2013_04_10

Page 1

Numru 13,406

€0.55

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Il-Prim Ministru j[alli l-Parlament jistenna

Sitwazzjoni ekonomika b’sa[[itha L-ekonomija Maltija kompliet tikber matul l2012, intla[aq numru rekord ta’ persuni ja[dmu bi qlig[ u r-rata ta’ qg[ad baqg[et wa[da relattivament stabbli u kienet ferm inqas millmedja tal-Unjoni Ewropea. Mil-lat finanzjarju, ilbanek Maltin huma f’qag[da soda [afna, b’likwidità li hi ferm og[la minn dik mitluba minn kriterji internazzjonali. L-

Il-Gvernatur tal-Bank ?entrali Josef Bonnici jg[id li l-ekonomija matul l-2012 kompliet tikber

istituzzjonijiet finanzjarji Maltin huma l-inqas li huma esposti g[at-taqlib tal-ekonomija Griega. Dan kollu [are; firrapport annwali tal-Bank ?entrali ta’ Malta g[assena li g[addiet li kien ippre]entat ilbiera[ filg[odu mill-Gvernatur talBank ?entrali Josef Bonnici. Il-Professur Bonnici qal li l-Ekonomija Maltija kellha rata ta’ tkabbir tajjeb meta mqabbel ma’ pajji]i o[rajn u fl-isfond ta’ klima ekonomiku internazzjonali diffi/li. Dan it-tkabbir seta’ kien ikbar i]da ddiffikultajiet ta’ pajji]i li mag[hom nag[mlu kummer/ [allew impatt. Anki mil-lat finanzjarju, il-qag[da ta’ Malta fl-2012 kienet fost l-iktar stabbli u sodi. Fil-fatt, meta wie[ed

Minkejja l-impressjoni li ta l-Ministru tas-Sa[[a Godfrey Farrugia li l-kjuwijiet spi//aw, IN-NAZZJON kompla jir/ievi aktar ilmenti ta’ nies li marru fid-Dipartiment tal-Emer;enza u sabu totalment bil-maqlub ta’ dak li semg[u. Ara storja fiddettall f’pa;na 32 (Ritratt> Michael Ellul)

g[al pa;na 2

Il-kri]i tal-Korea

Sport

Is-Segretarju :enerali tan-NU i[e;;e; biex is-sitwazzjoni ma tiggravax

Real Madrid u B. Dortmund huma l-ewwel ]ew; semifinalisti ta/-Champions League dan l-ista;un

Ara pa;na 15

Ara pa;na 30

Id-diskussjoni dwar ilBa;it, fi stadju ta’ kumitat, bdiet g[axar minuti aktar tard minn kif kien skedat g[ax il-Prim Ministru Joseph Muscat da[al tard fil-Kamra tarRappre]entanti u [alla lillmembri tal-Gvern u talOppo]izzjoni jistennew. Is-seduta ma setg[etx tibda qabel jasal il-Prim Ministru g[ax, skont ilpro/edura miftiehma, hu kien l-ewwel wie[ed li kellu jressaq irri]oluzzjonijiet dwar il-voti tal-Ministeri g[addiskussjkoni, bl-ewwel ministeru jkun tieg[u, ji;ifieri l-Uffi//ju tal-Prim Ministru. Fil-bidu tal-ewwel seduta tal-biera[ filg[odu, l-14-il Ministru tal-Gvern ressqu r-resoluzzjonijiet tag[hom biex is-somom li jridu jit[allsu mill-Fond Konsolidat ikunu applikati ta[t il-voti relatati kif dettaljati fl-abbozz talestimi ;enerali tal-infiq g[all-2013.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’April, 2013

2 Lokali

Id-direttur tal-[abs Il-banek Maltin jippre]enta r-ri]enja

huma f’qag[da soda [afna billi j]ommu iktar profitti b[ala ri]erva. Il-Professur Bonnici qal li l-Bank ?entrali nnifsu wettaq dak li qed jipproponi meta warrab €11.4 miljun mill-profitti li kellu. Fil-fatt l-2012 kienet sena tajba [afna g[all-Bank ?entrali nnifsu li ]ied ilqlig[ qabel it-taxxa b’49% g[al €78.2 miljun. G[al din is-sena, il-Bank ?entrali qed ibassar li lekonomija Maltija se tkompli tikber imma b’rata li hi ta[t it-2 fil-mija filwaqt li l-ekonomija b’mod ;enerali fiz-zona ewro se tkompli ti/kien biex imbag[ad tesperjenza tkabbir fl-2014.

minn pa;na 1

iqabbel il-banek Maltin, kemm dawk iffukati fuq issuq domestiku kif ukoll, dawk internazzjonali, issitwazzjoni tag[hom fejn tid[ol likwidità, kapital, u profitabilità, hi ferm a[jar minn dik ta’ banek tal-UE u taz-zona Ewro. Il-Gvernatur tal-Bank ?entrali g[amel ukoll xi rakkomandazzjonijiet. G[alkemm il-pratti/i huma di;à prudenti, il-Bank ?entrali qed jirrakkomanda lill-banek biex i]idu iktar lirdoss finanzjarju f’ka] ta’ telf minn self. Skont ilBank ?entrali, il-banek g[andhom ikabbru wkoll lilqug[ f’termini ta’ kapital

L-istituzzjonijiet finanzjarji Maltin huma l-inqas li huma esposti g[at-taqlib tal-ekonomija Griega It-Temp

UV INDEX

7

IT-TEMP il-bi//a l-kbira sabi[ bi s[ab g[oli VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ [afif u varjabbli li jsir [afif g[al moderat mill-Majjistral BA{AR [afif IMBATT ftit li xejn TEMPERATURA l-og[la 23˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a 0.0 mm Xita mill-1 ta’ Settembru 415.1 mm IX-XEMX titla’ fis-06.37 u tin]el fid-19.30

Jin[atar bord biex jinvestiga l-allegat abbu] Wara l-a[bar li ;iet ippublikata numru t’uffi/jali g[assiesa li ma fl-a[[ar jiem, li numru kinux ikunu x-xog[ol fil-[in taxt’uffi/jali g[assiesa tal-Fa/ilità xog[ol tag[hom, kien ikun Korrettiva ta’ Kordin ma ikbar. kinux fil-post tax-xog[ol Intant, fi stqarrija separata, waqt il-[in tax-xog[ol ing[ad li Frank Mercieca, idtag[hom biex minflok Direttur tal-Qrati ?ivili u imorru d-dar, id-Direttur Tribunali, in[atar b[ala tal-{abs Abraham Chairperson tal-bord ta’ Zammit, ippre]enta rinvestigazzjoni li se jipprepara ri]enja tieg[u, li rapport dwar dan l-abbu]. I]hi mistennija ]ew; membri l-o[ra se jkunu dli ti;i Direttur tal-Protezzjoni ?ivili a//ettata. Patrick Murgo u dDan wara li Direttur tal-Probation u l-Ministru Parole Natalino g[all-intern u Attard. s-sigurtà Il-Ministru nazzjonali Manuel Mallia Manuel talab lill-membri Mallia talab tal-bord talspjegazzjoni investlid-Direttur igazzjoni biex g[al dan ljikkonsultaw a;ir talmal-istaff maluffi/jali Fa/ilità g[assiesa, li Id-direttur tal-[abs Abraham Zammit Korrettiva ta’ minn na[a Kordin tieg[u qal li ma kienx jaf x’kien g[addej. inkarigat Dan wara li l-{add li g[adda, il-Ministru mill-amministrazzjoni u jirreferi g[all-filmati Mallia g[amel ]jara g[al g[arrieda filtas-CCTV u anke g[al-log books mi]muma mill-uffi/jali g[assa. Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin u sab li 4 Il-Ministru Mallia talab li l-bord taluffi/jali g[assiesa kienu qed jiskartaw. investigazzjoni jistabilixxi min kienu l-uffi/jali G[alhekk, Mallia talab g[al investigazzjoni nieqsa, x’[in telqu minn fuq il-post tax-xog[ol, immedjata permezz tas-Segretarju jekk kienx hemm drabi o[ra li sar abbu] simili Permanenti biex min jirri]ulta li abbu]a u u minn min. Fil-ka] li tali abbu] ji;i ppruvat, skarta mill-post tax-xog[ol, irodd lura dak li il-bord t’investigazzjoni jrid jistabilixxi kemm ng[ata. Mill-istqarrija g[all-istampa li [ar;et minn kien ilu sejjer dan l-abbu] u kienx hemm kollu]joni ma’ membri o[ra li ja[dmu fildan il-Ministeru g[all-intern, ing[ad li li Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin. kieku ]-]jara kienet saret fost il-;img[a, in-

L-applikazzjonijiet tal-MEPA sospi]i L-Awtorità Maltija g[allAmbjent u Ippjanar, il-MEPA av]at lill-pubbliku u lillapplikanti kollha, li lapplikazzjonijiet kollha li kienu g[adhom mhux validati, se jkunu b’effett

immedjat sospi]i b’mod temporanjuu dan peress li lgvern [abbar li se jkun hemm revi]joni tat-tariffi fuq applikazzjonijiet ta’ ]vilupp. Dan il-pro/ess se jer;a’ jibda minnufih malli ssir ir-

revi]joni tat-tariffi fil-;ranet li ;ejjin. Madankollu l-MEPA se tkompli bil-pro/ess ta’ validazzjoni ta’ kull applikazzjoni jekk ikun jixtieq l-applikant anke’ qabel ma ssir ir-revi]joni tat-tariffi.

