]pe, MeejerefjkeÀ ®eer]pe lees nw veneR pees DeeHe GmekeÀes cewvespe keÀj mekeÀles nQ~ mece³e lees IeìveeDeeW keÀer SkeÀ Þe=bKeuee nw~ SkeÀ Ieìvee kesÀ yeeo otmejer Ieìvee, ³es Ieìvee keÀer Þe=bKeuee nw, ³es mece³e nw, ³es `Ieìvee He´yebOeve' nes ie³ee~ mece³e He´yebOeve ceevee HeefjefmLeefle He´yebOeve~ HeefjefmLeefle celeueye ueesie lees HeefjefmLeefle Deewj J³eefkeÌle He´yebOeve mecePeles nQ~ HeefjefmLeefle Deewj ueesie lees nceejs kebÀì^esue ceW nQ ner veneR, efHeÀj efkeÀmekeÀes cewvespe keÀjvee, nceW `mJe-He´yebOeve' keÀjvee nw~ mJe He´yebOeve DeLee&led DeHeveer mees®e keÀes J³eJeefmLele keÀjvee~ DeeHeves yengle meeje De®íe Mes[d³etue yevee efo³ee 8 mes 9 ³es, 9 mes 10 ³es, 10 mes 11 ³es, ³eefo Fme yeer®e DeeHe Leesæ[e mee Yeer HejsMeeve ngS lees DeeHekeÀe meeje Mes[d³etue ner efyeieæ[ pee³esiee~ mece³e keÀesF& meeceie´er lees nw veneR FmeefueS DeeHe mJe³eb keÀe O³eeve jKekeÀj efmLejlee mes ®eueW~ uesefkeÀve nceves mece³e keÀes meeceie´er yevee efo³ee efpemekeÀes nce J³eJeefmLele keÀjvee ®eenles nQ~ mece³e He´yebOeve ke̳ee nw? nj HeefjefmLeefle ceW mener Deewj Deemeeveer mes ®eueles pee³eW~ peye nceejs ceve ceW Meebefle nesieer, efmLejlee nesieer leYeer nce De®íer lejn mes keÀe³e& keÀj Hee³eWies Dev³eLee ³en keÀece veneR keÀjsiee~ - ke´ÀceMeë

cebomeewj-ce.He´.~ efpeuee SJeb me$e v³ee³eeOeerMe He´Yeele kegÀceej efceÞe keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. meefcelee~

mJeemL³e

mJeem³³e mes pegæ[er kegÀí cenlJeHetCe& yeeleW...

MJeeme jesie ceW HeÀe³eoscebo nw Heb®eMeefkeÌle cegêe

þeCes-cene.~ jep³eceb$eer megjsMe jeCee leLee veerlee jeCee keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.meg<ecee~

³eesieemeveeW kesÀ DeueeJee ³eesie cegêe³eW Yeer HeÀe³eoe HengB®eeleer nQ~ ³es keÀF& lejn keÀer nesleer nQ~ Mejerj Heb®e lelJe Deeqive, Jee³eg, peue, He=LJeer Je DeekeÀeMe mes efceuekeÀj yevee nw~ ³es HeeB®eeW lelJe nceejs neLeeW keÀer meejer Debiegefue³eeW

Yegpe-keÀ®í(iegpe.)~ S³ejHeesì& Hej meer.DeeF&.Sme.SHeÀ. keÀceeC[j efkeÀMeesj kegÀceej S.Jeer. keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.yeervee~

ieeWefo³ee-cene.~ j#eeyebOeve keÀe³e&ke´Àce ceW Sme.[er.Dees. Deveble JeeuemkeÀj keÀes j#eemet$e yeebOeves kesÀ HeM®eeled F&MJejer³e Jejoeve keÀe[& osles ngS ye´.kegÀ. jlveceeuee~

ceW pewmes Debietþs ceW Deeqive, lepe&veer ceW Jee³eg, ceO³ecee ceW DeekeÀeMe, DeveeefcekeÀe ceW He=LJeer Deewj keÀefveef<þkeÀe ceW peue lelJe meceeefnle neslee nw~ FmeerefueS neLeeW keÀer Debiegefue³eeW mes ner keÀF& He´keÀej keÀer ³eesie cegêe³eW keÀer peeleer nQ, efpevemes keÀF& ueeYe nesles nQ~ peeveles nQ Fmemes nesves Jeeues ueeYe kesÀ yeejs ceW... Ssmes keÀjW... Heb®eMeefkeÌle cegêe keÀjves kesÀ efueS oesveeW neLeeW keÀes

vecemkeÀej cegêe ceW jKeW~ efHeÀj ef®e$eevegmeej cegêe yeveeSb~ Fmes 1-2 efceveì lekeÀ Ssmes ner jKeW~ HeÀe³eos... Heb®eMeefkeÌle cegêe kesÀ keÀF& HeÀe³eos nQ~ Fmes efve³eefcele ªHe mes efkeÀ³ee peeS lees HesÀHeÀæ[s mebyebOeer jesie, MJeebme jesie, ve]peuee pegkeÀece, yeueiece, peesæ[eW kesÀ oo& Deeefo mecem³eeSb otj nesleer nQ~ Hees<ekeÀ lelJeeW keÀe YeC[ej nw cetbie keÀer oeue He´esìerve keÀer Hetefle& kesÀ efueS oeue Keeves keÀer meueen oer peeleer nw~ uesefkeÀve peye yeele He´esìerve kesÀ DeueeJee efJeìeefcebme keÀer nes lees cebtie keÀer oeue SkeÀ yesnlej efJekeÀuHe nw~ FmeceW S, yeer, meer, F&, HeesìwefMe³ece, Dee³ejve, kewÀequMe³ece YejHetj cee$ee ceW Hee³ee peelee nw~ Deiej DebkegÀefjle cetbie keÀer oeue KeeSb lees Mejerj ceW kegÀue 30 kewÀueesjer Deewj SkeÀ ie´ece HewÀì ner HengB®elee nw~ Fmemes lew³eej mHe´eGì Keeves mes cewiveerefMe³ece, efJeìeefceve-meer, HeÀe³eyej mecesle efJeìeefceve-yeer -6 Deewj He´esìerve efceuelee nw~ peeefveS FmekeÀer Keeefme³eleeW kesÀ yeejs ceW... njer cetbie keÀer oeue kesÀ mHe´eGì ceW Keeme lelJe HeeS peeles nQ pees iebYeerj jesieeW mes ueæ[ves keÀer #ecelee keÀes yeæ{eles nQ~ keQÀmej kesÀ jesieer keÀes Yeer Fmes DeHeveer [eFì ceW Meeefceue keÀjvee ®eeefnS~

FmeceW ceewpeto SbìerceeFke´Àesefye³eue Deewj SbìerFbHeÌuescesì^er lelJe Mejerj keÀer jesie He´eflejesOekeÀ #ecelee yeæ{eles nQ~ cetbie keÀer oeue mes lew³eej mHe´eGì Mejerj mes efJe<ewues lelJe keÀes yeenj efvekeÀeueves keÀe keÀece keÀjles nQ~ efpememes KeemekeÀj ceewmeceer jesie veneR nesles nQ~ FmekesÀ mHe´eGì ceW iuetkeÀes]pe keÀe mlej keÀeHeÀer keÀce neslee nw, Fme keÀejCe Fmes ceOegcesn kesÀ

jesieer Yeer Kee mekeÀles nQ~ GvekesÀ efueS Yeer HeÀe³eoscebo nw~ FmekesÀ yesnlej HeÀe³eos kesÀ efueS jes]peevee megyen Fmes SkeÀ keÀìesjer ues mekeÀles nQ~ FmekesÀ efueS megyen SkeÀ keÀìesjer cetbie keÀer oeue keÀes efYeiees oW Deewj Deieueer megyen Fmes OeeskeÀj KeeSb~ FmeceW veeRyet keÀe jme Deewj keÀeuee vecekeÀ Yeer efceuee mekeÀles nQ~ Fmemes Hesì mes pegæ[s jesieeW ceW jenle efceuesieer~


efmelecyej -I

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

5

Hen®eeveW ceve keÀer DeodYegle MeefkeÌle keÀes efHeíues DebkeÀ ceW nceves keÀne efkeÀ nceeje meyekegÀí nceejs DeeYeeceC[ue ceW ³ee nceejs He´keÀeMece³e osn ceW FkeÀùe neslee nw, Deewj peye nce Deieues pevce ceW ye®®es kesÀ Mejerj ceW ³ee ieYe& ceW He´JesMe keÀjles nQ, Gme mece³e ³es meejer ®eer]peW nceejs meeceves GYej keÀj Deeleer nQ~ keÀesF& yeerceejer ueeFueepe veneR nw, yeequkeÀ GmekeÀe Fueepe nceejs DeeYeeceC[ue ceW ner meceeefnle nw~ FmeefueS nceW DeHeves efJe®eej lejbieeW keÀes mekeÀejelcekeÀ mees®e kesÀ meeLe Deeies yeæ{evee nesiee~ nceW yeej-yeej keÀnvee nw efkeÀ ceQ Fme mece³e mecHetCe& ªHe mes mJemLe nes ®egkeÀe ntB, mecHetCe& ªHe mes KegMe ntB, lees efHeíuee Jeeuee pees efjkeÀe@[& nw, GmeHej SkeÀ veF& ues³ej ®eæ{sieer Deewj Jees ues³ej DeeHekeÀes Hegjeveer DeeoleeW mes cegefkeÌle efouee³esieer~ ceve keÀer pees otmejer oerJeej nw, GmekeÀes nce YeeJeveelcekeÀ osn keÀnles nQ~ Fme osn keÀes yengle yeejerkeÀer mes nceW mecePevee nw~ ³en osn yengle ner mebJesoveMeerue (meWmeefìJe) nw, ³en Heeveer keÀer lejn neslee nw~ pewmes Heeveer keÀesF& Yeer ©keÀeJeì Deeves mes menpe jemlee yeoue ueslee nw, Jewmes ner peye nceejs FceesMevme ceW, YeeJeveeDeeW ceW ©keÀeJeì Deeleer nw, lees nce meYeer yeoue peeles

nQ~ GoenjCe mJeªHe pewmes nceeje efkeÀmeer mes ueieeJe nw, Deewj GmekesÀ efueS nceW keÀesF& jeskeÀlee nw lees nce jeskeÀves Jeeues keÀes efyevee yelee³es Gmemes cegBn ceesæ[ uesles nQ, Gmemes yeele veneR keÀjles nQ~ efHeÀj nce efyeukegÀue Yeer ³es veneR mees®evee ®eenles efkeÀ ³es yeele cesjs efueS mener nw ³ee ieuele nw~ keÀesF& Yeer vekeÀejelcekeÀ GÀpee& efpemeceW efkeÀmeer Yeer lejn keÀe Ye³e nw, [j nw, lees YeeJevee³eW FOej-GOej peeves keÀe ceve yeveeleer nQ~ Gmes Guìs-Heguìs yengle meejs efJe®eej Deeles nQ, FmekeÀes efoue Yeer keÀnles nQ~ Fme efoue ceW

uee@efpekeÀ, leke&À ³ee efJeMues<eCe keÀer peien veneR nesleer, ³es Gme ®eer]pe kesÀ efueS efkeÀmeer Yeer lejn keÀe leke&À megveves keÀes lew³eej veneR, efpememes FmekeÀes vekeÀejelcekeÀ GÀpee& Dee jner nes~ GoenjCe kesÀ efueS efkeÀmeer J³eefkeÌle keÀes ³eefo H³eej ®eeefnS lees ®eeefnS, GmeceW uee@efpekeÀ veneR ueielee~ kegÀue efceueekeÀj H³eej Je mvesn YeeJeveelcekeÀ osn keÀer veeRJe nw~ DeeHekesÀ Deboj pees H³eej efoue keÀer ienjeF& ceW nw efkeÀmeer kesÀ efueS, Jees

DeesceMeeeqvle ceeref[³ee Jeie& Hensueer-23-2017 1

3

2

4

5 6

7

9

8 11

10

12

13 16

15 17 18

19

20

21

23 24

14

25

22 26 28

27

THej mes veer®es 1. megvevee, keÀeve (3) 2. ye´ïee kesÀ ye®®es ye´ïee....kegÀceejer nes, kegBÀJeeje (3) 4. ìtìs ngS efceÆer kesÀ yele&ve keÀe yeæ[e ìgkeÀæ[e, efYe#ee Hee$e, leg®í Jemleg (3) 5. efMeefLeue nesvee, Þeeble nesvee, íkeÀvee (3) 6. oneæ[, iejpe (3) 7. uee®eej, keÀce]peesj (4) 9. Dee%ee, DeeosMe (4) 11. mece³e, keÀeueeW keÀe....cenekeÀeue(2)

13. osJelee, osJe (2) 14. ieþpeesæ[, ieþyevOeve, meeLe peesæ[vee (4) 15. Deepe veneR lees.... efyeKejWies ³es yeeoue (2) 16. ienje, [jeJevee, keÀþesj (2) 18. HeefjJeej, Keeveoeve, JebMe (2) 19. uele, Kegceejer (2) 20. Fveece, cesnveleevee, nkeÀ (3) 21. efnmmee, DebMe, Yeei³e (2) 22. keÀefþve, ogIe&ì (3) 24. veMee, veKeje, ueeæ[-H³eej (2) 25. yeskeÀej, keÀyeeæ[, Yebieej (2)

DeeHekeÀes megj#ee oslee nw~ FmekesÀ DeYeeJe ceW ³eefo J³eefkeÌle keÀes H³eej vee efceues lees Jees yee¿e J³eefkeÌle ³ee Jemleg ³ee HeefjeqmLeefle mes DeeHetefle& keÀjves keÀe He´³eeme keÀjlee nw~ Fmes nce Fvej ®eeFu[ (DeebleefjkeÀ efMeMeg) Yeer keÀnles nQ~ ³en le³e keÀjlee nw efkeÀ DeeHe efkeÀmemes kewÀmes efceueW~ DeLee&led efkeÀmeer mes [j nw, efkeÀmeer mes Ye³e nw, efkeÀmeer mes Ie=Cee nw, efkeÀmeer mes efvejeMee nw, ³en le³e keÀjlee nw nceeje Fvej ®eeFu[~ FmekeÀe DeYeeJe Ye³ebkeÀj yeerceejer Hewoe keÀjlee nw~ DeebleefjkeÀ efMeMeg keÀe efJekeÀeme Meg© kesÀ 12 cenerves kesÀ DevegYeJe kesÀ DeeOeej mes neslee nw~ efpemekesÀ DeeOeej mes ye®®es keÀe efyeueerHeÀ efmemìce ³ee yegef× efHeÀkeÌme nes peeleer nw~ Deewj SkeÀ meeue mes ueskeÀj Deieues oes leerve meeue ceW GmekesÀ Deboj oes leerve lejn kesÀ Ye³e Hewoe nes peeles nQ, efpemeceW Henuee [j nw `megj#ee keÀe DeYeeJe', Jees Gve ye®®eeW keÀes neslee nw efpevekeÀes MeejerefjkeÀ megj#ee veneR efceueleer nw~ efpemekesÀ keÀejCe GmekesÀ Deboj ceewle keÀe [j neslee nw~ pees ncesMee ke´ÀesOeer mJeYeeJe kesÀ keÀejCe neslee nw~ FvnW ogefve³ee kesÀ oes jbie Hemebo nQ, keÀeuee ³ee meHesÀo, FmekeÀe DeLe& nw efkeÀ FvnW kegÀí Yeer mecHetCe& ®eeefnS, ®eens keÀeuee ³ee meHesÀo~ otmeje nw `ceelee efHelee kesÀ H³eej keÀe DeYeeJe', ³es ncesMee mees®eles nQ efkeÀ cegPes H³eej efceue Hee³esiee ³ee veneR, ³ee keÀesF& cegPes íesæ[ kesÀ lees veneR ®euee pee³esiee, DeLee&led Heefjl³eeie keÀe Ye³e~ ceelee efHelee ves FmeceW kesÀJeue MeejerefjkeÀ DeeJeM³ekeÀleeDeeW keÀes osKee, Gmes He³ee&Hle H³eej veneR efo³ee, Ssmes ye®®eeW keÀes ueielee nw efkeÀ nce

