Om 4 2017 delhi final app

Page 1

Je<e& -18

DebkeÀ - 4

cetu³eefve<þ meceepe keÀer j®evee kesÀ efueS meceefHe&le

ceF&- II, 2017

Heeef#ekeÀ

ceeGCì Deeyet

©. 8.00

Fbmeeve keÀes Fbmeeve mes peesæ[ves keÀe keÀe³e& keÀj jne nw ye´ïeekegÀceejer mebmLeeved ë je<ì^Heefle ye´ïeekegÀceejer mebmLee HesÀefueefmeìsMeve keÀe³e&ke´Àce ceW cegK³eeefleefLe jns je<ì^Heefle He´CeJe cegKepeea

jep³eHeeue F&.Sme.Sue. vejefmecnve leLee ceneceefnce je<ì^Heefle He´CeJe cegKepeea keÀes ceescesvìes oskeÀj mecceeefvele keÀjles ngS Meebefle mejesJej keÀer efveosefMekeÀe ye´.kegÀ. kegÀueoerHe yenve leLee efmekeÀvojeyeeo keÀer #es$eer³e meb®eeefuekeÀe ye´.kegÀ. cebpet~

nwojeyeeo~ je<ì^Heefle He´CeJe cegKepeea ves keÀne efkeÀ osMe ceW Jele&ceeve mece³e ceW meeceeefpekeÀ meodYeeJe kesÀ efueS keÀe³e& keÀjves keÀer ]peªjle nw~ Jes ye´ïeekegÀceejer mebmLee kesÀ Debleje&<ì^er³e cegK³eeue³e ceeGCì Deeyet kesÀ meb³egkeÌle lelJeeJeOeeve ceW Meebefle mejesJej ceW Dee³eesefpele mebmLeeve keÀer 80JeeR Je<e&ieebþ kesÀ keÀe³e&ke´Àce ceW GHeefmLele ueesieeW keÀes mecyeesefOele keÀj jns

Les~ GvneWves keÀne efkeÀ Fme mebmLeeved keÀer peæ[W Hetjer ogefve³ee Yej ceW nQ pees ueesieeW ceW Deevebo, KegMeer Deewj Meebefle kesÀ efueS ueieeleej keÀe³e& keÀj jner nQ~ He´efleJe<e& Dee³eespeveeW kesÀ peefjS ueeKeeW ueesie Fmemes pegæ[ jns nQ~ Deeoceer mes Deeoceer keÀes pees[æ ves keÀe keÀe³e& ye´ïeekegÀceejerp] e mebmLeeved keÀj jne nw~ Deepe YeeweflekeÀ ³egie ceW efJe%eeve, lekeÀveerkeÀer kesÀ meeLe SkeÀ-otmejs

keÀe³e&ke´Àce ceW oerHe He´pJeefuele keÀjles ngS mebmLeeve kesÀ DeefleefjkeÌle meef®eJe ye´.kegÀ. ye=peceesnve, Meebefle mejesJej keÀer efveosefMekeÀe ye´.kegÀ. kegÀueoerHe, ceneceefnce je<ì^Heefle He´CeJe cegKepeea, peeqmìme Jeer. F&MJejw³³ee, lesuebieevee kesÀ jep³eHeeue F&.Sme.Sue. vejefmecnve leLee Dev³e~

J³eefkeÌle kesÀ yeer®e ceW kewÀmes meodYeeJevee yeæ{s, FmekesÀ efueS He´³eeme keÀjves keÀer ]peªjle nw~ GvneWves mebmLeeve keÀe Oev³eJeeo keÀjles ngS keÀne efkeÀ Ssmes Dee³eespeveeW keÀes ueesieeW lekeÀ HengB®eeves keÀe He´³eeme keÀjvee ®eeefnS~ lesuebieevee kesÀ jep³eHeeue ceneceefnce F&.Sme.Sue. vejefmecnve ves keÀne efkeÀ ye´ïeekegÀceejer mebmLeeve Deye lees Hetjs efJeMJe ceW

Meebefle Deewj YeeF&®eejs kesÀ He´®eej-He´meej kesÀ efueS peevee peelee nw~ mecet®es efJeMJe ceW ³en mebmLeeve ueesieeW kesÀ ceve keÀe leej peesæ[ves keÀe He´³eeme keÀj jne nw~ efveefM®ele leewj Hej Fmemes ueesieeW kesÀ ceve kesÀ efJe®eej yeoueWies Deewj Jes SkeÀ De®íe ³egie yeveeves ceW meHeÀue neWies~ keÀe³e&ke´Àce ceW ceeGCì Deeyet mes mebmLeeve kesÀ DeefleefjkeÌle meef®eJe ye´.kegÀ. ye=peceesnve,

He´MeemekeÀ mesJee He´Yeeie keÀer He´Yeejer leLee Dees.Deej.meer. keÀer efveoseMf ekeÀe ye´.kegÀ. DeeMee ves keÀne efkeÀ ³en nceeje Yeei³e nw efkeÀ Hejceelcee ves nceW ®egvee nw, FmeefueS nceW Fmes Deeies yeæ{evee nw~ Fme DeJemej Hej je<ì^er³e efHeíæ[e Dee³eesie kesÀ HetJe& je<ì^er³e DeO³e#e Jeer. F&MJejw³³ee mecesle keÀF& ueesie Meeefceue ngS~

oeoer `Devleje&ä^er³e ceoj ìsjsmee efJeefMeä meceepe mesJee mecceeve' mes mecceeefvele

Meebelf eJeve~ he´peeefhelee ye´ïeekegÀceejer F&éejer³e efJeée efJeÐeeue³e keÀer cegK³e he´MeeefmekeÀe jepe³eesefieveer oeoer peevekeÀer keÀes efJeée ceW Yeejleer³e mebmke=Àefle leLee ceeveJeer³e cetu³eeW keÀes yeæ{eJee osves kesÀ efJeMes<e Deewj mejenveer³e keÀe³eeX kesÀ efueS jeä^er³e ceeveJeeefOekeÀej mebieþve efouueer kesÀ Üeje `Debleje&ä^er³e ceoj ìsjsmee efJeefMeä meceepe mesJee' kesÀ mecceeve mes veJee]pee ie³ee~ ³en mecceeve ceeveJeeefOekeÀej mebieþve kesÀ jeä^er³e DeO³e#e [e@. censMe heìssue, he´Lece Debleje&ä^er³e ceoj ìsjsmee mecceeve mes veJeeef]pele leLee mebieþve kesÀ mebj#ekeÀ [e@. DeeueeskeÀ meesveer SJeb mebieþve kesÀ efJeefMeä heoeefOekeÀeefj³eeW Üeje oeoer peevekeÀer kesÀ DeeJeeme hej he´oeve efkeÀ³ee oeoer peevekeÀer keÀes `Debleje&ä^er³e ceoj ìsjsmee efJeefMeä meceepe mesJee mecceeve' mes mecceeefvele keÀjles ngS ceeveJeeefOekeÀej mebieþve kesÀ jeä^er³e DeO³e#e [e@. censMe heìssue, mebieþve kesÀ mebj#ekeÀ [e@. DeeueeskeÀ meesveer SJeb mebieþve kesÀ efJeefMeä heoeefOekeÀejerieCe~ meeLe nQ ye´.kegÀ. Deceerj®ebo leLee Dev³e~ ie³ee~ Fme DeJemej hej mebieþve kesÀ DeO³e#e mebieþve kesÀ efueS ieewjJe keÀer yeele nw efkeÀ keÀj jns nQ efpevneWves veejer MeefÊeÀ keÀe ceeveJelee keÀe oerhekeÀ peuee³ee nw~ Yeejleer³e [e@. censMe heìsue ves keÀne efkeÀ ³en nceejs nce ogevf e³ee keÀer Ssmeer efJeYetelf e keÀes mecceeefvele efcemeeue hesMe keÀjles ngS hetjs efJeée ceW mebmke=Àefle Deewj cetu³eeW kesÀ yeerpeejesHeCe mes

efJeMJe kesÀ keÀesves-keÀesves kesÀ ueesieeW ceW Deelceer³elee keÀe YeeJe Hewoe efkeÀ³ee nw~ ogevf e³ee ceW Henueer ceefnuee mebmLeeve keÀe He´efleefveefOelJe keÀjles ngS oeoer peer veejer keÀes MeefkeÌle mJeªHee yeveekeÀj SkeÀ ve³es meceepe kesÀ efvecee&Ce ceW DeHeveer cenlJeHetCe& YetefcekeÀe efveYee jner nQ~ keÀe³e&ke´Àce ceW oeoer ves meYeer keÀes DeeMeerJe&®eve osles ngS keÀne efkeÀ ³en ceveg<³e keÀe He´Lece keÀce& nesvee ®eeefnS efkeÀ Jen mecemle ceeveJe peeefle keÀes SkeÀlee, YeeF&®eeje Deewj meefn<Ceglee kesÀ Oeeies ceW efHejesS~ Fmemes ner ceeveJe peeefle keÀer j#ee SJeb SkeÀ yesnlej meceepe keÀer mLeeHevee nesieer~ peneB meYeer kesÀ ceve ceW megKe, Meebefle keÀe yemesje nesiee~ keÀe³e&ke´Àce kesÀ oewjeve DeefleefLe³eeW ves oeoer peevekeÀer keÀes Mee@ue Dees{æ ekeÀj leLee ceescesvìes YeWìkeÀj mecceeefvele efkeÀ³ee~


2

Hejceelcee ves efmeKee³ee mecHetCe& `jepe³eesie' Jele&ceeve mece³e ³eeW lees DeveskeÀeveskeÀ He´keÀej kesÀ ³eesie He´®eefuele nQ Hejbleg Helebpeefue Üeje efueefKele `³eesie oMe&ve' kesÀ DeeOeej Hej `jepe³eesie' DeefOekeÀ He´®eefuele nw~ Gme ³eesie He´Ceeueer ceW Dev³e ³eesie, efpemekeÀer mebK³ee SkeÀ meew mes Yeer GÀHej nw, keÀeHeÀer no lekeÀ, Leesæ[s ªHeevlej kesÀ meeLe, meceeS ngS-mes nQ~ Deye nce HejceefHelee Hejceelcee Üeje, pees ³eesie meerKe jns nQ, Jen Yeer jepe³eesie ner nw~ Helebpeefueke=Àle jepe³eesie leLee HejceefHelee Hejceelcee efMeJe-ke=Àle jepe³eesie ceW efkeÀmeer-efkeÀmeer yeele ceW mecelee Yeer nw Deewj yengle meer yeeleeW ceW ceneved Deblej Yeer nw~ nce mecemle ³eesie He´Ceeueer keÀer ³eneB ®e®ee& ve keÀjkesÀ, kesÀJeue `meceeefOe' keÀer ®e®ee& keÀjles ngS oesveeW keÀe legueveelcekeÀ DeO³e³eve keÀjWies~ oesveeW keÀe veece `jepe³eesie' - ye´] kegÀ] iebieeOej Henues nceW ³en mecePe uesvee ®eeefnS efkeÀ oesveeW keÀe veece `jepe³eesie' ke̳eeW nw? Fme efJe<e³e ceW ³en peevevee ]peªjer nw efkeÀ yengle Henues kegÀí ueesieeW keÀer ³en efJe®eejOeeje Leer efkeÀ ceveg<³e keÀes Meejerejf keÀ kegÀMeuelee kesÀ meeOeve mes ner DeeeflcekeÀ efJekeÀeme He´eHle keÀjvee ®eeefn³es~ GvekeÀer ceev³elee Leer efkeÀ ³en me=ef<ì-ceb®e ceneYetleeW keÀe ner j®ee ngDee Kesue nw, Deleë Demeeceev³e MeejerefjkeÀ meeceL³e& Üeje ner Fve Hej efJepe³e He´eHle keÀer pee mekeÀleer nw~ Deleë ieesjKeveeLe Fl³eeefo ves nþ³eesie He´®eefuele efkeÀ³ee efpemeceW efkeÀ nþ-efke´À³eeDeeW, He´eCee³eece leLee ®eewjemeer DeemeveeW Hej ner yeue efo³ee ie³ee leLee vesefle-Oeesefleyeefmle, $eeìkeÀ Fl³eeefo efke´À³ee³eW keÀjkesÀ Mejerj keÀes meye ceueeW mes efveJe=Êe keÀjves leLee ceve keÀes yeebOeves kesÀ meeOeve DeHeveeves Hej ]peesj efo³ee ie³ee~ Hejbleg Dev³e kegÀí ueesieeW keÀer ceev³elee ceW ceve keÀe DeefOekeÀ cenlJe Lee~ GvekeÀe keÀLeve Lee efkeÀ meye He´keÀej keÀer YeeweflekeÀ MeefkeÌle³eeW Deewj IeìveeDeeW keÀer yeeie[esj leLee keÀce&-efJekeÀce& keÀe Godiece ceve DeLeJee ef®eÊe ceW nw~ Deleë GvekeÀe ³en cevleJ³e Lee efkeÀ ceve keÀes HetCe& ªHe mes mJemLe meb³eceer yeveekeÀj, mebkeÀuHe MeefkeÌle keÀes Meg× keÀjvee ®eeefn³es Deewj yeæ{evee ®eeefn³es DeLeJee ef®eÊe keÀer Je=efÊe³eeW keÀe efvejesOe keÀjvee ®eeefn³es~ GvneWves efpeme ³eesie ceeie& keÀes mLeeefHele efkeÀ³ee GmekeÀe veece ngDee - `jepe³eesie'~ Helebpeefue-ke=Àle ³eesie ceeie& keÀe veece `jepe ³eesie' FmeefueS ngDee efkeÀ ³en nþ³eesie mes menpe Lee Deewj Fmes jepee Yeer keÀj mekeÀles Les~ kegÀí ueesieeW keÀe keÀLeve nw efkeÀ ®etbefkeÀ ³en Dev³e ³eesie ceeieeX keÀer DeHes#ee G®®e nw, FmeefueS ³en `jepe³eesie' veece mes He´efme× ngDee~ Hejbleg HejceefHelee Hejceelcee efMeJe ves jepe³eesie efmeKee³ee nw, Jen GHejeskeÌle ¢ef<ìkeÀesCe mes lees jepe³eesie nw ner, DeLee&led Jen ³eesie meYeer ³eesieeW mes Þes<þ nw Deewj Ssmee menpe Yeer nw efkeÀ jepee Yeer GmekeÀe DeY³eeme keÀj mekeÀles nQ, Hejbleg FmekesÀ DeefleefjkeÌle, Gmes `jepe³eesie' keÀnves keÀe SkeÀ keÀejCe ³en Yeer nw efkeÀ ceveg<³e Gme ³eesie DeY³eeme mes `ceve peerles peieled-peerle' DeLeJee `cee³ee peerles peieled-peerle' keÀer GefkeÌle kesÀ Devegmeej mJeie& ceW ®eke´ÀJeleea owJeer jepee-Heo He´eHle keÀjlee nw~ Þeer ue#ceer Deewj Þeer veeje³eCe mJeie& DeLeJee JewkegÀCþ kesÀ owJeer jeveer Deewj jepee nQ pees efkeÀ HetCe&leë HeeJeve Yeer nQ Deewj leepe-leKle kesÀ mJeeceer Yeer nQ~ Ssmee ner Heo Fme jepe³eesie keÀe kegÀMeueleeHetJe&keÀ DeY³eeme keÀjves JeeueeW keÀes Yeer He´eHle neslee nw~ ³eefo Jes Fme ³eesie keÀer HejekeÀe<þe ³ee G®®elece keÀ#ee ceW ve HengB®e Hee³eW lees Yeer GvnW owJeer jepe-kegÀue ceW GvekeÀer efmLeefle kesÀ Devegmeej osJeHeo He´eHle neslee nw~ ³en Ssmee jepeHeo nw efpemes efkeÀ DeepekeÀue kesÀ jepee (YetleHetJe& jepee) Yeer Hetp³e Heo ceeveles nQ; leYeer lees Jes Þeerue#ceer Deewj Þeerveeje³eCe Deeefo keÀe iee³eve, Jebove Deewj Hetpeve keÀjles nQ~ SkeÀ Deblej Deewj Yeer nw~ Helebpeefue ves lees ³eesie keÀes `ef®eÊe-Je=efÊe-efvejesOe' ceevee nw~ ceve keÀes Je=efÊe-Metv³e keÀjves kesÀ keÀejCe ner Gmes `jepe³eesie' keÀne ie³ee nw~ Hejbleg Hejceelcee efMeJe ves pees ³eesie efmeKee³ee nw, Fmes `jepe³eesie' Fme keÀejCe Yeer keÀne ie³ee nw efkeÀ ³en yegef׳eesie nw~ yegef× keÀes jepee, ceve keÀes ceb$eer leLee keÀcexefvê³eeW keÀes He´pee mes GHecee oer pee mekeÀleer nw~ ®etbefkeÀ Hejceelcee Üeje efmeKee³es peeves Jeeues ³eesie ceW yegef× DeLeJee %eeve Üeje ner ceve keÀes F&MJejer³e mce=efle ceW ceive DeLeJee meceeefnle efkeÀ³ee peelee nw, FmeefueS Yeer Fmes `jepe³eesie' keÀne ie³ee nw~ Helebpeefue kesÀ ³eesie mes Yeer menpe HegveM®e, Helebpeefue Üeje efmeKee³ee ie³ee ³eesie efveëmebosn nþ³eesie mes lees menpe nw ner, efkeÀvleg efHeÀj Yeer GmeceW He´eCee³eece, DeemeveeW Fl³eeo keÀes ³eesie DebieeW ceW efievee³ee ie³ee nw Deewj Je=×, veejer, ogye&ue J³eefkeÌle Fl³eeefo kesÀ efue³es Fve meyekeÀe DeY³eeme keÀjvee keÀefþve nw Deewj FveceW jepekegÀueesef®ele megiecelee leLee met#celee veneR peeve Heæ[leer~ HejceefHelee Hejceelcee efMeJe ves pees ³eesie efmeKee³ee nw, Jen lees efve³ece, F&MJejer³e mce=efle Deewj mJeªHe-efmLeefle, ³ece, efve³ece, OeejCee, O³eeve, meceeefOe ner kesÀ Þes<þ DeY³eeme keÀes efue³es ngS nw; GmeceW Deemeve, He´eCee³eece Fl³eeefo keÀer DeeJeM³ekeÀlee veneR nw~ ³eeW lees Helebpeefue ves Yeer keÀne nw efkeÀ peye ceveg<³e Deelce-mJeªHe ceW efmLele neslee nw lees GmekeÀe mJeleë ner menpe He´eCee³eece neslee nw~ Gmeves Deemeve kesÀ yeejs ceW Yeer keÀne nw efkeÀ efpeme efkeÀmeer lejn Yeer keÀesF& megKe mes yewþ mekesÀ Jen Deemeve nw~ Deepe ueesie Fve oesveeW (He´eCee³eece - Mes<e Hespe 9 Hej...