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

B[al-lum 25 sena L-ERBG{A L-og[la 23˚C L-inqas 12˚C

IL-{AMIS L-og[la 20˚C L-inqas 12˚C

IL-:IMG{A L-og[la 21˚C L-inqas 13˚C

IS-SIBT L-og[la 22˚C L-inqas 13˚C

IL-{ADD L-og[la 21˚C L-inqas 13˚C

UV

UV

UV

UV

UV

7

7

8

8

7

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) lbiera[ kienet> Malta 21˚C xemxi, Al;eri 22˚C ftit imsa[[ab, Amsterdam 10˚C imsa[[ab, Ateni 18˚C xemxi, Li]bona 15˚C xita, Berlin 8˚C imsa[[ab, Brussell 7˚C xita, il-Kajr 23˚C ftit imsa[[ab, Dublin 4˚C im/ajpar, Kopen[agen 6˚C ftit imsa[[ab, Frankfurt 11˚C xita, Milan 10˚C imsa[[ab, Istanbul 10˚C imsa[[ab, Londra 8˚C imsa[[ab, Madrid 14˚C ftit imsa[[ab, Moska 4˚C ftit imsa[[ab, Pari;i 10˚C imsa[[ab, Bar/ellona 20˚C xemxi, Ruma 15˚C ftit imsa[[ab, Tel Aviv 20˚C imsa[[ab, Tripli 29˚C ftit imsa[[ab, Tune] 22˚C imsa[[ab, Vjenna 13˚C imsa[[ab, Zurich 6˚C xita, Munich 11˚C imsa[[ab, St. Petersburg 3˚C xemxi

W

aqt attività biex jitfakkar il-11-il anniversarju mill-[atra ta’ Eddie Fenech Adami b[ala Kap talPartit Nazzjonalista, il-Prim Ministru wieg[ed l-impenn tieg[u li jkompli ja[dem fl-interess tal-pajji]. Eddie Fenech Adami tkellem dwar i]]mien ta’ vjolenza li kellu jg[addi minnu pajji]na, kif ukoll il-Maltin li emmnu filpolitika tal-PN u anke hu personalment flimkien mal-familja tieg[u. Hu qal li rrisposta g[al dan l-atte;;jament tasSo/jalisti ma kinetx wa[da ta’ vjolenza g[aliex il-PN dejjem emmen li s-sewwa jirba[. Fid-dawl ta’ dak li kien se[[ sena qabel fir-Rabat, il-PN organizza Festa Familja bil-g[an li l-poplu ma jinsiex ;rajjiet li g[amlu g[ajb lill-pajji] u lillKorp tal-Pulizija. B’dan il-mod ikun ]gurat li ebda partit qatt ma jer;a’jirrikorri g[all-vjolenza biex jil[aq il-miri politi/i tieg[u.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Lokali 3

Ma tridx tkun sinjur biex tag[ti d-demm... trid biss ftit kura;;

L-Isqof t’G[awdex Monsinjur Mario Grech kellu l-opportunità li jqaddes b’mod privat mal-Papa Fran;isku fil-Vatikan. Il-quddiesa kienet i//elebrata fil-Kappella ta’ Dar Santa Marta, residenza li tinsab ma;enb il-Ba]ilika ta’ San Pietru fl-in[awi tal-Vatikan. Fl-omelija li g[amel waqt din il-quddiesa, li saret it-Tnejn, u li fiha minbarra l-Isqof t’G[awdex, ikkon/elebra wkoll l-Ar/isqof ta’ Los Angeles, José Horacio Gómez, il-Papa tkellem proprju dwar l-umilità.

Iffroda kumpaniji permezz ta’ /ekkijiet ta’ ra;el mejjet Keith Camilleri ta’ 31 sena minn {al Qormi, li g[andu problema tat-te[id tad-droga ;ie kundannat 18-il xahar [abs mill-Ma;istrat Carol Peralta, wara li nstab [ati li flimkien ma’ min ta’ lanqas persuna o[ra wettaq frodi wara li g[amel u]u minn /ekkijiet ta’ ra;el mejjet. Il-frodi li kien jikkonsisti f’xiri ta’ provvisti kbar b’/ekkijiet tal-persuna mejta, fosthom li kien hemm perjodu fejn hu u [addie[or battal kwa]i l-provvista kollha ta’ kafè, ta’ /ertu ditta li ti;i importata f’Malta. Huwa ammetta li permezz ta’ dawn i/-/ekkijiet g[amel xirjiet, fosthom ta’ o;;etti b[al alko[ol, affarijiet talikel u apparat elettroniku, li kienu jammontaw g[al madwar €7,000, u li i]da huwa mifhum li /-/irku talfrodisti b’kollox kien wettaq frodi ta’ aktar minn €25,000. Lejn il-[abta ta’ Novembru li g[adda, l-Pulizija mit-

Taqsima ta’ Kontra l-Frodi rnexxielha tkisser /irku ta’ kriminalità organizzata bejn g[add ta’ r;iel li kienu qeg[din jixtru affarijiet minn fuq il-’Yellow Pages’, imbag[ad jag[mluha ta’ fornituri u jbieg[u l-affarijiet lil diversi kumpaniji. L-Ispetturi Jonathan Ferris, Carol Fabri u Arthur Mercieca kienu ressqu xi persuni, fosthom lil Keith Camilleri. Mill-provi [are; li dawn ilpersuni, fosthom Camilleri, b’xi mod ;ew fil-pussess ta’ ktieb ta/-/ekkijiet ta’ /ertu Saviour Grima, li miet aktar minn tliet snin ilu. B’mod regolari, prattikament kuljum, huma kienu ju]aw iddirettorju, jqallbu fih u jordnaw diversi o;;etti fi kwantitajiet kbar, imbag[ad jag[mluha ta’ fornituri ta’ dawn il-prodotti f’isem ilkumpanija “Salvu Grima and Sons”, li g[adha te]isti. L-ir;iel kienu jduru ma’ Malta, ji;bru l-affarijiet li jkunu xtraw, anke permezz

tat-telefon u j[allsu bi//ekkijiet. Jidher li dan kien pjan ma[sub sal-inqas dettall, hekk kif il-Pulizija skopriet kif huma kienu jafu li r-ra;el ma kellu ebda werrieta. Camilleri ammetta li f’Lulju li g[adda u fix-xhur ta’ qabel, g[amel u]u ta’ ismijiet foloz billi g[amel qlig[ b’qerq g[ad-dannu talistabbilimenti Digital Zone, il-kumpanija Vincent Mifsud Limited u The Wholesaler Belgroup, il-kumpanija Nestle Malta Ltd, G and T Imports, Schembri Import and Export Ltd., J. Calleja Ltd., South Market, Technoworld I.T. Solutions and Beyond u Rotunda Ltd. Il-Qorti naqqset il-perjodu ta’ 10 xhur li fih g[amel ta[t arrest preventiv fuq dan ilka] u li jie[u l-kura ne//essarja g[al kontra ddroga. Kien ordnat ukoll biex uffi/jal tal-probation isegwi lil Camilleri u jirrapporta lill-Qorti dwar kif ikun sejjer.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

4 Lokali

Mixli li hedded lil missieru b’pistola Keith Agius ta’ 25 sena minn {al Qormi ;ie mixli quddiem il-Ma;istrat Edwina Grima li nhar itTnejn li g[adda hedded lil missieru b’pistola. Huwa ;ie mixli wkoll li hedded bil-fomm lil missieru Joseph Agius u li sar re/idiv. Agius li wie;eb mhux [ati tal-akku]i mi;jubin kontrih intbag[at fuq ordni tal-Qorti f’Dar Suriet ilBniedem u li fl-ebda /irkostanzi ma g[andu jkellem lil missieru. Lakku]at g[andu wkoll problema tat-te[id middroga u li meta jkun f’Dar Suriet il-Bniedem fil-G]ira jrid joqg[od ukoll g[attestijiet tal-urina. Huwa ;ie mixli li hedded lil missieru b’pistola talmarka GAP ming[ajr ma kellu li/enzja u dan g[al

[abta tas-1.15 p.m. u talli kellu munizzjon. Kien mixli wkoll li kiser probation wara li kien ukoll ;ie misjub [ati b’sentenza talQorti tal-Ma;istrati u li sar ukoll re/idiv. Il-Qorti ordnat ukoll lil Agius biex hu jkun ta[t il-gwida taluffi/jal tal-probation Melanie Attard. Il-Ma;istrat Grima wissiet lil Agius biex ta[t lebda /irkostanzi ma jkellem lill-;enituri tieg[u u li joqg[od g[al dak li jg[idulu biex jag[mel dawk li jmexxu Dar Suriet ilBniedem. Huwa ng[ata llibertà provi]orja fuq garanzija personali ta’ €7,000. G[al Agius deher l-Avukat tal-G[ajnuna Legali Anthony Cutajar filwaqt li l-Prosekuzzjoni tmexxiet mill-Ispettur Roderick Zammit.

Fil-periklu tal-mewt wara li waqa’ minn g[oli Ra;el ta’ 56 sena minNaxxar jinsab fil-periklu li jitlef [ajtu wara li waqa’ minn g[oli. L-in/ident se[[ ilbiera[ g[al [abta tas-sag[tejn u kwart fi Triq Wills, Ra[al :did. Fil-post issej[et ilPulizija fejn irri]ulta li persuna kienet qed tag[mel xi xog[lijiet ta’ extension pipes u g[al xi ra;uni waqg[et g[oli ta’ madwar sular u nofs.

Issejja[ ukoll tim mediku li [a lir-ra;el lisptar Mater Dei, fejn kien i//ertifikat li jinsab fil-periklu li jitlef [ajtu. Bil-ka] kienet infurmata l-Ma;istrat tal-G[assa Edwina Grima li [atret diversi esperti biex jg[inuha fl-inkjesta. Aktar investigazzjonijiet minna[a tal-Pulizija g[adhom g[addejjin.