Hensueer keÀer HeÀesìes keÀe@Heer ³ee Heesmì keÀe[& Hej Yespee ie³ee Hensueer keÀe peJeeye ceev³e veneR nesiee~ Hensueer keÀe peJeeye YespeW lees Gme efueHeÀeHesÀ Hej DeeHe DeHevee Yeer Hetje Helee De®íer efueKeeJeì ceW efueKeW, DeHevee ceesyeeFue vecyej Deewj nes mekesÀ lees DeHevee F&.cesue DeeF&[er Yeer efueKekeÀj YeWpeW leeefkeÀ nceW Hensueer keÀe efJepeslee ®egveves ceW keÀesF& keÀefþveeF& vee nes~

1. DebOes ceeB-yeeHe keÀes kebÀOes Hej efyeþekeÀj leerLe& keÀjeves Jeeuee Heg$e (33) 3. keÀeBJej, keÀebJe[ (3) 6. iece&, leHele (3) 8. keÀe³e&, keÀece (2) 9. keÀÊe&J³e, ef]peccesJeejer (2) 10. mebmeej, peiele, ogefve³ee (3) 12. ....lesjer ieueer ceW peervee lesjer ieueer ceW (3) 13. mecePeewlee, cesue efceueeHe (3)

yeQieueesj~ ³et.ìer. Keosj,HetÀ[ Sb[ efmeefJeue meHueeF]pe efceefvemìj keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. efJeMJesMJejer~

Fboewj-He´sceveiej~ Þeer Jew<CeJe efJeÐeeHeerþ efJeMJeefJeÐeeue³e kesÀ JeeFme ®eebmeuej [e@. GefHevoj Oej keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. MeefMe~

- Mes<e Hespe 7 Hej...

yeveW efJepeslee ë Hensueer kesÀ keÀe@uece keÀes keÀeìkeÀj Je HesHej Hej ef®eHekeÀekeÀj GmekesÀ meeLe GmekeÀe peJeeye efueKekeÀj nceW Fme ceeref[³ee kesÀ Heerís efueKes ngS Heles Hej YespeW~ SkeÀ Je<e& kesÀ Yeerlej Hetís ieS meYeer Hensefue³eeW ceW efpemekeÀe meyemes p³eeoe mener peJeeye nesiee GvnW efJepeeleeDeeW kesÀ efuemì ceW Meeefceue efkeÀ³ee peeSiee Deewj Je<e& kesÀ Deble ceW GvnW DeekeÀ<e&keÀ F&veece efo³ee peeSiee~ FmeefueS Hensueer keÀes O³eeve mes Heefæ{S, meceefPeS Deewj Yespe oerefpeS nceejs Heeme GmekeÀe mener peJeeye efueKekeÀj Deewj yeefveS Jeie& Hensueer kesÀ `efJepeslee Dee@HeÀ o F&³ej'~

yee³eW mes oe³eW

efJepe³eJeeæ[e-Dee.He´.~ ceeveveer³e cegK³eceb$eer ®ebêyeeyet vee³e[t keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. Meeblee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. He¨epee, ye´.kegÀ. jeOee, ye´.kegÀ. cebmee leLee Dev³e~

15. ceneHee$e ye´eïeCe, ce=l³egYeespe ceW efke´À³ee keÀce& keÀjeves Jeeues (5) 17. Heeb[JeeW keÀe SkeÀ YeeF& (3) 19. veJeerve, veJe (2) 21. lekeÀoerj, vemeerye, efkeÀmcele (2) 22. ogHeÆe, HeMceervee Mee@ue keÀe peesæ[e (3) 23. Hegjevee, He´e®eerve (2) 25. veme, vey]pe (2) 26. Meeveoej, ueepeJeeye (2) 27. jepe efmebnemeve, jepe leKle (4) 28. Oeve, ©He³ee-Hewmee (3) - ye´.kegÀ. jepesMe,MeebefleJeve~

cegcyeF&-IeeìkeÀesHej~ Sme.yeer.DeeF&. kesÀ ®eerHeÀ cewvespej jepesvê Meen keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS jepe³eesefieveer ye´.kegÀ. veefueveer oeroer~

ílejHegj-ce.He´.~ 25 ceO³e He´osMe yeìeefue³eve Sve.meer.meer. íÊejHegj ceW Hebên efoJemeer³e Je=#eejesHeCe leLee j#eeyebOeve keÀe³e&ke´Àce kesÀ oewjeve yeìeefue³eve kesÀ DeefOekeÀejer keÀve&ue keÀeueeefmebn, megyesoej cespej DeMeeskeÀ kegÀceej, vee³eye megyesoej ceveesnj efmebn, meer.S®e.Sce. jepekegÀceej SJeb 50 kesÀ[sìdme keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. ceeOegjer, ye´.kegÀ. jcee, ye´.kegÀ. jervee leLee ye´.kegÀ. meguesKee~

ieebOeerveiej-iegpe.~ DeebOe´ yeQkeÀ mes.3 MeeKee kesÀ cewvespej efJekeÌìj kegÀceej keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. megveerlee~


6

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

efmelecyej -I

peeiejCe keÀer SkeÀ veF& jerefle

je³eHegj-í.ie.~ ceeveveer³e cegK³eceb$eer [e@. jceve efmebn keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS #es$eer³e efveosefMekeÀe ye´.kegÀ.keÀceuee oeroer~ meeLe nQ ye´.kegÀ.meefJelee~

Fboewj-ce.He´.~ neF& keÀesì& peeqmìme efJeJeskeÀ jefme³ee keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. oerHeeueer~

keÀmejeJeo-ce.He´.~ He´osMe keÀebie´sme DeO³e#e De©Ce ³eeoJe keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled F&MJejer³e meewieele osles ngS ye´.kegÀ.YeeJevee leLee ye´.kegÀ. meeefjkeÀe~

Heesjyeboj-iegpe.~ Fbef[³eve keÀesmìiee[& Heesjyeboj efMeHe `mecegboj HeeJekeÀ' kesÀ [er. DeeF&.peer. JesCeg jepeve DeveJeme&ve keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. ueervee~

Fboewj-keÀeueeveer veiej~ S³ejHeesì& [e³ejskeÌìj Dee³e&cee meev³eeue keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. pe³ebleer leLee ye´.kegÀ. megveerlee~

Yeejleer³e HejcHeje ceW meYeer DeHeveer lejHeÀ mes Hetje He´³eeme keÀjles nQ efkeÀ Gmes efveYee³ee peeS~ ueesie Gmes efveYeeles Yeer nQ, efHeÀj Yeer efveYeevee keÀye lekeÀ ®euesiee? keÀYeer ve keÀYeer Fme HejcHeje ceW ígHes jnm³e kesÀ meeLe nce pegæ[Wies ner~ ke̳eeWefkeÀ meYeer l³eesnejeW kesÀ meeLe keÀjles meyekegÀí nQ, uesefkeÀve yeme keÀjves kesÀ O³es³e mes, efkeÀ keÀjvee ]peªjer nw, FmeefueS keÀj efue³ee peeS~ uesefkeÀve GmekesÀ cetue ceW pees jnm³e efíHee nw, meYeer Gmemes DeveefYe%e nQ~ lees Deepe veJejeef$e kesÀ meeLe-meeLe mJe-peeie=efle kesÀ DeeOeej mes efJekeÀejeW Hej effJepe³e kewÀmes He´eHle keÀjW, Gme jnm³e keÀes mecePeles nQ... ogefve³ee ceW kegÀí Yeer ve³ee keÀjves kesÀ efueS SkeÀ veS cegntle& keÀe Fble]peej meYeer keÀes neslee nw, FmeefueS efkeÀmeer ve efkeÀmeer ceeme ceW MegYe keÀe³e& keÀjves kesÀ efueS ceveg<³e Fve efoveeW keÀes ®egvelee nw~ GmeceW mes KeemekeÀj MegYe keÀe³e& nsleg veJejeef$e keÀe mece³e Deefle efJeMes<e ceevee peelee nw~ Yeejleer³e HejcHeje ceW ³es ceev³elee nw, efkeÀ Fme mece³e pees keÀe³e& me®®es ceve mes efkeÀ³es peeSb, Jes HeÀueerYetle DeJeM³e nesles nQ~ FmeefueS ]p³eeoelej ueesie Hetjs meeue Fme Ieæ[er keÀe Fble]peej keÀjles nQ, efkeÀ ³en keÀe³e& efmeHe&À Deewj efmeHe&À Fmeer ceeme kesÀ Deboj nceW keÀjvee nw~ Deye nce DeeHekeÀes ³es veneR yelee jns, efkeÀ ³es ®ew$e keÀer veJejeef$e nw ³ee keÀesF& Deewj veJejeef$e, nce lees efmeHe&À DeeHekeÀes Gve ceeHeob[eW Hej ueskeÀj ®eueles nQ, efpevekesÀ yeejs ceW mees®evee Deefle DeeJeM³ekeÀ nw~ DeeHe veJejeef$e keÀe mece³e ³eeo keÀefj³es~ Gme mece³e efkeÀlevee efJeefOe efJeOeeve mes ceveg<³e DeHeves DeeHekeÀes mepeelee nw~ keÀnves keÀe YeeJe nw efkeÀ Gme mece³e ceveg<³e HeefJe$elee keÀe Je´le OeejCe keÀjlee nw, Iej ceW Megef× keÀe O³eeve jKelee nw, ceebmeenejer Yeespeve Deewj J³emeveeW keÀe l³eeie keÀj

DeeHekeÀe peerJeve... - Hespe 2 keÀe Mes<e yesìs keÀer yeele Hetjer ngF&, lees efHelee DeeM®e³e&®eefkeÀle nes ie³ee! yesìs ves yeele mecesìles ngS keÀneë `HeeHee, DeeHekeÀe yengle DeeYeej~ nce Fleves iejerye nQ, ³es efoKeeves kesÀ efueS~' osKees, Fme ueæ[kesÀ keÀes peerJeve keÀes jbieerve yeveevee ³ee mebieerve yeveevee, ³es yeele ke̳ee Gmes efmeKeeveer Heæ[sieer? FmeerefueS peerJeve ceW efJeJeskeÀ ¢eq<ì nes lees ke̳ee l³eeievee Deewj ke̳ee ie´nCe keÀjvee, GmekeÀer metPeyetPe DeHeves DeeHe ner Dee peeleer nw~ pees ceveg<³e peerJeve ceW mebieervelee Deewj jbieervelee keÀe mecevJe³e yevee mekesÀ, Gme ceveg<³e keÀes ef]pevoieer J³eLe& peeves keÀe ceve ceW keÀesF& ogëKe veneR jnsiee~

ye´ïe®e³e& Je´le keÀe HetCe& ªHe mes Heeueve keÀjves keÀe He´³elve keÀjlee nw~ keÀejCe FmekesÀ Heerís ke̳ee nes mekeÀlee nw? ke̳ee efmeHe&À veew efove Fve HejnspeeW keÀes keÀjves mes nceejer ef]pevoieer megOej mekeÀleer nw, ³ee Feq®íle HeÀue ncesMee ncekeÀes efceue mekeÀlee nw? nce ³en veneR keÀn jns efkeÀ DeeHekeÀes efceuelee veneR nesiee, ]peªj efceuelee nesiee, uesefkeÀve keÀye lekeÀ ®euesiee Jees, efHeÀj ®eeefnS lees! uesefkeÀve Fme yeele Hej efJe®eej keÀjves keÀe ³ee lees nceejs Heeme mece³e veneR nw, ³ee nce keÀjvee veneR ®eenles~

keÀnles nQ, veJejeef$e ceW jele kesÀ mece³e peeiejCe keÀjkesÀ veew efove lekeÀ Gme osJeer kesÀ YeeJe ceW jnles nQ, leeefkeÀ osJeer keÀer ke=ÀHee nceejs GÀHej nes pee³es~ uesefkeÀve veew jele lekeÀ peiejelee keÀjves kesÀ yeeo ke̳ee me®e ceW osJeer efceue peeleer nw, ³ee GmekeÀer ke=ÀHee nce Hej yejmeleer nw? Deye FmekeÀe DeeO³eeeqlcekeÀ jnm³e lees ³ener keÀnlee nw efkeÀ efove ceW nceW mece³e keÀce efceuelee nw, owefvekeÀ keÀe³e&, keÀe³ee&ue³e, Iej Deeefo keÀes osKeves ceW mece³e ®euee peelee nw~ jele keÀe mece³e nceeje DeHevee neslee nw~ Gme mece³e nce SkeÀeie´ neskeÀj O³eeve ceW Deiej yewþ mekeÀles nQ, lees Gme mece³e nceeje ceve De®íer lejn mes ueie mekeÀlee nw, FmeefueS veew efove keÀes SkeÀ DeeoMe& DebkeÀ ceevekeÀj ueesie efvejblej DeKeb[ Yele&=nefj ves YeesieeW keÀer ce³ee&oe kesÀ yeejs ceW Gef®ele efueKee nw efkeÀ nce Yeesie keÀes Yeesieles veneR nQ, yeequkeÀ Yeesie nceW Yeesielee nw~ lees nce Ssmeer MegYe YeeJevee jKeW, `Hejceelcee, nceW Ssmeer ¢eq<ì os efkeÀ nce mejue Deewj keÀefþve kesÀ yeer®e keÀe Yeso HejKe mekeWÀ, nceW Ssmeer MeefkeÌle os efkeÀ nce keÀefþve mes keÀefþve jemles Hej ®eue mekeWÀ~' peerJeve keÀes mebieerve Deewj jbieerve yeveeves kesÀ efueS O³eeve osves ³eesi³e efyevogë1. peerJeve ceW efmeHe&À KegMeer keÀes Keespeves kesÀ yepee³e He´mevvelee He´eeqHle keÀe ue#³e yeveeFS~ ef®eblee-cegkeÌle peerJeve ¢eq<ì efJekeÀefmele keÀjW~ 2. GleeJeueeHeve Deewj efvejLe&keÀ efJe®eej, jbieervelee kesÀ ®emkesÀ ceveg<³e keÀes yeyee&o keÀj