ceF&- II, 2017

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

yeeyee ves pees efmeKee³ee GmeceW Heæ{eF& Yeer Deewj He´eueyOe Yeer Le[& meC[s keÀe meejs efJeée Yej ceW yengle cenlJe nw FmeefueS keÀesF& keÀneR hej Yeer nes, efceme veneR keÀjWies~ meejs efJeée ceW Fmeer vegceeMeece kesÀ mece³e ³eesie neslee nw, lees ³en efkeÀleveer De®íer yeele nw~ SkeÀ ves keÀner otmejs ves ceeveer efMeJeyeeyee keÀns oesveeW nQ %eeveer~ oeoer ves Ssmee ³en hee" heæ{e³ee pees cegPes Deepe efove lekeÀ Yeer ³eeo nw~ SkeÀ ves keÀner otmejs ves ceeveer ³en De®íe nw vee! keÀYeer efkeÀmeer keÀes lekeÀueerHeÀ lees veneR nw vee cesjs mes! veneR~ Deye Iej peevee nw, yeeyee keÀes Iej ceW ³eeo keÀjvee nw~ efMeJeyeeyee ves ye´ïeeyeeyee kesÀ Üeje ncekeÀes yengle kegÀí efmeKee³ee nw~ ueielee nw ³ener nceejer heæ{eF& nw~ Jees heæ{eF& kesÀ yeeo keÀceeF& keÀjles nQ, hewmee keÀceeles nQ~ Deewj nce heæ{eF& kesÀ mece³e ner keÀceeF& keÀjles nQ, efkeÀlevee yeeyee nceW Tb®e heo osves kesÀ efue³es ³elve keÀj jns nQ~ ³en heæ{eF& nce meye Deeheme ceW efceue keÀjkesÀ heæ{les nQ lees efkeÀleveer De®íer heæ{eF& ueieleer nw Deewj meeLe-meeLe keÀceeF& Yeer nesleer nw~ meyekeÀes heæ{eves Jeeuee SkeÀ yeehe nw~ yeeyee cegjueer ®euee jne nw, ceccee Ssmes megve jner nw~ %eeve ³eesie OeejCee mesJee ®eejeW meyepeskeÌì kesÀ meeLe yeeyee ves pees Yeer meb³ece efve³ece ce³ee&oe³eW yeveekesÀ oer nQ, Jen Yeer yengle De®íer nQ, Iej peekesÀ mele³egie ceW Dee³eWies Deewj efoueJeeuee ceefvoj DeYeer keÀe ³eeoieej nw, efpemeceW nceejs yeeyee keÀe ³eeoieej nw~ ³en [^ecee Jev[jHegÀue nw~ [^ecee ceW pees kegÀí vetbOee ngDee nw GmekeÀer peevekeÀejer yeeyee ves yengle De®íer oer

nw~ efoueJeeuee ceefvoj Jev[jHegÀue nw~ cesje yeeyee efoueJeeuee nw, pees nceejs efoue ceW nw, Jener efoceeie ceW nw~ efoceeie ceW Deewj kegÀí yeele veneR nw, pees efoue ceW yew"e nw, ke̳eeWekf eÀ Deye Iej peevee nw... ³en ieerle yengle De®íe nw~ Iej peeves keÀer lew³eejer nw vee~ Iej keÀneB nw? 5 lelJeeW mes Yeer heej nw, nceeje Iej JeneB nw~ nce meye SkeÀ ner Iej ceW jnves Jeeues, SkeÀ ner yeehe kesÀ ye®®es nQ FmeefueS meye SkeÀ meeLe pee³eWies vee, lees ³en efkeÀleveer KegMeer keÀer yeele nw~ Fme mebiece hej Mejerj ceW nesles ngS nce keÀneB kesÀ jnves Jeeues nQ, ³en Yeeve Deelee nw Deewj ke̳ee keÀj jns nQ? nceeje efye]pevesme keÀewvemee nw? nce Yeer efye]pevesmecewve nQ vee, uesefkeÀve nce efye]peer Yeer veneR nQ, uesp] eer Yeer veneR nQ ke̳eeWekf eÀ efye]pevesme ceW keÀceeF& yengle nesleer nw FmeefueS Jees keÀYeer Yeer ue]speer veneR neslee nw~ heæ{eF& heæ{les ner keÀceeF& keÀj jns nQ, efkeÀlevee De®íe efye]pevesme yeeyee ves ncekeÀes Dehevee yeveekesÀ efmeKee³ee nw~ ³en helee veneR Lee nceeje yeeyee Fleveer TB®eer heæ{eF& heæ{ekesÀ Fleveer keÀceeF& keÀjelee jnsiee~ efkeÀleveer De®íer ueeFHeÀ yeeyee ves yeveekesÀ oer nw~ Keeme nce ye´eïeCeeW keÀes lees ³en mce=efle DeeF& nw efkeÀ nce keÀewve nQ? efkeÀmekesÀ nQ? ³en pevce nceeje DeueewefkeÀkeÀ nw~ GmeceW DeYeer lekeÀ Yeer yeeyee nceejer heæ{eF& heeuevee keÀj jne nw~ yeeyee mes pees efceuelee nw Gmes peerJeve ceW uee keÀjkesÀ peerles nQ lees meye je]peer KegMeer jnles nQ~ keÀYeer keÀesF& veeje]pe veneR neslee nw~

keÀF& Deelcee³eW keÀnleer nQ legce nceejs mes ke̳ee ®eenleer nes? Deepe 5-6 yenveW Dee³eer Leer~ ceQves keÀne DeehekeÀer MekeÌueW oeoer peevekeÀer, cegK³e He´MeeefmekeÀe osKe keÀjkesÀ ner cegPes yeæ[er KegMeer ngF&~ yeeyee kesÀ ye®®es meye KegMe je]peer nes ³en heoceeheoce Yeei³e nw~ nce yeeyee kesÀ Deeies cegjueer megveles Les lees keÀebOe Ssmes Ssmes keÀjles Les, lees yengle De®íe ueielee Lee~ celeueye yeeHe keÀe heæ{eF& yengle De®íer nw, heæ{eF& mes h³eej nesves mes mebiece keÀe mece³e meHeÀue neslee nw~ mebiece kesÀ mece³e keÀes meHeÀue keÀjves keÀe Yeei³e DeYeer Òeehle nw pees efHeÀj meejs keÀuhe ceW Ssmee ®eebme veneR efceuesiee~ nce ye´eïeCe DeelceeDeeW keÀes ve ®eceæ[er keÀe DenbkeÀej nw, ve oceæ[er keÀe DenbkeÀej nw~ ueesYe Yeer efkeÀmekeÀe jKeW, ke̳ee ®eeefnS? kegÀí veneR ®eeefnS~ efkeÀleves KegMevemeerye nQ pees yeeyee nceejs efoue keÀer yeeleW megve jne nw, osKe Yeer jne nw~ nce Yeer efmeHe&À yeeyee keÀes osKeleer jntB lees De®íe nw~ Ssmee ke̳ee nw yeeyee ceW pees yeeyee keÀes osKeles ner efoueKegMe efce"eF& Kee³ee pewmee DevegYeJe neslee nw~ efoue keÀes KegMe jKevee, ®esnjs mes KegMeer keÀer PeuekeÀ efoKeevee ke̳eeWefkeÀ meyemes De®íer nw KegMeer~ lees pees Ssmes KegMe nQ Jees Yeei³eJeeve nQ~

meeOeveeW kesÀ meeLe %eeve ³eesie keÀe Yeer jKeW K³eeue nce meYeer SkeÀ otmejs keÀes osKe KegMe nesles nQ, ke̳eeW? ke̳eeWefkeÀ ncekeÀes yeeyee ves meejs oeoer Ëo³eceesefnveer efJeée ceW mes ®eens Deefle.cegK³e He´MeeefmekeÀe FefC[³ee nes ³ee keÀesF& Yeer mLeeve, meye peien mes ®egvekeÀj mekeÀerueOee yevee³ee nw~ efkeÀlevee megvoj ne@ue yeveekeÀj efo³ee nw, efpemeceW cesjs ye®®es yew"W, GvnW ]peje Yeer og:Ke ve nes~ Flevee K³eeue jKelee nw yeeyee ye®®eeW keÀe~ yeeyee keÀes meYeer ye®®eeW mes efJeMes<e h³eej nw~ ye®®eeW keÀes osKekeÀj yeeyee keÀes yengle De®íe ueielee nw efkeÀ FvneWves efnccele mes Kego keÀes yevee³ee nw~ yeeyee keÀe ye®®eeW keÀer SkeÀ SkeÀ ®eer]pe hej DeìsvMeve peelee nw~ nceves meekeÀej yeeyee keÀes osKee, ye®®eeW keÀer KegMeer kesÀ efueS Deheveer peeve osves keÀes Yeer lew³eej jnlee Lee, yeme cesjs ye®®eeW keÀes og:Ke ve nes~ SkeÀ SkeÀ ye®®es mes yeeyee keÀes yengle h³eej nw~ nce meYeer Yeer yeeyee kesÀ h³eej kesÀ nkeÀoej nQ~ efpelevee yeeyee keÀe h³eej mJeerkeÀej keÀjles jnWies Glevee ner Deheves keÀes Yeei³eJeeve mecePeWies~ Deiej keÀesF& yeerceej Yeer neslee Lee lees yeeyee keÀnlee Lee ye®®es keÀer yeerceejer cegPes ueie pee³es, ye®®es keÀes veneR~ ke̳ee nceW Yeer yeeyee mes Flevee h³eej nw? h³eej ceW lees ke̳ee veneR kegÀyee&ve efkeÀ³ee pee mekeÀlee~ mLetue Jemleg veneR, met#ce mebmkeÀejeW keÀes yeeyee hej kegÀyee&ve keÀjvee, ke̳ee yeæ[er yeele nw~ yeeyee nceeje efkeÀlevee O³eeve jKeles nQ, ³en osKe yengle KegMeer nesleer nw~ efoue mes efvekeÀuelee nw Jeen yeeyee Jeen! yeeyee ves ye®®eeW

kesÀ efueS efkeÀleves megKe kesÀ meeOeve yevee³es nQ~ megyen mes ueskeÀj jele lekeÀ pees Yeer efove®e³ee& yeerleleer nw GmeceW efkeÀleves DeLeen megKe kesÀ meeOeve nQ~ nce peye ³eneB Deeles nQ lees DeehekeÀe peerJeve osKe nceW Yeer nceeje ye®eheve ³eeo Dee peelee nw~ yeeyee ves nceW Yeer yengle megKe kesÀ meeOeve efo³es Les~ efHeÀj mesJee ceW ueie ie³es, mesJee ceW lees Deheves Deheves {bie kesÀ mLeeve nesles nQ uesefkeÀve peye lekeÀ meekeÀej yeeyee kesÀ meeLe Les lees yengle megKe kesÀ meeOeve efceues, pewmes DeYeer DeehekeÀes efceues nQ~ DeehekesÀ Yeei³e keÀes osKe KegMeer nesleer nw - Jeen cesjs YeeF& yenveW Jeen! yeeyee ves h³eej mes DeehekesÀ efueS ³en mLeeve yeveJee³ee nw~ Yeues otmejeW kesÀ men³eesie mes yevee nw uesefkeÀve yeveJeeves Jeeuee keÀewve? yeeyee~ keÀoce-keÀoce hej Jeen yeeyee Jeen keÀe DevegYeJe keÀjles jnes~ Jewmes lees meeOeve mesvìme& hej Yeer nesles nQ hej ³eneB mebie"ve ceW nj ÒekeÀej kesÀ meeOeve nesvee keÀce yeele veneR~ DeehekeÀes pees ³eneB meeOeveeW kesÀ meeLe %eeve Deewj ³eesie keÀer heeuevee efceue jner nw, GmekeÀes mce=efle ceW jKe KegMeer ceW Petcevee ®eeefnS~ pewmeer yeeyee DeYeer DeehekeÀer heeuevee keÀj jne nw, Ssmeer heeuevee mele³egie ceW jepekegÀceej Deewj jepekegÀceeefj³eeW keÀer Yeer veneR nesleer~ Flevee veMee nw? Deehe pewmes Yeei³eJeeve Deewj keÀneR veneR nQ ke̳eeWefkeÀ mekeÀerueOes nes vee~ SkeÀ SkeÀ keÀes yeeyee ves ®egvekeÀj FkeÀùe efkeÀ³ee nw, efkeÀmeer keÀes F&mì mes Deewj efkeÀmeer keÀes Jesmì mes, DeYeer meYeer efceuekeÀj SkeÀ nes ieS nQ~ nceW lees yeeyee ves íesìhs eve ceW Fleveer De®íer heeuevee

oer, uesefkeÀve Deehe yeæ[eW keÀes Fleveer De®íer heeuevee efceue jner nw~ yeeyee ves DeehekeÀes leve, ceve Deewj Oeve leerveeW megKe kesÀ meeOeve efo³es nQ~ mebmeej ceW pees je@³eue ueesie nesles nQ GvnW efmeHe&À leve keÀe megKe nesiee, ceve keÀe veneR~ nceW lees meejs megKe nQ~ ®eskeÀ keÀjes efkeÀ nce meoe KegMeer ceW jnles nQ? ke̳eeWefkeÀ mebie"ve ceW yeeleW lees Dee³eWieer, nceW Yeer DevegYeJe nw~ mebie"ve ceW SkeÀ oes kesÀ iegCe osKe Gcebie-Glmeen mes Deeies yeæ{les peeDees, yeeleeW ceW veneR peeDees~ mebie"ve keÀe Yeer HeÀe³eoe G"eDees~ osKees, Deepe mebie"ve ceW efkeÀleveer je@³eue jerefle mes yew"s nes, mele³egie Yeer FmekesÀ Deeies kegÀí veneR~ pees Devlej keÀe megKe ³eneB nw, Jen mele³egie ceW Yeer veneR nesiee~ yeenj kegÀí Yeer neslee jns uesefkeÀve yeeyee nceW nj neue ceW KegMe jKelee nw~ Ssmee yeeyee efHeÀj keÀuhe kesÀ yeeo ner efceuesiee~ yeeyee ves nceW mewueJesMeve kesÀ meeLe pees efoue keÀer KegMeer oer nw Jen keÀneR veneR efceueleer~ DeehekeÀer peerJeve meeOeejCe veneR, Yeues YeeJe-mJeYeeJe keÀe ìkeÀjeJe lees mebie"ve ceW neslee ner nw uesefkeÀve yeeyee keÀe h³eej meye Yeguee oslee nw~ %eeve leekeÀle oslee nw~ meoe efoue mes ³ener efvekeÀuelee jns Jeen cesje yeeyee Jeen! ogefve³ee ceW ke̳ee ueiee heæ[e nw Deewj yeeyee ves nceeje Yeei³e efkeÀlevee Þesÿ yevee efo³ee~ KegMeer nesleer nw vee? ³eneB KegMeer kesÀ efyevee Deewj ner ke̳ee, Deiej Lees[æ e yengle kegÀí neslee Yeer nw, Jen efnmeeye-efkeÀlevee mebie"ve ceW ®egkeÌlet nes jne nw~ yeeyee nceW jes]pe KegMeer keÀe Ke]peevee oslee nw, keÀceeue nw yeeyee keÀer~


ceF&- II, 2017

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

cence-nefj³eeCee~ ceneefMeJejeef$e keÀe³e&ke´Àce ceW Sme.[er.Sce. He´oerHe DenueeJele keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. Gefce&uee,ceeGCì Deeyet, ye´.kegÀ. j#ee leLee ye´.kegÀ. ®eslevee~

efouueer-ueesOeer jes[~ `nesueer keÀe cenlJe' efJe<e³ekeÀ HeefyuekeÀ He´esie´ece kesÀ oewjeve [e@. megye´ceefCe³ece mJeeceer,meebmeo SJeb HetJe& kesÀvêer³e ceb$eer keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. efieefjpee leLee ye´.kegÀ. Heer³et<e~

3

3

kegÀMeerveiej-G.He´.~ Heojewvee keÀer cenejeveer meeefnyee ceesefnveer osJeer peer keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ.ceerje~

Þes<þ mJeceeve keÀer leHem³ee

- jepe³eesieer ye´.kegÀ. met³e&,ceeGCì Deeyet

jepeerJe legcneje pevce ner ceneve keÀe³eeW& kesÀ efueS ngDee nw, Deye legce Jener keÀjes efpemekesÀ efueS legceves pevce efue³ee nw - ³es He´sjkeÀ yeesue jepeerJe kesÀ DeueyesuesHeve keÀes meceeHle keÀj ieS~ GmekeÀe ef®evleve ienve ngDee Deewj mJeceeve keÀer DevegYetefle yeæ{er~ keÀoceeW ves jHeÌleej HekeÀæ[er Deewj Jen ®euee efoJ³e DevegYetefle³eeW kesÀ Gme He´keÀeMe keÀer Deesj, peneB peeves Hej keÀesF& JeeHeme ueewì veneR mekeÀlee~ jepeerJe ves Deye mecePee efkeÀ ³etb ner Fleves Je<e& Gmeves Heg©<eeLe& keÀer KeeR®eeleeveer DevegYeJe keÀer~ Deye Gmes ³en Yeer Denmeeme ngDee efkeÀ YeieJeeve Yeuee keÀefþve meeOeveeDeeW keÀe HeLe ke̳eeW oMee&Siee~ Gmeves peeve efue³ee efkeÀ menpe ner mJeceeve ceW efìkeÀkeÀj nce mecHetCe&lee kesÀ meceerHe HengB®e mekeÀles nQ ke̳eeWefkeÀ ³en mJeceeve nceejer DeHeveer ner efveefOe nw, nceW efkeÀmeer Dev³e keÀer GHeeefOe³eeW keÀe DevegmejCe veneR keÀjvee nw~ mJeceeve ke̳ee nw? ³en peevevee efkeÀ ceQ

keÀewvemeer Deelcee ntB~ ³ener Jen mJeceeve nw, efpemes Yeejleer³e oMe&keÀeW ves ígDee lekeÀ veneR~ meYeer $eÝef<e ³en keÀnkeÀj ner efkeÀ ceQ Deelcee ntB, DeHeves mel³e keÀer meceeefHle keÀj ieS~ Hejvleg peye YeieJeeve mel³e Je®eve megveeves He´mlegle ngS lees GvneWves Deeles ner ³eeo efouee³ee ö legce keÀewvemeer Deelcee nes, legce efkeÀleveer MeefkeÌle³eeW mes megmeefppele nes Deewj legcnejs ke̳ee-ke̳ee DeefOekeÀej Je ceneve keÀÊe&J³e nQ~ DeveskeÀ ªneW ves DeveskeÀ mJeceeve keÀer yeeleW megveer Deewj meYeer ves efkeÀmeer ve efkeÀmeer meercee lekeÀ mJe³eb keÀe Jewmee ner mJeªHe Yeer yevee³ee~ Hejvleg DeeJeM³ekeÀlee Fme yeele keÀer nw efkeÀ nce HetCe&leë GmekeÀes peerJeve mes SkeÀerkeÀej keÀj oW DeLee&led nceeje peerJeve ner Jener nes peeS~

meJe& He´Lece nceW Gme yeele keÀes mJeerkeÀej keÀj uesvee neslee nw, pees mJe³eb YeieJeeve ves nceejs efueS keÀner nQ~ otmeje, GmekeÀer keÀce mes keÀce 5 yeej mce=efle jKekeÀj mJe³eb kesÀ He´efle SkeÀ ¢M³e Yeer efvecee&Ce keÀjvee neslee nw~ peye lekeÀ nceeje efJeJeskeÀ Gmes mJeerkeÀej veneR keÀjlee, leye lekeÀ Jen yeele OeejCee ceW veneR DeeSieer Deewj ve ner nce GmekesÀ veMes ceW ner jn HeeSbies~ nceW osKevee nw efkeÀ keÀneR nceeje efJeJeskeÀ Gme mel³e keÀes HeefjJeefle&le lees veneR keÀj oslee DeLee&led DemJeerkeÀej lees veneR keÀj oslee~ keÀF& yeej nce ceesìs ªHe mes lees keÀF& yeeleeW keÀes ceeve uesles nQ, Hejvleg nceeje DevleefJe&JeskeÀ Gmes DeHeves Devoj He´JesMe keÀjves veneR oslee~ lees DeeJeM³ekeÀlee Fme met#ce yeele keÀer nw efkeÀ nce DeHeves efJeJeskeÀ keÀes ceveJee ueW efkeÀ ceQ Deelcee ntB lees meejer keÀefþveeF³eeB meceeHle nes peeSbieer~ GoenjCeeLe&-nceW mJeceeve efceuee nw

efkeÀ legce HeefJe$elee keÀer osJeer nes~ Hejvleg keÀefue³egie kesÀ leceesHe´Oeeve JeeleeJejCe ceW pevceW Je Heues meeOekeÀ ieCe Fme mJeceeve keÀes mJeerkeÀej keÀjves ceW osj ueieeles nQ~ DevleefJe&JeskeÀ FvkeÀej keÀjlee nw efkeÀ veneR, legce Ssmes veneR nes, DeYeer legcnW Ssmee yevevee nw~ ³eÐeefHe ceesìs ªHe mes lees otmejer yeele ner mel³e He´leerle nesleer nw, Hejvleg ³en Yeer mel³e nw efkeÀ ³eefo nce YeieJeeve Üeje efoS ieS ìeFìue keÀes mJeerkeÀej keÀj ueW lees FmekeÀe mJeªHe yeveves ceW nceW osj veneR ueiesieer~ efoveeW efove nceejs mJeceeve met#ce ªHe uesles ®eueW~ ceQ HeefJe$elee keÀer osJeer ntB - ³en veMee met#ce nes DeLee&led Deye nceeje ³en ef®evleve Je DeY³eeme nes efkeÀ peyeefkeÀ ceQ HeefJe$elee keÀer osJeer ntB lees cegPes keÀefue³egie keÀer, ³eneB kesÀ leeceefmekeÀ

ceveg<³eeW keÀer, ³eneB kesÀ leceesHe´Oeeve Jee³eye´sMevme keÀer DeHeefJe$elee ít Yeer veneR mekeÀleer~ Jees cegPemes ìkeÀjekeÀj JeeHeme nes peeSieer~ pees Yeer cegPes osKesiee, HeefJe$elee keÀer He´sjCee ues peeSiee~ ceQ DeHeveer o=ef<ì Je mebkeÀuHe mes meYeer keÀes HeefJe$elee keÀe yeue otbieer, GvekeÀer Deemegjer Je=efÊe³eeW keÀes ve<ì keÀªBieer~ SkeÀ efJeMes<e DeY³eeme DeeHe mJeceeve kesÀ HJeeFbìdme keÀer SkeÀ efuemì yeveeSb~ GmeceW 10 ³ee 15 HJeeFbìdme neW Deewj ³eesie³egkeÌle neskeÀj mJe³eb mes ³en HetíW efkeÀ FveceW mes cegPes keÀewve-keÀewvemeer yeele yengle efHe´³e ueieleer nw, efpemes megveles ner ceQ He´sÀMe nes peelee ntB ³ee efpemes megveles ner cegPes yengle veMee ®eæ{ peelee nw Je cesjer LekeÀeve Je megmleer Yeer efceì peeleer nw~ Deye DeeHe ]peje mees®eW efkeÀ DeeHekeÀes ³en yeele ke̳eeW DeefleefHe´³e nw? ke̳ee DeeHe yeleeSbies, Hegveë efJe®eej keÀjW~ Jen mJeceeve keÀer yeele DeeHekeÀes FmeefueS Yeeleer nw efkeÀ keÀuHe Henues DeeHe Gmeer yeele keÀe mJeªHe yeves Les~ nceW ³eeo jns efkeÀ nceW pees kegÀí Yeer efHe´³e ueielee nw, Gmemes nce DeveskeÀ yeej mes pegæ[s jns nQ~ Deye ³eefo Gmeer mJeceeve keÀer HJeeFbì keÀes ueskeÀj DeeHe 15 efove me®®es efoue mes DeY³eeme keÀjW lees DeeHekeÀes DeodYegle DevegYeJe neWies Deewj DeeHe Gmeer mJeceeve keÀe mJeªHe yeve peeSbies~ Fmemes Yeer je]pe³egkeÌle leL³e ³en nesiee efkeÀ He´l³e#elee kesÀ keÀeue ceW DeeHekeÀer Jener efmLeefle otmejeW keÀes Yeer DeveskeÀ DevegYeJe keÀjeSieer Deewj YekeÌle DeeHekeÀes Gmeer mJeªHe ceW osKeWies Deewj YeefkeÌlekeÀeue ceW Yeer Jener mJeceeve DeeHekeÀer Hetp³e efmLeefle keÀe DeeOeej yevesiee~ ³eneB kegÀí mJeceeveeW keÀer yeeleW efueKe jnW nQ~ DeeHe osKeW, GveceW mes DeeHekeÀes keÀewvemee mJeceeve Deefle efHe´³e nw 1. ceQ oelee Je Jejoelee ntB~ 2. ceQ He´ke=Àefle keÀe ceeefuekeÀ ntB~ 3. ceQ ceemìj meJe&MeefkeÌleJeeve ntB~ 4. ceQ mee#eelkeÀejcetle& ntB, F&<ì osJe ntB~ 5. ceQ HeefJe$elee keÀe DeJeleej ntB~ FmekesÀ DeefleefjkeÌle Dev³e Yeer kegÀí cenlJeHetCe& HJeeFbìdme nes mekeÀles nQ~ pewmes ceQ efJeMJe keÀu³eeCekeÀejer ntB, ceQ efJepe³eer jlve ntB, ceQ ceemìj cegefkeÌle Je peerJeve cegefkeÌle oelee ntB, ceQ efJeIve-efJeveeMekeÀ ntB, ceQ ceemìj Yeei³e efJeOeelee ntB Deeefo Deeefo~

meceejeue-uegefOe³eevee~ efMeJepe³ebefle Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW efJeOee³ekeÀ DecejerkeÀ efmebn ef{uueeW, DekeÀeueer oue kesÀ GcceeroJeej meblee efmebn GcewoHegj, ye´.kegÀ.jepe, ye´.kegÀ. veeruece leLee Dev³e~

vepeeryeeyeeo-G.He´.~ ceefnuee efoJeme kesÀ keÀe³e&ke´Àce ceW oerHe He´pJeefuele keÀjles ngS ye´.kegÀ. ieerlee, DeO³e#e meef®eJe efj®ee yenve leLee Dev³e ieCeceev³e ceefnuee³eW~

yeeboe-G.He´.~ ceneefMeJejeef$e kesÀ keÀe³e&ke´Àce ceW keQÀ[ue ueeFefìbie keÀjles ngS [e@. Deej.Heer. iegHlee,meer.Sce.Sme., G<ee efmebn,Sme.[er.Dees.,yeer.Sme.Sve.Sue., ye´.kegÀ. ieerlee, ye´.kegÀ. Meeefueveer leLee Dev³e~

ef®ejkegÀC[e-PeejKeC[~ Debleje&<ì^er³e ceefnuee efoJeme Hej kegÀueleer ceoo HeÀeGC[sMeve Üeje `veejer mecceeve DeJee[&-2017' mes mecceeefvele ye´.kegÀ.Deefvelee, ye´.kegÀ. efHebkeÀer leLee Dev³e ieCeceev³e ceefnuee³eW keÀe³e&ke´Àce keÀe GodIeeìve keÀjles ngS~