Aktar medi/ini out-of-stock minn Robert Cremona

Aktar persuni f’dawn iljiem komplew jikkuntattjaw lil dan il-;urnal biex jilmentaw dwar medi/ini li mhumiex in-stock, u dwar issitwazzjoni fis-sa[[a li g[al xi ra;uni [adet daqqa ‘l isfel fl-a[[ar jiem. Nies li tkellmu ma’ INNAZZJON spjegawlna kif ilpilloli tal-kolesterol Simvastatin b[alissa huma out-of-stock minn numru kbir ta’ spi]eriji. Anke t-Thiamine jinsabu out-of-stock. Dawn ilpilloli huma vitamini g[addipressjoni. Il-persuni li kkuntattjawna, [afna minnhom anzjani, qalulna illi dawn il-pilloli ju]awhom frekwentament, u

jiswew [afna flus. Anzjan minn San :wann qalilna ukoll li is-Simvastatin tal20mm jiswew madwar €112. Interessanti l-fatt li filprogramm elettorali, u f’diversi attivitajiet waqt ilkampanja elettorali, il-Mexxej Laburista Joseph Muscat, illum Prim Ministru, wieg[ed li se jeqred darba g[al dejjem il-problema tal-medi/ini out of stock. Madanakollu, jidher li din il-problema mhux talli mhux qed ti;i indirizzata, i]da talli issa anke medi/ini ba]i/i jinsabu out-of-stock. Qeg[din nitkellmu dwar ilpilloli Paracetamol li [afna drabi jittie[du jew g[al

sempli/i u;ig[ ta’ ras, jew inkella g[al u;ig[ ]g[ir f’partijiet o[ra tal-;isem. Jidher, i]da, li fi tmiem il;img[a li g[addiet, din ilmedi/ina spi//at out-of-stock kemm fl-Isptar Mater Dei kif ukoll fl-Isptarijiet San Vin/en] De Paul u anke Karin Grech. Sadattant, informazzjoni o[ra li da[litilna tg[id li fittoilets pubbli/i tal-Isptar Mater Dei spi//a g[alkollox it-toilet paper. “Mort nitlob ittoiletpaper u qaluli li anke dak spi//a”, qaltilna mara li kienet ilbiera[ il-Mater Dei. Din il-mara kienet qed tag[mel u]u mit-toilets li hemm [dejn il-canteen.

In-nuqqas ta’ tibdil fil-ba;it juri l-b]onn ta’ kontinwità Il-Kamra Maltija talKummer/, l-Intrapri]a u lIndustrija esprimiet issodisfazzjon tag[ha g[all-fatt li ma kienx hemm tibdil sinjifikanti g[all-ba;it ta’ din is-sena li kien tressaq f’Novembru li g[adda. Dan hu konferma tal-b]onn ta’ kontinwità u direzzjoni b’risq il-pajji] u l-komunità talKummer/. Din il-Kamra tapprezza wkoll li d-diskors tal-ba;it inkluda wkoll numru ta’ rakkomandazzjonijiet fittnaqqis ta’ taxxa, li ji]diedu limpjiegi u t-ta[ri;, li ti;i inkora;ixxuta l-ener;ija alternattiva u li jkun hemm promozzjoni g[allinnovazzjoni u bidu ta’ negozji.

Minn na[a l-o[ra, il-Kamra tal-Kummer/ tinnota li lemenda kkon/ernata dwar lincome tax fuq dawk li jaqilg[u paga minima tqajjem daqsxejn dubju mal-Kamra tal-Kummer/ g[aliex jekk ma ti;ix infurzata b’mod tajjeb, jista’ jkollha riperkussjonijiet fuq il-Gvern. L-istess Kamra tenfasizza wkoll l-importanza li jkun hemm sorveljanza tassitwazzjoni tal-finanzi pubbli/i b’mod partikolari dwar id-defi/it fiskali. IlKamra tal-Kummer/ tifhem li fil-ba;it g[as-sena d-die[la se jkun hemm xi tibdil min[abba l-i]viluppi sinjifikanti li kien hemm bejn Novembru li g[adda u dan ixxahar li jinkludu ]-]ieda fin-

numru ta’ Ministeri u Segretarjati Parlamentari minn 13 g[al 23. Dan apparti ftehim kolletivi g[allimpjegati f’entitajiet pubbli/i u parastatali. Fuq livell ekonomiku, ilKamra Maltija tal-Kummer/ tifhem l-importanza ta’ konsolidazzjoni fiskali, ]ieda fil-[olqien tal-impjiegi, li ti;i sostnuta l-kompetittività, li jissa[[u l-pilastri ekonomi/i b[al dawk tal-manifattura, itturi]mu u s-servizzi finanzjarji, u li jkun hemm promozzjoni g[al setturi ;odda b[al log[ob di;itali u s-settur tal-kreattività. Il-Kamra Maltija talKummer/ tinsab lesta biex ta[dem sabiex dawn il-miri ekonomi/i jintla[qu.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Lokali 5

Nar ja[kem ma[]en f’{al Qormi

Nirien li [akmu ma[]en f’{al Qormi t-Tlieta wara nofsinhar ;ew kontrollati fi ftit [in mill-membri talProtezzjoni ?ivili. Kien g[al [abta tal4.30pm meta l-Pulizija ;ew infurmati li ]viluppaw nirien fl-in[awi tal-Wied ta’ San Bastjan, fl-istess akwati tal-Kamra tan-Nar ta’ San Bastjan. Jidher li dak il-[in kien hemm xi [addiema f’dan ilma[]en li ndunaw binnirien u /emplu g[allg[ajnuna. Minkejja li [add ma we;;a’, jidher li l-

ma[]en ;arrab [sarat konsiderevoli. Fil-post mill-ewwel issej[u membri talProtezzjoni ?ivili li rnexxilhom jikkontrollaw in-nirien. Nies fuq il-post li tkellmu ma’ IN-NAZZJON qalu li f’dan il-ma[]en kien hemm xi /ilindri tal-a/itilena u li kellha ssir [idma millProtezzjoni ?ivili biex dawn jitne[[ew. G[adha mhix mag[rufa lkaw]a tan-nirien, filwaqt li aktar investigazzjonijiet marbuta ma’ dan il-ka] g[adhom g[addejjin.

Il-parke;;i re;g[u ng[ataw lura lir-residenti Beltin minn Jerome Caruana Cilia

Il-postijiet ta’ parke;; li ttie[du minn ministeri re;g[u ng[ataw lura lir-residenti Beltin wara intervent millKunsill Lokali tal-Belt Valletta. Dan wara li ftit taljiem ilu kien dan il-;urnal li ]vela kif ]ew; parke;;i nsterqu mir-residenti sabiex jing[ataw lill-Ministeri talGvern ta’ Joseph Muscat. Dan il-;urnal jinsab infurmat illi lbiera[ kollox re;a’ lura g[an-normal u b’hekk irresidenti Beltin ma tilfux dawn il-parke;;i. Dawn ilparke;;i kienu ta’ kulur a[dar, li jfisser li kienu jintu]aw biss minn residenti Beltin. Il-problema ta’ nuqqas ta’

parke;; fil-Belt Valletta hija fatt mag[ruf. Madanakollu, il;img[a l-o[ra l-Gvern qabad u [a ]ew; parke;;i sabiex jibdew ju]awhom u[ud millMinisteri tal-Gvern ta’ Joseph Muscat. Fil-fatt wie[ed minn dawn il-parke;;i se jibda jintu]a mill-Ministeru talEkonomija, Investiment u Negozji }g[ar. Sorsi li tkellmu mag[na qalulna li s-Segretarju Parlamentari g[all-:ustizzja Owen Bonnici, ma kienx jaf b’dawn il-parke;;i. Hu sostna li dawn m’g[andhomx jinsterqu mir-residenti Beltin u sa[aq li kollox g[andu jer;a’ lura g[an-normal. Dan il-;urnal hu infurmat

ukoll li l-Kunsill Lokali talBelt Valletta bag[at ittra uffi/jali lil Transport Malta dwar din id-de/i]joni. IlKunsill tal-Belt talab spjegazzjoni g[alfejn ma kienx ikkonsultat. Minn dan kollu kienu se jbatu biss ir-residenti Beltin li b’hekk kien se jkompli jitnaqqsilhom il-parke;;. Residenti li tkellmu mag[na qalulna li huma sodisfatti li grazzi g[all-intervent talKunsill Lokali b’ma;;oranza Nazzjonalista tal-Belt Valletta, il-parke;;i re;g[u ng[ataw lura. Madanakollu, huma jinsabu urtati li l-anqas biss kien ikkonsultat dwar de/i]joni li affetwat direttament lir-residenti Beltin.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

6

Ba;it 2013

U]u responsabbli tal-elettriku “L-u]u responsabbli talelettriku se jkun infurzat.” Dan qalu Konrad Mizzi, il-Ministru g[all-Ener;ija u lKonservazzjoni tal-Ilma waqt id-diskors tieg[u dwar il-ba;it imfassal minn Gvern Nazzjonalista u addottat minn Gvern Laburista fis-seduta talbiera[ filg[odu. Konrad Mizzi qal li flener;ija, it-tariffi huma g[oljin u esa;erati u qed i;ibu pi]ijiet fuq il-familji u l-industrija. Dan g[aliex Malta baqg[et dipendenti fuq i]-]ejt waqt li lpajji] waqa’ lura fl-ener;ija nadifa. Hu kkritika l-fatt li lpower station tal-Marsa g[adha qed topera u sostna li fl-a[[ar snin ittie[du de/i]jonijiet []iena fosthom l-u]u tal-heavy fuel oil, li hu l-aktar ]ejt li j[amme;. Dwar il-pjan tal-gvern, ilMinistru Mizzi qal li l-gvern se jra[[as it-tariffi, li jkunu kompetitttivi g[all-industrija, li jintu]a l-gass, li jkun inklu] issettur privat u li l-u]u responsabbli tal-elettriku jkun infurzat. Id-Deputat Laburista Silvio Parnis qal li s-si;;u parlamentari mhux tad-deputat i]da tan-nies li ele;;ewh biex permezz tieg[u d-deputat jibqa’ jag[ti kontribut lejn ilkostitwenti. Silvio Parnis tkellem dwar diversi aspetti po]ittivi ta’ power station li ta[dem bil-gass u sostna li n-na[a t’isfel ta’ Malta qed issofri minn tni;;is ambjentali. Hu qal li l-poplu jinteressah mis-sa[[a, ledukazzjoni u l-ambjent u g[alhekk il-pajji] g[andu jikkunsidra diversi por;etti ambjentali fosthom ilkonservazzjoni tal-ilma. Id-Deputat Laburista Deo Debattista appella biex din tkun le;i]latura li tg[aqqad u qal li fl-a[[ar elezzjoni l-poplu Malti wassal messa;; /ar biex ilgvern ikun wie[ed tan-nies. Tkellem dwar is-sa[[a u qal li l-gvern hu impenjat li jsiru rriformi f’dan is-settur g[aliex dan hu settur vitali g[all-poplu. Fost dawn hemm id-dewmien fl-istennija g[al servizzi flisptarijiet u l-medi/ini out of stock. Il-gvern, sostna Deo Debattista, se jkun impenjat bi prijorità fil-;lieda kontra lkan/er. Id-Deputat Laburista Joe Sammut tkellem dwar lestenzjoni tal-marinas fil-pajji] u qal li din hi inizjattiva po]ittiva li g[andha ting[ata importanza daqs is-settur talcruise liners. Hu appella biex ikun hemm investiment f’diversi setturi li qabel kienu kkunsidrati b[ala zoni turisti/i, b[alma kien Wied il-G[ajn. Inizjattiva importanti o[ra hi dik li tkun ]viluppata z-zona tal-eks shipbuilding fil-Marsa. Id-Deputat Laburista Chris Agius tkellem dwar pro;etti li ma sarux mill-Gvern Nazzjonalista fil-Kottonera fosthom il-Ba/ir Numru 1 f’Bormla, it-triq fil-Birgu li ilha snin biex issir u z-zona ta’