metjle-De[epeCe~ HegCexMeYeeF& ceesoer,kewÀefyevesì meske´sÀìdjer,

ªHe mes O³eeve keÀjves keÀer keÀesefMeMe keÀjles nQ~ Fmemes DeuHekeÀeue keÀer He´eeqHle Yeer nesleer nw~ FmekeÀe efcemeeue Meem$eeW ceW Yeer nw~ efpemeceW keÀne peelee nw efkeÀ jece ves peye jeJeCe Hej efJepe³e He´eHle keÀer, Gmemes Henues veew efove osJeer keÀer GHeemevee keÀer~ GHeemevee Hetjer nesves kesÀ yeeo osJeer ves He´mevve neskeÀj GvekeÀes SkeÀ leerj He´oeve efkeÀ³ee efpememes GvneWves jeJeCe keÀe Jeo efkeÀ³ee~ Deye ³eneB Hej leerj Deiej jece ®eueeles nQ, lees jece lees efnbmekeÀ nes ie³es~ lees ³eneB Hej yeele ³es nw efkeÀ ³eefo nce DeHeves DeeHekeÀes Gme Hejceelcee kesÀ %eeve yeeCe mes jeJeCe ªHeer ceveg<³eeW keÀe DenbkeÀej ve<ì keÀj oW peæ[ mes, lees peerle pee³eWies~ lees FmeerefueS oMenje keÀe DeLe& nw efkeÀ keÀece, ke´ÀesOe, ueesYe, ceesn Deeefo ome efJekeÀejeW keÀes njeves Jeeuee~ uesefkeÀve Fleves Je<eeX mes jeJeCe keÀe Jeo ueieeleej nes jne nw, uesefkeÀve GmekesÀ efmej Jewmes kesÀ Jewmes nj yeej pegæ[ peeles nQ~ lees ³eefo nce me®e ceW veJejeef$e leLee oMenje ceveevee ®eenles nQ lees nceW veJe ®eslevee keÀes peieevee nesiee~ veJe ®eslevee DeLee&led yegef× keÀer peeie©keÀlee mes peiejelee keÀjvee nw~ FmekeÀe celeueye nj mece³e DeHeves DeeHe keÀes ef]pevoe jKevee, DeJes³ej jKevee efkeÀ keÀesF& Yeer cee³ee, keÀesF& Yeer FOej GOej keÀer yeeleW nceejer ®eslevee keÀes æ{keÀ vee ueW~ Deiej nce Kego keÀes DeeeqlcekeÀ eqmLeefle ceW jKekeÀj Ssmes veew efove Yeer ueieeleej keÀjW, lees me®e ceW kegÀí no lekeÀ nce Kego keÀes DeeeqlcekeÀ ªHe ceW SkeÀeie´ keÀj Hee³eWies Deewj jeJeCe keÀes Yeer njekeÀj oMenje keÀe mecHetCe& DeLe& He´eHle keÀj ueWies~ Deepe nj Deelceejece kesÀ meeLe jeJeCe keÀe mebIe<e& nw, FmeefueS nj Deelceejece keÀes Gve omeeW Fbefê³eeW keÀes peerlekeÀj efJepe³eeoMeceer ceveeveer ®eeefnS~ Deye ³es efJepe³e HeleekeÀe leye HeÀnjsieer peye meYeer SkeÀ meeLe peeie keÀjkesÀ SkeÀlejHeÀe He´³eeme keÀjW Deewj FmeceW efJepe³e He´eHle keÀjkesÀ DeJeM³e efoKee³eW~ mekeÀles nQ~ FmeefueS `Deefle' jbieervelee kesÀ HejJeeve ve ®eæ{W~ jbieervelee Deewj mebieervelee oesveeW kesÀ ®eenkeÀ yeveW~ 3. peerJeve keÀes mebieerve yeveeves kesÀ efueS GuePeveeW Deewj keÀefþveeF³eeW keÀes efJe<e³e ve yevee³eW~ keÀe³e& nukesÀHeve mes keÀjW Deewj Deevebo kesÀ #eCeeW keÀer Yeer GHes#ee ve keÀjW~ 4. jbieervelee Deewj mebieervelee keÀe mecevJe³e meeOeves kesÀ efueS peerJeve He´efle ¢eq<ìkeÀesCe keÀes GoeÊe yeveeF³es~ 5. DeemeefkeÌle ceveg<³e keÀes efJeJeskeÀnerve yeveeleer nw, FmeefueS peerJeve ceW jbieervelee keÀes ce³ee&oeHetJe&keÀ Gef®ele Deewj DeeJeM³ekeÀ mece³e oW~

Kejieesve-ce.He´.~ j#eeyebOeve Hej mesJeekesÀvê ceW Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW ye´.kegÀ. YeeF& yeæ[ewoe-cebieueJeeæ[er~ Sve.yeer.meer. kebÀ. Je[esoje Hueebì ns[ ceveer<e iegpe. keÀes j#eemet$e yeebOeles kesÀ HeM®eeled F&MJejer³e Jejoeve jerJee-ce.He´.~ osJeleeueeye kesÀ efJeOee³ekeÀ efiejerMe ieewlece keÀes HeeC[s³e keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. jepe~ meeLe nQ [e@ [esefvekeÀe~ keÀe[& osles ngS ye´.kegÀ. $eÝef<e yenve~ j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. efvece&uee~ yenveeW keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. efkeÀjCe~


efmelecyej -I

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

7

®en®eneles HeueeW keÀes {tbæ{lee ceeveJe ceve.... efvepelJe keÀer YeeJeveeDeeW mes jbieer eq®e$ekeÀeefj³eeb, efpevekeÀes nce FkeÌkeÀermeJeeR meoer JeeueeW ves mesu]HeÀer veece efo³ee, Fve efoveeW DeelceHe´®eej keÀe ]peefj³ee yeve ieF& nw Deewj Fme Meew]keÀ ceW ]Kego keÀes Yetues ngS ueesie ³en veneR mees®evee ®eenles efkeÀ peerJeve kesÀ efueS kewÀcejs mes ]p³eeoe efjMleeW keÀer iegveiegveenì ]peªjer nw~

HegÀme&le kesÀ DeeF&ves ceW keÀYeer æKego keÀes efvenejvee Yetue ner ieS nQ~ lees otmejer Deesj Deelce He´sce keÀer yeewjeleer ngF& meeJeveer HeeRieeW keÀes mesuHeÀer kesÀ ªHe ceW menspe jns nQ~ ³es mesequ]HeÀ³eeb ®eewlej]HeÀe He´eflemHeOee& mes Yejer ef]peboieer keÀe Jen yesMekeÀerceefle mece³e nesleer nQ, peye nce DeHeveer æ{sjeW DevekeÀner DeveosKeer YeeJeveeSb yeeBìles nQ~ ³es mesefu]HeÀ³eeb mJe³eb ceW ner iegce nes ieS J³eefÊeÀ keÀes mJe³eb mes oesyeeje efceueeves keÀe keÀueelcekeÀ He´³eeme Yeer nesleer nQ~ Hej me®e keÀnW, lees FveceW J³eefÊeÀ keÀe yeæ{lee ceeveefmekeÀ SkeÀekeÀerHeve ner PeuekeÀlee nw~ Dence lelJeeW keÀer

mJelJe yesno ]peªjer nw, Hej.... mJelJe keÀer Hen®eeve kesÀ efyevee ke̳ee mJeeOeervelee Deewj ke̳ee mJeeefYeceeve! efkebÀleg KegMeer kesÀ jbie efyeKejeleer ngF& ³es mesequ]HeÀ³eeb mJelJe keÀe kewÀmee ªHe nw? keÀeMe efkeÀ ³es ef®e$e DeHeveer ke=Àef$ecelee keÀes íesæ[keÀj DeHeves Demeue Deewj yesno He´eke=ÀeflekeÀ ªHe ceW He´keÀì neW~ efjMleeW keÀe ceveesefJe%eeve Yeeiece-Yeeie mes Yeje ngDee Deepe keÀe meeceeefpekeÀ ceeveJeer³e HeefjJesMe~ Demle-J³emle meer peerJeve Mewueer~ SkeÀ ner {jx Hej ®eueleer ngF& Gyeeefme³eeb uesleer ngF& efove®e³ee&~ pewmes nce Fbmeeve

efyeKejer ngF& ef®ebefo³eeb, efpevekeÀes peesæ[ Fvmeeve DeHeves SkeÀekeÀerHeve Hej jsMeceer Hewyebo ueiee ueslee nw~ keÀYeer PeeBkeÀkeÀj osefKe³es Fve ®ecekeÀerueer, ®eìkeÀerueer lemJeerj ceW, ³eneb DeeHekeÀes Jes mecePeewles Yeer ve]pej DeeSbies, efpemes Jees mesuHeÀer uesves Jeeuee

Hen®eeveW ceve keÀer... - Hespe 5 keÀe Mes<e

leermeje nw, `efpemes keÀYeer DekesÀuee vee íesæ[e peelee nes' ³en Gve ye®®eeW keÀes neslee nw efkeÀmeer ®eer]pe kesÀ uee³ekeÀ veneR nQ, efJeMes<e ªHe efpevnW ceeB-yeeHe ves efHeÀef]pekeÀue, meesMeue Deewj mes H³eej kesÀ~ Ssmes ye®®es H³eej keÀer Hetefle& kesÀ efueS FceesMeveue meHeesì& lees efo³ee nes, uesefkeÀve Gmes peyejve otmejs keÀes H³eej keÀjles nQ, SkeÀlejHeÀe He´Àer[ce veneR oer~ FmeefueS Ssmes ye®®es DeHevee H³eej, efpemes Debie´speer ceW ke´sÀ]peer Yeer keÀnles nQ~ DeeqmlelJe yeveeves kesÀ efueS DeHeves ceeB-yeeHe keÀes

- efHe´³ebJeoe DeJemLeer peevelee ]peªj nw, efkebÀleg Hen®eevelee veneR, DeLeJee Henve®eevekeÀj Yeer veneR Hen®eevevee ®eenlee~ Jen efmeHe&À Heuee³eve keÀjlee jnlee nw~ peerJeve mlej keÀes meg¢æ{ keÀjves Deewj J³eeJemeeef³ekeÀ cepeyetjer ceW nce Deepe yeæ[er otj efvekeÀue DeeS nQ~ nceejer Fmeer levneF& ves ieæ{er nQ ³es mesequ]HeÀ³eeb~ Jees iegveiegves efjMles SkeÀ Jees Yeer mece³e Lee peye ieg]pejles ngS mece³e keÀer HejJeen ner ve Leer~ nj efove nj Heue Deeves Jeeueer Ieæ[er keÀes Hetjs pep]yes mes peer efue³ee keÀjles Les nce~ efkebÀleg Deepe keÀye megyen ngF& keÀye Meece æ{ue ieF& Helee ner veneR ®euelee~ Yeues ner efkeÀleveer Yeer J³emlelee jner nes peerJeve ceW, efkebÀleg efove kesÀ He´njeW Hej kegÀí efveþuueer ngF& meer F®íeDeeW Deewj lejbefiele YeeJeveeDeeW kesÀ meewc³e Henjs ngDee keÀjles Les ceve ceW~ pees keÀYeer yebOeve veneR ueieles Les, yeequkeÀ nceW ceeveefmekeÀ GvcegkeÌlelee os pee³ee keÀjles Les ®egHekesÀ mes~ Deye keÀneb jn ieS Jees yeæ[s-yeæ[s IeeWmeuesvegcee HeefjJeej Deewj GvekesÀ yeer®e SkeÀ otmejs keÀes YeeJeveelcekeÀ iecee&nì osles menueeles ngS mes, ®en®eneles ngS æ{sjeW efjMles~ peneb nceW DeHeves De®ís-yegjs kewÀmes Yeer mece³e keÀer mce=efle³eeW keÀes keÀYeer ³etb DekesÀues ceW menspeves keÀer Fleveer ]peªjle keÀYeer cenmetme veneR ngF&~ peneb peerJeve keÀe nj Henuet menpe, mejue Deewj megiece Lee~ peneb nce SkeÀ-otmejs ceW j®eles-yemeles, nbmeles-jesles, ªþles-ceveeles Iegueles ngS Deeies yeæ{les peeles Les~ Hej keÀYeer Fleves SkeÀekeÀer veneR ngS efkeÀ DeHeveer ner cegmkeÀeve keÀes kegÀjsoves ììesueves keÀes efkeÀmeer ke=Àef$ece kewÀcejs keÀer DeeJeM³ekeÀlee Yeer cenmetme ngF&~ DeeefæKej nce nj #eCe keÀes kewÀcejs ceW ]kewÀo ke̳eeW keÀjvee ®eenles nQ?

íesæ[keÀj DekesÀues jnves ®eues peeles nQ~ Fve leerveeW [j keÀes meceeHle keÀjves keÀe SkeÀ ner DeeOeej nw, Deewj Jees nw Hejceelcee~ ³eefo nce Gmemes DeHeves DeeHekeÀes peesæ[ uesles nQ, lees nceejs leerveeW [j ncesMee kesÀ efueS Kelce nes pee³eWies~ ke´ÀceMeë

ceb[uee-ce.He´.~ ceeveveer³e cegK³eceb$eer efMeJejepe efmebn ®eewneve keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. cecelee~

cegcyeF&-ceuee[~ efJemeefuebie Jet[dme efHeÀuce mketÀue ceW He´efme× efHeÀuce [e³ejskeÌìj megYee<e IeF& keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. kegbÀleer~

veJeer-cegcyeF&-JemeF&~ ceneveiej HeeefuekeÀe kesÀ jepeceelee efpepeeGÀ meYeeie=n ceW Dee³eesefpele efJeMeeue cenemeYee ceW Deecebef$ele efkeÀ³es peeves Hej ces³ej megOeekeÀj meesveeJeCes keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. Meeruee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. MegYeebieer leLee ye´.kegÀ. ceerje~

iegueyeiee&-keÀvee&ìkeÀ~ ces³ej leLee c³egefveefmeHeue keÀe@HeexjsMeve kesÀ meom³eeW keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. efMeJeeueer leLee ye´.kegÀ. ovesMJejer~

je³eHegj-í.ie.~ FC[es efleyyele yee@[&j Hegefueme kesÀ peJeeveeW keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW ye´.kegÀ.Gcee, ye´.kegÀ.meeefJe$eer leLee Dev³e~

Yeb[eje-cene.~ keÀueskeÌìj megneme efoJeemes keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. Meeuet~ meeLe nQ ye´.kegÀ. mebieerlee~

mebiecevesj-ceneje<ì^~ jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW uee³evme keÌueye ef[mì^erkeÌì ieJeve&j efiejerMe ceeueHeeveer, ÞeerefveJeeme Yeb[ejer, ye´.kegÀ.Yeejleer, ye´.kegÀ.Heocee, ye´.kegÀ.³eesefieveer leLee Dev³e~

meejveer-ce.He´.~ ³et.Sve. keÀeJeues,cegK³e ceneHe´yebOekeÀ,Jesmìve& efJeMeeKeeHeÆvece~ cegkegÀue Mejve ceeLeesj,[er.Deej.Sce.,Fmì keÀesue efue. HeeLeKes[e keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. cebpet~ keÀesmì jsueJes keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.MeefMekeÀuee~

jepekeÀesì ieebOeerie´ece ë Hegefueme ®eewkeÀer ceW Heer.Sme.DeeF&. oJes peer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.Yeei³eJeleer~

keÀesjyee-í.ie.~ j#eeyebOeve kesÀ keÀe³e&ke´Àce ceW veiejJeeefme³eeW leLee efJeefYevve mebmLeeDeeW SJeb DeeÞeceeW kesÀ ueesieeW keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. ©keÌceefCe~


