Бїгінгі нґмірде: Ќиындыќпен кїрестегі маќсат – даму 5-бет Білім мен тəжірибе ўштасса єана ўтады 6-бет Ўлттыќ трансформациялану– уаќытпен їндесу 7-бет Ауыр атлетика саласындаєы жаѕа əлем чемпионы 10-бет
№227 (28705) 26 ҚАРАША БЕЙСЕНБІ 2015 ЖЫЛ
Аймаќ алдында ауќымды міндеттер тўр
Елдік мінбері
ЕЛБАСЫ ЖƏНЕ ЕЛ МЎРАТЫ
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Алматы облысының əкімі Амандық Баталовты қабылдады, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.
(Ўлы тойдан кейінгі толєаныс)
Ќор басшылыєымен кездесті Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Тұңғыш Президент – Елбасы қорының басшылығымен кездесті, деп хабарлады Президенттің баспасөз қызметі.
Кездесу барысында Мемлекет басшысы өңір экономикасын тұрақтандыруды жалғастырудың, мемлекеттік бағдарламаларды орындаудың, сондай-ақ, жұмыспен қамтылуды ұлғайту жəне халықтың əл-ауқатын жақсарту мақсатында дағдарысқа қарсы шараларды жүзеге асырудың маңыздылығын атап өтті. Сонымен қатар, Қазақстан Президенті облыстың инвестициялық тартымдылығын дамыту, шағын жəне орта бизнес субъектілерін қолдау жөніндегі міндеттерді орындауды жалғастыра беруді тапсырды. Алматы облысының əкімі өз сөзінде Елбасына өңірдің негізгі əлеуметтік-эко но микалық даму көрсеткіштері мен алдағы кезеңге арналған жос парлар туралы баяндады. А.Баталов облысты дамытудың негізгі бағдарламалық құжаты осы мақсатта арнайы əзірленгенін, он алты бағытты қамтитын жоспар болғанын атап өтті. «Сіздің тапсырмаңызға сəйкес, эко номикаға инвестиция тар ту, жаңа жұмыс орындарын ашу, ха лықтың жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету мақсатын да нақты жұмыс бағыты
айқындалды. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығын, шағын жəне орта бизнесті дамыту жұмыстары жүргізілуде. Жалпы, биыл облыс экономикасы барлық көрсеткіштер бойынша қарқынды дамыды. Атап айтқанда, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өнеркəсіп, ауыл шаруашылығы, инвестиция салаларында өсім байқалып отыр», – деді Алматы облысының əкімі. Мемлекет басшысы кездесу қорытындысы бойынша бірқатар нақты тапсырма берді. * * * Дамыту жөніндегі жоспарда қарастырылған шараларды жүзеге асыру нəтижесінде Алматы облысында экономикада өсімге қол жеткізілді. Бюджет түсімдері 102 пайызға қамтамасыз етілді, дотациялар көлемі 15 пайызға қысқарды. Жер мəселелерін реттеу мақсатында кешенді жер картасы əзірленді. Төрт ауданда қанатқақты негізде ирригациялық желілерді қайта жөндеу жұмыстары басталды, Балқаш көлі мен Іле өзенінің саязданып кетуіне байланысты мəселелер шешілуде. (Соңы 2-бетте).
Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жетекшілігімен өткен палатаның кешегі жалпы отырысында еліміздің басты қаржы құжаттары талқыға түсті. Отырысқа 2016-2018 жəне 2015-2017 жылдарға арналған республикалық бюджеттер жобасын талқылау мен депутаттар тарапынан қойылатын сұрақтарға жауап беру үшін Премьер-Министр Кəрім Мəсімов бастаған Үкімет мүшелері қатысты.
Еліміздіѕ басты ќаржы ќўжаттары ќабылданды Асқар ТҰРАПБАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан».
Күн тəртібіне шығарылған «Қа зақстан Республикасының Ұлттық қорынан 2016-2018 жылдарға арналған кепілдендірілген трансферт туралы», «2016-2018 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» жəне «2015-2017 жылдарға арналған республикалық
бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобалары бойынша Ұлттық экономика министрінің орынбасары Марат Құсайынов, Қаржы министрі Бақыт Сұлтанов жəне Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев баяндама жасады. (Соңы 2-бетте).
