Бїгінгі нґмірде:
№191 (28669) 7 ҚАЗАН СƏРСЕНБІ 2015 ЖЫЛ
● Қарсаңда
ОРЫНДАЛЄАН АРМАН-ОЙЫ, БАСТАЛАДЫ ХАЛЫЌ ТОЙЫ
Бўрынєы мен бїгінгі тоќайласќан тўс 3-бет Ќазаќ хандыєы жəне жыраулар поэзиясы 4-бет Батыс əлемі ќиындыќтар ќўрсауында 7-бет Кґзбояушылыќ кґзге ўрып тўрды 8-бет
Елбасыныѕ апталыќ кестесі Президенттің баспасөз қызметі Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өтетін алдағы ісшаралар аңдатпасы туралы хабарлады. 9 қазанда Қазақстанға Украина Президенті Петр Порошенко ресми сапармен келеді. Мемлекеттер басшылары екіжақты қарым-қатынас тардың, соның ішінде сауда-экономика саласындағы ынтымақ тастықтың мейлінше өзекті мəселелерін талқылайды деп жос парлануда.
Келіссөздер барысында көмір өнеркəсібі, көлік-логистика, агроөнеркəсіп кешені жəне басқа салалардағы өзара іс-қимылдың басымдығы бар бағыттарын қарастыру көзделген. Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев пен Петр Порошен ко күн тəртібіндегі негізгі халықаралық мəселелер
бойынша, соның ішінде Минск уағдаластықтарын жүзеге асыру барысына қатысты пікір алмасады деп жоспарланып отыр.
● Президент поштасынан
Тілге деген ќўрметті айшыќтаєан ґлеѕ
Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың атына ақын Ауыт Мұқибек «Сен қазақша сөйледің...» деген арнау өлеңін жолдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.
Автор өлеңіне Елбасының БҰҰ Бас Ассамблеясы мінберінде мем лекеттік тілде сөйлегенін ар қау еткен. Ол əлем елдері
бас қосқан алқалы жиында Нұрсұлтан Назарбаевтың аса маң ызды ұсыныстары мен ойтұ жы рымдарын қазақ тілінде
Тапсырмалардыѕ орындалу барысы ќаралєан кеѕес
Ќазаќ болып ќалыптасќан єасырлар Оралхан ДƏУІТ,
«Егемен Қазақстан».
Соңғы жылдары «Мəдени мұра», «Халық тарих тол қынында» бағдарламалары аясында Отан тарихын жаңа көзқарас тұрғысында жазу қолға алынып,
еліміздің шынайы тарихын тануға кең жол ашылды. Қаншама іргелі еңбектер, құнды зерттеулер жарық көрді. Осынау игілікті іске жамбылдық ғалымдар мен тарихшылар да үлес қосып келеді. Жақында Жамбыл облыстық ішкі саясат басқармасының «Ақпарат
жəне талдау» орталығы Қазақ хандығының 550 жылдығы мерейтойына тəбəрік ретінде «Қазақ болып қалыптасқан ғасырлар» атты кітап шығарды. Қазақ хандығының тұңғыш ту тіккен жері облыс аумағындағы Қозыбасы тауы екені де,
мерей тойдың тарихымызды танып-білуге, ел рухын көтеруге, ұлттық мақтанышымызды оятуға бағытталған негізгі шаралар біздің облыста өтетіні де жамбылдықтар үшін зор мақтаныш. (Соңы 5-бетте).
Экономикалыќ интеграция ґзара тиімділікке негізделгенде ўтымды
Кеше Астанада IV «Еуразияның экономикалық перспективасы» атты халықаралық форум өтіп, онда Еуразиялық экономикалық одақ пен Шанхай ынтымақтастық ұйымы шеңберіндегі экономикалық ынтымақтастықты дамыту, «Ұлы Жібек жолының экономикалық белдеуі» жобасы талқыға түсті. Сондай-ақ, биылғы жылы елордаға жиналған басқосу аясында жетекші ғалымдар мен сарапшылардың, парламентшілердің бүгінгі геосаяси жəне экономикалық жағдайда аймақаралық ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеру мəселелері жан-жақты зерделенді. Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан».