8

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

efmelecyej -I

Hejceelcee ves yeleeF& mebmkeÀej keÀer ³eLeeLe& HeefjYe<ee

®esvveF&~ leefceuevee[t kesÀ ceeveveer³e cegK³eceb$eer SoeHHeoer kesÀ. Heeueeveer mJeeceer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.yeervee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. osJeer leLee ye´.kegÀ. PeeBmeer~

cegcyeF&-ceuee[~ He´efme× efHeÀuce keÀueekeÀej DevegHece Kesj keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. kegbÀleer~

veJeer-cegcyeF&-JemeF&~ ceneveiej HeeefuekeÀe kesÀ jepeceelee efpepeeGÀ meYeeie=n ceW Dee³eesefpele efJeMeeue cenemeYee ceW Deecebef$ele efkeÀ³es peeves Hej c³egefveefmeHeue keÀefceMvej keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. Meeruee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. MegYeebieer leLee ye´.kegÀ. ceerje~

ieleebkeÀ mes Deeies... lesjnJeW Deewj ®eewonJeW DeO³ee³e ceW He´ke=Àefle mes GlHevve iegCeeW kesÀ DeeOeej Hej, ceveg<³e kewÀmes melees, jpees, lecees ceW Dee peeles nQ Deewj DeHeves DeeHekeÀes Yeer nce kewÀmes mecePeW efkeÀ nce efkeÀme ÞesCeer ceW nQ, ³es yelee³ee ie³ee nw~ lesjnJeW DeO³ee³e ceW nce osKeWies efkeÀ efkeÀme He´keÀej ³es Kesue He´ke=Àefle, Heg©<e Deewj Hejce Heg©<e kesÀ yeer®e ceW ®euelee nw Deewj Gmemes mecyebefOele kegÀí ieg¿e yeeleW Depeg&ve YeieJeeve mes Hetíles nQ~ pees nce meYeer kesÀ He´Mve nes mekeÀles nQ Deewj Gve He´MveeW keÀe meceeOeeve YeieJeeve kewÀmes keÀjles nQ, efJeMes<e keÀj #es$e%e Yeeie ³eesie~ lesjnJeW DeO³ee³e ceW mHe<ì efkeÀ³ee nw efkeÀ Mejerj #es$e nw efpemeceW Oece&#es$e Deewj kegÀ©#es$e nw~ Henues DeO³ee³e keÀe Henuee MueeskeÀ ³eeo Deelee nw efkeÀ peye Oe=leje<ì^ ves mebpe³e mes Hetíe efkeÀ Oece&#es$e Deewj kegÀ©#es$e Hej ke̳ee nes jne nw? legce cegPes yeleeDees~ Oece&#es$e Deewj kegÀ©#es$e keÀe YeeJe Fme DeO³ee³e ceW YeieJeeve ves mHe<ì efkeÀ³ee nw efkeÀ efpemeceW Oece&#es$e Deewj kegÀ©#es$e oesveeW ner nQ~ Mejerj keÀes ner #es$e keÀne, peneB Oece&#es$e Deewj kegÀ©#es$e oesveeW ner nQ~ kewÀmes? peye Mejerj ªHeer #es$e ceW owJeer mebmkeÀejeW keÀe He´YeeJe efJeMes<e neslee nw leye Jen Oece&#es$e yeve peelee nw~ peye Deemegjer mebmkeÀejeW keÀe He´YeeJe keÀcexefvê³eeW Hej Heæ[lee nw, leye ³ener mebIe<e& keÀe SkeÀ #es$e, kegÀ©#es$e yeve peelee nw~ Henues MueeskeÀ mes ueskeÀj yeejnJeW MueeskeÀ lekeÀ Oece&#es$e, kegÀ©#es$e Deewj #es$e%e keÀe ³eLeeLe& %eeve osles nQ~

lesjnJeW MueeskeÀ mes ueskeÀj GvveermeJeW MueeskeÀ lekeÀ ³es HejceHeg©<e Hejceelcee keÀe ³eLeeLe& %eeve He´oeve efo³ee Deewj yeermeJeW MueeskeÀ mes ueskeÀj HeQleermeJeW MueeskeÀ lekeÀ Heg©<e Deewj He´ke=Àefle keÀe meb³eesie yelee³ee efkeÀ efkeÀme He´keÀej Fme Kesue ceW oesveeW keÀer ner DeeJeM³ekeÀlee nw~ Depeg&ve keÀe Henuee meJeeue ³en nw efkeÀ He´ke=Àefle, Heg©<e #es$e Deewj #es$e%e ke̳ee nw? ceQ ³es meye peevevee ®eenlee n@Bt~ peye efoJ³e ¢ef<ì kesÀ DeeOeej mes H e j c e e l c e e -ye´.kegÀ.GÀ<ee,Jeefj<þ jepe³eesie He´efMeef#ekeÀe keÀe mJeªHe mHe<ì nes ie³ee lees GmekesÀ peeveves keÀer efpe%eemee Deewj leerJe´ nes ie³eer, pees ieg¿e mes ieg¿e jnm³e Jeeueer yeeleW nQ, Jen Jees peevevee ®eenlee nw~ leye Hejceelcee ves yelee³ee efkeÀ Mejerj ner #es$e nw, Gmes peeveves Jeeuee #es$e%e nw~ Hejceelcee ner meYeer #es$eeW keÀe %eelee nw, ³ener JeemleJe ceW ³eLeeLe& %eeve nw Deewj Jes ³eLeeLe& %eeve keÀes Deewj efJemleej mes yeleeles nQ~ Heb®e ceneYetle, DenbkeÀej ³egkeÌle ceve Deewj yegef×, omeeW Fefvê³eeb, HeeB®e Fbefê³eeb efJeMes<e - Meyo, mHeMe&, ªHe, jme Deewj iebOe Deewj F®íe, Üs<e, megKe, ogëKe, mebIeele leLee peerJeve kesÀ ue#eCe

K³eeueeW kesÀ DeeF&ves ceW...

jepeHegj-ce.He´.~ lenmeerue keÀer cegK³e DeefOekeÀejer Sme.[er.Sce. $eÝpeg yeeHeÀvee keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled DeesceMeeeqvle ceeref[³ee Heef$ekeÀe YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. He´efceuee~

ke̳eeWefkeÀ ogefve³ee SkeÀ yee]peej nw~

MeeHej-JesjeJeue(iegpe.)~ ueesefOekeÀe Hegefueme mìsMeve ceW jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW Heer.DeeF&. jeCee meensye, mìeHeÀ leLee ye´.kegÀ. efnvee~

osn ceve keÀer KegMeer Deewj me®®eer Meebefle kesÀ efueS osKeW DeeHekeÀe DeHevee `Heerme Dee@HeÀ ceeFb[ ®ewveue’

JekeÌle mes ueæ[keÀj pees vemeerye yeoue os, Fbmeeve Jener pees DeHeveer lekeÀoerj yeoue os~ keÀue ke̳ee nesiee keÀYeer cele mees®ees, ke̳ee Helee keÀue JekeÌle Kego DeHeveer lemJeerj yeoue os~~

Iej kesÀ yeenj efoceeie ueskeÀj pee³eW, efmejmeer-keÀvee&ìkeÀ~ j#eeyebOeve kesÀ keÀe³e&keÀce ceW mecyeesefOele keÀjles ngS ye´.kegÀ. iee³e$eerosJeer~ ceb®eemeerve nQ ye´.kegÀ. yeueJeblejeJe, Deej.Deej. nsieæ[s,meske´sÀìdjer,yeej SmeesefmeSMeve, mebleJeerj efMeJeHHee,efpeuee SJeb me$e v³ee³eeOeerMe, megpeelee Sme. Heeìerue,efHe´vmeerHeue,efmeefJeue pepe leLee Dev³e~

Fve meyekeÀes keÀce& keÀe #es$e keÀne peelee nw~ DeLee&led ³es kegÀ©#es$e nwb~ efpemeceW yees³ee ngDee Yeuee Je yegje yeerpe mebmkeÀej ªHe ceW efvel³e Gielee jnlee nw~ ceveg<³e pewmes keÀce& keÀjlee nw, Gme keÀce& kesÀ Devegmeej ner GmekeÀe mebmkeÀej yevelee nw~ pewmes keÀne ie³ee efkeÀ keÀce& Deelcee kesÀ THej DeHevee He´YeeJe íesæ[ oslee nw~ efpeme He´YeeJe keÀes ner otmejs Meyo ceW keÀne peelee nw - mebmkeÀej~ Deye mebmkeÀej efkeÀleves He´keÀej kesÀ nesles nQ ceveg<³e kesÀ Deboj~ lees ³en osKee peelee nw efkeÀ nj Fbmeeve kesÀ Deboj Heeb®e He´keÀej kesÀ mebmkeÀej nesles nQ~ meyemes He´Lece He´keÀej kesÀ mebmkeÀej nQ Deesefjpeveue mebmkeÀej~ Deesefjpeveue mebmkeÀej DeLee&led meleesiegCe kesÀ mebmkeÀej~ peye Deelcee DeJ³ekeÌle mes J³ekeÌle ªHe ceW Fme mebmeej kesÀ #es$e Hej Deeleer nw, lees Gme mece³e GmekesÀ meleesiegCeer mebmkeÀej nesles nQ, pees Deelcee kesÀ meele iegCe nQ~ ³es meeleeW iegCeeW mes YejHetj DeLee&led otmejs Meyo ceW keÀnW efkeÀ GvekeÀer yewì^er HetCe& ªHe mes ®eepe& nesleer nw~ ³es GmekesÀ Deesefjpeveue mebmkeÀej nQ~ uesefkeÀve Fme mebmeej ceW Deeves kesÀ yeeo Oeerjs-Oeerjs Jees DeHeveer JeemleefJekeÀlee mes otj nìves ueieleer nw Deewj Fme mebmeej kesÀ Deboj mes keÀF& He´keÀej efJe<e³eeW kesÀ JeMeerYetle nesves ueieleer nw~ pees meele iegCeeW mes YejHetj mebmkeÀej Les, Jes Oeerjs-Oeerjs uegHle neskeÀj kesÀ Fme ogefve³ee kesÀ yegjeF³eeW kesÀ DeeOeej Hej mebmkeÀej yeveles nQ~ efJeMes<ekeÀj De%eevelee Deewj DenbkeÀej mes ³egkeÌle GmekesÀ keÀce& nesves ueieles nQ~ Gme keÀejCe mes GmekesÀ Deboj Jees mebmkeÀej efJeMes<e ªHe mes efJekeÀefmele nesves ueieles nQ~ - ke´ÀceMeë

uesefkeÀve Iej kesÀ Deboj efmeHe&À efoue ueskeÀj pee³eW, ke̳eeWefkeÀ JeneB SkeÀ HeefjJeej nw~~ Oeve keÀes SkeÀef$ele keÀjvee menpe nw, uesefkeÀve mebmkeÀejeW keÀes SkeÀef$ele keÀjvee keÀefþve nw~ Oeve keÀes lees uetìe pee mekeÀlee nw, uesefkeÀve mebmkeÀejeW kesÀ efueS meceefHe&le nesvee Heæ[lee nw~~

met®evee ë Deiemle 2017 mes DeesceMeeeqvle ceeref[³ee Heef$ekeÀe keÀer meom³elee MegukeÀ ceW ceecetueer meer yeæ{esÊejer keÀer ieF& nw pees efkeÀ Jeeef<e&keÀ MegukeÀ 200 Deewj leerve Je<e& keÀe 600 efkeÀ³ee ie³ee nw~

DeesceMeeeqvle ceeref[³ee meom³elee nsleg mecHeke&À keÀjW... keÀe³ee&ue³e- DeesceMeeefvle ceeref[³ee, mebHeeokeÀ- ye´.kegÀ.iebieeOej, ye´ïeekegÀceejer]pe, MeeefvleJeve, leuenìer, Heesmì yee@keÌme ve.- 5, Deeyet jes[ (jepe.)- 307510] meom³elee kesÀ efueS mecHeke&À - M - 9414006096, 9414182088, Email- omshantimedia@bkivv.org, mediabkm@gmail.com, Website- www.omshantimedia.info

meom³elee MegukeÀë Yeejle - Jeeef<e&keÀ 200 ©He³es, leerve Je<e& 600 ©He³es, DeepeerJeve 4500 ©He³es ~ efJeosMe - 2500 ©He³es (Jeeef<e&keÀ) ke=ÀHe³ee meom³elee MegukeÀ `DeesceMeeefvle ceeref[³ee’ kesÀ veece mes ceveerDee@[&j ³ee yeQkeÀ [^eHeÌì (HesSyeue Sì MeeefvleJeve, Deeyet jes[) Üeje YespeW~


efmelecyej -I

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

keÀLee meefjlee HeefjJeeefjkeÀ mecyevOe DeHeves... SkeÀ heeke&À ceW oes yeg]petie& yewþs yeeleW keÀj jns Les.... henuee:- cesjer SkeÀ heesleer nw, Meeoer kesÀ uee³ekeÀ nw, yeer.F&. efkeÀ³ee nw, veewkeÀjer keÀjleer nw, keÀo 5”2 Fb®e nw..megboj nw~ keÀesF& ueæ[keÀe ve]pej ceW nes lees yeleeFSiee..~ otmeje:- DeehekeÀer heesleer keÀes efkeÀme lejn keÀe heefjJeej ®eeefnS...?? henuee :- kegÀí Keeme veneR.. yeme ueæ[keÀe Sce.F&/Sce.ìskeÀ. efkeÀ³ee nes, Dehevee Iej nes, keÀej nes, Iej ceW S.meer. nes, Dehevee yeeie yeieer®ee nes, De®íer pee@ye, De®íer mewuejer, keÀesF& ueeKe ª. lekeÀ nes...~ otmeje :- Deewj kegÀí...? henuee :- neB meyemes ]peªjer yeele.. Jees DekesÀuee nesvee ®eeefnS, ceeB-yeehe, YeeF&-yenve veneR nesves ®eeefnS..Jees ke̳ee nw..ueæ[eF& Peieæ[s nesles nQ...vee~ otmejs yeg]petie& keÀer DeeBKeW Yej DeeF&, efHeÀj DeeBmet heesíles ngS yeesuee - cesjs SkeÀ oesmle keÀe heeslee nw, GmekesÀ YeeF&yenve veneR nQ, ceeB yeehe SkeÀ ogIe&ìvee ceW ®eue yemes, De®íer veewkeÀjer nw, [sæ{ ueeKe mewuejer nw, ieeæ[er nw, yebieuee nw, veewkeÀj-®eekeÀj nQ..~ henuee :- lees keÀjJeeDees vee efjMlee hekeÌkeÀe..~

otmeje :- ceiej Gme ueæ[kesÀ keÀer Yeer ³ener Mele& nw efkeÀ ueæ[keÀer kesÀ Yeer ceeByeehe, YeeF&-yenve ³ee keÀesF& efjMlesoej vee neW..., keÀnles keÀnles GvekeÀe ieuee Yej Dee³ee..~ efHeÀj yeesues :- Deiej DeehekeÀe heefjJeej Deelcenl³ee keÀj ues lees yeele yeve mekeÀleer nw..~ DeehekeÀer heesleer keÀer Meeoer Gmemes nes peeSieer Deewj Jees yengle megKeer jnsieer....~ henuee :- ³es ke̳ee yekeÀJeeme nw, nceeje heefjJeej ke̳eeW keÀjs Deelcenl³ee..? keÀue keÀes GmekeÀer KegefMe³eeW ceW, ogëKe ceW keÀewve GmekesÀ meeLe Je GmekesÀ heeme nesiee...? otmeje :- Jeen cesjs oesmle, Kego keÀe heefjJeej, heefjJeej nw Deewj otmejs keÀe kegÀí veneR...~ cesjs oesmle! Deheves ye®®eeW keÀes heefjJeej keÀe cenlJe mecePeeDees, Iej kesÀ yeæ[s, Iej kesÀ íesìs meYeer DeheveeW kesÀ efueS ]peªjer nesles nQ... Jejvee Fbmeeve KegefMe³eeW keÀe, Deewj iece keÀe cenlJe ner Yetue peeSiee, eE]peoieer veerjme yeve peeSieer...~ henues Jeeues yeg]petie& yesno MeceeAoieer kesÀ keÀejCe kegÀí veneR yeesue heeS... oesmleeW, heefjJeej nw lees peerJeve ceW nj KegMeer, KegMeer ueieleer nw, Deiej heefjJeej veneR lees efkeÀmemes Deheveer KegefMe³eeB Deewj iece yeeBìesies...!