Heewæ[er ieæ{Jeeue-GÊejeKeC[~ nesueer HeJe& Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW ye´.kegÀ.p³eesefle, Dee@ìes efjkeÌMee mebIe kesÀ DeO³e#e, DeekeÀeMeJeeCeer keÀer keÀe³e&ke´Àce meb³eesefpekeÀe megefvelee peer, meceepemesJeer meerlee iegHlee leLee ye´.kegÀ.MeefMeHe´Yee~


4

ceF&- II, 2017 nj HeefjefmLeefle ceW DeHeves DeeHe keÀes JeneB jKe keÀj efHeÀj mees®eW ieleebkeÀ mess Deeies...

efMeJeF&-Go³eHegj (vesHeeue)~ vesHeeue keÀer je<ì^Heefle efJeÐee osJeer Yeb[ejer keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ.veerje~

jsJeeæ[er-nefj³eeCee~ ceneefMeJejeef$e Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce keÀes mecyeesefOele keÀjles ngS YeepeHee kesÀ efpeuee DeO³e#e Heb. ³eesiesvê HeeueerJeeue~

efMekeÀesneyeeo-G.He´.~ He´esHesÀmej keÀe@ueesveer ceW ceneefMeJejeef$e kesÀ DeJemej Hej efvekeÀeueer ieF& `efMeJe mebosMe Meebefle ³ee$ee' keÀe MegYeejbYe keÀjles ngS ³ebie mkeÀe@ueme& SkesÀ[ceer keÀer [e³ejskeÌìj F&Mee Deentpee, J³eeHeej ceb[ue kesÀ DeO³e#e ³eesiesMe iegHlee, keÀefJe veeje³eCe efvePe&j, ye´.kegÀ.Hetvece, ye´.kegÀ.efveefOe leLee Dev³e~

iegceuee-PeejKeC[~ Debleje&<ì^er³e ceefnuee efoJeme kesÀ DeJemej Hej Hesmìesuee@peer keÀer [er.Heer.ìer. [e³ejskeÌìj iee³e$eer efmebn keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. DecejceefCe~

HeÀjeroeyeeo~ ye´.kegÀ. MecYetveeLe,ceeGCì Deeyet keÀes ceescesvìes oskeÀj mecceeefvele keÀjles ngS efJeOee³ekeÀ veiesvê yeæ{evee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. keÀewMeu³ee~

peeRo-nefj³eeCee~ veJejeef$e kesÀ DeJemej Hej ®ewlev³e osefJe³eeW keÀer PeeBkeÀer Üeje osefJe³eeW keÀe cenlJe Je l³eesnej keÀe DeeO³eeeflcekeÀ jnm³e mHe<ì keÀjves kesÀ HeM®eeled ye´.kegÀ.efJepe³e yenve leLee Dev³e YeeF&-yenveW~

He´Mveë- Keeueer neLe Hej neLe Oej keÀj yewþvee veneR nw~ keÀece lees nesvee ner nw~ GÊejë- ceevee DeeHekeÀes ³es keÀece SkeÀ Iebìs ceW keÀjvee Lee, DeeHeves oes Iebìs ueiee efo³es~ ceQ mees®eleer ntB efkeÀ DeeHeves ]p³eeoe mece³e ueiee efo³ee~ He´Mveë- ³es ke̳eeW veneR ngDee, ³es legceves ke̳eeW efkeÀ³ee, legce keÀneb Les Deewj nce iegmmes ceW DeekeÀj ve peeves ke̳ee-ke̳ee yeesue osles nQ~ efHeÀj yeeo ceW nceW Helee ®euelee nw efkeÀ ³es meye kegÀí nceejs Deboj ®eue jne neslee nw leYeer lees ³es yeenj Deelee nw~ GÊejë- nceejs Deboj meeje efove yengle kegÀí pecee neslee jnlee nw leYeer lees Jees Ssmes efvekeÀue Deelee nw~ Flevee megveves kesÀ yeeo efkeÀmekeÀe ceve keÀjsiee keÀece keÀjves kesÀ efueS, efkeÀme Lee@ì kesÀ meeLe nce keÀece keÀjWies~ nceves ³es mees®e efue³ee efkeÀ FvekeÀes [ebìves mes ³ee iegmmee keÀjves mes keÀece yengle peuoer Deewj yengle ner efveHegCelee mes Hetje nesiee~ DeeHe ³eneb Hej mJe³eb DeHeves DeeHekeÀes jKekeÀj osKees efkeÀ Deiej keÀesF& cegPes Fleveer yegjer lejn mes [ebìlee lees ke̳ee nceeje ceve ye´] kegÀ] efMeJeeveer keÀece keÀjves keÀes keÀjsiee? veneR keÀjsiee~ lees Jewmes ner otmejeW keÀes Yeer mecePees leYeer keÀe³e& De®ís mes nesiee~ He´Mveë- meeOeejCeleë nceves DeHeves DeeHekeÀes ³en mecePee jKee nw efkeÀ iegmmee keÀjves mes ner keÀece neslee nw efHeÀj nceves yengle meer yeeleW GvekesÀ efueS mees®eer ngF& nesleer nw? GÊejë- ³eneb nce efkeÀmeer Yeer ie´gHe mes Hetíles nQ efkeÀ Deiej Jees DeeHemes keÀesF& keÀece keÀjJeevee ®eenlee nw lees Jees DeeHemes kewÀmes keÀjJee³es? peJeeye Deelee nw efkeÀ cesjs mes lees H³eej mes keÀjJee³es~ De®íe, DeeHemes ke̳eeW H³eej mes keÀjJee³es, ke̳eeWefkeÀ ceQ keÀj otbiee~ ³eefo 50 ueesie SkeÀ keÀcejs ceW yewþW nes lees nj keÀesF& ³ener keÀnlee nw efkeÀ cegPemes cesje yee@me H³eej mes keÀece keÀjJee³es ve lees ceQ H³eej mes keÀj otbiee~ ³en nj J³eefkeÌle kesÀ Deboj keÀe iegCe nw efkeÀ Jen meyemes H³eej mes ner HesMe Deevee ®eenlee nw~ He´Mveë- ueesie lees Ssmee Yeer keÀnles nQ efkeÀ H³eej mes ceebieesies lees ceQ DeHeveer peeve Yeer os otbiee~ GÊejë- H³eej mes nce efkeÀmeer Yeer J³eefkeÌle mes keÀece keÀjJee mekeÀles nQ~ Deye nceW ³en osKevee nw efkeÀ JeemleJe ceW nceves H³eej mes yeesuee Lee, keÀneR Ssmee lees veneR efkeÀ nce THej mes ceerþe yeesue jns neW Deewj Deboj mes keÀæ[Jeenì Yejer nes, lees Fmes nce H³eej veneR keÀnWies~ He´Mveë- ceeve uees ceQ DeeHekeÀer yee@me ntB~ ceQves yengle meejer ®eer]peW Gme mece³e veneR keÀner, ceQ Gmes DeHeves meeLe jKeleer ieF& Deewj efHeÀj iegmmee Deeles ner Jees meejer ®eer]peW efvekeÀue peeleer nw, DeLee&led efkeÀ ceQ DeeHekeÀes kegÀí Yeer keÀn mekeÀleer ntB~ GÊejë- pees DeeHe cesjs efueS jKeleer ieF¥ Jees efmeHe&À peye DeeHeves iegmmee efkeÀ³ee leYeer cesjs Heeme veneR Hengb®ee yeefukeÀ meeje efove Hengb®elee jnlee nw ke̳eeWefkeÀ ³en Svepeea ncesMee cegPemes efvekeÀueleer jnleer nw~ nce efpeme J³eefkeÌle kesÀ efueS pewmee mees®eles nQ Jewmeer ner Svepeea legjble Gme J³eefkeÌle kesÀ Heeme Hengb®e peeleer nw~ Deye cesje efjMlee DeeHekesÀ meeLe Henues mes ner ìtì jne nw ke̳eeWekf eÀ DeeHeves cesjs yeejs ceW jesp] e pees Flevee HekeÀæ[keÀj jKee ngDee nw Gmemes ncesMee vesiesefìJe Svepeea HewÀue jner nw~ ³eefo DeeHe otmejs osMe ceW Yeer yewþs neWies vee lees Yeer DeeHekeÀer Svepeea cesjs Heeme Hengb®e pee³esieer~ He´Mveë- GmekesÀ yeeo ceQ DeeHekeÀes KegMe keÀjves keÀer SkeÀ Deewj keÀesefMeMe keÀjleer ntB efkeÀ cesje ³es celeueye veneR Lee, ke̳eeWefkeÀ ceQ iegmmes ceW Lee lees FmeefueS cesjs cegbn mes ³es efvekeÀue ie³ee~ DeeHekeÀes Helee ner nw efkeÀ iegmmee nceejs mees®eves keÀer MeefkeÌle keÀes Kelce keÀj oslee nw~ GÊejë- nce nj SkeÀ mes ³ener keÀnles nQ efkeÀ Fme yeele keÀes DeeHe iebYeerjlee mes veneR ueerefpeS ke̳eeWefkeÀ Gme mece³e ceQ iegmmes ceW Lee~ - ke´ÀceMeë

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

mJeemL³e meYeer kesÀ efueS Dece=le `veeefj³eue heeveer'

njs veeefj³eue keÀe heeveer mJemLe, keÀce]peesj Deewj jesefie³eeW, meyekesÀ efueS Dece=le kesÀ meceeve nw~ ³en he´eke=ÀeflekeÀ ªhe mes mìjueeF]p[ Deewj heeweqäkeÀ neslee nw~ FmeceW heesìwefMe³ece Deewj keÀueesefjve he´eke=ÀeflekeÀ ªhe ceW neslee nw~ veeefj³eue heeveer oJeeDeeW kesÀ kegÀhe´YeeJeeW keÀes meceehle keÀj efJe<ewues lelJeeW keÀes Mejerj mes yeenj efvekeÀeuelee nw~ veeefj³eue heeveer efyevee efkeÀmeer hejeceMe& kesÀ Yeer jesieer keÀes ³ee mJemLe J³eefÊeÀ keÀes efo³ee pee mekeÀlee nw~ veeefj³eue heeveer kesÀ iegCe njs veejer³eue keÀe heeveer ceerþe, Meerleue, hees<ekeÀ, legjble MeefÊeÀ osves Jeeuee, cet$eue Deewj h³eeme keÀce keÀjves Jeeuee neslee nw~ veeefj³eue kesÀ heeveer keÀer Meke&Àje keÀe Mejerj ceW legjble Mees<eCe nes peelee nw~ keÀ®®es njs veeefj³eue keÀe heeveer hekesÀ veeefj³eue keÀer leguevee ceW keÀeHeÀer heeweäq keÀ Deewj ueeYeoe³ekeÀ neslee nw~ njs veeefj³eue kesÀ heeveer keÀes legjble heer uesvee ®eeefnS, heæ[s jnves mes FmekesÀ iegCe keÀce nesves ueieles nQ~ ìeFHeÀeF[, keÀesueeFefìme, ®es®ekeÀ, hesef®eme, Deeflemeej ³ee ef[hLeerefj³ee Fl³eeefo ceW veeefj³eue keÀe heeveer DeefOekeÀ efnlekeÀejer nw~

heLejer ceW HeÀe³eoscebo veeefj³eue heeveer cet$eue nesves kesÀ keÀejCe cet$e mecyevOeer meYeer yeerceeefj³ees ceW Deewj heLejer ceW keÀeHeÀer ueeYeoe³ekeÀ efme× neslee nw~ [er neF[^sMeve les]pe yegKeej, Guìer, omleeW kesÀ keÀejCe ye®®eeW ³ee yeæ[eW keÀes [er neF[^sMeve nes peelee nw~ Gme mece³e veeefj³eue heeveer yengle HeÀe³eoscebo nw~ ye®®eeW keÀes ³es SkeÀ meeLe veneR efheueevee ®eeefnS~ 2-2 ®ecce®e keÀjkesÀ 10-10 efceveì ceW osvee ®eeefnS, Deewj yeæ[eW keÀes SkeÀ meeLe efheuee mekeÀles nQ~ ye®®eeW kesÀ ceue ceW keÀeræ[s Deeves hej veeefj³eue kesÀ heeveer ceW mJeeoevegmeej efvecyet efceueekeÀj efheueeves mes ye®®eeW kesÀ ceue ceW keÀeræ[s Deeves Deewj Guìer nesves ceW ueeYe efceuelee nw~ ye®®eeW kesÀ otOe keÀe efJekeÀuhe Deiej ceeB keÀe otOe keÀce Deelee nes lees ye®®eeW keÀes otOe ceW veeefj³eue heeveer efceueekeÀj efheuee mekeÀles nQ~ efpeve ye®®eeW keÀes otOe veneR he®elee, GvekeÀes otOe ceW veeefj³eue heeveer efceueekeÀj osves mes otOe peuoer he®e peelee nw~ Mejerj ceW oen ieceea veeefj³eue Mejerj ceW þb[keÀ ueelee nw~ he´ele: YetKes hesì veeefj³eue kesÀ heeveer ceW efvecyet keÀe jme efceueekeÀj heerves mes Mejerj keÀer meejer ieceea cet$e SJeb ceue kesÀ meeLe efvekeÀue peeleer nw Deewj jÊeÀ Meg× neslee nw~ Pege|j³eeB cegneBmes keÀerue cegneBmes nìeves kesÀ efueS ®esnjs keÀes veeefj³eue kesÀ heeveer mes efvel³e oes yeej lej efkeÀ³ee keÀjW~ Fmemes ®esnjs keÀer Pege|j³eeB, meueJeìW Yeer otj nesleer nQ~

megvveer-efMeceuee(efn.He´.)~ efMeJe pe³evleer kesÀ GHeue#³e ceW vee³eye lenmeerueoej osJeHeeue ®eewneve keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. MekegÀvleuee~

$eÝef<ekesÀMe-GÊejeKeC[~ nesueer HeJe& Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW ye´.kegÀ.Deejleer, Fbpeerefve³ej keÀceuekeÀeble ceefuekeÀ leLee kesÀjue keÀer efHeÀuceeW kesÀ efvecee&lee Jesveg vee³ej~


Heeef#ekeÀ

Debleje&<ì^er³e ³eesie efoJeme Hej efJeMes<e

ceeGCì Deeyet

mJeemL³e SJeb keÀu³eeCe keÀe meceie´ ¢eq<ìkeÀesCe ë jepe³eesie - ceeveveer³e He´Oeeveceb$eer Þeer vejsvê ceesoer

ogefve³ee ceW Ssmee keÀesF& veneR nesiee pees ³es ve ®eenlee nes efkeÀ Jees peerJeve keÀes peer-Yej peer³es, nj keÀesF& peerJeve keÀes peer-YejkeÀj kesÀ peervee ®eenlee nw~ ³eesie peerJeve keÀes peer-YejkeÀj kesÀ peerves keÀer peæ[er-yetìer nw~ ³eesie keÀe Hetje ueeYe uesves kesÀ efueS nceW ³eesie keÀes De®íer lejn mes mecePevee nesiee Deewj Fmes mecePeves kesÀ efueS nceW peevevee nesiee efkeÀ ³eesieer keÀewve neslee nw~ ³eesieer Jees Fbmeeve neslee nw efpemeceW meodYeeJevee nes, mJe³eb kesÀ efueS, DeewjeW kesÀ efueS Deewj He´ke=Àefle kesÀ efueS~ ³eesie Fbefê³eeW keÀes efve³ebef$ele keÀjlee nw Deewj nceejs owefnkeÀ Yeeve keÀes HeefjJeefle&le keÀjlee nw~ ³es Mejerj SkeÀ meeOeve nw Hejceelcee mes pegæ[keÀj HejceMeefkeÌle keÀes DevegYeJe keÀjves keÀe~ ³eesie ceW leekeÀle nw meejs efJeMJe keÀes SkeÀlee kesÀ met$e ceW yeebOeves keÀer~

³eesie ceoo keÀjsiee meyekesÀ J³eefkeÌlJe efJekeÀeme ceW Deewj meceepe kesÀ efJekeÀeme ceW~ ³eesie ceeveJe Deewj He´ke=Àefle kesÀ yeer®e meÓeJevee ueeves keÀe keÀece keÀjsiee Deewj ueesieeW keÀes mJemLe yeveeves keÀe Yeer keÀece keÀjsiee~ ³eesie nceejs peerJeve keÀes Hetjer lejn mes yeoue keÀj jKe osiee~ nceceW mes keÀesF& Yeer Ssmee veneR nesiee pees peerJeve keÀes peer-YejkeÀj ve peervee ®eenlee nes~ ³eesie peerJeve keÀes peer-YejkeÀj kesÀ peerves keÀer peæ[er-yetìer nw~ ³eesie keÀe Hetje ueeYe uesves kesÀ efueS nceW ³eesie keÀes De®íer lejn mes mecePevee nesiee Deewj Fmes mecePeves kesÀ efueS nceW peevevee nesiee efkeÀ ³eesieer keÀewve neslee nw~ ³eesieer Jees Fbmeeve neslee nw efpemeceW meodYeeJevee nes, mJe³eb kesÀ efueS, DeewjeW kesÀ efueS Deewj He´ke=Àefle kesÀ efueS~ ³eesie Fbefê³eeW keÀes efve³ebef$ele keÀjlee nw Deewj nceejs owefnkeÀ Yeeve keÀes HeefjJeefle&le keÀjlee nw~ Fmemes nceW Helee ®euelee nw efkeÀ ³es Mejerj SkeÀ meeOeve nw HejceMeefkeÌle keÀes DevegYeJe keÀjves keÀe~ ³eesie ceW leekeÀle nw meejs efJeMJe keÀes SkeÀlee kesÀ met$e ceW yeebOeves keÀer~ keÀF& ueesieeW keÀes ³eesie SkeÀ J³eJemLee kesÀ ªHe ceW efoKelee nw, uesefkeÀve ³eesie J³eJemLee veneR nw, ³eesie SkeÀ DeJemLee nw~ ³eesie keÀesF& mebmLee veneR nw, ³eesie DeemLee nw Deewj peye lekeÀ nce Gmes Gme ªHe ceW veneR Heeles, peye lekeÀ nce Gmes ìgkeÀæ[eW ceW osKeles nQ, GmekeÀer HetCe&lee keÀes Hen®eeve veneR Heeles~ ³eesie nceejer MeejerefjkeÀ, ceeveefmekeÀ #ecelee yeæ{elee nw

ueeFueepe yeveleer ®eueer peeleer nQ~ yeæ{les leveeJe keÀes Deepe keÀer ³egJee Heeræ{er Pesue veneR Hee jner nw Deewj FmekesÀ efueS Mejeye Deewj [^ime keÀe meneje ues jner nw~ ³eneb SkeÀ ner GHee³e nw ³eesieeY³eeme~ ³es ner nceejer ceeveefmekeÀ eqmLeefle keÀes meblegefuele jKesiee~ Deiej Mejerj ceve-yegef× keÀe cebefoj nw lees