quddiem ir-Rangers. Chris Agius qal li l-Gvern se j[ares ‘il quddiem b’fidu/ja biex jitwettaq il-programm Laburista. Hu semma le]amijiet li saru fi/-?ivil fejn instab li kien hemm irregolaritajiet fi 800 ka]. IdDeputat Laburista semma wkoll ka]i ta’ in;ustizzji fit-tqasssim tad-djar tal-Gvern u sostna li lGvern Laburista se jkun qed isa[[a[ l-investiment fledukazzjoni. Id-Deputat Laburista Jose’ Herrera tkellem dwar il-kunsilli lokali u l-finanzjament u fakkar fl-20 anniversarju mit-twaqqif tal-kunsilli lokali. Hu qal li lgvern hu impenjat li jkompi jsa[[a[ il-kunsilli lokali. Herrera enfazizza l-importanza tat-trasparenza fil-kunsilli lokali u qal li se jitnieda pro;ett pilota biex meta jkun hemm l-g[a]la ta’ offerti g[all-pro;etti jkun hemm rappre]entanza talpubbliku. G[andu jitwessa wkoll l-iskop tal-gwardjani lokali, sostna Josè Herrera, li enfasizza fuq sistema iktar miftu[a li tirrikjedi riforma radikali.

Il-Gvern se jag[mel ;lieda bla pre/edent dwar il-burokrazija Roderick Galdes, isSegretarju Parlamentari g[allBiedja, is-Sajd u d-Drittijiet talAnnimali fil-Ministeru g[allI]vilupp Sostenibbli, Ambjent u Tibdil fil-klima qal li f’dawn la[[ar snin is-settur tal-biedja tnaqqistlu l-importaza. G[aldaqstant il-biedja se ting[ata l-importanza mist[oqqa, u dan mhux biss biex tirrispetta n-normi ambjentali imma sabiex lekonomija tibbenefika minn dan is-settur ukoll. Hu sostna li r-rieda tal-Gvern fil-Kunsill talMinistri kienet wa[da qawwija sabiex pajji]na jakkwista l-a[jar pakkett f’dan is-settur ukoll kif sar fi snin pre/edenti. Roderick Galdes tkellem dwar issitwazzjoni mi]era tal-pixkerija u qal li l-Gvern irid mill-aktar fis possibbli jindirizza l-[ti;ijiet tal-pixkerija f’pajji]na. Marie-Louise Coleiro Preca, il-Ministru g[all-Familja u Solidarjetà So/jali, tkellmet dwar is-sitwazzjoni tas-servizzi li l-Gvern joffri lill-familji filb]onn. Hi qalet li t-tfal fl-outof-home-care la[qu madwar 600 fi ftit snin u g[aldaqstant ilGvern irid mhux biss jikkura lproblemi, imma jindirizzhom mill-g[eruq. Coleiro Preca qalet li lg[ajnuna li ting[ata millA;enzija Appo;; hi wa[da tajba [afna, i]da min[abba nuqqas ta’ ri]orsi, hemm diversi nuqqasijiet li dan il-Gvern irid jara li jitne[[ew. Settur ie[or li tkellmet dwaru l-Ministru u li skont hi, t[alla f’sitwazzjoni tal-

biki, hu l-housing so/jali u tenniet li Gvern Laburista se ja[dem biex l-affarijiet jitran;aw f’dan il-qasam. Chris Cardona, il-Ministru g[all-Ekonomija, l-Investiment u l-Intrpri]i }g[ar qal li Gvern Laburista se jkun aktar qrib innegozji ]g[ar u medji. Cardona qal li minn hawn u ftit jiem o[ra se jkunu qed jit[abbru diversi pro;etti kbar b[al bini ta’ Cruise Liner Terminal, Yacht marina u anke Casino f’G[awdex, pro;ett ie[or ambizzju] huwa li jkun trasformat is-sit tat-Tarzna f’settur Turistiku u dak Marittimu. Hu esprima sodisfazzjon lill-Gvern Laburista li se ja[dem sabiex jo[loq aktar xog[ol u dan billi nattiraw aktar investituri barranin. Il-Ministru Cardona qal li lGvern se jag[mel ;lieda bla pre/edent dwar il-burokrazija li gerrxet [afna investiment. Hu sostna li b[ala prijorità se jkun hemm it-trasparenza u titjib filmetodi kif titnaqqas ilburokrazija b’mod effettiv. Helena Dalli, il-Ministru g[ad-Djalogu So/jali, lAffarijiet g[all-Konsumatur u lLibertajiet ?ivili, tkellmet dwar it-tmexxija tal-Kunsill Malti g[all-I]vilupp So/jali u Ekonomiku (l-MCESD). Hi qalet li dan il-Kunsill irid ikun wie[ed miftu[ fejn kul[add se jkollu /-/ans li jesprimi lopinjoni tieg[u u ta’ dawk li jirrappre]enta. Dan kollu flinteress tal-pajji]. Il-Ministru Dalli [e;;et lil [afna kumpaniji privati sabiex ukoll jag[tu sehemhom filqasam tal-volontarjat. Gvern Laburista se jkompli jtejjeb ilkwalità tas-servizz li jag[ti dDipartiment g[all-Affarijiet talKonsumaturi u l-Uffi//ju g[allKompetizzjoni :usta. Dan sabiex pajji]na jkun fuq l-istess livell ma’ pajji]i o[rajn. Evarist Bartolo, il-Ministru g[all-Edukazzjoni u x-Xog[ol tkellem dwar inizjattiva ;dida il-governanza. Hu qal li b’dan il-mod mhux biss titg[allem kif issir Ministru, imma kif tmur mal-[addiema ta/-?ivil. IlMinistru Bartolo qal li permezz ta’ dan it-ta[ri; u workshops fit-tmexxija strate;ika, hu se jsir Ministru a[jar. Il-Ministru Bartolo qal li hemm b]onn li l-flus jitferrxu b’mod g[aqli. Fil-fatt hu sostna li fil-;img[at li ;ejjin se jibg[at tim ta’ periti fl-iskejjel kollha ta’ Malta u G[awdex, sabiex ilGvern jag[ti skejjel aktar di/enti lit-tfal u lill-g[alliema tag[na. Hu semma kif il-Gvern se ja[dem bis-s[i[ kontra lbullying fl-iskejjel tag[na. Evarist Bartolo fa[[ar il[idma li saret mill-Gvern pre/edenti u qal li fil-;img[at u x-xhur li ;ejjin se jimplimenta dak li sar rigward il-qafas talKurrikulu Nazzjonali. Hu stqarr li l-Gvern ]ied ilkapital tal-Università u ta/-child care centres sabiex dawn ikunu jistg[u jibqg[u ja[dmu bl-a[jar mod possibbli.

L-Iskola tas-Sekondarja tal-Bniet f’Tal-{andaq li kienet inawgurata din is-sena

Twemmin solidu fl-edukazzjoni Id-Deputat Nazzjonalista Clyde Puli qal li lOppo]izzjoni se tkun qed tivvota favur dan il-ba;it g[ax g[andu mi]uri tassew tajbin g[as-setturi kollha. Hu fatt, li ma jista’ jinnegah qatt, li kellna u g[ad g[andna finanzi fis-sod im]ew;in ma’ twemmin solidu fl-edukazzjoni b[ala /-/avetta ta’ su//ess talpajji]. Clyde Puli appella lillGvern li fid-dawl tal-fatt li pajji]na g[andu finanzi fissod, ma jipperikolax il-futur tal-pajji], spe/jalment ledukazzjoni u t-tis[i[ fittalenti ta]-]g[a]ag[. Id-Deputat Nazzjonalista fakkar fil-ftu[ ta’ /entri g[all-[arsien tat-tfal u f’in/entivi o[rajn dedikati lill-familji. Gvern Nazzjonalista kompla jirriforma l-edukazzjoni obbligatorja, fosthom,

permezz ta’ skejjel ;odda mg[ammra bl-aqwa teknolo;ija u bl-aqwa fa/ilitajiet sportivi. Hu staqsa meta se tkun applikata l-weg[da talPartit Laburista fl-g[oti ta’ tablets mir-Raba’ Sena talPrimarja ‘l quddiem. Dwar l-edukazzjoni [olistika, Clyde Puli qal li din wasslet g[al edukazzjoni b’aktar dinjità. Hu qal li f’dan il-qasam irridu nimxu bil-mod g[ax jekk ng[a;;lu l-Gvern jispi//a biex ikun ta’ detriment g[all-istudenti. Id-Deputat Nazzjonalista sellem lill-eks Ministri talEdukazzjoni li matul is-snin [ejjew u implimentaw vi]jonijiet serji b’ri]q ledukazzjoni. L-Oppo]izjoni se tkun leali u kostruttiva [alli Malta jkollha studenti li verament jirnexxu lkoll.