ef®ebleeceefCe-keÀvee&ìkeÀ~ efJeOee³ekeÀ Sce.ke=À<Cee js·er keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. M³eeceuee~

9

ef]pevoieer kesÀ yeeo Yeer... SkeÀ yeej SkeÀ cenelcee peer yeer®e yee]peej ceW mes keÀneR pee jns Les~ JeneR heeme kesÀ SkeÀ keÀesþs keÀer íle hej SkeÀ JewM³ee heeve Kee jner Leer~ De®eevekeÀ yesK³eeueer mes Gmeves heeve keÀer heerkeÀ veer®es LetkeÀer, Deewj Jees heerkeÀ veer®es pee jns cenelcee peer kesÀ Thej efiejer~ cenelcee peer ves Thej osKee JewM³ee keÀer Deesj leLee cegmkeÀje keÀj Deeies keÀer Deewj yeæ{ ieS~ ³en osKekeÀj JewM³ee keÀes Dehevee Deheceeve mecePe iegmmee Dee³ee, lees Gmeves JeneR hej yewþs Deheves oesmle keÀes keÀne efkeÀ legcnejs nesles keÀesF& cegPes osKekeÀj cegmkegÀje jne nw Deewj legce ³eneB yewþs nes! Flevee megvekeÀj GmekesÀ oesmle ves JeneR heæ[e [b[e Gþe³ee Deewj veer®es GlejkeÀj Deeies pee jns cenelcee peer kesÀ mej hej ]peesj mes os ceeje, Deewj JewM³ee keÀer lejHeÀ osKekeÀj cegmkegÀje³ee efkeÀ osKe ceQves yeouee ues efue³ee nw~ leYeer cenelcee peer ves Dehevee mej osKee efpemeceW mes Ketve efvekeÀue jne Lee~ leye Yeer cenelcee peer kegÀí veneR yeesues Deewj cegmkeÀje efoS Deewj JeneR heeme kesÀ SkeÀ hesæ[ kesÀ veer®es yewþ ieS~ Gme JewM³ee keÀe oesmle cegmkeÀjelee ngDee Jeeheme ueewìves ueiee~ peye Jees keÀesþs keÀer meerefæ{³eeb ®eæ{ jne Lee lees meyemes Thej keÀer meeræ{er

mes GmekeÀe hewj efHeÀmeuee Deewj Jees meyemes veer®es Dee efieje Deewj GmekeÀes yengle ]p³eeoe ®eesì ueieer~ ³es meye Jees JewM³ee osKe jner Leer~ Jees mecePe ieF& efkeÀ Jees cenelcee peer SkeÀ me®®es meeOekeÀ nQ~ Jees veer®es DeeF& Deewj cenelcee peer kesÀ heeme peekeÀj hewjes ceW efiejkeÀj yeesueer efkeÀ, cenelcee peer cegPes cee]HeÀ keÀj oes, ceQves ner DeehekesÀ heerís Deheves oesmle keÀes Yespee Lee~ Gmeves ner DeehekesÀ mej hej Jeej efkeÀ³ee Lee~ cegPes cee]HeÀ keÀj oes~ lees Gve cenelcee peer ves cegmkeÀje keÀj keÀne, yesìer Fme meejs Peieæ[s ceW let Deewj ceQ keÀneB mes Dee ieS! FmeceW legcneje Deewj cesje keÀesF& oes<e veneR nw~ ³es oesmle-oesmle keÀer ueæ[eF& nw~ legcnejs oesmle mes legcnejer yesF]p]peleer veneR osKeer ieF&, Deewj pees cesje oesmle nw, Gmemes cesjer lekeÀueerHeÀ veneR osKeer ieF&~ FmeefueS FmeceW legcneje keÀesF& oes<e veneR nw~ legcneje oesmle lees legcnejs heeme keÀYeer keÀYeer ner Deelee nw, keÀYeer efove ceW keÀYeer jele ceW~ uesefkeÀve cesje oesmle nj Je]keÌle cesjs meeLe ner jnlee nw~ FmeefueS legce Yeer Gmeer keÀer MejCe uees pees nj Je]keÌle legcnejs meeLe ner jns... ef]pevoieer ceW Yeer Deewj efpevoieer kesÀ yeeo Yeer~

Hee@eqv[®esjer~ ceeveveer³e cegK³eceb$eer Leerª.Jeer.veeje³eCemeeceer keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.keÀefJelee~

veJeer cegcyeF&-meer.yeer.[er. yesueeHegj~ meWì^ue ieJeve&ceWì Dee@efHeÀme ceW j#eeyebOeve keÀe³e&ke´Àce kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW [er.DeeF&.peer.Heer. Sme. jeOeeke=À<Ceve, keÀceeC[Wì ceveceesnve efmebn, keÀceeC[Wì DeesceHe´keÀeMe ceerCee, keÀceeC[Wì [er.Sme. efceÞee, ye´.kegÀ. Meeruee, ye´.kegÀ. MegYeebieer, ye´.kegÀ. ceerje leLee Dee@HeÀermeme&~

Denceoeyeeo-ueesìme~ pesì S³ejJes]pe ìerce keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled ef®e$e ceW GvekesÀ meeLe ye´.kegÀ. jsKee, ye´.kegÀ.YeeefJekeÀe leLee ye´.kegÀ. veJeerve~

efYeueeF& veiej~ meer.DeeF.Sme.SHeÀ.GleF&, DeeF.ìer.yeer.Heer., Deej.ìer.meer. yeìeefue³eve meskeÌìj-3, kesÀ He´efMe#egkeÀeW, DeefOekeÀeefj³eeW SJeb meJe& Oece& kesÀ He´efleefveefOe³eeW HegCes~ HesÀceme mHeerkeÀj, jeFìj, HegC³eYet<eCe DeJee@[& efJevej keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW ye´.kegÀ.ieerlee leLee Dev³e~ megOeerj ieeef[ue keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.efJeÐee~ jepeieæ{-ce.He´.~ efpeuee keÀueskeÌìj keÀce&Jeerj Mecee& keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.ceOeg~

yesueieece-keÀvee&ìkeÀ~ mesJeekesÀvê Hej mejHeb®e megKeosJeefMen keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.ieerlee~ Fboewj-ce.He´.~ DeeF&.peer.Heer. Depe³e Mecee& keÀes

cent-ce.He´.~ efceefueì^er,Deeceea Jee@j keÀe@uespe ceW HeomLe cespej vebogjyeej-cene.~ kewÀoer YeeF³eeW keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. keÀuHevee~ pevejue efJepe³e efHebieues keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.efkeÀjCe~ meeLe nQ ye´.kegÀ. efoueerHe leLee Dev³e~

j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.meeefjkeÀe~

Denceoeyeeo-ueesìme~ HeÀe@jsmì ef[Heeì&ceWì kesÀ [sH³egìer jepekeÀesì~ iegpejele kesÀ yeveemekeÀebþe ceW Dee³es yeeæ{ ceW HeBÀmes ueesieeW kesÀ efueS yew l eg u e-ce.He´ . ~ lenmeer u eoej He´ Y eele ef c eÞee keÀes j#eemet $ e íÊejHegj-ce.He´.~ cenef<e& Jeso efJe%eeve efJeÐeeHeerþ kesÀ He´e®ee³e& kebÀ]pejJesefìJe [e@ S®e.Deej. He´yevOee,DeeF.SHeÀ.Sme. keÀes ye´.kegÀ. Yeejleer kesÀ efveoxMeve ceW HetÀ[ HewkesÀì `yetboer Deewj ieeefþ³ee' lew³eej efkeÀ³es yeebOeles ngS ye´.kegÀ.De©Cee~ Deesce He´keÀeMe Mecee& keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.jervee~ j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.ceeOegjer~ ie³es~ efpemes jJeevee keÀjles ngS mesJeekeÀvê kesÀ YeeF& yenveW~


10

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

nce keÀesF& Yeer ieYe& ³ee JeeleeJejCe ®egveles nQ, GmekeÀe DeeOeej ceveg<³e kesÀ efHeíues pevce kesÀ keÀce& nesles nQ, ³ee GmekeÀe Kego keÀe DevegYeJe Gme JeeleeJejCe ceW ues peelee nw~ Gmes Jener ceelee efceueleer nw efpemekeÀer efHe´ÀkeÌJesMeer GmekesÀ meeLe menpe pegæ[ peeleer nw~ lees DeeHeves keÀYeerkeÀYeer osKee nesiee efkeÀ ye®®ee DeHeves DeeHe ner keÀYeer nBmelee nw Deewj keÀYeer jesves ueie peelee nw, lees ceevee peelee nw efkeÀ SkeÀ mes ueskeÀj meele meeue lekeÀ nce efpeme

efmelecyej -I

peerJeve kesÀ yeeo peerJeve ®eewon Je<e& lekeÀ ®eueleer jnleer nw~ ³eefo Deemeeve MeyoeW ceW keÀnW, lees keÀn mekeÀles nQ efkeÀ SkeÀ mes meele meeue lekeÀ ye®®es keÀe YeeJeveelcekeÀ ceve MeefkeÌleMeeueer jnlee nw, Deewj meele mes ®eewon meeue ceW GmekeÀe leeefke&ÀkeÀ

ceve Hej neJeer nes peelee nw~ FmeefueS njskeÀ ye®®ee Fme Gce´ ceW ieueefle³eeB keÀj yewþlee nw~ FkeÌkeÀerme Je<e& kesÀ yeeo yegef× keÀer efke´À³eeMeeruelee peye Hetjer nesleer nw, lees FkeÌkeÀerme mes DeþeFme meeue kesÀ ceO³e Mejerj, efoceeie

meYeer Fme yeele mes Hetjer lejn mes DeJeiele veneR nQ efkeÀ GvekeÀe pees peerJeve nw, Jees HetJe& pevceeW kesÀ keÀceeW¥ kesÀ DeeOeej mes ner yevee nw, Deewj yevelee pee jne nw~ nceejer yengle meejer Ssmeer yeeleW nQ, efpeve yeeleeW keÀe leej nce DevegYeJe lees keÀjles nQ, uesefkeÀve Gmes mJeerkeÀej keÀjves ceW mece³e ueielee nw~ mLeeve mes Dee³es nesles nQ, efpeme JeeleeJejCe ceW nce jns nesles nQ, Gme JeeleeJejCe keÀe nceW yeesOe neslee nw~ Gme JeeleeJejCe kesÀ DeHeves Hegjeves DenmeemeeW kesÀ keÀejCe nce nBmeles Deewj jesles nQ~ meele Je<e& kesÀ HeM®eeled efoceeie DeHevee DeekeÀej uesvee Meg© keÀjlee nw, lees ceevee peelee nw efkeÀ ye®®ee Deye mecePeoej nes ie³ee~ Deewj ³en He´efke´À³ee

GHeueyOe HegmlekeWÀ pees DeeHekesÀ peerJeve keÀes yeoue os

ceve efJekeÀefmele neslee nw, DeLee&led ye®®ee Hetjer lejn mes mecePeoej yeveves keÀer Deesj Deie´mej jnlee nw~ Jees mecePevee Megª keÀj oslee nw~ ®eewon mes FkeÌkeÀerme Je<e& kesÀ yeer®e yegef× ³ee mecePe ³ee DeJes³ejvesme YeeJeveelcekeÀ leLee leeefke&ÀkeÀ ceve kesÀ ceO³e GuePe peeleer nw, DeLee&led FceesMeveue ceeFb[ ³ee YeeJeveelcekeÀ ceve GmekesÀ leeefke&ÀkeÀ

He´Mveë ceQ ceLegje mes ntB~ cesje SkeÀ yesìe nw~ GmekeÀer Meeoer Yeer nes ®egkeÀer nw~ 3 meeue henues Jees efouueer pee@ye kesÀ efueS ie³ee Lee~ kegÀí mece³e lekeÀ Jees HeÀesve Yeer keÀjlee Lee, hejbleg kegÀí mece³e kesÀ yeeo GmekesÀ HeÀesve Deeves yebo nes ieS~ 3 meeue nes ieS, GmekeÀe keÀesF& helee veneR ®eue jne nw~ nce yengle ef®ebeflele jnles nQ~ GmekeÀer helveer Yeer Goeme jnleer nw~ nce ke̳ee keÀjW? GÊejë Deehe henues lees 108 yeej efueKeW efkeÀ ceQ ceemìj meJe&MeefÊeÀJeeve ntB~ efHeÀj SkeÀ IeCìe ³eesieeY³eeme keÀjW Deewj ³eesieeY³eeme kesÀ yeeo Deheves ye®®es keÀes Deelcee ªhe ceW osKekeÀj GmekeÀe Dee»eve keÀjW efkeÀ yesìe, nce legcnW yengle ³eeo keÀjles nQ, legce peneB Yeer nes Jeeheme Dee peeDees~ ³en keÀe³e& DeehekeÀes 21 efove ueieeleej keÀjvee nw~ SkeÀ efove Yeer efceme vee nes~ jes]pe Gmeer mece³e hej ³eesieeY³eeme keÀjvee nw~ 21 efove kesÀ yeeo nceW hetCe& efJeMJeeme nw efkeÀ DeehekeÀe yesìe DeehekeÀes ]peªj efceue peeSiee~ hetJe& ceW Ssmes 5 kesÀme efyeukegÀue þerkeÀ nes ieS nQ~ ceeleeDeeW kesÀ KeesS ngS yesìs GvnW meeueeW kesÀ yeeo efceue