Негізінен ТМД-ға мүше мемлекеттер парламенттері бастамасымен жүзеге асып келе
жатқан аталған халықаралық шара 2013 жылдан бері тұрақты түрде өткізілуде. Өткен жолы ол Ресейдің Санкт-Петербург қаласында болған-ды. Сөз реті келгенде, халықаралық форум Қазақстан Республикасы
Парламенті Мəжілісінің бастама сымен жəне Ресей Федерациясы Федералды Жиналысы Мемлекеттік Думасының қолдауымен бірлесе өткізілгендігін айта кету керек. Бұл жиынға Қазақстан,
Ресей, Тəжікстан парламенттері палаталарының басшылары, Армения, Белоруссия, Қы тай, Қырғызстан, Ресей делега циялары, Еуразиялық экономикалық одаққа жəне Шанхай ынтымақтастық ұйымына қатысушы мемлекеттер өкілдері, жетекші жоғары оқу орындарының ректорлары, саясаткерлер жəне Қазақстан мен Ресейдің аймақ басшылары да қатысқандығын айта кету керек. (Соңы 2-бетте).
Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі – Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Нұрлан Ермекбаевтың төрағалығымен қылмыстық-атқару жүйесін жетілдіру мəселесі жөнінде уəкілетті мемлекеттік органдар басшылары қатысқан кеңес өтті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі. Кеңес барысында 5 институттық реформаны жүзеге асыруға арналған «100 нақты қадамды» орындау аясында қамау дағы адамдарды камераларда ұстауға көшу жəне оларды жұ мыспен қамту мақсатымен түзеу ме кемелерін жаңғырту ісіне қатысты Мемлекет басшысы тапсырма ларының орындалу барысы қаралды. Жаңа қылмыстық заңнама санк циялардың жазалаушылық сипа тын бəсеңдетуге жəне көп жағдайда бас бостандығынан айырудан өзге жазаларды қолдануға мүмкіндік берді. Нəтижесінде алғаш рет түрме контингенті 41 мыңға дейін азайды. 2001 жылы түзеу мекемелерінде 88 мыңнан астам адам болған. Қазіргі кезде қолданылып жүрген қамаудағы адамдарды жасақтық-барактық негізде ұстау тəжірибесі жазаның тəрбиелік əсерін төмендетеді жəне криминалдық келеңсіз дағдыларды жоюға ықпал етпейді. Бұл проблеманы шешу
үшін камераларда ұстайтын түзеу мекемелерін пайдалану қажет. Қамаудағы адамдарды жұмыспен қамтуға қатысты бұл көрсеткіш соңғы 10 жылда 50 пайыздан аспағаны атап өтілді. Сотталғандарды еңбекпен қамту кесілген жазаның тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді, сондай-ақ, оларды тұрақты кіріспен қамтамасыз етеді. Бұл табысты олардың қылмысы арқылы келтірген зиянын өтеуге бағыттауға болады. Осыған байланысты қамаудағы адамдарды еңбекпен қамтуды ұйымдастырудың жаңа түрлері мен тəсілдерін, оның ішінде еңбекке ынталандыратын қосымша шаралар енгізу қажеттігі туралы шешім қабылданды. Сондай-ақ, түзеу мекемелерінен босатылған адамдарды əлеуметтік бейімдеу жүйесін дамыту бағыттары талқыланды. Кеңес қорытындысы бойынша мемлекеттік органдарға бірқатар тапсырмалар мен ұсынымдар берілді.
● Өңір өмірі
Тамшылату – табыс тетігі
Оралхан ДƏУІТ,
«Егемен Қазақстан».