³eesie Gme cebefoj keÀes yengle ner Kegyemetjle cebefoj yevee³esiee~ ³eesie yengle ner HeÀe³eoscebo nw Deiej Fmes mener lejerkesÀ mes Deewj DevegMeeefmele ªHe mes efkeÀ³ee peeS~ ³eesie nceejer MeejerefjkeÀ, ceeveefmekeÀ #ecelee keÀes yeæ{elee nw, efJeMes<eleeDeeW keÀe efJekeÀeme keÀjlee nw Deewj nceW leveeJecegkeÌle jKelee nw~

nw~ ceeveJe cee$e keÀes ³es meeceL³e& efo³ee ngDee nw, uesefkeÀve pees GmekesÀ ueeueve-Heeueve keÀer keÀuee peevelee nw, pees Gmes efJekeÀefmele keÀjves keÀe DeJemej He´eHle keÀjlee nw, Hejceelcee ves peerJe cee$e ceW Jees peneb nw, Jeneb mes GÀHej Gþves keÀer menpe F®íeMeefkeÌle oer ngF& nw, ³eesie Gme HeefjeqmLeefle keÀes Hewoe keÀjves keÀe

SkeÀ ceeO³ece nw, Deewj FmeerefueS efpemekeÀes %eeve veneR nw, DevegYeJe veneR nw, GmekeÀes MekeÀ neslee nw efkeÀ ke̳ee ³es ³eesie mes mebYeJe nes mekeÀlee nw! uesefkeÀve efpemeves yeerpe mes yeves Je=#e keÀer keÀLee keÀes mecePee nw GmekesÀ efueS mebYeJe nw, ke̳eeWefkeÀ Deiej yeerpe JeìJe=#e ceW HeefjJeefle&le nes mekeÀlee nw lees vej Yeer veeje³eCe keÀer eqmLeefle keÀes He´eHle keÀj mekeÀlee nw~

³eesieeY³eeme mebYeeJevee keÀes Deepe kesÀ mece³e ceW ueesieeW keÀes keÀF& He´keÀej jepe³eesie DeebleefjkeÀ Deewj mebYeJe yeveelee nw keÀer yeerceeefj³eeb nQ, pewmes [e³eefyeìer]pe, yee¿e efoJ³elee keÀjlee He´l³e#e neFHej ìWMeve Deeefo~ ueesie Fmes þerkeÀ ceveg<³e kesÀ Yeerlej Yeer Hejceelcee ves meYeer keÀjves kesÀ GHee³e {tbæ{les jnles nQ~ Hejbleg MeefkeÌle³eeb meYeer keÀes oer ngF& nQ, cegPes efo³ee ³eesiee keÀe HeefjCeece nesiee efkeÀ nceejer mees®e FmekeÀe Fueepe nesves kesÀ yepee³e ³es yeerceeefj³eeb nw Deewj DeeHekeÀes veneR efo³ee nw, Ssmee veneR Deewj nceejs keÀce& mes ueeue®e, efnbmee pewmeer

YeeJevee meceeHle nes pee³esieer, mJeemL³e ueeYe Deewj meeceeefpekeÀ men³eesie keÀer He´eeqHle nesieer~ mJemLe Mejerj Deewj DevegMeeefmele yegef× DeeOeej nw Ye³ecegkeÌle efJeMJe keÀe~ ³eesie Üeje mJe³eb keÀes ve³ee yeveekeÀj nce efJeMJe keÀes ve³ee yevee mekeÀles nQ~ nce efpeme efJeMJe ceW jnles nQ, Gme efJeMJe keÀes efpeme DeeefLe&keÀ efmLeefle kesÀ DeeOeej Hej yeebì efo³ee ie³ee, efpemeceW YeeweflekeÀlee keÀes ueskeÀj mebIe<e& ®eueles jnles nQ, uesefkeÀve nce SkeÀ-otmejs keÀer YeeJeveeDeeW keÀes mecePeves ceW efJeHeÀue jns~ nce SkeÀ-otmejs keÀes kewÀmes mecePe mekeÀles nQ, peyeefkeÀ nce Kego keÀes ner veneR peeveles~ efJeJeskeÀevebo ves DeHeveer HegmlekeÀ `jepe³eesie' ceW keÀne nw efkeÀ nj Deelcee keÀe DeHevee Deueie-Deueie DeeqmlelJe nw~ GmeceW meeceL³e& nw efkeÀ Jees He´ke=Àefle keÀes efve³ebef$ele keÀjkesÀ DeHeveer DeebleefjkeÀ Deewj yee¿e efoJ³elee keÀes He´l³e#e keÀj mekeÀlee nw~ Fmes keÀjes DeHeves keÀce& Üeje Deewj meeOevee Üeje~ DeHeveer efHeÀuee@meHeÀer otmejeW keÀes ceeveves kesÀ efueS cepeyetj cele keÀjes, He´Àer jnes Deewj otmejeW keÀes He´Àer jnves oes, ³ener nceeje Oece& nw~ ³eesie J³eeHeej keÀe efJe<e³e veneR, ceeveefmekeÀ DeJemLee keÀe He´eªHe nw

peye keÀesF& yeæ[er-yeæ[er yeeleW yeleelee nw lees efHeÀj keÀefþveeF& nes peeleer nw, efHeÀj OeerjsOeerjs efJeMJeeme [ieceieeves ueie peelee nw, uesefkeÀve íesìer-íesìer yeeleeW mes osKeW lees Helee ®euelee nw efkeÀ neB, ³es lees ceQ Yeer keÀj mekeÀlee ntB, ³es lees oes keÀoce ceQ Yeer ®eue mekeÀlee ntB~ ³eesie J³eeHeej veneR nw, J³eJemLee veneR nw, DeJemLee nw~ Fmes nce DeHeveer yeHeewleer yeveekeÀj ve jKeW, ³es efJeMJe keÀe nw, Hetjs ceeveJe-peeefle keÀe nw Deewj ceeveJe-peeefle kesÀ efueS nw~ ³es Fme ³egie keÀe veneR DeveskeÀ ³egieeW kesÀ efueS nw~

oeoer peevekeÀer, cegK³e He´MeeefmekeÀe,ye´ïeekegÀceejer]pe

nce SkeÀ Hejceelcee, SkeÀ efJeMJe HeefjJeej keÀer mebkeÀuHevee mes ®eueles nQ~ Fme mebkeÀuHevee keÀes meekeÀej ªHe osves keÀe ceeO³ece Hejceelcee Üeje efmeKee³ee peeves Jeeuee jepe³eesie ner nw~ Fmeer mes ner nce Gme DeJemLee keÀes Hegveë He´eHle keÀj Hee³eWies~ Yeejle osMe Hegveë osJeYetefce yevesiee peneb megKe, Meeefvle Je mecHeefÊe kesÀ DeKegì Yeb[ej neWies, peye meye Fmeer mebkeÀuHevee keÀes ueskeÀj ®eueWies~ Ssmee ceQ FmeefueS keÀn jner nBt ke̳eeWefkeÀ pees kegÀí Yeer Deepe ceQves Hee³ee nw Jees Hejceelcee Üeje efmeKeeS ie³es jepe³eesie kesÀ DeeOeej mes ner nw~ nceeje mebkeÀuHe nw efkeÀ Hetje efJeMJe Fme jepe³eesie kesÀ met$e ceW yebOes leeefkeÀ nce SkeÀ mJeefCe&ce ogevf e³ee keÀer mebkeÀuHevee keÀes meekeÀej keÀj mekeWÀ~

cee. He´Oeeveceb$eer Þeer. vejsvê ceesoer peer

nce meYeer meceie´ mJeemL³e keÀer yeele keÀjles nQ~ ³es ®e®ee& keÀe efJe<e³e ncesMee mes jne nw~ uesefkeÀve FmekeÀes meekeÀej ªHe osves keÀe keÀe³e& keÀewve keÀj mekeÀlee nw? leye cegPes ³eeo Deelee nw efkeÀ ³eesie nceejer He´e®eerve Decetu³e osve nw~ ³eesie ceve Je Mejerj, efJe®eej Je keÀce&, mece³e Je GHeueefyOe keÀer SkeÀelcekeÀlee leLee ceeveJe Je He´ke=Àefle kesÀ yeer®e meecevpem³e keÀe cetle& ªHe nw~ ³en mJeemL³e SJeb keÀu³eeCe keÀe meceie´ ¢ef<ìkeÀesCe nw~ ³en nceejer peerJeve Mewueer nw~ Fme peerJeve Mewueer ceW HeefjJele&ve ueekeÀj leLee peeie©keÀlee GlHevve keÀj meceie´ He´ke=Àefle Je efJeMJe keÀes HeefjJeefle&le keÀj mekeÀles nQ~ Deleë nce meyekeÀes Yeejle keÀer HeeB®e n]peej Je<e& Hegjeveer DeHeveer ³eesie He×efle Üeje efJeMJeJ³eeHeer HeefjJele&ve ueevee ®eeefnS~


6

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

jepe³eesie mes ceve og©mle, ³eesieemeve mes leve og©mle cenef<e& Helebpeefue Üeje efmeKee³es ieS De<ìebie ³eesie ceW Deemeve Deewj He´eCee³eece keÀer ®e®ee& keÀer peeleer nw~ Deepe ueesieeW keÀes Yeer Deemeve SJeb He´eCee³eece keÀjvee menpe ueielee nw, ®euees nce ceeve uesles nQ efkeÀ ³es MeejerefjkeÀ mJeemL³e keÀes þerkeÀ keÀjlee nw, uesefkeÀve peye lekeÀ nceeje ceve og©mle veneR nesiee, leye lekeÀ nce mJeemL³e Hej kewÀmes O³eeve os Hee³eWies? jepe³eesie SkeÀ Ssmeer efJeefOe nw efpememes Fbefê³e meb³ece Üeje ceve keÀes MeefkeÌleMeeueer yeveekeÀj DeHeves Mejerj keÀes yeue He´oeve keÀj mekeÀles nQ~ keÀnves keÀe YeeJe ³en nw efkeÀ mecHetCe& mJeemL³e jepe³eesie keÀer Henue nw~ pees [yu³et.S®e.Dees. Üeje HeefjYeeef<ele mJeemL³e keÀes HeefjHetCe& keÀjlee nw~ MeejerefjkeÀ mJeemL³e efJeMJe mJeemL³e mebieþve ves MeejerefjkeÀ ªHe mes mJemLe J³eefkeÌle kesÀ ue#eCe ceW yelee³ee nw~ * efpemekeÀer Ëo³e Je MJemeve He´Ceeueer meg®ee© ªHe mes ®eue jner nes~ * efpemekeÀe Je]peve, ie´eqvLe³eeW keÀe ñeeJe, Ketve keÀe oyeeJe, jkeÌle®eeHe þerkeÀ ®eue jne nes~ * J³eefkeÌle keÀe ceeqmle<keÀ leLee GmekesÀ leblegDeeW keÀe mecHetCe& ªHe mes ®euevee, GmekeÀe mHebove leLee efke´À³eevJe³eve keÀer He´efke´À³ee keÀe meg®eeª nesvee~

mecHetCe& mJeemL³e

meeceeefpekeÀ mJeemL³e

[yu³et.S®e.Dees. Üeje HeefjYeeef<ele

meeceeefpekeÀ mJeemL³e kesÀ HeeB®e lelJe nQ~ * HeefjJeej kesÀ meom³eeW kesÀ yeer®e DeeHemeer mvesn SJeb MegYe YeeJevee nes~ * ye®®eeW kesÀ mecegef®ele efJekeÀeme Hej O³eeve osvee DeeJeM³ekeÀ nw~ ceelee-efHelee keÀes oesveeW kesÀ yeer®e meblegueve yeveevee Deefle DeeJeM³ekeÀ nw~ * kegÀí mece³e DeeO³eeeqlcekeÀ ceveve-ef®ebleve SJeb peeie=elf e ueeves ceW J³eleerle keÀjves mes J³eefkeÌle kesÀ ¢eq<ìkeÀesCe ceW HeefjJele&ve Deelee nw SJeb Jee³egceb[ue ceW Yeer De®ís He´keÀcHeve HewÀueles nQ~

ceeveefmekeÀ mJeemL³e

* ceeveefmekeÀ mJeemL³e Deejesi³e keÀe cenlJeHetCe& Henuet nw~ ceeveefmekeÀ leveeJe MeejerefjkeÀ yeerceeefj³eeW keÀes pevce oslee nw~ * ceeveefmekeÀ ªHe mes mJemLe J³eefkeÌle DeHeves ceeqmle<keÀ keÀes nj HeefjeqmLeefle ceW meblegefuele jKe mekeÀlee nw~ * Deelcemeblees<e ³eefo nw lees nce ceeveefmekeÀ ªHe mes mJemLe nQ~ * efJeHejerle HeefjefmLeefle ceW SkeÀeie´lee ve Keesvee~ ke´ÀesOe, F&<³ee&, Ye³e, Deeuem³e, ef®eblee, ceesn Deeefo mes HetCe&leë cegkeÌle nesvee ceeveefmekeÀ ªHe mes mJemLe nesvee nw~

DeeO³eeeqlcekeÀ mJeemL³e

* DeeO³eeeqlcekeÀ mJeemL³e keÀes cetle& ªHe osves keÀe keÀe³e& keÀjleer nw nceejer Deelcepeeie=efle~ * %eeve keÀer ³eLeeLe& eqmLeefle leLee Deelcee keÀer DevegYetefle keÀe efvejblej DeY³eeme~ * ceesn jefnle MeejerefjkeÀ SJeb JeweqMJekeÀ peerJeve peervee~ * Þes<þ keÀe³e& leLee Þes<þ ®eefj$e keÀer mel³e efve<þe~ * efvejblej yegef× keÀe ³eesie SkeÀ Hejceelcee kesÀ meeLe ueieevee~

Meeðeiele GequueefKele meeJe&YeewefcekeÀ ³eesie `jepe³eesie'

YeieJeeve ves mJe³eb efmeKee³ee nw jepe³eesie ÞeerceodYeieJeodieerlee meJe&Meeðece³eer efMejesceefCe nw~ efJeMJe Yej ceW peerJeve oMe&ve Hej efJeMes<e efìHHeCeer ³ee ³etB keÀnW efkeÀ J³eeK³ee ³ee efJeJes®eve Fmeer Oece& ie´vLe keÀes He´eHle nw~ ÞeerceodYeieJeodieerlee kesÀ Meg©Deeleer DeO³ee³eeW ceW Hejceelcee ves ieerlee keÀes efJeJesef®ele ner veneR efkeÀ³ee, yeequkeÀ FmeceW ³eesie keÀes Hegvepee&ie=le keÀj efo³ee~ DeeHe Deiej ieerlee ie´vLe yeejyeej Heæ{W lees GmeceW YeieJeevegJee®e Heo keÀe yeej-yeej JeCe&ve efkeÀ³ee ie³ee nw~ FmekesÀ 18 DeO³ee³eeW cesb Hejceelcee ves ³eesie kesÀ meYeer HenuegDeeW keÀes ígDee nw~ ieerlee ceW %eeve ³eesie, keÀce& ³eesie, mev³eeme ³eesie, YeefkeÌle ³eesie Deeefo keÀe JeCe&ve efkeÀ³ee ie³ee nw~ uesefkeÀve ³es meejs

³eesie lees DeHeves DeeHe ceW mecHetCe& veneR nQ~ Fve meYeer keÀe meej ³eefo efkeÀmeer ³eesie ceW nw lees Jees efmeHe&À jepe³eesie nw~ Deiej ieerlee kesÀ Devegmeej osKee peeS lees ³eesie Deelcee Deewj Hejceelcee kesÀ meeLe He´cs eHetCe& ceeveefmekeÀ DeefYeJ³eefkeÌle nw~ Deepe mece³e yeouee nw lees ³eesie kesÀ efJeefJeOe ªHe, nþ ³eesie, menpe ³eesie, Dev³eeveskeÀ O³eeve Je He×efle³eeW mes Hejceelcee mes pegæ[ves keÀer keÀesefMeMe keÀj jns nQ~ Deepe lees veweflekeÀlee, ceewefuekeÀlee

Deeefo cetu³eeW keÀes Yeer ueesie ueebIe ®egkesÀ nQ~ Deepe kegÀí Ssmes Yeer ³eesie keÀe DeY³eeme keÀje³ee peelee nw efpemekeÀe ³eesie mes keÀesF& uesvee-osvee veneR~ ieerlee ceW JeefCe&le Debeflece DeO³ee³e `³eesie keÀer HejekeÀe<þe' ieerlee keÀe Debeflece DeO³ee³e nw `ve<ìesceesneë mce=efleue&yOee'~ ogefve³ee ceW Yeer ueesie Jewjei³e keÀer yeele keÀjles nQ, uesefkeÀve Jes DeveemeefkeÌle ³eesie keÀer yeele veneR keÀjles~ Hejbleg Hejceelcee DeveemekeÌle Je=efÊe keÀer yeele keÀjles nQ~ Jees keÀnles efkeÀ Iej ie=nmLe ceW jnles keÀÊe&J³eeW keÀe Heeueve keÀjes, Hejbleg He´ke=Àefle kesÀ HeoeLeeX ceW leLee owefnkeÀ mecyeeqvOe³eeW ceW ceesn keÀe veeMe keÀjes~ Jees keÀnles nQ efkeÀ keÀce& kesÀ efyevee lees

meceevelee kesÀ DeeOeej mes Hejceelce efceueve

He´Yeg nceeje nw, nceejs efueS nw, ³en GefkeÌle lees DeeHeves megveer ner nesieer, lees Gmes ®eefjleeLe& ke̳eeW veneR keÀjles! uesefkeÀve nceW Leesæ[e DeY³eeme DeJeM³e nes jne nw, efkeÀ ®eefjleeLe& Jees FmeefueS Yeer veneR nes jne, ke̳eeWefkeÀ GmekeÀe mJeªHe, DeHevee mJeªHe, oesveeW ceW meceevelee Deewj meceevelee kesÀ DeeOeej Hej H³eej Hewoe keÀjvee neslee nw~ YeeJe ³en nw efkeÀ Hejceelcee nceW, Kego nceW nceejer Hen®eeve osles nQ, efkeÀ DeeHe efvepe mJeªHe ceW DeHeves Mejerj keÀes ®eueeves Jeeueer SkeÀ MeefkeÌle nQ, efpemes nce Deelcee keÀnles nQ, Fme mJeªHe keÀes Hen®eeve uees, lees cegPe Hejceelcee kesÀ mJeªHe keÀes Yeer DeeHe Deemeeveer mes Hen®eeve mekeÀles nes~ Hejceelcee p³eesefleefye&vog mJeªHe nw, H³eej Je Meebelf e keÀe meeiej nw, nceejs DeeHe ceW Deblej

peerJeve ceW He´mevve jnW Deewj KegefMe³eeB uegìeles jnW - osKeles jnW ®ewveume

keÀesF& jn ner veneR mekeÀlee, Deleë Deye De%eeve peefvele keÀce& Je ceveesefJekeÀej ³egkeÌle keÀce& keÀe l³eeie keÀjes~ FmeefueS Depeg&ve ves keÀceeX keÀe ³ee Iejyeej keÀe mev³eeme veneR efkeÀ³ee~ Gmeves meeceeefpekeÀ keÀceeX keÀes Yeer keÀjvee veneR íesæ[e~ otmejer yeele ceW YeieJeeve ³en Yeer keÀnles nQ efkeÀ let DecegkeÀ keÀce& keÀj, Gmemes legPes `³eMe ueeYe' nesiee, ®eke´ÀJeleea jep³e He´eHle keÀjsiee DeLeJee ÞeerceeveeW kesÀ ³eneB pevce uesiee~ Fmemes mHe<ì nw efkeÀ YeieJeeve pees ³eesie efmeKeeles nQ Jees He´Je=efÊe ceeie& kesÀ Debleie&le nw~ He´Je=efÊe ceeie& keÀer Deesj Fbefiele keÀjves Jeeues ³eesie keÀes ner jepe³eesie keÀnles nQ~ lees jepe³eesie mecHetCe& ªHe mes He´Je=efÊe ³eesie kesÀ meeLe pegæ[e ngDee nw~

efmeHe&À ³en nw efkeÀ ceQ meeiej, pevce cejCe mes v³eeje ntB, efpememes ceQ efve<He#e ntB, Goejlee kesÀ iegCe mes YejHetj ntB~ DeeHe meYeer owenf keÀ mecyevOeeW ceW efueHle nesves kesÀ keÀejCe, DeHeves DeeHe keÀes no mes efvekeÀeueves ceW me#ece veneR nes~ DeeHe me#ece nes mekeÀles nes, Fme osn Yeeve mes efvekeÀue, DeHeveer MeefkeÌle³eeW keÀes ye®ee, cesjs mes Kego keÀes peesæ[keÀj yesno keÀer MeefkeÌle Deefpe&le keÀj mekeÀles nes~ uesefkeÀve Kego keÀes efvekeÀeuevee lees nesiee vee! yeme Gme mJeªHe keÀe ³eefo efvejblej DeY³eeme nes, lees DeeHe Yeer YeieJeeve keÀe ìeFìue, ceemìj YeieJeeve kesÀ ªHe ceW ues mekeÀles nes~ Fme Hetjer me=ef<ì Hej ogëKe keÀe ³ener lees keÀejCe nw efkeÀ keÀesF& Yeer cesjs mJeªHe Je DeHeves mJeªHe keÀes ve peeveles, ve Hen®eeveles~ yeme, efkeÀmeer kesÀ keÀnves mes Hetpee, Heeþ Deeefo keÀj uesles~ uesefkeÀve Gmemes kegÀí nesves Jeeuee veneR~ peye lekeÀ Gme Hejceelcee Hej mener ªHe mes yegef× vee efìkesÀ, leye lekeÀ DeeHe Hejceelcee keÀe megKe veneR ues mekeÀles~


