Interview
Axel Enthoven, designer tussen ‘De Bedenkers’
“Ik ben te emotioneel om een goed manager te zijn” Axel Enthoven: “Ik ben begonnen in een tijd dat men het woord design nog niet kon schrijven.”
Het grote publiek kent Axel Enthoven vooral als jurerend designer uit het één-programma ‘De Bedenkers’. Een oude rot die met veel wijsheid de gouden ideeën op hun industriële haalbaarheid toetste. Een kennersoog dat het kaf van het koren scheidde en zijn keuzes in minzame woorden verantwoordde. Toch zijn we al veel langer vertrouwd met Enthovens ontwerpen. ‘s Mans aandeel in het publiek transport in België is bijvoorbeeld behoorlijk groot: tram, trein of bus,… de kans is reëel dat het uit de pen van Enthoven Associates vloeide. De stichter en voorzitter van Enthoven Associates ontwerpt altijd voor mensen. “Designers worden vandaag te veel als sterren bejegend,” vindt hij. “Elke creatieve scheet krijgt als het ware een sokkel. Ik hou niet van dat sterrendom. Ons vak is teamwork. Het heeft niets met trends of mode te maken.” Het kantoor van Enthoven Associates ligt verdoken achter de statische gevels van de Antwerpse Lange Lozanestraat. Tegelijkertijd tussen het groen, ietwat afgescheiden van de straat, en midden in de stad. Het is zowaar metaforisch voor Enthoven Associates dat bekend staat als generalistisch ontwerpbureau én transparant designconsultant. Aan de ene kant houdt het de vinger aan de pols van de maatschappij en tegelijk dwingt het zichzelf tot afstand om wars van trends en modes nieuwe producten te ontwikkelen. “Design is voor mij het zoeken naar de juiste balans tussen ratio en emotie,” zegt Axel Enthoven. “Zoeken naar dat evenwicht vergt enige alertheid en wendbaarheid om te kunnen corrigeren. Die zoektocht valt samen met mijn hele carrière.” A.M.: Tussen uw eerste wapenfeit als freelance designer en vandaag ligt bijna 35 jaar. Wat is het geheim van uw ontwikkelde evenwichtsorgaan? Axel Enthoven: “Buikgevoel, met een grote dosis rationaliteit. Al overweegt de emotionaliteit
en daarom vind ik mezelf geen goed manager. Ik leef met een buikgevoel dat opspeelt en dat wel eens tot beslissingen leidt die niet altijd rationeel te verantwoorden zijn.” A.M.: U bouwde uw eenmanszaak uit tot internationaal vermaard designbureau. Het laatste wat ik daaruit zou afleiden, is een gebrek aan managementtalent? “Gelukkig heb ik voldoende zelfkennis om in te zien waar mijn gebreken liggen, die te erkennen en te zoeken naar manieren om ze te compenseren. Ik heb me omringd met de juiste mensen en dat is een belangrijke katalysator gebleken in de ontwikkeling van dit kantoor. Goed tien jaar geleden hebben we een belangrijke strategische beslissing genomen door te fuseren met het managementconsultant-, ‘decision support’-, en marktonderzoeksbureau Yellow Window om zo tot Enthoven Associates te komen. Mijn medevennoot Alain Denis vult daarbij niet alleen mijn professionele lacunes aan, hij is ook het ideale klankbord om ideeën te toetsen en mijn emotionaliteit te compenseren met ratio.”
8
Fundamenteel vooronderzoek A.M.: Vanuit welke overweging fusioneert een designbureau, dat onder meer keukenpannen, aktetassen, bussen en meubelen ontwerpt, met een management consultancybureau? “Omdat fundamenteel vooronderzoek een essentiële schakel is voor design. Onderzoek naar het doel van je product, het doelpubliek, de noodzaak ervan, de manier waarop je het moet aanpakken... Het is deze fundamentele vraagstelling die elke ontwerpfase vooraf moet gaan.” A.M.: En Yellow Window gaf toegang tot die marketingexpertise? “Inderdaad. Wil je internationaal meedraaien, dan moet je zelf in staat zijn om de juiste analyses te kunnen maken. We zijn design consultants en adviseren onze klanten om tot meerwaarde te komen. Dikwijls moeten we de vraagstelling van een klant opnieuw onder de loep nemen.” A.M.: Hoe bedoelt u? “Soms is de vraagstelling niet juist, klopt de achterliggende motivatie of ambitie niet, is men te snel geweest tijdens het vooronderzoek,... Het product zelf moet ook emotie en ratio in evenwicht brengen. Als je weet dat een tram een gemiddelde levensduur heeft van 30 jaar, mag je niet licht over je voorstudie heen gaan. We willen ons als ontwerpers behoeden voor fouten en dan is het ons goed recht – nee, onze plicht! – om ons te bemoeien met het vooronderzoek en alle aspecten van het begin tot het einde. Klanten appreciëren die aanpak. Ook zij willen fouten vermijden.”