Kru/jali biex il-pajji] jimxi ‘l quddiem Id-Deputat Nazzjonalista Marthese Portelli, fl-ewwel diskors tag[ha wara li ;iet eletta fil-Parlament, tkellmet dwar l-edukazzjoni u tta[ri; - tema li ma ng[atatx l-importanza mist[oqqa filba;it addottat mill-Gvern Laburista. Hi sa[qet li ledukazzjoni u t-ta[ri; huma kru/jali biex il-pajji] jimxi ‘l quddiem. Hi qalet li jkun importanti li ji]died linvestiment f’dan il-qasam. Kul[add g[andu jkollu opportunità biex isib ixxog[ol li jixtieq i]da dan jista’ jsir biss billi l-Gvern jinvesti fl-edukazzjoni u xxog[ol. Gvern Nazzjonalista dejjem kien jis[aq dwar ilvolontarjat; hi fa[[ret lillMinistru Helena Dalli g[ax il-Gvern kien se j[addem skema proposta mill-gvern pre/edenti dwar ilvolontarjat. Marthese Portelli stqarret

li Gvern Nazzjonalista kien kapa/i jikseb su//ess wara ie[or u r-ri]ultati huma xhieda ta’ dan. Malta g[andha wa[da mill-inqas rati ta’ qg[ad fl-Unjoni Ewropea u dan jikkontrasta sew ma’ pajji]i li g[andhom rata kbira ta’ qg[ad. Gvern Nazzjonalista kien serju g[ax g[a]el biex investa fin-nies; investa wkoll fliskejjel kif ukoll flg[alliema u l-istudenti. Numru ta’ studenti kellhom esperjenza ta’ xog[ol biex jaraw l-inklinazzjonijiet tag[hom. Id-Deputat Nazzjonalista elenkat numru ta’ su//essi fil-qasam edukattiv u fakkret li l-edukazzjoni u lPartit Nazzjonalista huma sinonimi ma’ xulxin. Hi kkonkludiet id-diskors tag[ha billi awgurat li l[idma parlamentari titjieb kif dejjem se[[ ta[t Gvernijiet Nazzjonalisti.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Ba;it 2013

7

Appell lill-Gvern biex jipprote;i l-postijiet tax-xog[ol F’diskors imqanqal fl-ewwel seduta lbiera[ filg[odu dwar id-diskussjoni tal-ba;it g[all-2013 kif rivedut millGvern Laburista, id-Deputat Nazzjonalista Tonio Fenech appella lill-Gvern biex jipprote;i l-postijiet tax-xog[ol. Tonio Fenech qal li ladarba dan ilGvern g[a]el li j]omm dan il-ba;it, qed jibg[at messa;; /ar u importanti li l-qag[da ta’ pajji]na kienet wa[da tajba g[ax kien jippermettulu li l-gvern i]omm il-ba;it bi ftit tibdiliet ]g[ar. Il-fatt li pajji]na qed jirnexxilu jag[ti sens ta’ stabbiltà hu importanti [afna. Dan fid-dawl tar-realtajiet fiz-Zona Ewro u fl-Unjoni Ewropea li g[addejjin minn inkwiet ekonomiku kbir. F’Malta g[andna fost livelli ta’ dejn li huma fil-medja l-aktar baxxa tal-UE; ma jfissirx li rridu nie[du laffarijiet for granted. Dan il-gvern g[andu dan l-obbligu li jnaqqas dan id-

dejn u fl-istess waqt ikompli jixprunaw l-ekonomija, jeg[leb l-isfidi u jassiguraw li s-setturi jibqg[u jikbru. Fil-ba;it rivedut tal-gvern, ftit ing[atat spjegazzjoni dwar l-istrate;ija li g[andha tkun applikata. Id-deficit kif im[abbar mill-gvern hu ta’ 3.3 filmija. Il-gvern seta’ evita li jid[ol fillinja ta’ excessive deficit procedure u hawn il-Ministru Fenech qed jittama li ma n[allsux prezz qares g[aliha. G[adu kmieni fis-sena biex il-mi]uri korrettivi jittie[du [alli jwasslu g[al ri]ultat li ma jinkwetax. Tonio Fenech stqarr li l-Ministru tal-Finanzi g[andu jibqa’ on the ball [alli jil[aq il-miri finanzjarji. Meta l-Ministru Scicluna qal li kien se jnaqqas l-i]bilan/ kull sena b’0.6 fil-mija, ifisser li se nkunu qed nag[mlu ]bilan/ kull sena. Di;à qed ikollna inidikazzjoni li lkonsolidament finanzjarju mhux se

jibqa’ bl-istess impenn. “Jekk ma n]ommux l-istabbiltà finanzjarju li bnejna”, sa[aq Tonio Fenech, “inkunu qed inkissru t-tajjeb kollu li sar. U nispi//aw biex inkunu mqieg[da ma’ dawk il-pajji]i li g[andhom ilproblemi! Tonio Fenech ikkritika d-diskors talba;it li kien nieqes milli jitkellem fuq is-setturi importanti ta’ pajji]na. “Ma smajna xejn dwar il-manifattura fejn il-gvern qal li kien se jkun settur ta’ prijorità. Min[abba realtajiet internazzjonali, il-kumpaniji Baxter u Actavis jinsabu f’diffikultà u allura g[andhom ikunu meg[juna sabiex jibqg[u f’Malta. “Jekk nitilfu r-ri/erka li qed tag[mel lActavis”, staqsa Tonio Fenech, “minn fejn se nkunu qed in;ibu l-valur mi]jud f’pajji]na?” Hu jinkwieta meta g[all-Gvern ma jimpurtahx jekk dawn ir-ri/erkaturi jitilfux l-impjieg tag[hom

Importanza lill-ugwaljanza u s-solidarjetà so/jali

L-Oppo]izzjoni se tkun b’sa[[itha u kredibbli

Matul din il-le;i]latura, idDeputat Nazzjonalista Paula Mifsud Bonnici sa[qet li se tkun soda fil-[idma u r-rieda tag[ha fl-aqwa interess ta’ Malta. Fl-ewwel diskors tag[ha, hi ffukat dwar il-politika so/jali - politika fejn il-gvern pre/edenti [adem biex il-poplu jg[ix a[jar. Paula Mifsud Bonnici qalet li Gvern Nazzjonalista dejjem [ares lejn il-;id komuni; ilpolitika li neb[et lill-PN filgvern fl-aspett so/jali hi msejsa fuq il-bniedem, fuq il-familja u fuq is-solidarjetà. Gvern Nazzjonalista kkon/entra fuq dawn it-tliet aspetti biex jg[in li]-]g[ir u fl-istess [in in/entiva lill-kbir biex itejjeb ilqag[da ta]-]g[ir. Gvern Nazzjonalista nieda ilminimum wage earner scheme, saru aktar minn 3,000 kors u bbenefikaw aktar minn 40,000 persuna. Gvern Nazzjonalista kien u g[adu jemmen li ledukazzjoni hi /-/avetta biex i]-]g[ir itejjeb l-g[ajxien tieg[u. Dwar il-ba;it g[al din issena, Paula Mifsud Bonnici sa[qet li dan hu ba;it li juri li lfinanzi tal-pajji] g[adhom fissod. Hi sostniet li kif jg[idu lIngli]i the proof of the pudding is in the eating - Gvern Laburista g[adu fil-qamar ilg[asel i]da g[andu diversi sfidi quddiemu. Il-poplu Malti qed jistenna li l-weg[di proposti minn Gvern Nazzjonalista, jitwettqu ming[ajr ma jkunu pperikolati l-ekonomija u lg[ajxien tan-nies. Kollox ma’ kollox, lOppo]izzjoni se tkun wa[da b’sa[[itha, serja, po]ittiva u kredibbli. L-Oppo]izzjoni Nazzjonalista g[andha l-obbligi li tibqa’ miexja tajba fit-triq ittajba.

g[ax bil-PhD isibu xog[ol ie[or. Hawnhekk, Tonio Fenech appella lillGvern biex jipprote;i l-postijiet taxxog[ol. Hu fa/li li titlef post taxxog[ol i]da hemm lagging time ta’ sentejn biex jitwaqqfu fabbriki ;odda. Tonio Fenech sa[aq li lOppo]izzjoni se tikkopera biex isservizzi finanzjarji jitjiebu. Hu qal i]da li hemm b]onn naraw x’se jfisser dan il-Gvern. Stqarr li d-diskors pre]entat mill-Ministru Scicluna kien qisu ;ie kkupjat u allura wie[ed irid jara kif se jsarraf dan il-Gvern biex jonora lobbligi tieg[u. Minn dak li t[abbar s’issa, il-Gvern se jkun qed jipposponi l-istrate;iji tieg[u. Il-Gvern irid jara li l-pi] taddejn ikun regolat u l-livelli per/entwali jintla[qu f’din il-le;i]latura, dan g[ax inkella jfalli is-ser[an tal-mo[[ fejn g[andha x’taqsam l-ekonomija talpajji].