7

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

jepe³eesie keÀer MeefkeÌle keÀes FvneWves Yeer efkeÀ³ee cenmetme nceves yengle meejs HeefJe$e mLeeve osKes, yengle meejs leerLee&ìve efkeÀ³es, uesefkeÀve DevegYeJe Deewj GmekeÀer cenmetmelee keÀer MeefkeÌle keÀe Deiej keÀesF& efoJ³e mLeeve efceuee lees Jees ³eneB nw~ peye nce ³eneB HengB®es lees ³eneB ³eesieer Deewj GmekesÀ He´³eesieer DeelceeDeeW keÀes osKee, GveceW jepe³eesie keÀer MeefkeÌle yeKetyeer ve]pej DeeF&~ nceW Helee ®eue jne Lee, ³ee ³etB keÀnW efkeÀ cenmetme nes jne Lee efkeÀ keÀesF& ceeveJe Fme jepe³eesie keÀes GlHevve veneR keÀj mekeÀlee, ³es Hejceelcee keÀe ner keÀe³e& nes mekeÀlee nw~ ke̳eeWefkeÀ FvekeÀer peerJeveMewueer ceW Jees menpelee, efvece&uelee Je mejuelee ve]pej Deeleer nw~ FvekeÀe peerJeve yeesue jne nw efkeÀ nceW Yeer mekeÀejelcekeÀlee keÀes DeHeves peerJeve kesÀ meeLe peesæ[keÀj peervee ®eeefnS, ³es nceW ³eneB DeekeÀj DevegYeJe ngDee~ Ssmes kegÀí cenevegYeeJeeW kesÀ DevegYeJeeW keÀes nce DeeHekesÀ mece#e mebef#eHle ªHe ceW jKe jns nQ~

jepe³eesie Üeje meyekeÀes efceuelee HegvepeeaJeve ye´ïeekegÀceejers mebmLee kesÀ Fme DeeO³eeeqlcekeÀ Deeboesueve keÀes ceQ veceve keÀjlee nt~B ³en Deeboesueve jepe³eesie keÀer ce]peyetle veeRJe Hej ner DeeOeeefjle nw~ Deepe kesÀ mece³e ceW Hetjs efJeMJe kesÀ Deboj jepe³eesie Üeje ðeer efMe#ee leLee meyekesÀ Deboj HegvepeeaJeve keÀer peeie=efle Fme mebmLee keÀer Henue nw~ ceQ Fme HeefjJele&ve keÀe yengle-yengle efoue mes mecceeve keÀjlee ntB Deewj jepe³eesie kesÀ Üeje ©HeeblejCe keÀer Þe=bKeuee ceW ceQ Yeer Meeefceue nesvee ®eenlee ntB~ - iegpejele kesÀ jep³eHeeue ceneceefnce Dees.Heer. keÀesnueer~

jepe³eesie keÀer MeefkeÌle ye®eeleer vekeÀejelcekeÀlee mes ³eneB DeekeÀj Ssmee DevegYeJe nes jne nw efkeÀ pewmes ceQ DeeO³eeeflcekeÀ ªHe mes iejerye ogefve³ee mes efvekeÀuekeÀj efkeÀmeer Deceerj ogefve³ee ceW Dee ie³ee ntB~ Fme ne@ue ceW He´JesMe keÀjles ner HeeJejHegÀue Hee@]peerefìJe Jee³eye´sMevme DevegYeJe nes jns nQ~ efpeme peien Fleves mekeÀejelcekeÀ He´keÀcHeve neW, peneB Fleveer Þes<þ DeelceeSb neW, Jen peien efkeÀlevee HeefJe$e nesiee! ³eneB mes ceQ ]p³eeoe mes ]p³eeoe ³en Jee³eye´sMevme DeHeves ceve-ceefmle<keÀ ceW YejkeÀj JeeHeme ues peevee ®eenlee ntB~ nceejer mesvee osMe keÀer meerceeDeeW keÀer j#ee keÀjleer nw, uesefkeÀve ³en Ssmeer DeeO³eeeflcekeÀ mesvee nw pees nceejs ceve keÀer vekeÀejelcekeÀlee mes j#ee keÀjleer nw~ ³en mesvee nceejs ceveesyeue, ®eefj$e Je Þes<þlee keÀer j#ee keÀjleer nw~ Deepe kesÀ mece³e ceW ceeveJeer³e ceve Hej keÀe³e& keÀjves keÀer DeeJeM³ekeÀlee nw~ Deeves Jeeueer ogefve³ee Þes<þ efJe®eejeW mes ®euesieer ve efkeÀ Hewmes mes~ osMe kesÀ efJekeÀeme ceW ye´ïeekegÀceejer mebmLee yengle ner cenlJeHetCe& YetefcekeÀe efveYee mekeÀleer nw~ - peer v³et]pe kesÀ Sef[ìj Fve ®eerHeÀ megOeerj ®eewOejer~

jepe³eesie yeæ{eSiee nwHHeervesme Fb[skeÌme Fme mekeÀejelcekeÀ Tpee& keÀer DeeJeM³ekeÀlee Hetjs effJeMJe keÀes nw~ KegMe jnves kesÀ efueS DeHeves DeeHemes H³eej keÀjes Deewj Gme Hejceelcee mes H³eej keÀjes efpevemes mekeÀejelcekeÀ MeefkeÌle He´eHle nesleer nw~ peerJeve ceW nceW Yeer jepe³eesieer peerJeveMewueer keÀes DeHeveekeÀj mekeÀejelcekeÀlee keÀes yeæ{eJee osvee ®eeefnS~ Fmemes ner nceejs keÀe³e&J³eJenej ceW efnccele yeveer jnsieer~ nwHHeervesme Fb[skeÌme kesÀ ceeceues ceW ye´ïeekegÀceejer mebmLee SkeÀ jesMeveoeve keÀer lejn keÀece keÀj jne nw efpemes ojJee]pes kesÀ ªHe ceW yeouevee nesiee~ - Fbef[³ee v³et]pe kesÀ Sef[ìj Fve ®eerHeÀ oerHekeÀ ®eewjefme³ee~

³eneB keÀer pevvele jepe³eesie keÀer GHepe nce ueesie peVele, nsJeve kesÀ yeejs ceW keÀuhevee keÀjles nQ uesefkeÀve ceQves ³eneb ye´ïeekegÀceejer]pe ceeGCì Deeyet ceW peVele keÀes osKee pees jepe³eesie keÀer ner GHepe nw~ ³eneb he´l³eskeÀ J³eefÊeÀ kesÀ ®esnjs hej Meebefle, he´sce, men³eesie keÀer YeeJevee Deewj jewvekeÀ osKeves keÀes efceueer~ ³eneb mes ogefve³ee ceW Fbmeeefve³ele keÀe hewieece efo³ee pee jne nw~ ye´ïeekegÀceejer]pe kesÀ Gmetue Deewj Fmueece kesÀ GmetueeW ceW keÀeHeÀer meceevelee nw~ jepe³eesie kesÀ ©neveer Fuce kesÀ Üeje ner pevveleer Fbmeeveer Ketefye³eeW keÀes efveKeeje pee mekeÀlee nw~ - Fceeefce³ee SpegkesÀMeve ì^mì kesÀ DeO³e#e veJeeye ]peHeÀj ceerj Deyoguueen~

jepe³eesie Üeje GHepeleer nw mel³eefve<þe ye´ïeekegÀceejer mebmLee Yeejleer³e mebmke=Àefle keÀes HegvepeeaefJele keÀjves keÀe keÀe³e& keÀj jner nw~ ³eneB kesÀ %eeve Deewj DeeO³eeeqlcekeÀlee keÀes osKekeÀj nceejer DeeBKeW Kegue ieF¥~ jepe³eesie kesÀ keÀceeue mes ner mel³eefve<þe GlHevve ngF& nw~ Fme mebmLee kesÀ keÀe³e& keÀes osKekeÀj ceQ yengle DeefYeYetle ngDee~ efJeMJe ceW keÀF& mebmke=Àefle³eeB DeeF¥ Deewj ®eueer ieF¥, efkebÀleg nceejer mebmke=Àefle Deepe Yeer peerJeble nw, FmekeÀe keÀejCe jepe³eesie Deewj DeO³eelce ner nw~ - Demece kesÀ jep³eHeeue ceneceefnce yeveJeejer ueeue Hegjesefnle~

JemegOewJe kegÀìgcyekeÀce keÀe meJe&Þes<þ ef®e$eCe ³eneB ³eneB o³ee, he´efleye×lee, cecelee, keÀ©Cee osKeves keÀes efceueleer nw~ JemegOewJe kegÀìgcyekeÀce keÀe efpelevee De®íe ef®e$eCe ³eneB ngDee nw, keÀneR veneR ngDee~ hetje mebmeej SkeÀ heefjJeej nw~ nce meye SkeÀ F&éej keÀer mebleeve nQ~ Fueeneyeeo neF&keÀesì& ueKeveT yeW®e kesÀ Jeefjÿ v³ee³eeOeerMe Meyeern Gue nmevewve~

jepe³eesie keÀe YeeieerjLeer He´³eeme ye´ïeekegÀceejer]pe Üeje ye´ïeekegÀceejer mebmLeeve peerJeve cetu³eesW Hej yeKetyeer keÀe³e& keÀj jne nw~ ³en DeodYegle mebmLeeve nw, Fmemes ceQ efheíues 10 meeueeW mes pegæ[e ngDee ntB~ peye Yeer ³eneB Deelee ntB, Kego keÀes nj yeej ³eneB kesÀ ueesieeW mes yengle íesìe heelee ntB~ íesìsheve keÀe ³en Denmeeme ner cegPes ³eneB hej KeeR®e ueelee nw~ FvekesÀ keÀe³e& keÀes YeeieerjLeer keÀe³e& keÀnles nQ, GmeceW ³en mebmLeeve hetCe& ªhe mes meHeÀue nw~ jepe³eesie keÀer MeefkeÌle kesÀ Üeje ner ³en YeeieerjLeer keÀe³e& mecHevve nesiee~ ye´e@[keÀemì Sef[ìme& SmeesefmeSMeve kesÀ pevejue mes¬esÀìjer Je Jeefjÿ he$ekeÀej Sve.kesÀ. eEmen~

jepe³eesie mes yeoueleer nw lekeÀoerj

jepe³eesie ves yegjeF³eeW mes efouee³eer efvepeele

Hee@evq [®esjer keÀer GHejep³eHeeue efkeÀjCe yesoer ves efouueer kesÀ efleneæ[ pesue keÀe DevegYeJe megveeles ngS keÀne efkeÀ kewÀefo³eeW keÀes ye´ïeekegÀceejer yenveeW Üeje jepe³eesie keÀe He´efMe#eCe efo³ee ie³ee, efpememes GvekesÀ Deboj keÀer yengle meejer yegjer DeeoleW ítì ieF¥~ meyekesÀ Deboj me®®eeF& meHeÀeF& HeefJe$elee Deewj mesJeeYeeJe Yeer Dee³ee~ Deye ceQ Ssmee mecePeleer ntB efkeÀ ³es jepe³eesie keÀe ner keÀceeue nw, Deewj ceQ Fme F&MJejer³e MeefkeÌle ceW efJeMJeeme keÀjleer ntB~ jepe³eesie keÀer MeefkeÌle keÀes cenmetme effkeÀ³ee cegPes ³eneB DeekeÀj pees KegMeer Je ceve keÀer Meebefle efceue jner nw GmekeÀe ceQ JeCe&ve veneR keÀj mekeÀleer~ Jele&ceeve meceepe keÀer neuele osKekeÀj [j ueielee nw, uesefkeÀve ³eneB DeekeÀj yengle ner Kego keÀes megjef#ele DevegYeJe keÀj jner ntB~ ye´ïeekegÀceejer]pe cecelee Yejer mebmLee nw pees efJeMJe keÀes DeHeves Deeb®eue ceW ueskeÀj Gmes mebJeejleer Je megOeejleer pee jner nw~ Deepe kesÀ pees jepeveereflekeÀ Je meeceeefpekeÀ neueele nQ Gmes osKekeÀj [j ueielee nw efkeÀ nce DeHeves yeeo Deeves Jeeueer Heeræ{er kesÀ efueS kewÀmee meceepe íesæ[keÀj pee jns nQ~ uesefkeÀve ³en mebmLee efpeme H³eej, ceesnyyele kesÀ meeLe mesJee keÀj jner nw Gmes osKekeÀj SkeÀ efJeMJeeme Hewoe neslee nw~ oeoer peevekeÀer mes effceueves Hej cegPes jepe³eesie keÀer MeefkeÌle keÀer DevegYetefle ngF&~ - megHe´efme× efHeÀuce DeefYeves$eer jJeervee ìb[ve~

`nj HelLej keÀer lekeÀoerj yeoue mekeÀleer nw, Mele& nw efkeÀ Gmes meueerkesÀ mes mebJeeje pee³es'~ nceejer oeoer peevekeÀer ves osMe keÀes SkeÀ Deelce-Tpee& keÀe ceb$e efo³ee~ peye Hejceelcee effkeÀmeer kesÀ peerJeve kesÀ meeLe pegæ[lee nw lees meoe yenej Deeleer nw~ jepe³eesie mes Hejceelcee ves meyekesÀ peerJeve ceW Deecetue®etue HeefjJele&ve keÀj efo³ee nw~ ³eneB ceeveJe leLee He´ke=Àefle kesÀ yeer®e ceW meecebpem³e keÀe Snmeeme nw~ - mJeeceer ef®eoevebo peer~

jepe³eesie ves peieeF& nw effJeMJe ceW veF& ®eslevee ceQ ³es cenmetme keÀj jner ntB efkeÀ ceQves ³eneB osj mes DeekeÀj efkeÀlevee kegÀí Kees³ee nw, ³en cesje mebmLee kesÀ meeLe Henuee mebHeke&À nw, uesefkeÀve ceQ ³eneB DeekeÀj DeefYeYetle ntB~ jepe³eesie Üeje mebmLee ves efJeMJe ceW pees ®eslevee peieeF& nw Jen DevegkeÀjCeer³e nw~ nj ®eer]pe keÀes ³eneB HeefJe$elee kesÀ meeLe Deeies yeæ{e³ee peelee nw~ je<ì^ veerefle ceW Yeer ye´ïeekegÀceeje]rpe DeHevee ³eesieoeve os mekeÀleer nw~ - v³et]pe 24 keÀer Sef[ìj Fve ®eerHeÀ DevegjeOee He´meeo~

jepe³eesie efveëmJeeLe& YeeJevee keÀes keÀjlee He´Kej veejer-MeefkeÌle Üeje efJeMJe HeefjJele&ve keÀe keÀe³e& Deeyet ceW meb®eeefuele nes jne nw, ³en efJeMJe kesÀ Deboj keÀneR Yeer veneR nw~ Fme HeefjJeej keÀe ceneceb$e nw lesje mees lesje cesje Yeer lesje~ ³es yenveW jepe³eesie Üeje mJeeLe& mes GþkeÀj meceepe efvecee&Ce keÀe keÀe³e& keÀj jner nQ~ nceves cenmetme effkeÀ³ee efkeÀ oeoer peevekeÀer keÀer He´Kejlee SJeb kegÀMeuelee keÀes osKekeÀj GvnW Yeejle jlve lees ke̳ee, yeequkeÀ veesyesue HegjmkeÀej efceues efpemekeÀer Jes nkeÀoej nQ~ - [e@. ueeskesÀMe cegefve~


8

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

`jepe³eesie' mecHetCe& mJeemL³e keÀer kegbÀpeer Deepe efJeMJeJ³eeHeer DeefYe³eeve nw efkeÀ mJeemL³e kesÀ ®eejes Dee³eeceeW keÀes ígDee pee³es~ meYeer keÀes ceeveefmekeÀ, DeeO³eeeflcekeÀ ªHe mes MeefkeÌleMeeueer yevee³ee pee³es~ efJeMJe Deepe Fme Deesj osKe jne nw efkeÀ meceie´ mJeemL³e He´eHle nes lees kewÀmes nes? GmekesÀ efueS efJeefOe³eeB, He×efle³eeB, efme×evle yengle nQ, uesefkeÀve keÀesF& Yeer mecHetCe& veneR nw, HeefjHetCe& veneR nw~ Hejceelcee Üeje efmeKee³ee ie³ee jepe³eesie ner SkeÀ Ssmeer efJeefOe nw efpememes mJeemL³e He´eHle keÀj mekeÀles nQ~ GmekesÀ Üeje keÀF& pevceeW kesÀ efueS ³en keÀe³ee keÀuHele© yeve mekeÀleer nw~ meYeer keÀe DevegYeJe Yeer nw ³ener, Deewj meueen Yeer~ keÀ³eeWefkeÀ Hejceelcee Üeje efmeKee³ee ie³ee jepe³eesie DeefYeveboveer³e nw~ nw~ mJe³eb Hejceelcee ner DeHevee Heefj®e³e oskeÀj Deelcee keÀes DeHeves meeLe ³eesie ueieeves keÀer efJeefOe yeleeles nQ~ ³en ³eesie ``jepe³eesie'' FmeefueS Yeer nw ke̳eeWefkeÀ Fmess meYeer kesÀ ceve kesÀ jepee Hejceelcee ves mJe³eb efmeKee³ee~ Fme ³eesie Üeje nceejs mebmkeÀej G®®e DeLeJee ``je@³eue'' yeveles nQ FmeefueS Yeer Fmes jepe³eesie keÀne peelee nw~ jepe³eesie ner Jele&ceeve peerJeve ceW keÀceeX ceW Þes<þlee ueekeÀj nceW keÀcexvê³eeW keÀe jepee yeveelee nw~

³eesie kesÀ efueS meyemes Henues mJe³eb keÀes `Deelcee' efveM®e³e keÀjW ke̳eeWefkeÀ Fmemes nceejer mJe³eb keÀer Hen®eeve HekeÌkeÀer nesieer~ Hejceelcee mes pegæ[ves kesÀ efueS ncesW DeHeves DeeHekeÀes GmekesÀ mlej Hej ues Deevee Heæ[is ee~ ³en mecyevOe DeeO³eeeqlcekeÀ nw, ve efkeÀ MeejerefjkeÀ~ pewmes HeeJej neGme keÀer leej mes Iej keÀer efyepeueer keÀer leej peesæ[ves kesÀ efue³es leej kesÀ THej keÀe jyeæ[ Gleejvee Heæ[lee nw leYeer efyepeueer keÀe keÀjbì Deelee nw, Jewmes ner Deelcee keÀe mecyevOe Hejceelcee mes peesæ[ves kesÀ efue³es osn ªHeer jyeæ[ keÀes Yetuevee Heæ[lee nw DeLeJee Gmemes Deueie nesvee Heæ[lee nw~ Fmes ner Deelce-DeefYeceeveer kewÀmes keÀjW jepe³eesie? mJe³eb keÀes HejKeW nesvee ³ee `He´l³eenej' keÀne ie³ee nw~ FmekesÀ efueS nceW DeHeves keÀes p³eesefleefye¥og Deelcee ³en He´Lece keÀoce nw, efpemeceW DeeHekeÀes DeHeves J³eLe& efJe®eejeW keÀes mecePevee nw~ jepe³eesie ceve keÀe jepee yeveelee nìekeÀj mJe³eb keÀes Deelcee ³eesie keÀe DeLe& nw Deelcee keÀe mecyevOe mecePevee nw~ Deye mJe³eb kesÀ efJe®eejeW kesÀ Hejceelcee kesÀ meeLe peesæ[vee~ Deelcee Deewj ªHeeW keÀess DeeHekeÀes osKevee nw~ ³en DeeHekesÀ Hejceelcee kesÀ meJe&Þes<þ efceueve keÀes jepe³eesie ceeveefmekeÀ efJe®eejeW keÀer ieefle keÀes meeceev³e keÀnles nQ~ jepe³eesie meYeer ³eesieeW keÀe jepee ªHe mes keÀce keÀj osiee~ FmekesÀ efueS DeeHe

yeej-yeej ceve ceW oesnje³eW, Fmemes DeeHekeÀe ceve J³eJeeqmLele nes peeSiee~ Gmes SkeÀ mener efoMee efceue peeSieer~ efJe®eejeW kesÀ He´Jeen keÀes jeskeÀves mes nceW mekeÀejelcekeÀ GÀpee& keÀer He´eeqHle nesleer nw~