Кездесу барысында Елбасы Қордың биылғы қызметінің қорытындылары туралы есепті тыңдады. Нұрсұлтан Назарбаевқа жүзеге асырылып жатқан жобалар мен мекеменің орта мерзімге арналған жоспарлары да таныстырылды. Қордың атқарушы директоры С.Нұрахановтың айтуынша, 2015 жылы үш негізгі бағыт – ғылыми жəне шығармашыл жастарды қолдау, əлеуметтік бағдардағы жобаларды жүзеге асыру жəне қайырымдылық шаралары, сондай-ақ, ақпараттық-
талдамалық қызмет бағытында жұмыс жүргізілді. – Қор жыл бойы сыйақылар, стипендиялар мен гранттар тапсыру жөніндегі конкурстық бағдарламаларды ғана жүзеге асырып қоймай, «Алтын тобылғы» жаңа əдеби сыйлығы сияқты жаңа бағдарламалар да ұсынды, оның нəтижелері желтоқсанда жарияланады, – деді С.Нұраханов. Кездесу барысында сөз сөйлеген Əлемдік экономика жəне саясат институтының директоры С.Əкімбеков биылғы қарашада Назарбаев орталығында өткен
Қазақстан Республикасының Заңы Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі мен Латвия Республикасыныѕ Їкіметі арасындаєы Адамдардыѕ реадмиссиясы туралы келісімді ратификациялау туралы 2011 жылғы 16 қыркүйекте Ригада жасалған Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Латвия Республикасының Үкіметі арасындағы Адамдардың реадмиссиясы туралы келісім ратификациялансын. Қазақстан Республикасының Президенті Н.НАЗАРБАЕВ Астана, Ақорда, 2015 жылғы 24 қараша № 420-V ҚРЗ
Астана клубы оты рысының қорытындылары туралы баяндады. Бұл шарада əр жылдары мемлекеттер мен үкімет тер бас шыларының əкімшілік терінде жұмыс істеген, қазіргі кезде өз елдерінің саяси элитасына консультативтік қолдау көрсетіп жүрген əлемдік зияткерлік ірі орталықтардың сарапшыларының бір үстелдің басына жиналғаны атап өтілді. Нысанда болу барысында Қазақстан Президенті елдің түрлі аймақтарының қайталанбас көріністері қойылған «Беймəлім Қазақстан» фотокөрмесін аралап көрді. (Соңы 2-бетте).
Кеѕестіѕ кезекті отырысы Кеше Президент Əкімшілігі Басшысының орынбасары – Жоғары Сот Кеңесі төрағасының міндетін атқарушы Талғат Донақовтың төрағалығымен Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің кезекті отырысы өтті. Отырыста сот жүйесінің ұйымдастырукадрлық мəселелері қарастырылды. Отырыс қорытындысы бойынша Жоғары Сот Кеңесінің тиісті шешімдері қабылданды жəне ұсынымдары берілді. Қазақстан Республикасының Президенті Əкімшілігінің Мемлекеттік-құқық бөлімі
Ќазаќстан əйелдерініѕ əлеуметтік мəртебесі биік Кеше Астанадағы Тəуелсіздік сарайында Қазақстанның Іскер əйелдері қауымдастығының 20 жылдық мерейтойына арналған IV Еуразиялық əйелдер саммиті басталды. Оған Мемлекеттік хатшы, Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия төрайымы Гүлшара Əбдіқалықова, ПремьерМинистрдің орынбасары Дариға Назарбаева, депутаттар, шетелдік қонақтар, Ұлттық комиссияның мүшелері, еліміздің барлық өңірлерінен келген 500-ден астам кəсіпкер əйелдер, мемлекет басқаруындағы ірі компаниялардың жəне үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қатысты. Жолдыбай БАЗАР,
«Егемен Қазақстан».
Саммитті ашқан Қазақстанның Iскер əйелдерi қауымдастығының төрайымы, Президент жанындағы Əйелдер істері жəне отбасылық-демографиялық
саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі Раушан Сəрсембаева қатысушыларды аталған құрылымның 20 жылдық мерейтойымен құттықтай отырып, əйелдердің қоғамдағы рөліне, ұрпақ тəрбиесіндегі, елімізді дамытудағы белсенді
жұмыстарына тоқталды. Сондайақ, ол Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың қолдауы арқасында қазақстандық əйелдердің көптеген табыстарға қол жеткізгеніне назар аударды. Мінбеге көтерілген Гүлшара Əбдіқалықова Қазақстанның Іскер əйелдері қауымдастығының еліміздің дамуына сүбелі үлес қосып келе жатқанын, ұйымның Елбасы саясатын қолдаудағы белсенді əрекетін, осы жыл дар аралығында қауымдастық Президенттің гендерлік теңдік бағытындағы стратегиясын орындауда сенімді серіктес бола білгенін атап өтті. (Соңы 4-бетте).