Ajruplan tal-Air Malta b’dehra ;dida

Aktar g[ajnuna lill-Air Malta Id-Deputat Nazzjonalista Robert Arrigo qal li meta jkollok il-finanzi fis-sod hu ta’ importanza kbira. Dawn ji;u billi wie[ed jonfoq inqas u jda[[al i]jed. Fil-le;i]latura li g[addiet, Robert Arrigo osserva tberbiq ]ejjed ta’ flus fi ftu[ ta’ pro;etti meta minflok setg[u saru inizjattivi fil-qasam so/jali. Id-Deputat Nazzjonalista fisser kif [afna nies sfaw imwe;;a’ u urtati meta raw din ir-realtà. Robert Arrigo stqarr li meta wie[ed ji;bor il-VAT, dan hu dritt sagrosant i]da hu ma jistax jifhem kif persuna tispi//a l[abs meta l-Gvern ma [ax il-flus li kellu jie[u. Hemm b]onn ta’ servizz ta’ medjazzjoni jew rikon/iljazzjoni u mhux persuna tispi//a l-[abs. Hu ja[seb li l-VAT

tista’ tkun im[allsa on presentation of invoice. Dwar l-Air Malta, Robert Arrigo fisser kif kien sar downsizing tal-ajruplani u tal[addiema i]da kien hemm min kien im;ieg[el biex joqg[od g[all-Voluntary Retirement Scheme. “Hemm [afna nies li qed jag[mlu xog[ol fil-linja nazzjonali biex din timxi ‘l quddiem,”sostna d-Deputat Nazzjonalista. Robert Arrigo appella lill-Awtorità Maltija tat-Turi]mu (MTA) biex tkompli ta[dem b’ri]q il-linja nazzjonali u sa[aq biex dawk il-[addiema serji u leali lejn ilkumpanija jit[allew ja[dmu hemm. Appella lill-gvern biex jie[u [sieb lil-linja nazzjonali u l-[addiema tag[ha.

{idma mal-gvern biex dak li nkiseb ma jintilifx Id-Deputat Nazzjonalista Jason Azzopardi qal li qed ng[ixu f’sitwazzjoni surreali li qed napprovaw ba;it li m’g[addiex f’Di/embru li g[adda meta Gvern Laburista issa qed jadottah. Lekonomija Maltija hi minn ta’ quddiem tant li n-negozji f’Malta u fil-:ermanja kellhom rata ta’ xog[ol iktar minn dak ilperijodu meta faqqg[et il-kri]i fl-2008. Jason Azzopardi stqarr li Gvern Nazzjonalista [alla wirt kbir, b’[emel ta’ skemi u in/entivi g[an-negozji li investew miljuni ta’ ewro filwaqt li [olqu impjiegi ;odda.

F’dan il-ba;it, fejn il-PN flOppo]izzjoni se jkun qed jivvota favorih illejla, ;ew ippre]entati diversi inizjattivi biex il-privat jinvesti fil-privat. LOppo]izzjoni qed tapprova l-inizjattiva biex aktar ]g[a]ag[ jit[ajru jersqu lejn limprenditorija. Hu offra l-esperjenza tieg[u lill-Gvern biex titnaqqas il-burokrazija bl-aktar mod g[aqli filwaqt li sa[aq li l-Oppo]izzjoni se tkun wa[da kostruttiva li ;;ib l-interess tal-pajji]. L-Oppo]izzjoni se tkun spalla ma’ spalla mal-gvern biex dak li nkiseb ma jintilifx.

Fl-ewwel diskors tag[ha filParlament, id-Deputat Nazzjonalista Claudette Buttigieg qalet li dan il-Gvern jinsab fl-infanzja tieg[u u g[ad irridu naraw xi jsarraf. Claudette Buttigieg qalet li lba;it imfassal minn Gvern Nazzjonalista, u li issa ;ie addottat minn Gvern Laburista, qed ikompli jsa[[a[ il-postijiet tax-xog[ol. Gvern Nazzjonalista dejjem emmen fil-potenzjal tannisa u awgurat li minn /kunithom iwettqu xog[olhom bla xkiel. Fid-diskors tal-ba;it, moqri mill-Ministru Edward Scicluna, intqal li l-Gvern se jkun qed jimxi bl-e]empju; hi qed tittama li l-gvern ma jkunx retoriku u jwettaq il-weg[di proposti. Claudette Buttigieg ikkritika lill-Gvern g[ax fil-kampanja elettorali kien i[ambaq biex innisa jkollhom irwol akbar fisso/jetà. I]da l-Gvern ma [adimx bi]]ejjed biex ikollu i]jed nisa fil-Parlament. Id-Deputat Nazzjonalista rrimarkat li ebda persuna m’g[andha tintu]a b[ala token, anzi g[andhom jing[ataw responsabbiltajiet g[ax jistg[u jag[tu kontribut validu. Claudette Buttigieg qed tittama li l-Gvern jag[ti valur lin-nisa sabiex is-so/jetà tag[na tkun rappre]entata b’mod xieraq. Id-Deputat Nazzjonalista sa[qet dwar l-ugwaljanza u ssolidarjetà so/jali – prin/ipji fundamentali li huma ferm g[al qalbha. Id-Deputat Nazzjonalista sa[qet dwar id-dinjità u r-rispett filwaqt li sa[qet li l-Gvern g[andu obbligu biex jag[mel [iltu li jag[ti prijorità lil dawn il-valuri. Hi kkonkludiet li lOppo]izzjoni se tkun kuxjenzju]a, leali, vi;ilanti u se tkun qed tag[mel xog[olha g[all-;id tal-poplu Malti.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

8

Ba;it 2013

L-Akkademja tal-Pulizija tista’ tkun inawgurata fi ]mien qasir Ix-xog[ol fuq l-Akkademja tal-Pulizija l-;dida jinsab fla[[ar stadji tieg[u u tista’ tkun inawgurata fi ]mien qasir. Dan [abbru Manwel Mallia, il-Ministru g[allIntern u s-Sigurtà Nazzjonali fl-ewwel diskors tieg[u filParlament ilbiera[ filg[axija. Hu tkellem dwar limportanza tas-sigurtà g[allpajji] biex tirrenja s-saltna tad-dritt. Il-Ministru Mallia tkellem dwar is-setturi li jaqg[u ta[t ir-responsabbiltà tieg[u. Irrefera g[all-Korp tal-Pulizija u qal li g[andu b]onn management a[jar. Dan mhux bi kritika g[allmod kif imxew ilKummissarji tal-Pulizija s’issa. Illum jin[tie; sistemi ;odda ta’ tmexxija b’uffi/jali kwalifikati f’postijiet skont labbiltajiet tag[hom. IlMinistru qal li l-Akkademja tal-Pulizija tista’ tkun inawgurata fi ]mien qasir. Hu tkellem ukoll dwar isservizz tas-sigurtà u rrefera g[al diversi mi]uri li jistg[u jittie[du f’dan is-servizz biex jaqdi d-doveri tieg[u a[jar. Fost affarijiet o[ra semma proposta li dan is-servizz ma jitmexxiex minn eks uffi/jali tal-Pulizija jew persuni mislufa mill-Korp. Hu semma l-importanza li jkun hemm kuntatti ma’ dak li jkun qed ji;ri f’pajji]i o[ra. Irrefera wkoll g[adDipartiment ta/-/ittadinanza u l-expatriates kif ukoll issezzjoni tal-karta tal-identità u l-passaporti. Il-Ministru Mallia semma x’passi ttie[du biex ix-xog[ol jista’ jitqassam a[jar bejn il-[addiema [alli jing[ata servizz b’inqas dewmien. Semma wkoll ilForzi Armati u l-PBS fejn sa[aq li g[andu jin]amm bilan/. Meta rrefera g[all-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin tkellem dwar il-[inijiet tal-attendenza tal-gwardjani u l-inkjesta li ntalbet li ssir wara ]jara li g[amel tard nhar il-{add filg[axija. Il-Ministru kkonferma r-ri]enja tadDirettur tal-{abs Abraham Zammit. Id-Deputat Laburista Marlene Farrugia ddefendiet il-pass li [adet biex tmur tg[in lis-sie[eb tag[ha lMinistru tas-Sa[[a Godfrey Farrugia fil-Ministeru. Hi qalet li l-[sieb tag[ha wara dan il-pass kien dak li dejjem [admet g[alih fil-politika, ji;ifieri biex tkun ta’ servizz. Marlene Farrugia sostniet li filwaqt li l-Parlament kollu se

japprova dan il-Ba;it, jin[tie; li kul[add ja[dem biex tissa[[a[ l-ekonomija. Il-kunsens fil-Ba;it g[andu jservi wkoll ta’ messa;; kemm f’pajji]na hawn stabbilità politika. Hi qalet li l-Partit Laburista se jkun leali l-ewwel lejn il-poplu mbag[ad lejn l-interessi parti;jani. Id-Deputat Laburista Michael Falzon qal li dan ilba;it hu wie[ed storiku g[aliex dwaru se jaqbel ilParlament kollu. Hu ]ied li hu ta’ sodisfazzjon li dejjem kien hemm qbil dwar is-settur bankarju u s-servizzi finanzjarji. Hu ta’ sodisfazzjon ukoll li ddiskussjoni dwar il-Ba;it qed tie[u biss ftit jiem u mhux ftit ;img[at.

Is-servizz fil-Parlament hu servizz dinjitu]. Michael Falzon tkellem ukoll dwar id-de/i]joni li jitnaqqsu r-rati tal-MEPA g[aliex is-settur tal-bini g[andu effett qawwi fuq lekonomija. Irrefera wkoll g[all-emendi fl-iskema dwar ir-residenti permanenti. Semma wkoll it-tne[[ija tattaxxa fuq il-paga minima u ttne[[ija tat-taxxa fuq proprjetà li jirtu l-ulied. Id-Deputat Laburista fa[[ar ukoll i]-]ew; su;;erimenti li saru g[al G[awdex kif ukoll ir-riabilitazzjoni taz-zona taleks Shipbuilding u rreklamazzjoni tal-art u qal li dawn huma impenji g[al pro;etti ambizzju]i. Id-Deputat Laburista Luciano Busuttil fakkar fi kliem li kien qallu Lawrence Gonzi [ames snin ilu flewwel dehra fil-Parlament meta qallu li s-servizz filParlament hu servizz dinjitu]. Hu qal li meta jissemmew /ifri mill-Gvern, ikun importanti li dawn jirriflettu rrealtà g[aliex min jinvesti jag[mel is-somom tieg[u u ma jkunx lest jafda linvestiment tieg[u fejn ma ting[atax l-istampa reali. Luciano Busuttil qal li dde/i]joni li jin]amm il-Ba;it kienet biex fil-pajji] jibqa’ jkun hawn stabbilità. Is-Segretarju Parlamentari Franco Mercieca, fl-ewwel diskors tieg[u, tkellem dwar i]-]ew; oqsma li jaqg[u ta[t ir-responsabbiltà tasSegretarjat, ji;ifieri l-persuni