JesjerHeÀeF& (mel³eeefHele) keÀjeles nQ lees GveceW Deewj MeefkeÌle Dee peeleer nw~ nceW kegÀí Yeer veneR mees®e uesvee nw, nceW Jees mees®evee nw efpememes nceejer Deelcee efoJ³e yeves, DeLee&led nce efoJ³e yeveW~ FmekesÀ efueS meJeex®®e meÊee, Hejceelcee pees iegCeeW keÀe meeiej nw, mees®e keÀes ef®eef$ele keÀjW Gmemes pegæ[vee lees Heæ[siee vee! leYeer nceejs mekeÀejelcekeÀ leLee Þes<þ efJe®eejeW Deboj ³es meejer MeefkeÌle³eeB Dee pee³eWieer~ keÀes yegef× (leermejer DeeBKe) Üeje DevegYetefle keÀjW Fcespe ³ee keÀuejHegÀue yeveekeÀj efkeÀmeer ®eer]pe keÀes HekeÌkeÀe keÀjves kesÀ efueS osKevee nw~ Fmemes nceeje DeJe®esleve yeej-yeej Gme ®eer]pe keÀes oesnjevee Heæ[lee ceve HetCe&le³ee meefke´À³e nes peelee nw~ nw~ FmekesÀ efueS nceW SkeÀeie´lee keÀer j®eveelcekeÀ efJe®eej peye nceejs DeeJeMkeÀlee nw~ pewmes DeeHekeÀer SkeÀeie´lee DeJe®esleve ceve mes ¢M³e ªHe ceW yeæ{sieer, DeLee&led SkeÀ Þes<þ mebkeÀuHe ceW peye Deevee Meg© keÀj osles nQ lees nceeje DeeHe eqmLele neWies lees DeeHekeÀes megKeo ceve Meeble nesves ueielee nw~ ³es DevegYetefle nesves ueiesieer~ DeeHe SkeÀ Ssmeer mekeÀejelcekeÀ Deewj cetu³eJeeve ef®e$e veF& ogefve³ee ceW He´JesMe keÀj peeles nQ peneb ve kesÀJeue nceejs Mejerj Deewj ceve DeeHe HetCe&leë Meeble nQ~ Fme DeJemLee ceW keÀes Deejece osles nQ yeequkeÀ nceW DeeHekeÀer Fbefê³eeB DeeHekesÀ JeMe nes peeleer nQ efpememes DeeHe Meeble nes peeles nQ Deewj efkeÀmeer Yeer Deejeceoe³ekeÀ eqmLeefle ceW yewþ meMekeÌle Yeer keÀjles nQ~ DeeHekeÀe meJeex®®e meÊee mes mebHeke&À nes peelee Fve ef®e$eeW keÀes efoJ³elee oW mekeÀles nQ~ mekeÀejelcekeÀlee keÀer Deesj yeæ{W peye nce Þes<þ efJe®eejeW ªHeer ef®e$eeW keÀes nw, efpememes DeeHe mecHetCe& ªHe mes Meebefle DeeHe mekeÀejelcekeÀ leLee Þes<þ efJe®eejeW keÀes Hejceelcee keÀer meJeex®®e MeefkeÌle³eeW mes keÀer DevegYetefle ceW Kees peeles nQ~

88 mJeemL³e nsleg kegÀí Deemeve SJeb cegêeSB Yeer mene³ekeÀ

88

mJe³eb keÀes peevevee

Deepe kesÀ mece³e ceW meyekeÀes meyekegÀí Deemeeve lejerkesÀ Jeeuee ®eeefnS, Deewj Jees lejerkeÀe Yeer Jewmee nes pees Deeoceer Iej yewþs keÀj mekesÀ, nj Gce´ Jeeuee keÀj mekesÀ, GmekesÀ efueS kegÀí mejue Deemeve Deewj cegêeSB DeeHekesÀ mJeemL³e nsleg mene³ekeÀ yeve mekesÀ~ pees DeeHekeÀer peerJeveMewueer keÀes Deejeceoe³ekeÀ yevee mekesÀ~

He¨eemeve ë efke´À³ee - MeejerefjkeÀ, DeeO³eeeqlcekeÀ, ceeveefmekeÀ HeÀe³eoe neslee nw~ ueeYe ë Deeuem³e Ieìlee nw, ªefOejeYeermejCe De®íe neslee nw, Jeele, keÀHeÀ keÀe He´keÀesHe otj neslee nw, ieYee&Me³e Deewj yeerpeeMe³e kesÀ jesie otj nesles nQ~ DeeO³eeeqlcekeÀ Gvveefle nesleer nw~ Jepe´emeve ë efke´À³ee - MeejerefjkeÀ ceeveefmekeÀ mJeemL³e ceW ]peyejomle HeÀe³eoe neslee nw~ ueeYeë ³en SkeÀ ner Ssmee Deemeve nw pees keÀYeer Yeer efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw~ Yeespeve keÀjves kesÀ yeeo ³en Deemeve legjvle keÀjves mes keÀype otj nesleer nw Je Kee³ee-efHe³ee legjble npece nes peelee nw~ peebIe, Hewj, keÀcej Deeefo

Mejerj kesÀ YeeieeW ceW MeefkeÌle Deeleer nw~ MeJeemeve ë efke´À³ee - Ëo³e SJeb ceeveefmekeÀ jesefie³eeW kesÀ efueS ueeYekeÀejer~ ueeYe ë LekeÀeve keÀce nesleer nw, jkeÌle keÀe oyeeJe Ieìlee nw, keÀesuesmì^esue efve³eefcele jnlee nw~ meesves mes 15 efceveì Henues ³es Deemeve keÀjves mes De®íer veeRo Deeleer nw~ cekeÀjemeve ë [e³eefyeìer]pe SJeb keÀcej oo& kesÀ efueS yengle ueeYekeÀejer nw~ Metv³e cegêe ë ceO³eecee keÀe Deie´Yeeie Debietþs kesÀ cetue Hej jKeW~ yeekeÀer meye Debiegefue³eeb meerOeer jKeW~ ueeYe ë keÀeve kesÀ oo&, DeeJee]pe efyeieæ[ ieF& nes, Mejerj

kesÀ Debie ceW keÀcHeve nes peeS lees ³en cegêe yengle ner HeÀe³eoskeÀejkeÀ meeefyele nesleer nw~ He=LJeer cegêe ë Debietþs keÀe Deie´Yeeie Deewj DeveeefcekeÀe kesÀ Deie´Yeeie keÀes peesæ[ keÀjkesÀ yeekeÀer Debiegefue³eeb meerOeer jKeW~ ueeYeë MeejerefjkeÀ ogye&uelee otj nesleer nw, ogyeues ueesieeW kesÀ efueS HeÀe³eoskeÀejkeÀ, mcejCeMeefkeÌle yeæ{leer nw, mHetÀleea yeæ{leer nw~

F

%eeve cegêe ë lepe&veer kesÀ Deie´Yeeie Deewj Debietþs kesÀ Deie´Yeeie keÀes meeLe ceW jKeW~ yeekeÀer Debiegefue³eeb meerOeer jKeW~ ueeYe ë efoceeie kesÀ meYeer jesieeW ceW jenle efceueleer nw, Deefveêe otj nesleer nw, ceve Meeble neslee nw, ke´ÀesOe, Ieyejenì, yes®ewveer, HeÀerì, ceeveefmekeÀ leveeJe otj neslee nw, SkeÀeie´lee, ³eeodoeMle, %eeve yeæ{lee nw~

-ë mLeeveer³e mesJeekeWÀê keÀe Helee ë-

Email.- omshantimedia@bkivv.org cees.09414154344

Jee³eg cegêe ë lepe&veer kesÀ Deie´Yeeie keÀes Debietþs kesÀ cetue ceW jKekeÀj Jepe´emeve ceW yewþW~ ueeYeë yes®ewveer, meeFefìkeÀe, uekeÀJee, He#eIeele, nermìerefj³ee, peesæ[eW kesÀ oo&, ieweqmìkeÀ, mHeeW[erueeF&efìme, Heesefue³ees pewmes jesieeW ceW jeceyeeCe Fueepe~


ceF&- II, 2017

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

9

Hen®eeveW ceve keÀer DeodYegle MeefkeÌle keÀes mebmeej keÀer keÀesF& Yeer ®eer]pe Heevee DemebYeJe veneR nw~ uesefkeÀve Gme DemebYeJe keÀes mebYeJe keÀj Heevee Flevee Deemeeve Yeer veneR nw~ Ssmee nce FmeefueS keÀn jns nQ ke̳eeWefkeÀ keÀesF& Yeer ®eer]pe peye nce Meg© keÀjles nQ efkeÀmeer ®eer]pe Hej keÀe³e& keÀjves kesÀ efueS Leesæ[s efove keÀjles, yeæ[s Gcebie-Glmeen mes keÀjles, efHeÀj íesæ[ osles~ FmeefueS keÀe³e& DemebYeJe nes peelee~ DeeHeves ceneve DeelceeDeeW mes ³es yeele lees megveer nesieer vee efkeÀ DemebYeJe Meyo nceejs MeyokeÀesMe ceW veneR nw~ Ssmee GvneWves Mee³eo FmeefueS ner keÀne nesiee efkeÀ keÀe³e& keÀer efvejblejlee Gme DemebYeJe ue#³e keÀes He´eHle keÀjves ceW ceoo keÀjleer Leer~

ceve kesÀ GÀHej efJepe³e Heeves kesÀ efueS nce DeeHekeÀes SkeÀ mejue ³egefkeÌle, SkeÀ mejue lekeÀveerefkeÀ yeleevee ®eenWies~ DeeHekeÀes Helee nw efkeÀ nceejs Heeme HeeB®e FveHegì ef[JeeFmesme nQ efpemes DeeHe Deece Yee<ee ceW %eevesefvê³eeB keÀnles nQ, pees ke´ÀceMeë DeeBKe, veekeÀ, keÀeve, lJe®ee Deewj efpe»e nw~ FvneR HeeB®eeW mes nceejs Deboj, DeLee&led nceejs ceve ceW yeeleW Deeleer jnleer nQ~ Fve HeeB®eeW ceW oes FveHegì ef[JeeFmesme Ssmes nQ efpevemes meyekegÀí nes jne nw, meyekegÀí ceevee meyekegÀí~ Fme yeele Hej nce FmeefueS oyeeJe os jns nQ, ke̳eeWefkeÀ ³es nceves DevegYeJe efkeÀ³ee nw~ DeeHekeÀes nce yelee oW efkeÀ keÀesF& Yeer ®eer]pe mees®eves mes Henues nce Gmes osKeles nQ, DeLee&led

osKevee ner mees®evee nw~ Fmeer lejn keÀesF& Yeer yeele megveles nQ, uesefkeÀve megveves kesÀ yeeo Gme ®eer]pe keÀer lemJeerj nce DeHeves Deboj yeveeles nQ, Deewj Jees nceejs Deboj HekeÌkeÀer nes peeleer nw~ DeeHe DeHeves meeLe ngS DevegYeJe mes Yeer Fme yeele keÀes mecePe mekeÀles nQ efkeÀ Deepe nce meyemes ]p³eeoe, pees kegÀí efkeÀmeer ves efoKee³ee, ³ee

megvee³ee, ³ee efHeÀj DeeHeves osKee ³ee megvee, GmekesÀ DeeOeej mes ner nceejs Deboj HeefjJele&ve, DeLee&led Deueie-Deueie lejn keÀer ceev³eleeSB yeveleer nQ~ pewmes efkeÀmeer J³eefkeÌle mes DeeHe SkeÀ yeej Ie=Cee keÀjves ueie ie³es, Deewj ³es Ie=Cee Deieues HeeB®e cenerves lekeÀ ueieeleej nesleer jner, efHeÀj SkeÀ meeue, efHeÀj oes meeue, efHeÀj leerve meeue, DeeHe mees®ees ke̳ee nesiee? Jees Flevee ienjeF& mes yewþ ie³ee DeeHekesÀ Deboj efkeÀ GmekeÀes efvekeÀeuevee cegefMkeÀue nw~ peye Yeer Jees J³eefkeÌle DeeHekesÀ meeceves Dee³esiee, Ie=Cee vew®egjue DeeHemes yeenj Dee³esieer, DeeHekeÀes FmekesÀ efueS keÀesF& He´³eeme veneR keÀjvee Heæ[siee~ ³es nw vekeÀejelcekeÀlee, Ssmes

Hejceelcee ves efmeKee³ee... - Hespe 2 keÀe Mes<e Deewj Deemeve) keÀes yengle cenlJe osles nQ Deewj meeceev³e ueesie lees FvneR keÀes ³eesie mecePeles nQ~ mees®eves keÀer yeele nw efkeÀ peyeefkeÀ Helebpeefue ves ef®eÊe keÀer Je=efÊe³eeW kesÀ efvejesOe keÀes ner ³eesie ceevee nw leye He´eCee³eece Deewj Deemeve keÀer Deesj O³eeve osvee Yeer lees iees³ee ef®eÊe keÀer Je=efÊe³eeW keÀes SkeÀ ner ue#³e ceW efmLele keÀjves kesÀ yepee³e GmekeÀer Je=efÊe osnekeÀej yeveeves kesÀ legu³e ner nw? peye ef®eÊe keÀer njskeÀ Je=efÊe keÀes nceW meceeHle keÀj osvee nw, leye ef®eÊe keÀes Fve MeejerefjkeÀ efke´À³eeDeeW ceW Yeer nce ke̳eeW ueiee³eW? peyeefkeÀ Deelcee keÀes mJeªHe ceW efmLele keÀjvee ner ³eesie, leoe ê<ìg mJeªHes DeJemLeevece nw, leye nce DeeeflcekeÀ efmLeefle keÀe DeY³eeme ke̳eeW ve keÀjW, osn-Yeeve keÀer Deesj ues peeves Jeeueer MeejerefjkeÀ efke´À³ee³eW ke̳eeW keÀjW? Helebpeefue Deeefo keÀe ³en cevleJ³e nw efkeÀ ³es ef®eÊe keÀer Je=efÊe³eeW keÀe efvejesOe keÀjves ceW mene³ekeÀ nQ, Hejbleg Gmeves otmejer Deesj ³en Yeer lees keÀne nw efkeÀ DeY³eeme Deewj Jewjei³e mes ef®eÊe efJejece neslee nw Deewj Gmeves mJe³eb ner keÀne nw efkeÀ `DeY³eeme' veece `ue#³e ceW ef®eÊe keÀes efmLele' keÀjves keÀe nw~ lees peyeefkeÀ F&MJej-He´efCeOeeve mes, DeLee&led F&MJejer³e mce=efle kesÀ DeY³eeme mes leLee %eeve Üeje Jewjei³e mes ceve SkeÀeie´ DeLeJee meceeefOemLe nes mekeÀlee nw, leye Fve MeejerefjkeÀ efke´À³eeDeeW keÀer ke̳ee DeeJeM³ekeÀlee nw? Helebpeefue ves lees mJe³eb ner efveyeeape meceeefOe kesÀ ¢ef<ìkeÀesCe mes Fve meeOeveeW keÀes yeefnjbie ceevee nw~ Gmeves ³en Yeer keÀne nw efkeÀ ``efJeosn Deewj He´ke=Àefleue³e ³eesefie³eeW keÀes pevce mes ner DemecHe´%eele meceeefOe keÀe, DeLee&led G®®elece efmLeefle keÀe ueeYe nes peelee nw~ leye He´ke=Àefle Deewj owefnkeÀ yeeleeW keÀer Deesj O³eeve osves keÀer yepee³e ke̳eeW ve efJeosn Deewj He´ke=Àefle mes Hej-DeJemLee (DeelceefmLeefle) ceW efìkeÀves keÀe DeY³eeme efkeÀ³ee pee³es? lees keÀnves keÀe YeeJe ³en nw efkeÀ ³eefo nþ-efke´À³eeDeeW kesÀ ve nesves kesÀ keÀejCe, megiecelee kesÀ keÀejCe leLee ef®eÊe ner keÀes cenlJe osves kesÀ keÀejCe Helebpeefue-ke=Àle ³eesie keÀes `jepe³eesie' veece efo³ee ie³ee nw, leye lees HejceefHelee Hejceelcee efMeJe Üeje yelee³es ie³es ³eesie keÀes `menpe jepe³eesie' keÀnvee mener nw ke̳eeWefkeÀ GmeceW lees Dev³e nþ efke´À³eeDeeW kesÀ DeefleefjkeÌle He´eCee³eece Deewj Deemeve Yeer veneR nw Deewj ef®eÊe keÀe Yeer He´%ee DeLeJee yegef× Üeje, ³eeefve %eeve Üeje ner JeMe keÀjves keÀe DeY³eeme nw~

nceejs Deboj yengle meejer yeeleW, veHeÀjle keÀer, F&<³ee& keÀer, Jewj-efJejesOe keÀer, peele-Heele keÀer, Yee<ee-jbie Yeso keÀer Fleveer ienjeF& mes Yejer nw, efkeÀ Gmes efvekeÀeuevee cegefMkeÀue nw~ keÀejCe efkeÀ nceW efmeHe&À Jener efoKee³ee ie³ee, Jener efmeKee³ee ie³ee Deewj megvee³ee ie³ee~ Fmeer keÀes ³eefo nce Fefleneme ceW peekeÀj osKeW, lees FmekeÀe Hee@p] eereìf Je DeemHeskeÌì Yeer nw, efpemeceW jepeHegleevee cee³eW DeHeves ye®®eeW keÀes osMe-YeefkeÌle, osMe-He´cs e, jep³e mes He´sce, meenme, Oew³e&lee, iecYeerjlee Deeefo keÀes efoKeeves kesÀ efueS GvnW JeerjeW keÀer keÀneefve³eeB megveeles, ³ee efHeÀj GvekesÀ Ssmes Heesmìj ³ee efHekeÌ®ej efoKeeles efpememes GvekesÀ Deboj Jener YeeJevee mece³e He´efle mece³e Iej keÀjleer ieF¥ Deewj Jes ceneve yeve ieS~ Deye DeeHekeÀes keÀjvee ke̳ee nw? efkeÀ pees Yeer DeeHeves Fve DeeBKeeW Je keÀeveeW mes osKee Je megvee nw, Gmes JeneR lekeÀ meerefcele keÀj oW~ ueieece ueiee oW Gve DeKeyeejeW Hej, ìer.Jeer. Hej, efHeÀuceeW Hej, ceesyeeFue Hej, Fmemes nesiee ke̳ee, efkeÀ DeeHekesÀ Deboj efkeÀmeer Yeer J³eefkeÌle ³ee HeefjefmLeefle kesÀ ceev³eleeSB HekeÌkeÀer veneR neWieer Deewj DeeHe pees DeHeves DeeHekeÀes yeveevee ®eenles nQ, Gme YeeJevee keÀes efHekeÌ®ej HeÀe@ce& ceW DeHeves ceve kesÀ Heox Hej ueekeÀj GmekeÀe He´³eesie keÀjW~ DeeHe mees®ees efkeÀ ³eefo leerve meeue, HeeB®e DeeHeves Ie=Cee Deewj veHeÀjle keÀes peien oer, Fmes Deiej DeeHe HeeB®e cenerves Yeer peien os oWies lees DeeHe ceneve yeve pee³eWies~

ceveesnjLeevee-jepe.~ yeeieyeeiesMJej ceneefMeJejeef$e cesues ceW DeeO³eeeflcekeÀ ef®e$e He´oMe&veer kesÀ GodIeeìve HeM®eeled Sme.[er.Sce. DeYe³e Kejejer keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. efveMee~ meeLe nQ Leevee He´Yeejer ®es³ejcewve He´nueeo efmebn leLee Dev³e~

ceesncceoer-G.He´.~ ieerlee HeeþMeeuee ceW ³eesie keÀ#e keÀe GodIeeìve keÀjles ngS veiejHeeefuekeÀe DeO³e#ee ogiee& cesnjes$ee, ye´.kegÀ. DevegjeOee, ye´.kegÀ. DeMeeskeÀ leLee Dev³e~

keÀeveHegj-yeje&(G.He´.)~ ueeskeÀes Hee³eueì jefvebie ªce Sve.meer.jsueJes petner keÀeveHegj ceW `leveeJecegkeÌle peerJeve' efJe<e³e Hej %eeve®e®ee& kesÀ HeM®eeled mecetn ef®e$e ceW ueeskeÀes Fbmì^keÌìj yeveejmeer YeeF&, jeIeJesvê He´leeHe efmebn,S.[er.F&.F&.,Dees.Heer.,meer.Sve.yeer., ye´.kegÀ. ogueejer, ye´.kegÀ. MeMeer, ye´.kegÀ. megveerlee, ye´.kegÀ. [e@. jekesÀMe leLee Dev³e~

[ekeÀHelLej-GÊejeKeC[~ menosJe Hegb[erj keÀes Hegveë efJeOee³ekeÀ yeveves keÀer yeOeeF& osves kesÀ HeM®eeled DeesceMeeeqvle ceeref[³ee Heef$ekeÀe YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. meefJelee leLee ye´.kegÀ. meeLe&keÀ~

efHeÀjes]peHegj keQÀì-Hebpeeye~ ceneefMeJejeef$e kesÀ DeJemej Hej efMeJeOJepe uenjeves kesÀ HeM®eeled F&MJejer³e mce=efle ceW meleerMe kegÀceej Deie´Jeeue,efpeuee me$e v³ee³eeOeerMe, kesÀ.kesÀ. iees³eue,pepe, keÀceue Mecee&,yeer.pes.Heer keÀe³e&keÀeefjCeer meom³e, [er.Heer. ®evove,®es³ejcewve,Hueeefvebie yees[&, ye´.kegÀ. G<ee, ye´.kegÀ. MeefkeÌle leLee Dev³e Jeefj<þ peve~

HeesKeje-vesHeeue~ YetkeÀcHe ie´efmele #es$e ieesjKee ceW jepe³eesie YeJeve kesÀ efMeueev³eeme keÀe³e&ke´Àce ceW oerHe He´pJeefuele keÀjles ngS ye´.kegÀ.HejefCelee, ye´.kegÀ.Mewues<ejepe, ye´.kegÀ.MebkeÀj, Decejp³eesefle cee.efJe.efJe. kesÀ He´OeeveeO³eeHekeÀ ieesefJebo Keveeue, ve³eeB MeefkeÌle vesHeeue kesÀ #es$eer³e meb³eespekeÀ nefjMejCe Dee®ee³e&, [e@.keÀeueg Mecee& leLee Dev³e~

yejJeeuee-Heb®ekegÀuee(nefj³eeCee)~ ceneefMeJejeef$e kesÀ DeJemej Hej efvekeÀeueer ieF& efMeJe mebosMe Meebefle ³ee$ee ceW meYeer keÀes F&MJejer³e mebosMe osles ngS [sje yemmeer Je yejJeeuee kesÀ ye´.kegÀ. YeeF& yenveW~

