]cca rahNaI AaiNa saaQaI ivacaarsarNaI 23 vaYaa-pUvaI- manamaaohna isaMga mhNaalao haoto kI, jaagaitkIkrNaacao BaartavarIla pirNaama 20 vaYaa-MnaMtr baGaayalaa imaLtIla. iktI Kro baaolalao haoto to. 1991 maQyao doSaanao 60 Tna saaonao gahaNa zovalao haoto. Aaja 500 Tna saaonao gahaNa zovaNyaacaI paLI Baartavar Aalyaacao vaaiNajya maM~I AanaMd Samaa-MnaI mhTlao Aaho. 10 ga`^ma saaonao 30000 $pyaaMcao Aaho, 1 Tna saaonao 300 kaoTI $pyaaMcao, tr 500 Tna 1 laaK 50000 kaoTI $pyaaMcao haoto. dusarIkDo manamaaohna isaMgaaMcaa kaoLsaa GaaoTaLa 1 laaK 80000 kaoTIcaa Aaho. jar ha kaoLsaa GaaoTaLa Jaalaa nasata, tr Aata Baartalaa saaonao gahaNa zovaavao laagalao nasato. Baartalaa ho laaok Gaa}k Baavaat ivakt Aahot. AaiNa yaa sava- GaaoTaLyaaMcao pOsao svaIsa AaiNa prdoSaI ba^MkatM vaLvalao jaat Aahot. %yaamauLoca Baart kMgaala haot caalalaa Aaho. svaIsa ba^kocao saMcaalak mhNaalao kI, BaartIya garIba Aahot pNa Baart doSa garIba naahI. to puZo mhNaalao kI, Baartacao 280 laaK kaoTI $pyao %yaaMcyaa ba^Mkot jamaa Aahot. hI r@kma evaZI Aaho kI kuzlaahI kr na laavata Baartacao puZIla 30 vaYaa-Mcao bajaoT hao[-la. mhNajaoca (at 60 kaoTI laaokaMnaa caaMgalaa raojagaar dota yao} Saktao. Baartat laaKao ikmaIcao rsto banavata yaotIla. paNyaacaI samasyaa kayamacaI sauTola. savaa-Mnaa ]<ama Aaraogya saovaa maaoft dota yao[-la. mahagaa[- 50 T@@yaaMnaI kmaI krta yao[-la. p`%yaok naagairkalaa mahInaa 3000 $pyao idlao trI 10 vaYahI r@kma saMpNaar naahI. mhNajaoca Baartalaa kuzlyaahI prdoSaI ba^MkokDUna ikMvaa jaagaitk ba^MkokDUna kja- GaoNyaacaI garja naahI. prdoSaI bahuraYT/Iya kMpnyaaMnaa Baartacao ]Vaoga ivakayacaI garja naahI. Baartacyaa naotR%vaanao mhNajaoca maaifyaa, rajaikya naoto va ]VaogaptIMnaI doSaalaa iktI lauTlao (acaa ha pMcanaamaa Aaho. [Mga`jaaMnaI Baartavar 200 vaYarajya k$na 10 laaK kaoTI lauTlao tr gaolyaa Anaok vaYaa-t 280 laaK kaoTI lauTlao gaolao. mhNajaoca p`it vaYaI- javaL javaL 5 laaK kaoTI $pyao svaIsa ba^Mkot paohcat Aahot. Baartacao bajaoT 15 laaK kaoTI Aaho. mhNajaoca Baartacyaa vaaiYa-k saMp<aIcyaa 35 T@ko pOsaa dr vaYaI- svaIsa ba^Mkot jaat Aaho. ha pOsaa AapNa prt AaNaU Saktao. karNa tsaa AaMtrraYT/Iya krar Jaalaolaa Aaho. Amaoirknao Aaplaa sava- svaIsa ba^MkotIla pOsaa prt imaLvalaa. maga Baart tsao ka k$ Sakt naahI? karNa Aajacyaa BaartIya vyavasqaolaa to krayacao naahI. Anaok GaaoTaLo, jasao raYT/kula spQaa- GaaoTaLa, TujaI spo@T/ma, AadSa- GaaoTaLa, isaMcana GaaoTaLa, rsto GaaoTaLa, iKcaDI GaaoTaLa Asao Anaok GaaoTaLo jagajaahIr Jaalao. dOnaMidna kamaat raoja p`%yaok baabatIt sarkarI vyavaharat kaoTI kaoTI $pyao lauTlao jaatat. laaca idlyaaiSavaaya kuzlaohI kama haot naahI. Ba`YTacaar ha BaaMDvalaSaahI vyavasqaocaa AivaBaajya Baaga Jaalaa Aaho. karNa Amaoirkna BaaMDvalaSaahInao ]pBaaogatavaad ha maanavaacyaa koMd`sqaanaI AaNaUna zovalaa Aaho. ]pBaaogatavaadI saMskRtImaQyao svaaqa- haca prmaaqa- Jaalaa Aaho. kuzlyaahI maagaa-nao vaaTola to As~ vaap$na saMp<aI saMklana krNao hoca maanavaI jaIvanaacao ekmaova ]_IYT banalao Aaho. BaaMDvalaSaahI mhNajao nafa, fayada. %yaacyaasaazI vaaTola to krNyaacaI maanaisakta inamaa-Na JaalaI. mhNaUna jyaalaa kuNaalaa saMQaI imaLto, tao maga p`QaanamaM~I Asaao, tlaazI Asaao kI, paolaIsa inarIxak Asaao. Aaplyaa pdacaa ]pyaaoga ha saMp<aI saMklanaasaazIca krtao. maaJaI Aa[- malaa saaMgaayacaI, ‘saaQaI rahNaI ]cca ivacaar hoca jaIvanaacao t%va&ana Aaho’. pNa Aata BaaMDvalaSaahI koMd`It samaajaat ]cca rahNaI AaiNa saaQaI ivacaarsarNaI ho t%va&ana p`cailat Jaalao Aaho. BaaMDvaladar, vyaaparI ho p`amaaiNak-doSaBa@t rajakarNaI AaiNa AiQaka-yaaMnaa Aaplao Sa~u maanatat. %yaaMnaa ]KDUna kaZNyaasaazI vaa naostnaabaUt krNyaasaazI pUNa- Sa@tI pNaalaa laavatat. maI Kasadar Asatanaa QaI$Baa[- AMbaanaI malaa mhNaalao haoto kI, ‘maaJao 120 Kasadar Aahot’. maI %yaaMnaa spYT saaMigatlao, ‘maI tumacaa 121vaa Kasadar banaNaar naahI’.