Je yegef× kesÀ efceÞeCe keÀes J³eefkeÌle DevegYeJe keÀjlee nw~ DeLee&led J³ekeÌle GuePe peelee nw efkeÀ ceQ keÀewve ntB, ke̳ee ntB, ke̳ee keÀªB, ke̳ee vee keÀªB~ DeþeFme Je<e& kesÀ yeeo GmekeÀe peerJeve GmekeÀer mJe³eb keÀer yegef× Hej efveYe&j keÀjlee nw~ Deiej ceveg<³e mJe³eb mes Deeieen veneR neslee, lees GmekeÀer ®eslevee Mejerj Deewj yegef× kesÀ yeer®e DeìkeÀer

ieS nQ~ He´Mveë ceQ 30 Je<eea³e ceefnuee ntB~ cesjs heefle ieuele jen hej nQ, hejbleg ceQ De®íer ³eesieer yevevee ®eenleer ntB~ ceQ FmekesÀ efueS ke̳ee keÀªB? ke̳ee ceQ Deheves heefle keÀes íesæ[ otB? ceQ y³etìerefMe³eve Yeer ntB~ cesje ³en keÀe³e& yengle De®íe ®eues, FmekesÀ efueS keÀesF& Ghee³e megPee³eW?

ceve keÀer yeele

- jepe³eesieer ye´.kegÀ. met³e&

GÊejë heefle keÀes íesæ[ves keÀer yeele lees Deehe yeeo ceW mees®evee, DeYeer lees GmekesÀ keÀu³eeCe keÀe mees®eW~ FmekesÀ efueS DeeOee IeCìe jes]pe GvekeÀes ³eesieoeve keÀjW Deewj heefJe$e Yeespeve keÀje³eW~ Yeespeve yeveeles ngS yeej-yeej ³eeo keÀjW efkeÀ ceQ hejce heefJe$e Deelcee ntB Deewj peye GvnW Yeespeve keÀje³eW lees ³es mebkeÀuhe keÀjW efkeÀ ³es heefJe$e Yeespeve Keeves mes FvekeÀe ef®eÊe heefJe$e nes peeS~

jnleer nw, Deewj Deiej SkeÀ Meyo ceW keÀne pee³es lees ³eneR mes meejs ogëKe Megª nes peeles nQ~ Jees DeHeves keÀes vee mecePeves kesÀ keÀejCe GuePeve kesÀ meeLe yeebOe kesÀ jKelee nw~ J³eefkeÌle, mecyevOeeW leLee - ye´.kegÀ. Devegpe,efouueer JemlegDeeW ceW GmekeÀe ueieeJe, ³ee ceesn kesÀ keÀejCe Gve ®eer]peeW keÀer GÀpee& Gmes He´YeeefJele keÀjves ueie peeleer nw, efpememes Jees HejYeeweflekeÀ MeefkeÌle³eeW mes ncesMee kesÀ efueS Debpeeve neslee ®euee peelee nw, Deewj GmekeÀes ®eejes lejHeÀ mes yeerceeefj³eeB Iesj uesleer nQ~ ³eneB pees SkeÀ mes meele meeue keÀe iewHe yelee³ee pee jne nw, lees nj íë meeue ceW J³eefkeÌle keÀe mecHetCe& Mejerj yeoue peelee nw~ GmekeÀe [er.Sve.S. yeoue peelee nw~ FmeefueS íë meeue keÀe iewHe efoKee³ee ie³ee nw~ GHejeskeÌle meejer yeeleW meYeer kesÀ meeLe nes jner nQ Deewj nesleer ner jnWieer~ FmeerefueS Fme %eeve keÀes nce Deiej ye®®es keÀes Megª ceW ner os oW, GmekeÀes Fve meye yeeleeW mes DeJeiele keÀje oW, efkeÀ ³es meejer ®eer] peW legcnejs efueS DeYeer þerkeÀ veneR nQ, legce Deiej DeYeer DeHeveer yegef× keÀes HeefJe$e jKe meejer ®eer]peeW keÀes mecePe uees lees legcnW keÀYeer Yeer peerJeve keÀes peerves ceW cegeqMkeÀue veneR nesieer, Deewj ³en He´efke´À³ee DeveJejle ®eueleer jnsieer~ ³en nj yeej keÀer efjkeÀe@ef[¥ie Deieues pevce ceW ì^evmeHeÀj nes peeleer nw Deewj J³eefkeÌle efHeÀj mes Jener ieueleer oesnjelee nw~ lees mecePeoejer ³en nw efkeÀ Fmes DeYeer mecePekeÀj nj pevce keÀes megOeej efue³ee pee³es~

He´Mveë Hejceelcee ves leveeJecegkeÌle jnves keÀe FMeeje efo³ee nw, lees leveeJecegÊeÀ peerJeve peerves kesÀ efueS ke̳ee keÀjW? GÊejë leve ceW Deeves mes leveeJe yeæ{lee nw, kegÀí mece³e FmekeÀer mce=efle mes hejs jne keÀjW lees leveeJe keÀce nesiee~ ceve keÀer MeefkeÌle³eeW keÀes ³eesie-DeY³eeme Üeje Je mJeceeve mes yeæ{eSb lees nj yeele Kesue ueiesieer~ peerJeve ceW kegÀí yeeleeW keÀes mJeerkeÀej keÀjkesÀ nukesÀ jnves keÀe DeY³eeme keÀjW~ efJeMJe [^ecee kesÀ %eeve keÀes ³et]pe keÀjkesÀ mJe³eb keÀes efveeqM®eble jKeves keÀer keÀuee meerKeW~ mecyevOeeW ceW efve<keÀece nes pee³eW Je menpe YeeJe mes jnW~ Dece=leJesues hejceelceh³eej Je cegjueer keÀe megKe ueskeÀj mJe³eb keÀes leveeJe-cegkeÌle keÀjW~ efJe®eejeW keÀes Goej Je ceneve yeveeSb lees nj yeæ[er yeele Yeer íesìer ueiesieer~ He´Mveë cegPes íesìer-íesìer yeeleeW ceW HeÀereEueie yengle Deeleer nw, efHeÀj meeje efove ceQ Goeme jnleer ntB~ ³en cesjer yeæ[er keÀce]peesjer nw, ceQ Fmemes cegkeÌle neskeÀj MeefÊeÀMeeueer yevevee ®eenleer ntB~ GÊejë HeÀereEueie me®eceg®e DeeOeer ce=l³eg kesÀ meceeve nw~ Fmemes KegMeer Yeer cej peeleer

nw Je Gcebie-Glmeen Yeer~ Deehe he´Mebmee keÀer hee$e nQ pees Deehe Fmemes cegkeÌle nesvee ®eenleer nQ~ ³en Yeer SkeÀ lejn keÀer DeheefJe$elee ner nw~ ue#³e yevee uees, cegPes 6 ceeme De®íer meeOevee keÀjkesÀ mJe³eb keÀes HeÀereEueie kesÀ HeÌuet mes cegkeÌle keÀjvee nw~ ³es mebkeÀuhe keÀYeer ve keÀjvee efkeÀ keÀesF& cegPes kegÀí keÀns veneR~ nce ieueleer keÀjWies lees yeæ[s lees kegÀí keÀnWies ner~ FmeefueS nukesÀ jnkeÀj otmejeW keÀer yeele ³ee [eBì megvevee nw~ he´efleefove SkeÀ DeJ³ekeÌle cegjueer heæ{keÀj GmekeÀer 5 yeeleW efueKeveer nQ~ he´efleefove meJesjs Gþles ner ³es mebkeÀuhe 7 yeej keÀjvee nw `ceQ HeÀereEueie mes cegkeÌle ntB Deewj ceemìj meJe&MeefkeÌleJeeve ntB~' 6 ceeme lekeÀ 3 mJeceeve he´efleefove 25 yeej ³eeo keÀjves nQ~ 1.ceQ SkeÀ ceneve Deelcee ntB, 2. ceQ efJepe³eer jlve ntB, 3. ceQ ceemìj meJe&MeefkeÌleJeeve ntB~ meeLe-meeLe he´efleefove efJeMes<e FmekesÀ efueS SkeÀ IeCìe ³eesie Yeer keÀjW~ ³es meye keÀjves mes peerJeve mes HeÀereEueie meceehle nes pee³esieer Deewj Deehe meoe KegMe jnves ueieWieer~ ³en Yeer O³eeve jns efkeÀ HeÀereEueie Deeves hej mesJee Je Yeespeve veneR íesæ[vee nw~

kesÀMeeso-iegpe.~ jsueJes Dee@efHeÀme ceW j#eeyebOeve kesÀ HeeJeve HeJe& Hej jsueJes DeOeer#ekeÀ efJepe³e YeeF& meeHeje keÀes j#eemet$e yeebOeles jepekeÀesì-keÀesì[e meebieeveer~ Heer.Sme.DeeF&. jeCee peer keÀes jeKeer oeneso-iegpe.~ efpeuee keÀueskeÌìj jCepeerle kegÀceej keÀes j#eemet$e HeeìCe-iegpe. ~ HeÀe@jsmì Dee@HeÀermej pes.pes.jepeHetle keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ.veerlee~ yeebOeves kesÀ yeeo meewieele osles ngS ye´.kegÀ. le=eqHle Je ye´.kegÀ.YeeefJe<ee~ yeebOeles ngS ye´.kegÀ.megjsKee~ ngS ye´.kegÀ. ªHee~


efmelecyej -I

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

nceejs peerJeve ceW ef®e$e keÀe cewkesÀefve]pece... peerJeve ceW ef®e$e keÀe yengle yeæ[e cenlJe nw~ ye®®ee peye Heæ{eF& kesÀ efueS Henueer yeej keÀ#ee ceW peelee nw, lees GmekeÀes efmeKeeves kesÀ efueS SkeÀ ef®e$e efo³ee peelee nw~ ef®e$e kesÀ meeLe mebueive keÀjkesÀ GmekeÀes Jees ®eer]pe yeleeF& peeleer nw~ þerkeÀ Jewmes ner nceejs peerJeve ceW Yeer nj peien, nj Heue ef®e$e keÀes ner osKekeÀj nceejer ef]pevoieer mebJejleer nw Deewj efyeieæ[leer Yeer nw~ ceveesJew%eeefvekeÀ efme×evleeW kesÀ Devegmeej pewmes mce=efle mes nceejer Je=efÊe Deewj ¢eq<ì keÀe ienje mecyevOe nw, Jewmes ner nceejs ®eefj$e keÀe mecyevOe nceejs ef®e$e mes nw~ ceveesHeefjJele&ve Deewj peerJeve HeefjJele&ve ceW ef®e$e keÀe yengle cenlJe nw~ Deye nceejs peerJeve keÀes ef®e$e keÀe cewkesÀefve]pece kewÀmes He´YeeefJele keÀjlee nw, ³es peeveves keÀer keÀesefMeMe keÀjles nQ... DeeHe osKeWies, ceveg<³e yengle ke´ÀesOe keÀjlee nw, Jeemevee ceW Deelee nw ³ee ueesYe ceW Deelee nw, ceesn ceW Deelee nw, leye Yeer GmekesÀ meeceves ef®e$e Deelee nw~ peye Jees Gvemes GHejece jnlee nw, ³ee Jees Gvemes ítìe ngDee jnlee nw, leye Yeer GmekesÀ meeceves ef®e$e Deelee nw~ efkeÀmeer ceveesJew%eeefvekeÀ ves keÀne nw efkeÀ, `ceveg<³e kesÀ efJe®eej Henues ceve ceW ef®e$e kesÀ ªHe ceW ngDee keÀjles nQ~' Meyo keÀer GlHeefÊe yeeo ceW nesleer nw, uesefkeÀve Henues Henues ceveg<³e kesÀ meeceves ef®e$e Deelee nw~ efcemeeue kesÀ leewj Hej SkeÀ J³eefkeÌle kegÀmeea Hej yewþkeÀj Keevee Keelee nw, Gmes mebkeÀuHe Deelee nw efkeÀ Jen SkeÀ GBÀ®eer peien Hej Yeespeve keÀer Leeueer jKekeÀj Keevee Kee³es~ lees GmekesÀ ceve ceW ef®e$e Deelee nw efkeÀ kegÀí Ssmee HelLej pewmee nes, GmekeÀer ®eej ìebieW neW, GmekeÀes Ssmee yevee efo³ee peeS, GmekeÀer uecyeeF& Fleveer nes, ®eewæ[eF& Fleveer nes lees kewÀmee nesiee! `cespe' veece GmekeÀe yeeo ceW Heæ[lee nw~ Ssmee keÀne peelee nw efkeÀ, `DeeJeM³ekeÀlee DeeefJe<keÀej keÀer peveveer nw~' Henues DeeJeM³ekeÀlee cenmetme ngF&, efHeÀj GmekeÀe DeeefJe<keÀej efkeÀ³ee ie³ee~ peye Jees ®eer]pe yeve ieF& lees ]peªjer nw Gmes veece osvee, peye Jees He´³eesie ceW ie³eer lees Gmes efkeÀmeer veece mes lees yegueevee Heæ[siee vee~ ye®®ee Yeer yeesuevee yeeo ceW meerKelee nw, Yee<ee yeeo ceW efmeKeeF& peeleer nw, uesefkeÀve J³eefkeÌle³eeW Je JemlegDeeW kesÀ ef®e$e Henues efoKeevee Megª efkeÀ³ee peelee nw~ ef®e$e nceejs ceve ceW DebefkeÀle nes peeles nQ~ ceve `ef®e$e' keÀer ner Yee<ee mecePelee nw~ GmekeÀe He´YeeJe íesæ[ peelee nw~ nceW ³es osKevee ®eeefnS efkeÀ ke̳ee nce Fme efme×evle keÀe He´³eesie DeHeves peerJeve ceW ceveesHeefjJele&ve kesÀ efueS keÀj jns nQ? Fme cewkesÀefve]pece keÀe jepe³eesie ceW Yeer nce GHe³eesie keÀjles nQ~ pewmes efkeÀ nce efkeÀmeer keÀes Yeer efJeef[³ees mes He´s]pesvìsMeve keÀj efoKeeles nQ lees meeceves Jeeues keÀes ³eeo Yeer jnlee nw Deewj mecePe ceW Yeer Deelee nw~ nce Deiej JeeCeer mes yeleeves ³ee mecePeeves keÀer keÀesefMeMe keÀjles nQ, lees Jees Glevee mecePe ner veneR Heeles~ efJeef[³ees ³ee ef®e$e kesÀ ceeO³ece mes nce GvekeÀes mecePeeles nQ lees Jes menpe Deewj mHe<ì mecePe peeles nQ~ GmekeÀes `cegBn yeesueleer lemJeerj' keÀne peelee nw~ Deepe DeeHe osKeles nQ efkeÀ ueesie ]p³eeoe ìerJeer