Тараз қаласына жақын жатқан Жамбыл ауданында «Амангелді» өндірістік кооперативі бар. Бұл облыстағы ең іргелі
шаруашылықтардың бірі. Кооператив төрағасы Қасымхан Қанаев биыл 70 гектар жерге тамшылатып суару əдісімен пияз ектік дейді. Көктемгі қарбалас кезінде егістікке қолмен арық қазып жатсақ, Қытай елінен келген мамандар
«Не істеп жатырсыңдар?» деп таңғалады. «Арық қазып жатырмыз» дедік. Сөйтсек қытайлар «Біз мұндай арықты бала кезімізде көргенбіз. Аталарымыздың осылай жер қазып жататыны еміс-еміс есімізде қалыпты. Ал, қазір біздің елде
мұндай арық қазбайды. Барлық егіс тамшылатып суарылады», деп қазылған арыққа қарап аң-таң болады. Шынымды айтайын, қытайлардың мына əңгімесіне енді біз таңғалдық. Арық-атызы жоқ егіс алқабын көз алдыңызға елестете аласыз
ба? Жоқ. Бірақ қытайлардың айтып тұрғаны рас еді. Иə, шынында, тіршілігі қым-қуыт Қытай елінен біздің үйренеріміз, аларымыз көп. Аспанасты елінің жері де, тірлігі де алып, орасан. Жақында ғана ғаламтор бетінде Қытай жерін спутниктен түсірген суреттер жарияланды. Жазық жері түгілі тау басындағы ашық алаңқайларды да игеріп, кəдеге жаратып отырған көрші елдің жері жап-жасыл. Барлық тұсына су жеткен. Əрине, мұның бəрі сол тамшылатып суару жүйесінің арқасында екені анық. Содан болар, соңғы жылдары біздің елде де тамшылатып суару жүйесіне деген қызығушылық артып келеді. Бұл іске деген қызығушылықты қырғыз елінен келетін арықтағы судың науқан кезінде мүлдем азайып қалатыны да жеделдетіп отырғаны белгілі. Жыл сайын егіннен мол өнім бола ма, жоқ па деген мəселені қашанғы көрші елден келетін арықтағы су шеше береді?! Əрине, жергілікті əкімдік қырғыз ағайындармен тығыз қарым-қатынас жасап, ағын су мəселесін бірлесіп шешіп, диқандарға қолдан келгенше көмек жасауда. Əйтсе де кей жылдары өзеннің басында отырған қырғыздардың өздері де ағын суға жарымай қалатыны жасырын емес. (Соңы 6-бетте).
жария лап, халқымыздың мəртебесін биіктеткеніне сүйсінеді. Сондай-ақ, ақын Қазақстан Президентінің осы арқылы барша қазақстандықтарға үлгі-өнеге көрсеткенін айтқан. «Ана тілдің жетпесек қадіріне, Қазақ болып қайтеміз күн кешіріп», – деп толғанған А.Мұқибек осылайша Мемлекет басшысының қазақ тіліне деген айрықша құрметін айшықтаған.
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы кітапханасында Қазіргі за ман дағы халықаралық қауіп сіздіктің өзекті мəселелері тақырыбында жиын ұйымдастырылып, онда Ресейдің Халықаралық зерттеулер ғылыми орталығы (ПИР-орталық) даярлаған ядролық қауіпсіздік жəне киберқауіпсіздік мəселелері бойынша сараптамалық баяндамалардың тұсаукесері өтті.
Дамудыѕ бір кепілі – ќауіпсіздік Лəйла ЕДІЛҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан».
Жиынды ашқан аталған кітапхана директорының орынбасары Тимур Шаймергенов ядролық қауіпсіздік жəне киберқауіпсіздік мəселелері қазіргі таңда əлемдік қоғамдастықтың күн тəртібінде тұрғандығымен өзекті екенін атап өте келе, жиында осы жайында маңызды ойпікірлер ортаға салынатынын жеткізді. Қазақстан Президенті Кеңсесі бастығының орынбасары Бақытжан Темірболат ядролық қарусыздану жəне киберқауіпсіздік мəселелері Қазақстан үшін өте маңызды екенін жеткізді. «Бұл конференция БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясынан кейін өткізіліп отыруымен де айрықша. Онда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ядролық қаруды таратпау мəселесі төңірегінде бірқатар жаңа бастама көтерген болатын. Солардың бастысы – БҰҰның Ядролық қарудан азат əлемге қол жеткізу жөніндегі жалпыға ортақ декларациясын қабылдау. Демек, осындай сипаттағы конференциялардың Қазақстанда өткізілуі таңғаларлық жағдай емес. Себебі, сіздер қазақ жерінде 40 жылға жуық уақыт бойы ядролық сынақтар жүзеге асырылғанын білесіздер. Семей ядролық полигоны 18,5 мың шаршы шақырым аумақты алып жатты. Бірінші сынақ 1949 жылдың 29 тамызында жүзеге асырылды. 1953 жылдың 12 тамызында полигонда алғашқы термоядролық құрылғы іске қосылды. Семей полигонында 1949-1989 жылдар аралығында 468 ядролық жарылыс жасалды. Адамзат үшін ядролық қарудың қандай қауіп төндіретінін осыдан да аңғаруға болады. Алайда, ядролық полигон Қазақстан Президентінің бастамасымен жабылды. Бұдан кейінгі жылдары Елбасы қаншама бастама көтерді. (Соңы 6-бетте).