b’di]abbiltà u l-anzjani. Hu fa[[ar il-[idma li saret minn gvernijiet diversi biex ilpersuni b’di]abbiltà saru dejjem aktar parti integrali mis-so/jetà. Rigward l-anzjani, filwaqt li rrefera g[all-inizjattivi li ttie[du mill-Gvernijiet Laburisti fl-a[[ar tas-snin erbg[in, irrikonoxxa sservizzi introdotti millGvernijiet Nazzjonalisti wara l-1987. Hu qal li se ting[ata prijorità lill-[idma biex lanzjani jibqg[u attivi. Is-Segretarju Parlamentari Owen Bonnici tkellem dwar il-qasam tal-:ustizzja u qal li l-Gvern irid li s-sistema f’pajji]na tkun fuq spirtu Ewropew. Irrefera g[a]-]ew; ka]i ta’ korruzzjoni li kienu involuti fihom Im[allfin u qal li dawn [allew marka u sens ta’ dieqa fuq dawk kollha li ja[dmu f’dan is-settur. Owen Bonnici qal li daqskemm hu importanti li jkun hemm g[odda tajba g[as-soluzzjoni ta’ tilwim, hu importanti li ma jkunx hemm dewmien. Hu qal li fil-jiem li ;ejjin ilParlament se jibda jiddiskuti abbozz ta’ li;i li jne[[i lpreskrizzjoni ta’ korruzzjoni fost il-politi/i. Id-Deputat Laburista Silvio Schembri, li g[amel l-ewwel diskors tieg[u, qal li qed jie[u gost li l-Oppo]izzjoni se tivvota favur il-Ba;it u sostna li dan juri li Joseph Muscat mhux biss ikkonvin/a lillma;;oranza tal-poplu i]da kkonvin/a wkoll lillOppo]izzjoni. Hu sostna li lGvern mhux se joqg[od jitkellem dwar is-sitwazzjoni [a]ina li [alla l-Gvern ta’ qablu i]da se ja[dem biex isa[[a[ l-ekonomija. Hu semma [afna mill-mi]uri u in/entivi m[abbra fil-Ba;itu qal li j[ossu kburi li se jkunu qed jitwettqu favur il-poplu. Sar l-ewwel diskors ukoll mill-Ministru tas-Sa[[a Godfrey Farrugia. Fost irringrazzjamenti li g[amel hu semma lis-sie[ba tieg[u idDeputat Laburista Marlene Farrugia u l-eks Ministru tasSa[[a Joe Cassar. Hu qal li l-Gvern se jonora l-impenji kollha li hemm filBa;it bl-allokazzjonijiet li saru fil-qasam tas-Sa[[a [alli jkompli jing[ata servizz lillpoplu minkejja li fadal [afna aktar x’isir ma’ dak li di;à sar. Hu tkellem kontra min ikkritika d-de/i]joni li Marlene Farrugia tag[mel xog[ol volontarju filMinisteru.

Il-Professur Albert Fenech jis[aq dwar il-perikli tas-sa[[a fuq sa[[et il-bniedem

Donazzjoni ta’ defibrillator lill-Parlament Id-Deputat Nazzjonalista

Albert Fenech ippre]enta portable defibrillator lillKamra tar-Rappre]entanti waqt li kien qed jag[mel lewwel diskors tieg[u filParlament. Id-Deputat Nazzjonalista qal li hu kien qed jag[mel din id-donazzjoni g[annom tal-Malta Heart Foundation g[ax il-livelli tal-istress jistg[u jkunu g[oljin fil-Parlament. Lapparat mediku kien

sponsorjat mill-kumpanija Technoline u d-Deputat Nazzjonalista qal li se jkun qed jing[ata ta[ri; lill-membri parlamentari dwar l-u]u taddefibrillator. Fid-diskors qasir tieg[u, Albert Fenech av]a dwar il-perikli tal-istress fuq issa[[a tal-bniedem u ]ied li kien ilu s-snin jis[aq biex id-defibrillators ikunu disponibbli f’postijiet pubbli/i.

Gvern li lest jippremja lil min jakkomodah Id-Deputat Nazzjonalista Beppe Fenech Adami stqarr li llum g[andna Gvern li wiret, mill-Partit Nazzjonalista, pajji] fejn [oloq diversi postijiet taxxog[ol. Beppe Fenech Adami g[amel osservazzjoni filqasam tal-;ustizzja u rrimarka kif fix-xhur li g[addew, il-Partit Laburista fl-Oppo]izzjoni kien g[amel gwerra kattiva kontra d-Deputat Nazzjonalista Carm Mifsud Bonnici. Kellna Kap talOppo]izzjoni, illum Prim Ministru, li kien u]a klieb iebes fil-konfront tadDeputat Nazzjonalista. Illum, inqas minn sena wara, wa[da mill-ewwel de/i]jonijiet kienet il-[atra ta’ kabinett ta’ 24 membru b’ministru g[all-intern u segretarju parlamentari g[all-;ustizzja. I/-/irasa fuq il-kejk ta’ dan il-Ministeru, hi l-inklu]joni tal-Public Broadcasting Services. Beppe Fenech Adami staqsa lill-Prim Ministru x’sens jag[mel li Ministru wkoll ikollu ir-reponsabbiltà dwar ix-xandir. Dan juri inkonsistenza u opportuni]mu; g[andna

Gvern li jinteressah biss biex jakkomoda lil min [okklu dahru. Hu awgura lis-Segretarju Parlamentari Owen Bonnici, li mistenni jesegwixxi diversi riformi fil-Qorti. Ilqasam tal-;ustizzja hu pilastru ewlieni taddemokrazija tag[na u jkun [a]in li l-;ustizzja jkun relegat inqas fl-importanza tieg[u. Di;à hawn xnig[at filqasam tal-;ustizzja u anki fil-;udikatur, qed ikunu kkunsidrati nies li akkomodaw lill-Partit Laburista fil-kampanja elettorali tieg[u. Hu [a]in [afna li l-Gvern pre]enti di;à rema s-slogan talmeritokrazija i]da jkun i]jed ag[ar meta narmu dan il-prin/ipju fejn tid[ol il;udikatura. Beppe Fenech Adami sellem lill-Pulizija li jag[mlu xog[olhom sew. Sfortunatament hemm min fil-Korp li qed jistenna xi kariga g[olja g[ax ta palata lill-Partit Laburista. Hu appella lill-Ministru responsabbli millimmigrazzjoni illegali biex il-pajj] ma jaqax g[allmibeg[da razzjali.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Ba;it 2013

Il-kura primarja trid tissa[[a[ minn issa

Id-Deputat Nazzjonalista Joe Cassar qal li l-ikbar sfidi fil-qasam tas-sa[[a jinsabu lil hinn mill-Isptar Mater Dei u sa[aq li l-kura primarja trid tissa[[a[ minn issa. Joe Cassar qal li wara [afna ]mien fl-Oppo]izzjoni, kien qed jippretendi i]jed mill-Gvern Laburista. Wara erba’ ;img[at, di;à qed jirrenja nuqqas kbir fi [dan il-Ministeru tas-Sa[[a - fejn il-politiku qed jit[allat malmanagement. Hu staqsa b’liema mod uffi//ju fl-isptar jista’ jsolvi l-problemi marbutin malqasam tas-sa[[a. Joe Cassar ma jaqbilx li ministru jkollu uffi//ju fid-dipartiment tassa[[a filwaqt li /anfar min ikkritikah permezz ta’ tg[ajjir fuq il-facebook. Hu lmenta u t[asseb dwar kif qed isiru l-affarijiet f’dan il-qasam. Min-na[a l-o[ra hu rringrazzja lit-tobba, lillinfermieri u lill-[addiema kollha li ja[dmu fis-settur tas-sa[[a. Dwar il-medi/ini out-ofstock, saru [afna lmenti fil-

{tie;a li l-pubbliku jag[mel u]u i]jed mi/-/entri tas-sa[[a

le;i]latura li g[addiet i]da llum qed jonqsu l-affarijiet essenzjali fl-Isptar Mater Dei. F’ba;it li kien f’defi/it,

Gvern Nazzjonalista g[amel [afna fil-qasam tas-sa[[a. Hu qed jittama li l-affarijiet jimxu ‘l quddiem u ma jmorrux g[all-ag[ar.

su//essi li nkisbu minn Gvern Nazzjonalista fil-qasam talanzjani; sal-elezzjoni ;enerali gvern pre/edenti ttrasferixxa [afna anzjani mill-Isptar Mater Dei biex ;ew rikoverati fir-Residenza San Vin/enz. Mario Galea qal li g[andu fidu/ja s[i[a fil-[addiema ta’ San Vin/enz, spe/jalment dawk li ja[dmu fil-k/ina, li jag[mlu l-meals on wheels b’xejn. Gvern Nazzjonalista biddel drastikament lil din ir-

residenza u ta prijorità kbira lill-kura tad-dimensja. Saru kuntatti mal-Università ta’ Stirling fejn il-[addiema t[arr;u i]jed dwar din ilmarda li s’issa g[ad m’hawnx kura g[aliha. Hu qed jittama li Gvern Laburista jkompli jibni fuq dak li sab. Dwar is-sa[[a mentali, idDeputata Nazzjonalista qal li kiber l-g[arfien u ]diedu sservizzi abbinati ma’ problemi mentali.