Мəңгілік Ел – ата-бабаларымыздың сан мың жылдан бергі асыл арманы. Біз армандарды ақиқатқа айналдырдық. Мəңгілік Елдің іргетасын қаладық. Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ Мырзатай ЖОЛДАСБЕКОВ, Серік НЕГИМОВ.
Заманында Ұлы Даланы дүбірлеткен ер түріктің бүгінгі ұрпағы сол байырғы байтақ далада Қазақ хандығының 550 жылдығына арнап ғибратты, тағылымды той өткізді. Ата тарихын танып-білетіндей, ел санасына сіңіретіндей ұланғайыр шаралар өтті. Дүйім жұрт байтақ тарихының, ел билеген хан дарының, сөз ұстаған биле рінің, қол бастаған көсем дерінің болға нына тағы да көздері жетіп, мəз болысты. Əдеттегідей абыр-сабыр үй тігіп, көшіп-қонып ешкім əбігерге түскен жоқ. Тойдан жар қын із қалды. Құлаш-құлаш мақа лалар, том-том кітаптар жазылды. Хандық орнаған өлке – құт мекен Жамбыл облысы, көне Тараз екі мың жылдықтан кейін қайта түледі. Сөйтіп, еліміз, Отанымыз үшін, ұлан-ғайыр байтақ тарихымыз үшін, Ұлы Даланы дүбірлеткен бабаларымыздың теңдесі жоқ ерлігі үшін бəрімізді мақтаныш сезімі биледі. «Қазақ тарихы – ешкімнен ұялмайтын тарих, үнемі бірігу, тұтастану тарихы. Біз – Ұлы Даланың перзентіміз», дейтін Елбасының сөзіне қайта қанықтық, қайта жігерлендік. Қыркүйектің он бірі күні Астанада, Тəуелсіздік сарайында Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған салтанатты жиын өтті. Сол тарихи жиында Елбасы: «Біз – Ұлы Даланың мұрагерлеріміз», деп тебіреніп сөз сөйледі. «Мəңгі елдігіңді сақтау», «Ел ұстап төрелік ету», «Барлық сөзімді айтар, мəңгі тасқа бастым», «Ел тұтатын жер осы Өтүкен қойнауы еді», «Көкте Түрк Тəңірісі, Түрктің қасиетті жері, суы», «Түрк халқы жойылмасын, Ел болсын» дейтін Күлтегін жазуындағы кемеңгерлік толғамдар Елбасының сөзінде ақ алмастай қайта жарқырады. Замана толғатқан, ғасыр тудырған, халықтың арман-тілегінен жаралған асыл тұлға: «Батыр бабаларымыздың биік рухына тағзым ету жəне тағдырдың сан алуан қиындықтарынан сүрінбей өткен ата тарихынан тағылым алу үшін елдігіміздің іргетасын одан сайын бекітіп, ұлт, тіл, дəстүр, діл, дін тұтастығын көздің ағы мен
қарасындай сақтап, бойтұмардай ұстап, Қазақ елінің айбынын асырған ұлы хандарымыз бен даңқты батырларымыздың керемет, кесек қимыл-əрекеттерін, отаншылдық рухын шалқар шабытпен, ғұламалық, білімпаздық зердемен, мейірлене толғап, байырғы бабаларымыз бөрілі бай рақ ұстап, Байкалдан Балқанға дейінгі алқапты еркін жайлағанын, Қазақ хандығы «Еуразияның Ұлы Даласында орнаған арғы дəуірдегі сақ, ғұн, үйсін мемлекеттерінің, бергі замандағы Ұлы Түрік хандығы, Дешті-Қыпшақ пен Алтын Орда мемлекеттерінің заңды мұрагері», екенін айрықша қадап айтты. Елбасының ерекше лебізі көпшіліктің көңілін, жүрегін теңіздей толқытып, қиялына қанат байлап, намысын қайрап, жігер отын тұтатты. Кешкісін «Барыс» көпфункциялы жаңа мұз айдынында өткен Елбасының «Тарих толқынында» кітабының