Deeieje-MeeðeerHegjce~ Devleje&<ì^er³e ceefnuee efoJeme kesÀ keÀe³e&ke´Àce keÀe GodIeeìve keÀjves kesÀ yeeo Hejceelce mce=efle ceW ìer³eme& mebmLee keÀer [e³ejskeÌìj yenve jerlee Deie´Jeeue, yeeue jesie efJeMes<e%e [e@. Meeefueveer iegHlee, FbmHeskeÌìj nefjMebkeÀj peer, ye´.kegÀ. meefjlee, ye´.kegÀ. ceOeg leLee Dev³e~

HeÀlesnieæ{-G.He´.~ DeeO³eeeflcekeÀ keÀe³e&ke´Àce kesÀ oewjeve He´peeefHelee ye´ïeeyeeyee keÀes Þe×emegceve DeefHe&le keÀjles ngS efceLeuesMe peer,HetJe& veiejHeeefuekeÀe ®es³ejcewve, keÀe³eceiebpe,meke´Àerje YeepeHee ves$eer~ meeLe nQ ye´.kegÀ. megceve~


10

Deepe Hetje meceepe DeHeves ye®®eeW kesÀ keÀefj³ej keÀes ueskeÀj ef®ebeflele nw~ Gmes Heæ{evee Yeer nw, Deeies Yeer yeæ{evee nw, ìsvMeve Yeer osvee nw~ uesekf eÀve Deepe kesÀ ³egJeeDeeW keÀes DeeHe oseKf eS, GvekeÀe O³eeve efkeÀleveer peieneW Hej peelee nw~ ogefve³ee ceW Fleves Deì^wkeÌMevme nQ~ vee Heæ{eF& ceW ceve ueielee, vee ner O³eeve mes Heæ{ Heeles nQ, GOej mes HeeHee cecceer keÀe He´sMej lees nw ner~

ceF&- II, 2017

ke̳eeW ueiee³eW O³eeve...? efueS ]peªjer Lee~ peye íesìs ye®®es keÀe ceve Hetjer lejn mes meeHeÀ neslee, lees Gmes Jen efpeme lejHeÀ ceesæ[vee ®eens, ceesæ[ mekeÀlee Lee~ iegª DeHeves efMe<³e keÀes mel³elee mes DeJeiele

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

keÀjkesÀ osKees efkeÀ efpelevee DeeHe yeenj keÀer lejHeÀ osKeles nes, DeeHekeÀer GÀpee& [eGve nes peeleer nw~ Jes keÀnles Les, ye®®eeW, ³eefo DeeHekesÀ ceve ceW

Fbefê³eeW keÀe meb³ece, nsuLe Deewj nwHHeervesme Meeefceue Lee~ DeeHe Deiej Jele&ceeve mece³e keÀe GoenjCe uees, lees keÀn mekeÀles nQ efkeÀ SkeÀ DeesueefcHekeÀ ces[ue ueeves Jeeuee 10 mes

yeenjer ogefve³ee keÀer yeeleW neWieer lees Gmemes DeeHekeÀe Svepeer& uesJeue Ieì pee³esiee~ Gmes O³eeve DeLeJee DeìsvMeve efoueeles Les~ 25 Je<eeX lekeÀ Flevee DeJes³ejvesme efoueeles efkeÀ ye®®ee nj mlej Hej peeie=le jnlee~ FmeceW

12 meeue ueieeleej DeJes³ej neskeÀj He´wefkeÌìme keÀjlee, yeenjer ogefve³ee mes efyeukegÀue keÀìe jnlee~ DeesueefcHekeÀ Kesue ceW efmeHe&À Gmes 2 mes 3 efceveì ceW meyekegÀí keÀjvee Heæ[lee nw, Deiej SkeÀ Heue Yeer efHeÀmeue ie³ee, lees HeokeÀ

efove Yej meYeer DeHeves ye®®eeW keÀes [ebìles ner jnles nQ efkeÀ Heæ{es, Heæ{ves mes ner keÀefj³ej yevesiee, Deiej DeeHekeÀe Heæ{eF& ceW O³eeve veneR ueielee, lees keÀneR FOej-GOej peekeÀj cesef[ìsMeve DeLeJee O³eeve meerKees~ uesefkeÀve meYeer Heæ{eF& keÀes Henues leLee O³eeve keÀes otmejs vecyej Hej ner jKeles nQ~ DeeHekeÀes nce æ{eF& n]peej Je<e& HetJe& efueS ®eueles nQ~ peye Yeejle ceW ieg©kegÀue HejcHeje Leer~ peneB Hej ieg© DeHeves efMe<³e keÀe O³eeve, yeenjer ogefve³ee kesÀ Deì^wkeÌMeve mes nìe Gve ®eerp] eeW Hej HeÀeskeÀme keÀjJeelee Lee, pees GmekesÀ

GHeueyOe HegmlekeWÀ

keÀjelee, mel³e %eeve oslee efkeÀ ceve yegef× keÀer MeefkeÌle Deewj GmekeÀer SkeÀeie´lee mes efkeÀlevee HeÀe³eoe nw! Gmes Jen O³eeve efoueelee Lee, efkeÀme lejHeÀ, DeJes³ejvesme keÀer lejHeÀ, efkeÀ DeeHekeÀes ke̳ee keÀjvee nw~ Dee@ye]pejJexMeve

he´Mve:- mJeceeve mes ke̳ee-ke̳ee HeÀe³eos nQ? GÊej:- mJeceeve ceW eqmLele nesvee ner mechetCe& yevevee nw~ mJeceeve mes nceW DeveskeÀ ueeYe nQ~ mJeceeve kesÀ DeY³eeme mes J³eLe& mebkeÀuhe meceehle nes peeles nQ Deewj ef®eÊe keÀer SkeÀeie´lee yeæ{leer nw~ mJeceeve ceW jnves JeeueeW kesÀ heerís mecceeve hejíeF& keÀer lejn Deelee nw~ mJeceeve ceW jnves mes efJejesOe meceehle nes peelee nw~ mJeceeve mes osnDeefYeceeve Je ceQ-heve veä nesves ueielee nw~ Fme lejn mJeceeve keÀe DeY³eeme hejce keÀu³eeCekeÀejer nw ~ he´Mve:- íesìer-íesìer yeeleW cesjer eqmLeefle keÀes [ieceie keÀj osleer nQ, J³eLe& mebkeÀuhe les]pe ®eueles nQ, mevlegä veneR jn heeles nQ, Fvemes ígìkeÀeje heeves kesÀ efueS ke̳ee heg©<eeLe& keÀjW? GÊej:- mJe³eb kesÀ efJe®eejeW keÀes ceneve yeveevee nw Je ³eesieyeue mes Deheveer eqmLeefle keÀes MeefÊeÀMeeueer yeveevee nw lees mJe³eb keÀes SkeÀjme Je De®eue De[esue yeveeves kesÀ efueS DeeBKe Kegueles ner ³es mebkeÀuhe keÀjW - ceQ SkeÀ ceneve Deelcee ntB.....cegPes YeieJeeve efceue ieS nQ, cegPes mechetCe& mel³e %eeve efceue ie³ee nw, ceQ efMeJe keÀer MeefÊeÀ ntB.....³es heefjeqmLeefle³eeB lees cesjs meeceves kegÀí Yeer veneR nQ.......ceQ lees lehemJeercetle& ntB... henues ome efceveì ³es mebkeÀuhe keÀjW.......meejs efove ceW he´efle IeCìs oes mJeceeve ³eeo keÀjW - ceQ SkeÀ ceneve Deelcee ntB, ceQ ceemìj meJe&MeefÊeÀJeeve ntB.......Fmemes DeehekeÀe ef®eÊe Meeble nes peeSiee~ he´Mve:- J³eLe& mebkeÀuheeW keÀer cee³ee yeæ[er he´yeue nw~ keÀYeer-keÀYeer ceve ceW J³eLe& keÀe

FMeeje efo³ee nw, lees leveeJecegÊeÀ peerJeve peerves kesÀ efueS ke̳ee keÀjW? GÊej:- leve ceW Deeves mes leveeJe yeæ{lee nw, kegÀí mece³e FmekeÀer mce=efle mes hejs jne keÀjW leveeJe keÀce nesiee~ ceve keÀer MeefÊeÀ³eeW keÀes ³eesie-DeY³eeme Je mJeceeve mes yeæ{eSb lees nj yeele Kesue ueiesieer~ peerJeve ceW kegÀí yeeleeW keÀes mJeerkeÀej keÀjkesÀ nukesÀ jnves keÀe DeY³eeme keÀjW~ efJeée [^ecee kesÀ %eeve keÀes ³et]pe keÀjkesÀ mJe³eb keÀes efveeqM®evle jKeves keÀer keÀuee meerKeW~ mecyevOeeW ceW efve<keÀece nes pee³eW Je menpe YeeJe mes jnW~ Dece=leJesues hejceelce-h³eej Je -ye´.kegÀ. met³e& cegjueer keÀe megKe ueskeÀj mJe³eb keÀes leveeJe-cegÊeÀ keÀjW~ efJe®eejeW keÀes Goej Je ceneve yeveeSb leerve cegK³e OeejCeeSb DeheveeSb... henuee mee#eerYeeJe - [^ecee kesÀ %eeve keÀes lees nj yeæ[er yeele Yeer íesìer ueiesieer~ ³et]pe keÀjkesÀ ef®eÊe keÀes Meeble jKeves keÀer he´Mve:- efJekeÀceeX kesÀ heefjCeecemJeªhe ceeqmle<keÀ hej Demej Dee jne nw Fmemes Deeole [eueW~ otmeje mecehe&Ce YeeJe - ceve kesÀ yeesPe, ³eesie ueieeves ceW Deevevo keÀer DevegYetefle eE®eleeSb Je Dev³e mecem³eeSb he´Yeg Dehe&Ce veneR nes jner nw~ ceeqmle<keÀ keÀes Fme keÀjkesÀ efveme¥keÀuhe jnves keÀer he´weqkeÌìme Demej mes cegÊeÀ keÀjves kesÀ efueS ke̳ee DeY³eeme efkeÀ³ee peeS? keÀjW~ leermeje efve<keÀece YeeJe - ceeve keÀer GÊej:- he´efleefove efkeÀmeer Yeer mece³e keÀecevee Je ceQ-heve keÀe l³eeie keÀj Meeble SkeÀeie´ef®eÊe neskeÀj 108 yeej efueKeW nes peeSB~ ³es leerve yeeleW peerJeve ceW ceQ SkeÀ ceneve Deelcee ntB...Fmes HeÀerue Yeer keÀjW efkeÀ ceQ ceneve ntB, Fmemes yengle meJee&efOekeÀ Ghe³eesieer nQ~ mJeceeve keÀe DeY³eeme Je veMee ceve keÀes De®ís Jee³eye´sMevme ye´sve keÀes peeSbies Deewj Meeble keÀjlee nw, Deleë mJeceeve kesÀ veMes he´YeeJe keÀce nesves ueiesiee~ Ssmee 21efove keÀes J³eLe& mes cegefÊeÀ keÀe DeeOeej yevee lekeÀ DeJeM³e keÀjW~ peye heeveer heervee nes lees heeveer keÀes ¢eq<ì osles ngS meele yeej ueW~ he´Mve:- yeeyee ves leveeJecegÊeÀ jnves keÀe mebkeÀuhe keÀjW efkeÀ ceQ hejce heefJe$e Deelcee ]HeÀesme& Flevee leerJe´ nes peelee nw efkeÀ nce yengle hejsMeeve nes peeles nQ~ Fvemes efkeÀme he´keÀej cegÊeÀ ngDee pee mekeÀlee nw? GÊej:- pewmes pewmes mece³e meceehle nesves keÀer Deesj yeæ{lee pee jne nw, DeveskeÀ ceveg<³eeW kesÀ ceve kesÀ mebkeÀuheeW keÀer mheer[ Yeer leerJe´ nesleer pee jner nw~ Fvemes cegÊeÀ nesves kesÀ efueS kegÀí ³en DeY³eeme keÀjW, J³eLe& kesÀ ]HeÀesme& keÀes keÀce keÀjves kesÀ efueS

ceve keÀer yeeleW

mes Jebef®ele~ GmekeÀer meejer lew³eejer meeueeW keÀer, DeJes ³ ejves m e Fleves meeueeW keÀe, leye peekeÀj kegÀí ye´.kegÀ.Devegpe,efouueer neslee nw~ Deepe kesÀ ceelee-efHelee keÀes DeJes³ejvesme keÀer DeJes³ejvesme veneR nw, yeme ye®®eeW keÀes nj lejn keÀer met®evee nesveer ®eeefnS, ®eens Jees De®íer nes ³ee yegjer~ Flevee keÀn Gmes Deì^wkeÌMeve ceW HeBÀmee osles nQ~ Dejs SkeÀ yeej Gve ye®®eeW keÀes O³eeve keÀe HeÀe³eoe yeleeDees, cesef[ìsMeve keÀe, vee@uespe keÀe HeÀe³eoe yeleeDees, Jees meyekegÀí keÀjsiee efkeÀmeer Yeer #es$e ceW jnkeÀj~ GmekeÀer GÀpee& DeekeÀ<e&Ce ceW ve<ì nes jner nw, nes jner nw efkeÀ veneR? Jees ncesMee Deeuem³e ceW Heæ[e jnsiee, keÀneR Yeer GmekeÀe O³eeve DeLeJee ceve veneR ueiesiee~ ³eefo Fmes SkeÀ ueeFve ceW mecePeeves keÀer keÀesefMeMe keÀjW lees keÀn mekeÀles nQ efkeÀ DeeHe keÀj jns nQ Jees pees DeeHekesÀ efueS De®íe veneR, keÀjvee nw Jees pees DeeHekesÀ efueS De®íe nw, Hej GmeceW ce]pee veneR nw~ FmeefueS peeiees Gþes efHeÀj vee ©keÀes~

ntB, efHeÀj heeveer keÀes heerSb~ Ssmee meejs efove ceW heeB®e yeej DeJeM³e keÀjW~ peye meJesjs DeeBKe Kegueleer nw lees Gþles ner meele yeej mebkeÀuhe keÀjW... ceQ Fme mebmeej ceW meyemes DeefOekeÀ Yeei³eJeeve ntB, cesje ef®eÊe Meeble nes ie³ee nw, cesje ye´sve hetCe&le³ee He´sÀMe nw~ Fmemes mecem³ee mes Deehe peuoer ner cegÊeÀ nes peeSbies~ he´Mve:- ceemìj meJe&MeefÊeÀJeeve keÀer meerì hej yewþkeÀj MeefÊeÀ³eeW keÀe Dee»eve kewÀmes keÀjW? GÊej:- meerì hej yewþvee ceevee mce=efle mJeªhe nesvee, ³eeo jKevee DeLeJee veMes ceW jnvee~ nce Fme lejn mJeceeve ceW jnW efkeÀ ceQ ceemìj meJe&MeefÊeÀJeeve ntB, hejceelce MeefÊeÀ³eeB cesjs heeme nQ, ceQ Fve MeefÊeÀ³eeW keÀe ceeefuekeÀ ntB, ³es MeefÊeÀ³eeB cesje Þe=bieej nQ, ³es MeefÊeÀ³eeB Deye cesjer nQ~ Ssmes veMes ceW jnves mes MeefÊeÀ³eeB peeie=le jnWieer~ ³en nw mJeceeve keÀer meerì hej yewþvee~ meJesjs GþkeÀj mebkeÀuhe keÀjW efkeÀ ceQ ceemìj meJe&MeefÊeÀJeeve ntB...cesjs heeme mechetCe& menveMeefÊeÀ nw lees menveMeefÊeÀ meeje efove keÀece keÀjleer jnsieer~ cesjs heeme mechetCe& efveCe&³e MeefÊeÀ nw lees menpe ner ³eLeeLe& efveCe&³e nesles jnWies~ cesjs heeme meecevee keÀjves keÀer MeefÊeÀ nw lees menpe ner cee³ee ³ee heefjeqmLeefle³eeW keÀe meecevee keÀj mekeWÀies~ FmekeÀes ner MeefÊeÀ³eeW keÀe Dee»eve keÀjvee keÀnles nQ~ Fme lejn ceemìj meJe&MeefÊeÀJeeve keÀer mce=efle ceW eqmLele neskeÀj efkeÀmeer Yeer MeefÊeÀ keÀe Dee»eve efkeÀ³ee pee mekeÀlee nw~ Contact e-mail - bksurya8@yahoo.com


ceF&- II, 2017

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

11

ieceea ceW Hegoerves keÀe mesJeve nw Dece=le kesÀ meceeve Hegoerves ceW ceewpeto HeÀeFyej keÀesuesmì^e@ue uesJeue keÀes keÀce keÀjlee nw Deewj cewiveerefMe³ece nef[d[³eeW keÀes leekeÀle oslee nw~ Hegoervee Keeves ceW efpelevee mJeeefo<ì neslee nw Gleves ner FmeceW Deew<eOeer³e iegCe Yeer HeeS peeles nQ~ Hegoerves keÀer HeefÊe³eeW keÀe leepee jme veeRyet Deewj Meno kesÀ meeLe meceeve cee$ee ceW uesves mes Hesì keÀer meYeer yeerceeefj³eeW ceW Deejece efceuelee nw~ Hegoerves keÀe jme keÀeueerefce®e& Deewj keÀeues vecekeÀ kesÀ meeLe ®ee³e keÀer lejn GyeeuekeÀj Heerves mes pegkeÀece, KeeBmeer Deewj yegKeej mes jenle efceueleer nw~ Hegoerves keÀer HeefÊe³eeB ®eyeeves ³ee GvekeÀe jme

efve®eesæ[keÀj Heerves mes efn®eefkeÀ³eeb yebo nes peeleer nQ~ efmejoo& ceW Hegoerves keÀer leepee HeefÊe³eeW keÀe uesHe ueieeves mes oo& ceW Deejece efceuelee nw~ ceeefmekeÀ Oece& kesÀ mece³e Hej ve Deeves Hej Hegoerves keÀer HeefÊe³eeW kesÀ metKes ®etCe& keÀes Meno kesÀ meeLe meceeve cee$ee ceW efove ceW oes-leerve yeej efve³eefcele ªHe mes mesJeve keÀjves mes ueeYe efceuelee nw~ Hesì mecyeeqvOele efkeÀmeer Yeer He´keÀej keÀe efJekeÀej nesves Hej SkeÀ ®ecce®e Hegoerves kesÀ jme keÀes SkeÀ H³eeuee Heeveer kesÀ meeLe efceueekeÀj HeerSb~