osKeles jnles nQ~ nce GvnW efkeÀmeer keÀe³e&ke´Àce ceW yegueeles nQ lees Jes Deeles ner veneR~ uesefkeÀve GvnW efJeef[³ees efoKeeles nQ leye Jes Gþves keÀe ner veece veneR uesles~ DeepekeÀue ìer.Jeer. keÀer yengle uele Heæ[er ngF& nw~ mece³e Dee³esiee peye ìer.Jeer. osKevee SkeÀ Sef[keÌMeve kesÀ ªHe ceW DeKyeejeW ceW íHesiee~ DeepekeÀue nce megveles nQ efkeÀ ceefnueeDeeW ceW ceesìeHee yeæ{lee pee jne nw, GmekesÀ efueS ìer.Jeer. SkeÀ yengle yeæ[e keÀejCe nw~ nceejer yengle meejer vesiesefìJe efLebefkebÀie Deewj yegjs keÀceeX keÀer yegefve³eeo, ìer.Jeer.~ Hejceelcee FmekeÀes ìer.yeer. keÀnles nQ~ ìer.Jeer. Yeer SkeÀ ef®e$e nw, Jen ef®e$e ner Heleve keÀe keÀejCe yeve jne nw, Deewj ef®e$e ner GlLeeve keÀe keÀejCe yeveles nQ~ ³en yeæ[e ceveesJew%eeefvekeÀ efme×evle nw, uesefkeÀve ueesieeW ves GmekesÀ He´efle O³eeve veneR efo³ee, efpelevee nceW Hejceelcee ves O³eeve efKeb®eJee³ee~ Deye FmekeÀe nce He´³eesie kewÀmes keÀj mekeÀles nQ, FmekesÀ yeejs ceW DevegYeJe kesÀ DeeOeej mes peeveles nQ~ pewmes Hejceelcee ves nceW yelee³ee efkeÀ ye®®es, pewmes met³e& nw~ pewmes ner nceves met³e& Meyo keÀne, Jewmes ner DeeHekesÀ ceeqmle<keÀ ceW met³e& keÀe ef®e$e Dee ie³ee~ pewmes met³e& nw, ®evêcee nw, GvekesÀ DeemeHeeme ueeFì nw, efpemekeÀes He´keÀeMe keÀe DeeYeeceC[ue keÀnles nQ, Jen yengle ner mHe<ì efoKeeF& oslee nw, Deewj

osKeves ceW yengle ner De®íe ueielee nw~ Hejceelcee ves keÀne efkeÀ ye®®es DeeHe Ssmes mecePees pewmes efkeÀ met³e& ³ee ®evêcee ueeFì kesÀ Dee@ye& ceW nQ, Jewmes ceQ Yeer ueeFì kesÀ Dee@ye& ceW ntB~ Hejceelcee Dee@ye& keÀes keÀeye& Yeer keÀnles nQ~ ncesMee DeHeves keÀes Ssmes mecePees ³ee ceve ceW ³en ef®e$e ueeDees DeY³eeme kesÀ efueS, efkeÀ ceQ SkeÀ p³eesefleefye&vog Deelcee ntB, cesjs Heeme SkeÀ He´keÀeMe keÀe DeeYeeceC[ue nw~ ³eesieeY³eeme ceW Fmemes yengle yeæ[er ceoo efceue mekeÀleer nw~ ef®e$e keÀe ®eefj$e Hej He´YeeJe Heæ[lee nw~ Deleë nce ®eueles-efHeÀjles ³en ³eeo jKeW~ jepe³eesie ceW ef®e$e keÀe He´³eesie kewÀmes efkeÀ³ee peeS Deiej DeeHe Ssmee DeY³eeme keÀjW efkeÀ ceQ HeÀefjMlee ntB, ceQ ueeFì mJeªHe ntB, ceQ n·er ceebme keÀe veneR ntB, ceQ lees He´keÀeMe keÀe yevee ntB, ceQ lees ueeFì Deewj ceeFì ntB~ lees ³en efMekeÀe³ele efkeÀ nceejer DeelceeefYeceeveer eqmLeefle veneR jnleer, Kelce nes peeSieer~ keÀYeer Fme lejn, keÀYeer otmejer lejn DeY³eeme keÀjles jnW~ nce peye ³eesieer keÀes oMee&les nQ, lees SkeÀ ³eesieer keÀe ef®e$e He´keÀeMe kesÀ DeeJejCe ceW neslee nw, ®eejes lejHeÀ ueeFì mes efIeje nw, He´keÀeMe kesÀ meeiej ceW nw, Deewj GmeHej ueeFì Glej jner nw~ FmekeÀe yengle ueesie DevegYeJe keÀjles nQ, Deewj DeeHeves Yeer keÀYeer

Fme lejn keÀe DevegYeJe efkeÀ³ee nesiee~ Fme lejn kesÀ ³eesie kesÀ ef®e$e nceW ³eesie keÀjves ceW, ³eesieer peerJeve efyeleeves ceW yengle men³eesie osles nQ, Deewj ³eesie ceW Gme lejn kesÀ DevegYeJe keÀjves keÀer He´sjCee osles nQ~ Deiej DeeHe Fme lejn kesÀ ef®e$e keÀes yeej-yeej DeHeveer efove®e³ee& ceW Gmeer mce=efle ceW ueeles nes, lees Jewmeer ner DeeHekeÀer ceveeseqmLeefle yeve peeleer nw~ pewmes nceejs DeeO³eeeqlcekeÀ ieerle yepeles nQ, Jewmes ner DeHeves ef®e$eeW keÀe He´³eesie Yeer nce keÀjles nQ, GvnW DeHeves GÀHej ueeiet keÀjWies lees nceejs Heg©<eeLe& ceW leerJe´lee Dee³esieer~ pewmee DeeHekesÀ ceve ceW ef®e$e Deelee nw, Jewmeer DeeHekeÀer eqmLeefle yeveleer peeleer nw~ DeeHe efJeMes<e mLeeve Hej ³eesie keÀjves yewþs nes, uesefkeÀve JeneB DeeHe veneR jnles, DeeHe lees ye´ïeeC[ ceW, ³ee Hejceelcee kesÀ meeefveO³e ceW jnles nQ~ ³es pees eqmLeefle yeveer, efkeÀme DeeOeej Hej yeveer? ef®e$e kesÀ DeeOeej mes vee~ Hejceelcee Yeer keÀF& yeej nceW keÀnles nQ, mecePee? mecePeves keÀe DeLe& ke̳ee nw, ceveesefJe%eeve ceW keÀnles nQ efkeÀ mecePeves mes Henues osKee peelee nw, DeLee&led Henues osKevee neslee nw, efHeÀj mecePevee neslee nw~ FmekeÀe yengle yeæ[e cenlJe neslee nw~ Henues ceve keÀer DeeBKe mes osKee peelee nw Deewj yegef× mes mecePee peelee nw~ FmekeÀes keÀnles nQ mee#eelkeÀej~ peye lekeÀ ceveg<³e ceve keÀer DeeBKe mes osKelee veneR nw, leye lekeÀ Gme yeele keÀes veneR mecePelee~ FmeefueS keÀne peelee nw efkeÀ mecePevee Deewj osKevee, DeeBKe keÀe Flevee cenlJe nw~ FmeefueS Hejceelcee Yeer keÀnles nQ efkeÀ DeeHekeÀer DeeBKeW efJekeÀejer nes ®egkeÀer nQ, DeeBKeW OeesKee osleer nQ~ Deiej nceejer DeeBKeW, ¢eq<ì, Je=efÊe HeefJe$e nes peeS lees me=eq<ì Yeer HeefJe$e nes peeSieer~ veF& me=eq<ì keÀe efvecee&Ce nceejer ¢eq<ì kesÀ HeeffjJele&ve mes neslee nw~ nceejs Deblece&ve kesÀ HeefjJele&ve mes veF& me=eq<ì keÀe efvecee&Ce nesiee~ DeYeer nceeje Deblece&ve ke̳ee osKelee nw? Hejceelcee keÀes osKelee nw, HejceOeece keÀes osKelee nw, Mejerj ceW Deelcee keÀes osKelee nw, mJeie& keÀes osKelee nw~ FmeefueS osKeves keÀe yengle cenlJe nw~ osKevee Deewj mecePevee, ³es efmekeÌkesÀ kesÀ oes Henuet nQ~ FmeefueS Deiej ³eesie ceW Ssmes ef®e$eeW keÀe He´³eesie keÀjWies, lees Hejceelcee keÀes ³eeo keÀjvee menpe nesiee~ keÀF& YeeF& yenve keÀnles nQ efkeÀ Deepe cesje ceve Ssmee nes ie³ee effkeÀ ³eesie ueiee ner veneR~ ke̳eeW veneR ueiee? Jen HejceOeece keÀe, DeHeves mJeªHe keÀe ef®e$e osKe jne Lee, ³ee GmekeÀe ceve Deewj keÀneR YeìkeÀ jne Lee? ef®eÊe keÀe eqmLej nesvee ³ee YeìkeÀvee, ³en ef®e$e mes mecyeeqvOele nw~ ³en yeele Deiej mecePe ueW Deewj He´³eesie ceW ueeles jnW lees ³en nceejs ³eesie ceW mene³ekeÀ nes mekeÀlee nw~ Fme meboYe& ceW Hejceelcee nceW jes]pe cegjueer ceW efYevve efYevve lejerkesÀ keÀer ³egefkeÌle³eeB yeleeles nQ efkeÀ DeeHekeÀer cevees-DeJemLee kewÀmeer nesveer ®eeefnS, nceejer ¢eq<ì kewÀmeer nesveer ®eeefnS, nceeje HeÀefjMlee mJeªHe kewÀmee nesvee ®eeefnS, ³es meye ef®e$eCe efkeÀ³ee ngDee nw~ lees Deiej nce DeHeves peerJeve ceW Þes<þlece ef®e$e keÀes De®íer lejn mes osKeW Deewj mecePeW Deewj GvekeÀes DeHeves peerJeve ceW uee³eW lees nce DeHevee ue#³e menpe ner He´eHle keÀj mekeÀles nQ~ lees ef®e$e keÀe nceejs peerJeve ceW meerOee mecyevOe nceejs ®eefj$e mes nw~ pewmee ef®e$e DeeHe osKeWies Jewmee ®eefj$e DeeHekeÀe yevesiee~

11

ieesJee-HeCepeer~ ceeveveer³e cegK³eceb$eer ceveesnj Heefj&keÀj keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. MeesYee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. megjsKee~

ieebOeerveiej-iegpe.~ kewÀefyevesì efceefvemìj ieCeHele JemeeJee keÀes j#eemet$e yeebOeles ngS ye´.kegÀ. kewÀueeMe~

mebiecevesj-cene.~ HetJe& jepemJe jep³e ceb$eer yeeueemeensye Leesjeì leLee efJeOee³ekeÀ megOeerj leebyes keÀes j#eemet$e yeebOeves mes HetJe& Deelcemce=efle keÀe efleuekeÀ osles ngS ye´.kegÀ. Yeejleer leLee ye´.kegÀ. Heocee~

HegCes-ceerje meesmee³eìer~ YeepeHee efJeOee³ekeÀ cesOeeleeF& kegÀuekeÀCeea keÀes j#eemet$e yeebOeves kesÀ HeM®eeled ef®e$e ceW GvekesÀ meeLe ye´.kegÀ.efJeÐee, kegÀuekeÀCeea peer leLee ye´.kegÀ. cesIevee~

efYeueeF&-®ejesoe(í.ie.)~ meeb®eer ogiOe (osJeYeesie) kesÀ Jeefj<þ DeefOekeÀeefj³eeW keÀes jeKeer yeebOeves kesÀ HeM®eeled ef®e$e ceW GvekesÀ meeLe ye´.kegÀ.efkeÀjCe yenve Je ye´.kegÀ.jefJe yenve~

Yegpe-keÀ®í(iegpe.)~ yeer.Sme.SHeÀ. kesÀ DeefOekeÀeefj³eeW keÀes j#eemet$e yeebOeves kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW GvekesÀ meeLe ye´.kegÀ.yeervee leLee Dev³e~


efmelecyej -I

12

DeesceMeeefvle ceeref[³ee

megKeer jnvee nw lees otmejeW keÀes megKe oskeÀj GvekeÀer ogDeeSB uees - efMeJeeveer mHeesìd&me keÀe@cHueskeÌme eqmLele Fb[esj mìsef[³ece ceW Dee³eesefpele DeeO³eeeqlcekeÀ meceeiece ceW MejerkeÀ ngS Menj kesÀ ieCeceev³e ueesie

je³ehegj-í.ie.~ DeemLee Deewj mebmkeÀej ®ewveue hej he´efleefove he´meeefjle nesves Jeeues keÀe³e&¬eÀce DeJeskeÀefvebie efJeod ye´ïeekegÀceejer]pe keÀer cegK³e JekeÌlee peerJeve He´yebOeve efJeMes<e%ee ye´ïeekegÀceejer efMeJeeveer ves keÀne efkeÀ peerJeve keÀes megKeer yeveeves keÀe meyemes De®íe lejerkeÀe ³en nw efkeÀ Deheves keÀceeX keÀes Þesÿ yeveeDees~ meejs efove ceW nce efpevekesÀ Yeer mecheke&À ceW Deeles nQ, GvekesÀ meeLe nceeje keÀee|cekeÀ SkeÀeGCì yevelee nw~ Deiej meeje efove nce otmejeW keÀes ogëKe oWies lees nce mJe³eb kewÀmes megKeer jn mekeÀles nQ? pees keÀce& nce keÀjles nQ, GvekeÀe HeÀue efkeÀmeer ve efkeÀmeer ªhe ceW nceW ner Yeesievee heæ[lee nw~ yeeleeW keÀes ceve ceW ve jKeW ceveg<³e mJeYeeJe mes ner meHeÀeF& hemevo neslee nw~ Iej ceW keÀneR hej ievoieer nes lees Gmes legjvle meeHeÀ keÀjles nQ~ keÀ®ejs keÀes ]p³eeoe efove jKeWies lees keÀeræ[s heveheWies, yeoyet DeeSieer~ Fmeer he´keÀej nceejs ceve ceW efkeÀmeer kesÀ he´efle keÀesF& ogYee&Jevee, F&<³ee& ³ee Üs<e Deeefo

keÀe³e&ke´Àce ceW efJeMeeue pevemecetn keÀes `peerJeve ceW megKeer kewÀmes jnW' efJe<e³e Hej mecyeesefOele keÀjles ngS peerJeve He´yebOeve efJeMes<e%ee ye´ïeekegÀceejer efMeJeeveer~

ve neW~ ³en meye ievoieer nQ pees efkeÀ nceW yeerceej keÀj oWies~ FvnW yeenj HeWÀkeÀ oW ³eeefve Yeguee oW, ceve ceW ve jKeW~ peerJeve ceW KegMe jnvee meerKeW nce meye keÀer ³en Deeole meer yeve yeve ieF& nw efkeÀ nce meoe otmejeW keÀes yeoueves keÀer keÀecevee keÀjles nQ, otmejs yeoueW Ssmeer F®íe jKeles nQ~ mecePeoejer Fmeer ceW nw efkeÀ nce Deheves keÀceeX keÀes otmejeW kesÀ efueS megKekeÀejer yeveeSB, pees nceejs efve³eb$eCe ceW Yeer neslee nw~