алтын арқауына құрылған ғажайып театрландырылған қойылымда тарихи сана-зерде айнасында мыңжылдықтардың мəдени жады тізбектізбегімен қопарыла қайта тірілді. Баба тарих, Ұлы Дала елі, Алтын Орда мен Қазақ хандығы, Тəуелсіз Қазақстан заманы дүние төрінен, дəуір биігінен сөйлеп тұрғандай болды. Мыңжылдықтар тарихы, бүгінгі «ұлы түркі елінің қара шаңырағы», «тарихымыздың жаңа шамшырағы», «Ұлы Дала елі» – Қазақстанның аршынды қадамдары, тыныс-тіршілігі тұтастай айшықты суреттелді. Тарих толқындарындағы Қазақ елінің этномəдени тұтастығы, тарихи-тəжірибелік таным тереңдігі, ұлттық сана, яғни ұлттың жан-жүрегі, дəстүрлі мəдениеті болғаны, ел басқару жүйесі бəрібəрі барынша кемел, толық сипатталды. «Мəңгілік Ел» қойылымының «Сақтар. Сарматтар. Ғұндар» дейтін бірінші бөлімінде көрермендердің көз алдына тарих тұңғиығындағы мыңдаған жылдар бұрынғы мемлекет келешегін діттеген өжет, өнерлі аталардың жолы Құс жолындай сайрап, қиял құстарын қалықтатты. Ел ұйыды, сілтідей тынып қызықтады. (Соңы 3-бетте).
● Заманмен үндес заңғар басылым
Тарихи сананы сомдаєан «Егеменнің» шыға бастағанына да 100 жылға жақындап қалыпты. Аз уақыт емес. Қыруар іс атқарылды. Соның ішінде маған етене жақыны, газеттің кезекті санын қолыма алған сайын қарайтыным – тарихи тақырыпты қозғайтын мақалалар. Биыл арғы-бергі тарихымызды жаңаша ой елегінен өткізуге тамаша мүмкіндік туды. Қазақ хан дығының 550 жылдығы, Ұлы Жеңістің 70 жылдығы, Ата Заңымыз бен Қазақстан халқы Ассамблеясының 20 жылдығы «Егеменнің» бетінде үздіксіз əрі кесек-кесек мақалалар арқылы зерделенді, насихатталды, пікір алмасуға шылбыр ұстатты. Бұлармен танысқан ұлтжанды, мемлекетшіл оқырман өзіне керегін тапты деп ойлаймын. Мектеп оқушысынан зейнеткерге дейін ұлт тарихына бейжай қарамайтынын, əрбір оқиға мен есімнің ар жағында адам тағдыры жатқанын, елдегі ынтымақ пен тұрақтылыққа тікелей əсер ететінін тебіреніспен, үлкен жауапкершілікпен жазуы, менің ойымша, тəуелсіздік идеялары мен құндылықтары сананы билеп алғанын куəландырады.
Тарих пен нарықтың үйлесім табуы оңай емес екен. Тарих адам дардың жан дүниесін нұрлан дыруға қызмет етеді, ал нарықтың көздегені – табыс. «Еге мен» нарық тық қатынастардан тыс тұр ған жоқ. Соған қарамастан бұрмаланған, жоғала жаздаған тарихымызды түгендеуге осыншама қайрат қылуы – ардың да, ердің де ісі. Тарихи санамыз түзелмей, өткеннің тағылымын білмей, бүгінгі азды-көпті қиыншылықты айқай-аттанға айналдыру оп-оңай. Тарихпен ойнау отпен ойнағаннан да қауіпті. Демек, еліміздегі бас басылым көрсетіп отырған үлгімен тарихи сананы сомдау – ұлттық қауіпсіздігімізді дəйектеудің алтын арқауы. Халқына қызмет етуде жаңсақ басуды білмеген «Егемен Қазақстанның» жолы бола берсін. Ханкелді ƏБЖАНОВ, Ш.Уəлиханов атындағы Тарих жəне этнология институтының директоры, ҰҒА корреспондент мүшесі.
АЛМАТЫ.