DeefOekeÀ ieceea ³ee Gceme kesÀ ceewmece ceW peer efce®eueeS lees SkeÀ ®ecce®e metKes Hegoerves keÀer HeefÊe³eeW keÀe ®etCe& Deewj DeeOeer íesìer FueeF®eer kesÀ ®etCe& keÀes SkeÀ efieueeme Heeveer ceW GyeeuekeÀj Heerves mes ueeYe neslee nw~ Hegoerves keÀer HeefÊe³eeW keÀes megKeekeÀj yeveeS ie³es ®etCe& keÀes cebpeve keÀer lejn He´³eesie keÀjves mes cegKe keÀer ogie¥Oe otj nesleer nw Deewj cemetæ[W ce]peyetle nesles nQ~ Hegoerves kesÀ jme keÀes vecekeÀ kesÀ meeLe efceueekeÀj kegÀuuee keÀjves mes ieues keÀe YeejerHeve otj neslee nw Deewj DeeJee]pe meeHeÀ nesleer nw~ Hegoerves keÀe jme jes]pe jele keÀes meesles mece³e ®esnjs Hej ueieeves mes keÀerue, cegBnemes Deewj lJe®ee keÀe ªKeeHeve otj neslee nw~ Hegoervee ieefce&³eeW ceW mesnle keÀe meeLeer ë1. Hegoervee, keÀeueer efce®e&, neRie, meWOee vecekeÀ, cegvekeÌkeÀe, peerje, ígneje meyekeÀes efceueekeÀj ®eìveer Heerme ueW~ ³en ®eìveer Hesì kesÀ keÀF& jesieeW mes ye®eeJe keÀjleer nw Je Keeves ceW Yeer mJeeefo<ì nesleer nw~ YetKe ve ueieves ³ee Keeves mes De©ef®e nesves Hej Yeer ³en ®eìveer YetKe keÀes Keesueleer nw~ 2. KeeBmeer nesves Hej Hegoerves Je DeojkeÀ keÀe jme Leesæ[s mes Meno ceW efceueekeÀj ®eeìves mes KeeBmeer þerkeÀ nes peeleer nw~ 3. ³eefo ueieeleej efn®ekeÀer ®eue jner nes lees Hegoerves ceW ®eerveer efceueekeÀj ®eyeeSb~ kegÀí ner osj ceW DeeHe efn®ekeÀer mes efvepeele Hee ueWies~ 4. ³eefo DeeHekeÀes ìeBefmeue keÀer efMekeÀe³ele jnleer nw, efpemeceW DekeÀmej metpeve nes peeleer nes lees Ssmes ceW Hegoerves kesÀ jme ceW meeoe Heeveer efceueekeÀj iejeje keÀjvee ®eeefnS~ 5. efoveYej yeenj jnves Jeeues ueesieeW keÀes leueJes ceW peueve keÀer efMekeÀe³ele jnleer nw, Ssmes ceW GvnW

kegÀvneæ[er-keÀesìe(jepe.)~ Debleje&<ì^er³e ceefnuee efoJeme Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW ceb®e Hej GHeefmLele nQ cegK³e DeefleefLe SkeÀlee OeejerJeeue,®es³ejHeme&ve,meesMeue ceeref[³ee mesume, [e@. Hetvece J³eeme,Sce.[er.,Sce.ef[ve, ye´.kegÀ. Gefce&uee, Fbef[³eve jsueJes kesÀ SkeÀueewles ieg[dme Heefj#eCe ieQie keÀer ceefnuee³eW leLee Dev³e~

efHe´Àpe ceW jKes ngS efHemes Hegoerves keÀes leueJes Hej ueieevee ®eeefnS, jenle efceueleer nw~ 6. metKee ³ee ieeruee Hegoervee íeí, oner, keÀ®®es Deece kesÀ Hevves ceW efHe³ee peeS lees Hesì ceW nesves Jeeueer peueve otj neskeÀj þbæ{keÀ efceueleer nw~ uet mes Yeer ye®eeJe neslee nw~ 7. ]penjerues keÀerì kesÀ keÀeìves Hej Gme peien efHemee Hegoervee ueieevee MeerIe´ ueeYe Hengb®eelee nw~ Hegoerves keÀer HeefÊe³eeb Oeerjs-Oeerjs ®eyeeves mes Yeer jesieer keÀes jenle efceueleer nw~ 8. ®esnjs Hej ngS cegBnemes Je ®es®ekeÀ kesÀ oeie OeyyeeW ceW cenbieer ke´ÀerceeW keÀer DeHes#ee ³en MeerIe´ Demej keÀjlee nw~ FmekeÀer HeefÊe³eeW keÀes HeermekeÀj FmeceW Leesæ[e mee iegueeye peue Je veeRyet keÀe jme efceuee ueW~ ®esnje osKekeÀj meesles mece³e Fme ueesMeve keÀes ueiee ueW~ metKeves Hej OeesSb veneR~ megyen leepes Heeveer kesÀ íeRìs ceejles ngS ®esnje meeHeÀ keÀjW~ oes-leerve meHleen keÀer efve³eefcelelee jbie uee³esieer~

omegDee-Hebpeeye~ ceneefMeJejeef$e Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce ceW keQÀ[ue ueeFefìbie keÀjles ngS meer.Sce.Dees. [e@. vejsMe keÀeBmeje, Hebpeeye vesMeveue yeQkeÀ kesÀ cegK³e He´yebOekeÀ yeueefJevê efmebn, ye´.kegÀ. %eeveer yenve, ye´.kegÀ. megceve, ye´.kegÀ. mce=efle, ye´.kegÀ. cevesvê leLee Dev³e~

leHee-Hebpeeye~ `leveeJe cegefkeÌle' efJe<e³e Hej mecyeesefOele keÀjves kesÀ HeM®eeled Jee³e.Sme. keÀe@uespe kesÀ efHe´vmeerHeue oMe&ve ueeue keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. keÀuHevee,iueesyeue ne@efmHeìue~ meeLe nQ ye´.kegÀ. G<ee leLee ye´.kegÀ. [e@. uesKejepe Mecee&~

m³eevee-yeguevoMenj(G.He´.)~ veJeerveerkeÀjCe kesÀ DeJemej Hej Menj kesÀ ces³ej keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. meefJelee leLee ye´.kegÀ. Meeruet~ meeLe nQ ye´.kegÀ. YeeF& yenveW~

yejsª-yeeboe(G.He´.)~ cegueekeÀele kesÀ oewjeve efJeOee³ekeÀ ®evêHeeue peer keÀes DeesceMeeeqvle ceeref[³ee Heef$ekeÀe YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. DeeMee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. pe³eefkeÀMeesj, ye´.kegÀ. meboerHe leLee Dev³e~

MeenkeÀesì-efHeÀuueewj(Hebpeeye)~ ceneefMeJejeef$e Hej efMeJe OJepe HeÀnjeves kesÀ HeM®eeled meYeer keÀes He´efle%ee keÀjeles ngS ye´.kegÀ. leguemeer~ He´efle%ee keÀjles ngS ye´.kegÀ. jepe yenve, [e@. Fvêpeerle efLevo, veJe³egie mebmLee kesÀ He´Oeeve ceþe[t leLee Dev³e~

pe³eHegj-keÀceue DeHeeì&ceWì~ %eeve®e®ee& kesÀ HeM®eeled Hee<e&o efvece&uee Mecee& keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. efvece&uee~ meeLe nQ ye´.kegÀ. mJeeleer leLee Dev³e~

HeÀlesnHegj-MesKeeJeeìer(jepe.)~ efMeJe pe³ebleer Hej efMeJe OJepeejesnCe kesÀ HeM®eeled MegYe He´efle%ee keÀjles ngS jece YeeF&,yee³ees nerue LewjsHeer meWìj, ®eC[erueeue YeeF&,Hee<e&o,Jee[& 34, ye´.kegÀ. Devpeg leLee ye´.kegÀ. megveerlee~

Hegyee³eeB-ieesuee ieeskeÀCe& veeLe(G.He´.)~ DeeO³eeeqlcekeÀ keÀe³e&ke´Àce kesÀ oewjeve mecetn ef®e$e ceW efJeOeeef³ekeÀe yenve MekegbÀleuee, ye´.kegÀ. megveerlee, ye´.kegÀ. jerlee leLee Dev³e~

®eeBoHegj-G.He´.~ veJeje$eeW ceW Dee³eesefpele DeeO³eeeqlcekeÀ ef®e$e He´oMe&veer keÀe GodIeeìve keÀjles ngS efJeOeeef³ekeÀe keÀceuesMe mewveer~ meeLe nQ mesJeekesÀvê meb®eeefuekeÀe ye´.kegÀ. meeOevee, ye´.kegÀ. megjsMe yenve, ye´.kegÀ. ceneJeerj, ye´.kegÀ. cebpeerle yenve leLee Dev³e~

YeJeeveerieæ{-Hebpeeye~ ceefnuee efoJeme kesÀ keÀe³e&ke´Àce ceW meer.[er.Heer.Dees. jekesÀMe HeJee yenve keÀes F&MJejer³e meewieele osles ngS ye´.kegÀ. jeefpevoj, ye´.kegÀ. p³eesefle leLee Dev³e~

keÀesìe-jepe.~ ceneefMeJejeef$e keÀe³e&ke´Àce ceW jIegJeerj efmebn ceerCee,mecYeeieer Dee³egkeÌle leLee MecYeg o³eeue ceerCee,[er.DeeF&.peer. FmìecHe Sb[ jefpemì^sMeve keÀes F&MJejer³e meewieele YeWì keÀjles ngS ye´.kegÀ. Gefce&uee leLee ye´.kegÀ. ue#ceer~


12

Dees-ceII, Meeef2017 vle ceeref[³ee ceF&

`meoe KegMe jnes..' keÀe³e&¬eÀce keÀe Dee³eespeve

Deesce Meeefvle ceeref[³ee

mekeÀejelcekeÀ HeefjJele&ve keÀe mlecYe `veejer MeefkeÌle' ceveesJe=efÊe kesÀ HeefjJele&ve mes jnWies megjef#ele ë ye´.kegÀ.®eke´ÀOeejer

oerHe He´pJeefuele keÀj GodIeeìve keÀjles ngS Deefue<ee yesngje, meesveeueer ®eke´ÀJeleea, Meleeyoer HeeC[s, ye´.kegÀ.®eke´ÀOeejer, ye´.kegÀ. keÀceuee leLee ye´.kegÀ. DeeMee~ meYee ceW Menj keÀer ieCeceev³e ceefnuee³eW~

keÀe³e&¬eÀce keÀe oerhe he´pJeefuele keÀj GodIeeìve keÀjles ngS ye´.kegÀ. ®e¬eÀOeejer oeroer, [e@. ye´.kegÀ. meefJelee, ye´.kegÀ. uelee, ye´.kegÀ. megjsvê leLee Dev³e~

ceveemee-veerce®e(ce.He´.)~ Deepe keÀe J³eefÊeÀ meejs efove oewæ[ Oethe keÀjkesÀ veewkeÀjer, J³eeheej, heefjJeej keÀe YejCe hees<eCe, meceepe kesÀ oeef³elJe SJeb megKe meeOeve pegìeves ceW ner ueiee jnlee nw~ heefjCeece mJeªhe Deelcee ªheer yewìjer ueieeleej ef[m®eepe& nesleer pee jner nw~ J³eefÊeÀ Mejerj keÀe YejCe hees<eCe lees keÀj ueslee nw uesefkeÀve Deelcee keÀer KegjekeÀ megKe, Meebefle, he´sce,Deevebo keÀer hete|le efyeukegÀue veneR keÀj heelee nw~ GkeÌle efJe®eej jepe³eesefieveer ye´.kegÀ. ®e¬eÀOeejer oeroer ves efMeJe meeiej keÀe@ueesveer ceveemee kesÀ

efJeMeeue meÓeJevee meYeeieej ceW Dee³eesefpele `meoe KegMe jnes.. cegmkegÀjeles jnes' keÀe³e&¬eÀce keÀes mebyeesefOele keÀjles ngS J³eÊeÀ efkeÀ³es ~ GvneWves keÀne efkeÀ megKe Meebefle keÀer ienjer DevegYetefle kesÀ efueS Deblece&gKeer neskeÀj hejceelcee keÀe O³eeve ueieevee ner jepe³eesie cesef[ìsMeve nw, Deewj Deelcee keÀes ®eepe& keÀjves keÀe SkeÀcee$e meeOeve Yeer ³ener nw~ Deelcee kesÀ ®eepe& nesves hej meejs ner YeeweflekeÀ keÀe³e& menpelee mes hetjs nes peeles nQ~ Fme keÀe³e&¬eÀce ceW ceveemee kesÀ 250 mes DeefOekeÀ he´cegKe m$eer

hegª<eeW ves Yeeie efue³ee~ keÀe³e&¬eÀce kesÀ ceO³e ceW efouueer mes DeeF¥ ye´.kegÀ. uelee ves DeveskeÀeveskeÀ leveeJecegefÊeÀ kesÀ efìhme yeleeles ngS keÀe@ceWì^er Üeje cesef[ìsMeve keÀe DeY³eeme Yeer keÀjJee³ee leLee ceeGCì Deeyet mes DeeF¥ [e@. ye´.kegÀ. meefJelee ves mJemLe SJeb KegMeneue peerJeve Mewueer peerves kesÀ iegj mecePeeS~ keÀe³e&¬eÀce keÀe meb®eeueve ye´ïeekegÀceejer mebmLeeve kesÀ veerce®e Sefj³ee [e³ejskeÌìj ye´.kegÀ. megjsvê ves efkeÀ³ee leLee keÀe³e&¬eÀce meb³eesefpekeÀe ye´.kegÀ. p³eesefle ves meYeer kesÀ He´efle DeeYeej J³ekeÌle efkeÀ³ee ~

efYeueeF&-í.ie.~ Yeejleer³e veejer mecceeve oskeÀj ner mecceeve He´eHle keÀjleer nw~ FmeerefueS nceejer mebmke=Àefle ceW Helveer keÀe veece Henues Deelee nw, ue#ceerveeje³eCe, meerleejece Deeefo~ Deepe Dev³e osMeeW ceW leueekeÀ keÀer mebK³ee DeefOekeÀ nes jner nw~ Yeejleer³e veejer DeepeerJeve DeHeves Heefle kesÀ meeLe jnvee ®eenleer nw~ ³ener Dee®ejCe Gmes ceneve yeveelee nw~ GkeÌle Godieej ye´.kegÀ.®eke´ÀOeejer ves `mekeÀejelcekeÀ HeefjJele&ve keÀe mlecYe veejer MeefkeÌle' efJe<e³e Hej Dee³eesefpele keÀe³e&ke´Àce keÀes mecyeesefOele keÀjles ngS J³ekeÌle efkeÀS~ GvneWves keÀne efkeÀ keÀv³eeDeeW keÀes osJeer keÀnkeÀj meeue ceW oes yeej veJejeef$e keÀe HeJe& cevee³es peeves kesÀ yeeJepeto ceefnueeDeeW keÀer megj#ee kesÀ efueS ceeveJe keÀer ceveesJe=efÊe ceW HeefjJele&ve ueeves keÀer DeeJeM³ekeÀlee nw~ ceeB yeeHe keÀe HeÀ]pe& nw efkeÀ ye®eHeve mes ner

ye®®eeW keÀes De®ís iegCeeW Je megmebmkeÀejeW keÀer efMe#ee oW~ DeeO³eeeflcekeÀlee yegæ{eHee Deeves kesÀ yeeo DeHeveeF& peeves Jeeueer efMe#ee veneR nw yeefukeÀ Fmes ye®®eeW keÀes ye®eHeve mes oer pee³es lees efkeÀmeer Je=×eÞece keÀer ]peªjle ner veneR Heæ[sieer~ keÀe³e&ke´Àce kesÀ GodIeeìve HeM®eeled mJe³ebefme×e ie´gHe Üeje ``ceelee legce peie efvecee&lee'' keÀe ueeFì Sb[ meeGb[ Mees He´mlegle efkeÀ³ee ie³ee efpemeceW meceepe ceW J³eeHle yegjeF³eeW keÀes otj keÀjves kesÀ efueS veejer MeefkeÌle keÀe Dee»eve efkeÀ³ee ie³ee, efpemeves meYee keÀes YeeJe efJeYeesj keÀj efo³ee~ keÀe³e&ke´Àce ceW He´Oeeveceb$eer ceesoer peer Üeje mecceeefvele efoJ³eebie ³egJee mejHeb®e GÊeje þekegÀj,ie´ece ®eer®ee,Heeìve efpevneWves ieebJe kesÀ nj SkeÀ J³eefkeÌle keÀes Meew®eeue³e yeveeves kesÀ efueS He´sefjle efkeÀ³ee, GvekeÀes mecceeefvele efkeÀ³ee ie³ee~ meeLe ner ve=l³e kesÀ #es$e ceW

Deefue<ee yesngje, ceeref[³ee kesÀ #es$e ceW YeeJevee HeeC[s, keÀuee kesÀ #es$e ceW mJe³ebemf e× ie´gHe keÀer [e³ejskeÌìj meesveeueer ®eke´ÀJeleea keÀes mecceeefvele efkeÀ³ee ie³ee~ Meleeyoer HeeC[s,DeO³e#ee,jep³e yeeue mebj#eCe Dee³eesie ves keÀne efkeÀ pees Yeer nce megveles nQ GmekesÀ ceveve ef®ebleve keÀer DeeJeM³ekeÀlee nesleer nw~ Meg× meeeflJekeÀ He´sce ner peerJeve keÀe DeeOeej nw~ jepe³eesie meerKeves kesÀ yeeo yeæ[er mes yeæ[er mecem³ee Hej Yeer ceve efJe®eefuele veneR neslee nw, Oew³e& yevee jnlee nw~í.ie. mesJeekesÀvêeW keÀer DeeOeej mlecYe ye´.kegÀ. keÀceuee ves meYeer keÀe mJeeiele efkeÀ³ee leLee DeHeveer MegYekeÀecevee³eW Yeer J³ekeÌle keÀeR~ efYeueeF& mesJeekesÀvêeW keÀer meb®eeefuekeÀe ye´.kegÀ. DeeMee ves meYeer kesÀ efueS DeeYeej He´oefMe&le efkeÀ³ee~ keÀe³e&ke´Àce keÀe kegÀMeue meb®eeueve ye´.kegÀ. ceeOegjer ves efkeÀ³ee~

He´ke=Àefle ceeB Deewj Hejceelcee efHelee kesÀ H³eej mes peerJeve Deevebefole leerve meew ueesieeW ves Fme keÀe³e&ke´Àce ceW efue³ee Yeeie

cesef[ìsMeve Üeje ueesieeW ves keÀer ienjer DeebleefjkeÀ DevegYetefle

keÀe³e&ke´Àce ceW oerHe He´pJeefuele keÀjles ngS ye´.kegÀ. He´Yee, ye´.kegÀ. SkeÀlee, veJeerve cewveer, keÀewMeue Hegbpe, leLee ye´.kegÀ. DevegjeOee~ mecyeesefOele keÀjles ngS ceesefìJesMeveue mHeerkeÀj ye´.kegÀ. Devegpe~ meYee ceW neLe ceW ueeFì ueskeÀj DeeeqlcekeÀ eqmLeefle keÀer DevegYetefle keÀjles YeeF& yenveW~

efouueer-ef[HesÀvme keÀe@ueesveer~ ye´ïeekegÀceejer]pe kesÀ ef[HesÀvme keÀe@ueesveer mesJeekesÀvê Üeje SkeÀ efoJemeer³e `jepe³eesie Üeje Deeveboce³e peerJeve' efJe<e³e Hej keÀe³e&ke´Àce keÀe Dee³eespeve efkeÀ³ee ie³ee~ efpemeceW ueesieeW keÀes DevegYetefle keÀjeves Hej efJeMes<e ]peesj efo³ee ie³ee~ `ve®e&efjbie o mesuHeÀ Le´t jepe³eesiee' efJe<e³e keÀes meJe&He´Lece He´cegKe JekeÌlee ceeseìf JesMeveue mHeerkeÀj

ye´.kegÀ. Devegpe ves meejieefYe&le ªHe ceW meYeer kesÀ mece#e jKee~ GvneWves keÀne efkeÀ Fme ogefve³ee ceW nce DeHeves Mejerj keÀes þerkeÀ lejn mes Heeuevee osles nQ lees Mejerj mener ®euelee nw~ GmekeÀes Heese<f ele Devve osves mes, De®íer KegjekeÀ osves mes yeerceejer veneR Deeleer~ Jewmes ner nceejer Deelcee Yeer nw, ³eefo GmekeÀes De®íer lejn mes nsuoer yeveevee nw lees GmekeÀes Yeer De®ís efJe®eejeW keÀe Yeespeve osves keÀer DeeJeM³ekeÀlee

nw~ Deevebo ®eer]peeW ceW veneR nw, ueesieeW ceW veneR nw, Deevebo lees nceejer ves®ej nw~ Deevebefole jnves kesÀ efueS efkeÀmeer Dee@ypeskeÌì kesÀ meeLe DeeHekeÀes pegæ[ves keÀer ]peªjle veneR nw~ yeme Deevebo keÀe mebkeÀuHe efkeÀ³ee Deewj ve®e&efjbie Meg© nes ieF&~ ef[HesÀvme keÀe@ueesveer mesJeekesÀvê keÀer meb®eeefuekeÀe ye´.kegÀ. He´Yee ves keÀne efkeÀ Deelcee, Hejceelcee Deewj He´ke=Àefle kesÀ meb³eesie mes ner Hetjer me=ef<ì

®eueleer nw~ Deiej FmeceW mes SkeÀ ceW Yeer Leesæ[er meer keÀceer nes Deewj GmekeÀe SkeÀ-otmejs mes meecebpem³e vee nes, lees mecem³ee Meg© nes peeleer nw~ lees nceW DeHeveer Deelcee keÀes Yeer, He´ke=Àefle DeLee&led DeHeves Mejerj keÀes Deewj Hejceelcee, leerveeW keÀes H³eej keÀjvee ®eeefnS~ meeLe ner ye´.kegÀ. SkeÀlee ves Fme efJe<e³e keÀes ueskeÀj ner yengle De®ís lejerkesÀ mes cesef[ìsMeve keÀje³ee~ G®®e HeoeW Hej Deemeerve jnves kesÀ HeM®eeled

ye´ïeekegÀceejer]pe ceW jepe³eesie keÀjves kesÀ yeeo pees HeefjJele&ve Dee³ee, GmeHej efme[yeer kesÀ Hetjs Yeejle kesÀ pesvejue cewvespej veJeerve cewveer leLee efjìe³e[& keÀve&ue keÀewMeue Hegbpe ves DeHeves DevegYeJe ³egkeÌle efJe®eej jKes~ ceb®e meb®eeueve ye´.kegÀ. DevegjeOee ves yengle ner kegÀMeue ªHe mes efkeÀ³ee~ He´cegKe DeekeÀ<e&Ce kesÀ ªHe ceW meyekesÀ neLe ceW ueeFì oskeÀj DeeeflcekeÀ efmLeefle keÀe DeY³eeme keÀje³ee ie³ee~

keÀe³ee&ue³e- Deesce Meeefvle ceeref[³ee, mebHeeokeÀ- ye´.kegÀ.iebieeOej, ye´ïeekegÀceejer]pe, MeeefvleJeve, leuenìer, Heesmì yee@keÌme ve.- 5, Deeyet jes[ (jepe.)- 307510] meom³elee kesÀ efueS mecHeke&À- M - 9414006096, 9414182088,

Email- omshantimedia@bkivv.org, mediabkm@gmail.com, Website- www.omshantimedia.info meom³elee MegukeÀë Yeejle - Jeeef<e&keÀ 190 ©He³es, leerve Je<e& 570 ©He³es, DeepeerJeve 4500 ©He³es ~ efJeosMe - 2500 ©He³es (Jeeef<e&keÀ) ke=ÀHe³ee meom³elee MegukeÀ ‘DeesceMeeefvle ceeref[³ee’ kesÀ veece ceveerDee@[&j ³ee yeQkeÀ [^eHeÌì (HesSyeue Sì MeeefvleJeve, Deeyet jes[) Üeje YespeW~ RNI NO RAJHN/2000/721, POSTAL REGD. RJ/SIROHI/9623/15-17, Posting at Shantivan-307510 (Abu Road) Licensed to post without prepayment RJ/WR/WPP/003/2015-17, Posting on 12TH TO 14TH and 22ND TO 24TH each month, published on 3rd May 2017

mebHeeokeÀë ye´.kegÀ.iebieeOej, He´keÀeMekeÀë ye´.kegÀ.keÀ©Cee Üeje ye´ïeekegÀceejer]pe ceeref[³ee He´Yeeie (Deej.F&.Deej.SHeÀ) kesÀ efueS He´keÀeefMele SJeb [er.yeer.efHe´bì mee@u³etMevme pe³eHegj mes cegefêle~


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.