nceW Fme Deeole keÀes yeoueves kesÀ efueS ¢æ{lee HetJe&keÀ He´³eeme keÀjvee ®eeefnS~ efJe®eejeW mes yevelee nw JeeleeJejCe nceejs efJe®eejeW mes Jee³egceC[ue yevelee nw~ nceejer nj mees®e otmejeW lekeÀ hengB®eleer nw~ Iej keÀe JeeleeJejCe Iej ceW jnves Jeeues ueesieeW kesÀ mees®e mes yevelee nw~ nce meye peeveles nw efkeÀ pewmee keÀce& Jewmee HeÀue efceuelee nw~ FmeefueS Deehe Deheves efueS pees ®eenles nQ, Jener otmejeW keÀes oW~

meceepe ceW Meeeqvle mLeeHevee nsleg keÀe³e& keÀjs ceeref[³ee

oerHe He´pJeefuele keÀjles ngS He´es.keÀceue oeref#ele, ieesefJebo ueeue Jeesje, [e@.ceeveefmebn Hejceej, megefcele DeJemLeer, jcesMe vew³ej, ye´.kegÀ.DeeMee, ye´.kegÀ. ceeOegjer Je Dev³e~

efYeueeF& veiej-í.ie.~ Deepe osMe keÀe nj veeieefjkeÀ SkeÀ He$ekeÀej nw, ke̳eeWefkeÀ Deepe meyekesÀ Heeme meesMeue ceeref[³ee nw, efpemekesÀ ceeO³ece mes Jen DeHeves ceveesYeeJeeW keÀes J³ekeÌle keÀjlee nw~ uesefkeÀve FmekeÀe GHe³eesie DeHeves efJeJeskeÀ keÀes peieekeÀj keÀjvee ®eeefnS~ meesMeue ceeref[³ee ceW pees Yeer keÀjles nQ, GmekeÀer mel³elee peevekeÀj HejKekeÀj ner ³et]pe keÀjW~ GkeÌle efJe®eej ye´ïeekegÀceejer]pe kesÀ ceeref[³ee He´Yeeie Üeje `ceeref[³ee keÀefce&³eeW keÀe DeebleefjkeÀ meMeefkeÌlekeÀjCemece³e keÀer DeeJeM³ekeÀlee' efJe<e³e Hej Dee³eesefpele ceeref[³ee cenemeccesueve ceW efouueer mes Dee³es cegK³e JekeÌlee megefcele DeJemLeer,v³et]pe 24 Fbef[³ee ves J³ekeÌle efkeÀ³es~ megjsvê efmebn kewÀcyees,DeO³e#e,DeuHemebK³ekeÀ Dee³eesie ves keÀne efkeÀ ³eneB kesÀ DevegYeJe keÀes Deelcemeele keÀjW leLee DeHeves peerJeve keÀes mejue Je megjef#ele yeveeves kesÀ efueS FvekeÀe He´³eesie keÀjW~ [e@. ceeveefmebn Hejceej,kegÀueHeefle,kegÀMeeYeeGÀ þekeÀjs efJeMJeefJeÐeeue³e,je³eHegj ves keÀne efkeÀ Deepe ogefve³ee keÀer vekeÀejelcekeÀlee keÀes leJeppees ve oskeÀj Gmes j®eveelcekeÀlee ceW yeouevee nesiee~ ceeref[³ee Hej keÀesF& Gbieueer ve Gþe³es, Ssmeer efJeMJemeveer³elee keÀe³ece keÀjveer nw~ He´es. keÀceue oeref#ele ves keÀne efkeÀ He$ekeÀeefjlee ceW oes ®eer]peeW keÀe yengle cenlJe nw, Henuee j®eveelcekeÀlee, otmeje

ceeveefmekeÀ GÀpee&~ ³es oesveeW leYeer Dee Hee³eWies peye ceve yeueJeeve nesiee Deewj ceve keÀes yeueJeeve yeveeves kesÀ efueS DeeO³eeeqlcekeÀlee SJeb jepe³eesie keÀer YetefcekeÀe cenlJeHetCe& nw~ ieesefJebo ueeue Jeesje,He´Oeeve mebHeeokeÀ,Dece=le mebosMe ves keÀne efkeÀ pevelee mes pegæ[ves mes ner SkeÀ He$ekeÀej mener lejerkesÀ mes meMekeÌle nes mekeÀlee nw~ He$ekeÀej meb³eefcele neskeÀj efueKeW, efueKeves keÀer mJeleb$elee Hej efkeÀmeer kesÀ ®eefj$e keÀer nl³ee ve nes~ jcesMe vew³ej,HetJe& efveosMekeÀ, í.ie. efnvoer ie´bLe DekeÀeoceer ves DeHeves DevegYeJe meePee keÀjles ngS keÀne efkeÀ SkeÀ He$ekeÀej keÀes Deboj mes meMekeÌle nesves keÀer yengle DeeJeM³ekeÀlee nw, leYeer Jees keÀefþve HeefjeqmLeefle³eeW ceW Dev³ee³e kesÀ efJeª× DeeJee]pe Gþe mekeÀlee nw~ ye´.kegÀ. He´e®eer ves ceeref[³ee keÀes ceeveJe GlLeeve kesÀ keÀe³e& keÀjves kesÀ efueS He´sefjle efkeÀ³ee~ ye´.kegÀ. leeefjkeÀe ves meYeer keÀes jepe³eesie cesef[ìsMeve keÀer ienve DevegYetefle keÀjeF&~ mesJeekesÀvê meb®eeefuekeÀe ye´.kegÀ. DeeMee ves Yeer ceeref[³eekeÀefce&³eeW keÀes mecyeesefOele efkeÀ³ee~ keÀe³e&ke´Àce keÀe meb®eeueve ye´.kegÀ. ceeOegjer ves efkeÀ³ee~ Fme DeJemej Hej ceeref[³ee keÀefce&³eeW nsleg HeeB®e efoJemeer³e jepe³eesie DevegYetefle efMeefJej keÀe Yeer Dee³eespeve efkeÀ³ee ie³ee~ Fme keÀe³e&ke´Àce ceW í.ie. kesÀ efJeefYevve #es$eeW kesÀ efHe´vì SJeb FueskeÌì^e@efvekeÀ ceeref[³ee kesÀ meom³eeW ves yeæ[er mebK³ee ceW Yeeie efue³ee~

pewmee DeVe Jewmee ceve Iej ceW De®ís Deewj heefJe$e mees®e kesÀ meeLe Keevee yeveevee Deewj Keevee ®eeefnS~ hejceelcee keÀer ³eeo ceW Keevee yeveeSbies Deewj KeeSbies lees Keevee he´meeo yeve peeSiee~ nceejs efJe®eejeW keÀe DeVe hej he´YeeJe heæ[lee nw~ Keeles mece³e Yeer F&MJej keÀes ³eeo keÀjkesÀ KeeSb~ keÀYeer Yeer ìsueerefJe]peve osKeles ngS ve KeeSB~ hejceelcee keÀer ³eeo mes DeVe keÀes Meg× keÀjkesÀ KeeSB lees Ketve Yeer Meg× yevesiee~

nce Oeve pees keÀceeles nQ Jen meeeqlJekeÀ nes, DeLee&le GmeceW ueesieeW keÀer ogDeeSb Meeefceue neW~ Fmeer he´keÀej DeVe pees nce Keeles nQ Jen Yeer meeeqlJekeÀ nes Deewj ceve keÀes Yeer meeeqlJekeÀ yeveeSb~ keÀYeer Yeer Oeve efkeÀmeer keÀes meleekeÀj ³ee ogëKe oskeÀj veneR Dee|pele keÀjW~ Dev³eLee megKeer veneR jn mekeWÀies~ Fmemes henues meceejesn ceW efJeOeevemeYee DeO³e#e ieewjerMebkeÀj Deie´Jeeue ves Mee@ ue Deewj ÞeerHeÀue YeWìkeÀj ye´ïeekegÀceejer efMeJeeveer keÀe DeefYevebove efkeÀ³ee~ ueeskeÀ efvecee&Ce ceb$eer jepesMe cetCele ves DeefYevebove he$e YeWì efkeÀ³ee leLee ceneheewj he´ceeso otyes ves he´leerkeÀ ef®evn he´oeve keÀj ye´.kegÀ. efMeJeeveer keÀe mJeeiele efkeÀ³ee~ meceejesn ceW #es$eer³e efveosefMekeÀe ye´.kegÀ. keÀceuee oeroer, cegK³e #es$eer³e mecevJe³ekeÀ ye.kegÀ. nsceuelee Deewj ye´.kegÀ. G<ee oeroer GheeqmLele LeeR~ Fme DeJemej hej ogie& kesÀ ³egiejlve YeeF& ves mJeeiele ieerle he´mlegle keÀj meYeer keÀes YeeJe efJeYeesj keÀj efo³ee~

mebmLeeve keÀj jne nw efJeMJe ceW meeLe&keÀ yeoueeJe - he´meeo Dees.Deej.meer. ceW oes efoJemeer³e DeeF.ìer. mecceuesve keÀe meHeÀue Dee³eespeve

Dees . Deej.meer . -ieg ª ie´ e ce~ Yeejle hej DeveskeÀ efJeosMeer MeemekeÀeW ves jep³e efkeÀ³ee hejvleg Yeejle meoe ner Deheveer DeeO³eeeqlcekeÀlee kesÀ yeue hej Keæ[e jne nw Deewj ncesMee jnsiee~ GhejesÊeÀ efJe®eej ceeveveer³e jefJe MebkeÀj he´meeo,kesÀvêer³e ceb$eer,DeeF.ìer. Je keÀevetve SJeb v³ee³e ceb$eeue³e, Yeejle mejkeÀej ves DeeF.ìer. #es$e mes pegæ[s ueesieeW kesÀ efueS oes efoJemeer³e mecceuesve kesÀ oewjeve `Meeeqvle Deewj KegMeer kesÀ efueS DeevleefjkeÀ lekeÀveerkeÀer' efJe<e³e hej J³ekeÌle efkeÀS~ GvneWves ye´ïeekegÀceejer]pe Üeje ef[]peerìue uesve-osve peeie©keÀlee DeefYe³eeve kesÀ lenle SkeÀ SHHe keÀe Yeer MegYeejcYe efkeÀ³ee~ meeLe ner GvneWves keÀne efkeÀ ye´ïeekegÀceejer mebmLee mecet®es efJeée ceW meeLe&keÀ yeoueeJe kesÀ efueS SkeÀ yengle yeæ[e keÀe³e& keÀj jner nw~ ³eesie ner ceeveJe keÀes mechetCe& ceeveJe yeveelee nw~ Jele&ceeve mece³e efJe%eeve, oMe&ve SJeb DeeO³eelce keÀe mevlegueve yengle peªjer nw~ Fme DeJemej hej ìer.meer.Sme. kesÀ GheeO³e#e levce³e ®e¬eÀJeleea ves keÀne efkeÀ Deiej nce DeeF.ìer. kesÀ meeLe DeeO³eeeqlcekeÀ SJeb veweflekeÀ cetu³eeW keÀes Yeer peesæ[ oW, lees peuoer ner mJee|Cece ogefve³ee keÀer PeuekeÀ

osKeves keÀes efceuesieer~ mebmLee keÀer meghe´efme× peerJeve He´yebOeve efJeMes<e%ee ye´.kegÀ. efMeJeeveer ves keÀne efkeÀ DeeF.ìer. mes pegæ[s ueesieeW kesÀ efueS ³eesie yengle ]peªjer nw~ GmekesÀ efueS nj mLeeve hej ³eesie kesÀ efueS SkeÀ íesìe-mee

keÀes keÀvì^esue keÀjves kesÀ efueS nceW Deheveer DeevleefjkeÀ lekeÀveerkeÀer keÀes hen®eevevee nesiee~ Fme DeJemej Hej efJeMes<e ªhe mes ceeGCì Deeyet mes DeeS ye´.kegÀ. ³eMeJevle ves ye´ïeekegÀceejer mebmLee Üeje DeeF.ìer. kesÀ #es$e

mecyeesefOele keÀjles ngS kesÀvêer³e ceb$eer jefJe MebkeÀj He´meeo~ ceb®eemeerve nQ peerJeve He´yebOeve efJeMes<e%ee ye´.kegÀ. efMeJeeveer, levce³e ®eke´ÀJeleea, ye´.kegÀ. ³eMeJevle, ye´.kegÀ. jcee Je Dev³e~

keÀceje nes, peneB hej Meeeqvle keÀer DevegYetefle keÀj mekeWÀ~ Deiej nce Leesæ[e mece³e Yeer mJe³eb keÀes DeeO³eeeqlcekeÀ Meebefle mes peesæ[Wies lees keÀe³e& keÀjves ceW Yeer SkeÀ veJeervelee keÀe DevegYeJe nesiee~ Dees.Deej.meer. keÀer efveosefMekeÀe ye´.kegÀ.DeeMee ves keÀne efkeÀ nce Deheveer keÀce]peesefj³eeW keÀe ef®ebleve keÀjves kesÀ yepeeS Deheveer efJeMes<eleeDeeW keÀes yeæ{eSb~ GvneWves keÀne efkeÀ nce otmejeW keÀes keÀvì^esue veneR keÀj mekeÀles, mJe³eb keÀes ner keÀvì^esue keÀj mekeÀles nQ~ mJe³eb

ceW keÀer pee jner mesJeeDeeW keÀer peevekeÀejer oer~ oes efove lekeÀ ®eues keÀe³e&¬eÀce ceW DeeO³eeeqlcekeÀ efJe<e³e hej DeveskeÀ DevegYeJeer JekeÌleeDeeW ves Deheves efJe®eej jKes~ meeLe-meeLe DeveskeÀ keÀe³e&MeeueeDeeW keÀe Yeer Dee³eespeve efkeÀ³ee ie³ee~ jepe³eesie kesÀ efJeMes<e DeY³eeme kesÀ Üeje Yeer meYeer ves ienve Meeeqvle SJeb KegMeer keÀe DevegYeJe efkeÀ³ee~ keÀe³e&¬eÀce ceW 1200 mes Yeer DeefOekeÀ ueesieeW ves efMejkeÀle keÀer~ keÀe³e&¬eÀce keÀe meb®eeueve efouueer mes DeeF& ye´.kegÀ. keÀceuee ves efkeÀ³ee~

RNI NO RAJHN/2000/721, POSTAL REGD. RJ/SIROHI/9623/15-17, Posting at Shantivan-307510 (Abu Road) Licensed to post without prepayment RJ/WR/WPP/003/2015-17, Posting on 12TH TO 14TH and 22ND TO 24TH each month, published on 13th Aug 2017

mebHeeokeÀë ye´.kegÀ.iebieeOej, He´keÀeMekeÀë ye´.kegÀ.keÀ©Cee Üeje ye´ïeekegÀceejer]pe ceeref[³ee He´Yeeie (Deej.F&.Deej.SHeÀ) kesÀ efueS He´keÀeefMele SJeb [er.yeer.efHe´bì mee@u³etMevme pe³eHegj mes cegefêle~


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.