Servizzi tas-sa[[a tal-aqwa kwalità Id-Deputat Nazzjonalista Stephen Spiteri stqarr li f’Malta g[andna servizzi tassa[[a tal-aqwa kwalità. Dan ma jg[oddx g[al dak li kien jing[ad mill-Partit Laburista fl-Oppo]izzjoni qabel id-9 ta’ Marzu meta kien jikkritika lqasam tas-sa[[a kontinwament. Stephen Spiteri qal li minkejja d-diffikultajiet, Gvern pre/edenti investa f’[afna medi/ini li indirizzaw lil persuni fi b]onn jew vulnerabbli. Gvern pre/edenti, qal idDeputat Nazzjonalista, kien tejjeb il-qag[da fl-Isptar

Id-Deputat Nazzjonalista Michael Gonzi awgura lillGvern il-;did biex jimxi bil-g[aqal u li l-pajji] ma jkollux demokrazija falza. Hu wieg[ed li se jkun qed jag[mel parti minn Oppo]izzjoni kostruttiva li ;;ib ‘il quddiem l-interess ta/-/ittadini. Michael Gonzi qed jittama li ‘Malta Tag[na lkoll’ verament tkun Malta ta’ kul[add. Id-Deputat Nazzjonalista stqarr li ba;it minn gvern pre/edenti kien imfassal biex jo[loq ix-xog[ol. Filbidu ta’ din il-le;i]latura, Gvern Laburista g[andu sensiela ta’ benchmarks

wara li wiret pajji] stabbli. Hu qal li dawn ilbenchmarks huma a//ettati mill-Unjoni Ewropea u lGvern irid jimbuttahom ‘il quddiem. Hu qal li trid tkun ittrattata l-[idma li qed issir fl-out-patients u fuq kollox g[andu jkun hemm tis[i[ fid-Dipartiment talEmer;enza. Il-problemi f’dan tal-a[[ar g[andhom [afna w/u[ u dan meta lpubbliku jista’ jirrikorri fi/-/entri tas-sa[[a. Gvern Nazzjonalista [alla warajh [afna ;id u lawgurju hu li Gvern Laburista jtejjeb fuq dak li sab lest fuq platt.

Kawtela kbira fil-;ustizzja

{idma sfiqa b’risq l-anzjani Id-Deputat Nazzjonalista Mario Galea qal li fil-ba;it moqri mill-Ministru Scicluna, ma ssemma xejn dwar lanzjani. Hu ja[seb li kien ]ball mill-gvern li d-Deputat Laburista Anthony Agius Decelis ikun pre]enti firResidenza San Vin/enz. Mario Galea qal li d-Deputat Laburista g[andu jkollu rwol definit u spjegat f’San Vin/enz. Hu semma d-diversi

Awgurju lill-Gvern biex jimxi bil-g[aqal

Mater Dei. Hu qal li lmedi/ini out-of-stock kienu u g[adhom hemm filwaqt li listess qed isir fid-Dipartiment tal-Emer;enza, b’[afna kjuwijiet ta’ nies jistennew biex jinqdew. Servizzi tal-MRI u l-PET Scan mhux biss ing[ataw flIsptar Mater Dei i]da wkoll qed isiru fi sptarijiet privati. Stephen Spiteri qal li l-Iskema tal-Ispi]erija tal-G[a]la Tieg[ek infirxet mallokalitajiet kollha f’Malta. Hu qal li [afna millgradwati tobba qed ikomplu bl-istudji tag[hom f’Malta u b’hekk pajji]na qed igawdi

minn dan ir-ri]ors uman. IdDeputat Nazzjonalista fa[[ar lill-infermieri li huma mog[nija bi kwalitajiet professjonali g[oljin. L-istess jing[ad g[al diversi spe/jalisti o[rajn li qed jag[tu l-a[jar servizz lill-poplu Malti u G[awdxi. Hu fakkar kif Gvern pre/edenti sa[[a[ ilprogramm kontra l-mard talkan/er, mill-prevenzjoni salkura. Stephen Spiteri ]ied li matul il-le;i]latura Gvern Nazzjonalista beda programm ta’ prevenzjoni g[al kontra mard tra]mess sesswalment.

Id-Deputat Nazzjonalista Carm Mifsud Bonnici qal li l-Ministeru dwar il-qasam tal-;ustizzja jirrikjedi attenzjoni u kawtela kbira. Hu awgura li r-riformi li saru jissodaw ru[hom [alli nimxu ‘l quddiem. Carm Mifsud Bonnici appella biex abbozz ta’ li;i dwar id-danni /ivili jse[[ millaktar fis. Hu fakkar kif kien naqas il-backlog ta’ kaw]i fil-Qorti u hawnhekk awgura lill-Ministru Mallia biex l-affarijiet ma jsirux b’mod mg[a;;el, aktar u aktar meta nitkellmu dwar il-qasam tal-;ustizzja. Hu qed jittama li r-riforma fil;ustizzja riparatri/i timxi ‘l quddiem bl-iskop li min jid[ol fil-Fa/ilità Korrettiva ta’ Kordin ma jer;ax isib postu f’din l-istituzzjoni. Carm Mifsud Bonnici sa[aq dwar id-Drugs Court

u [e;;e; lis-Segretarju Parlamentari Owen Bonnici biex ma jabbandunahiex. Kien ta’ sodisfazzjon kbir g[ad-Deputat Nazzjonalista li fil-le;i]latura li g[addiet sar [afna investiment filKorp tal-Pulizija, b’xiri ta’ armi, karozzi ;odda u apparat mill-aktar modern fid-Dipartiment talForensika. Settur importanti [afna hu dak dwar l-immigraz-zjoni u hu kellu l-unur jg[id li dejjem irrefera g[al dan ilfenomenu b[ala wie[ed irregolari u mhux illegali. Malta g[amlet avvanzi kbar f’dan is-settur, partikularment bl-Uffi//ju tal-A]il. Malta qed tkun e]empju dwar il-mod kif isir liscreening tal-immigrazzjoni irregolari. Gvern pre/edenti dejjem tratta din il-kwistjoni b’umanità kbira.

L-isport m’g[andux ikun politi/izzat Id-Deputat Nazzjonalista Charlo Bonnici ffoka fuq lisport u sa[aq li dan ilqasam m’g[andux ikun politi/izzat. Hu fakkar li matul ille;i]latura li g[addiet, Gvern pre/edenti investa f’fa/ilitajiet u dixxiplini sportivi. In-numru ta’ su//essi fil-qasam sportiv kien kumplimentat b’diversi inizjattivi flisport. FL-2012, twaqqfet lIskola Nazzjonali tal-Isport li di;à qed turi ri]ultati sbie[. Gvern Nazzjonalista kien jis[aq li l-Kunsill Malti g[all-Isport isa[[a[ ir-rwol tieg[u ming[ajr ma jinda[al fil-[idma talg[aqdiet sportivi.

Hu sellem lil Bernard Vassallo li temm il-kariga tieg[u b[ala Chairman talKMS u awgura li min se ji;i minfloku jaqdi dmiru bl-aktar mod professjonali. Matul is-sena li g[addiet kien hemm aktar minn 400 entita’ re;istrati mal-KMS. L-Isport Promotion Unit nissel fost it-tfal l-im[abba lejn l-isport u kompla jkattar il-kultura sportiva fliskejjel. Minbarra g[awm fil-pixxina nazzjonali, qed isiru lezzjonijiet tal-g[awm permezz ta’ portable pools fl-iskejjel, b[al fl-Iskola Primarja tas-Si;;iewi. Charlo Bonnici temm lintervent tieg[u billi [e;;e; lill-Gvern biex ikompli jinvesti fl-isport.

9


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

10 Opinjoni

Ma tistg[ux tfittxuni (1) Ftit ilu kelli [olma. Kul[add jo[lom, g[allinqas hekk na[seb. Li nistag[;eb hu li kif nifta[ g[ajnejja l-[olma ttir mar-ri[ u ma jibqa’ xejn minnha, jew ftit li xejn, hekk li ma tkunx tista’ tibniha mill;did. Imma dil-[olma li qed nitkellem fuqha hi wa[da spe/jali. Sensiela minn tliet ittri L-ewwel nett g[ax wara li [lomt bqajt niftakarha; it-tieni nett g[ax naf x’ikkaw]aha. Naf li ;urnata qabel, kont iddar nitkellem fuq it-trilo;ija li

g[o;obhom jippubblikawli f’daqqa s-sena li g[addiet. Trilo;ija tfisser tliet kotba, filka] tieg[i tliet rumanzi. Il-[olma kollha kienet tikkonsisti filli bdejt nikteb tliet ittri lit-triumvirat tarrumanzi. Ara, [alli ma ne[lux hawn ukoll, il-kelma ‘Triumvirat’ kienu ju]awha rRumani, meta kienu jmexxu lImperu Ruman tlieta flimkien. Ir-Rumani darbtejn kellhom dil-kwalità ta’ tmexxija.Triumviri tfisser tlett ir;iel, u triumvirat hu ttmexxija tag[hom. L-istorja tar-rumanzi tieg[i [dimtha ta[t tliet Gran Mastri, hawn hu t-trimvirat. Anzi mhux storja wa[da hemm imma tliet stejjer differenti. Ittliet rumanzi g[andhom b[ala

titlu ;enerali, “Patrijotti u :akbini”. It-titli tat-tlieta huma: 1. IlBaruni ta’ {al Qormi, 2. LIrvell tal-qassisin, u 3. Dell Napuljun fuq Malta. Ta[t il-[akma ta’ Pinto L-ewwel storja ti]vol;i ta[t il-[akma tal-Gran Mastru Pinto, it-tieni wa[da ta[t ilGran Mastru Ximenes u ttielet ta[t il-[akma tal-a[[ar Granmastru, il-Gran Mastru Hompesch. Lil dat-triumvirat ktibtlu ittra, anzi tliet ittri, wa[da lil kull wie[ed. G[andi l-unur ng[id li s’issa [add minnhom ma fittixni bil-qorti. Mela nibdew bl-ewwel ittra li ktibt (fil-[olma) lill-G.M. Pinto. “Eminenza, int ridtha wkoll ta’ Prin/ep ta’ Malta u biex tkun ]gur li [add ma jista’ g[alik, il-kuruna ta’ fuq rasek , li int qatt ma lbist, g[alaqtha u

fuq wa[[altilha salib biex ;ibtha tixbah dik talprin/pijiet Ewropej. “Imma, Eminenza, ma nafx kif ma ndunajtx li missirijieti Qriema da[ku da[ka bik ejwann meta, biex tonoralhom lil ra[alhom bit-titlu ta’ ‘Città Pinto’ gidbulek li f’ra[alhom kienu jg[ixu tant nies meta filfatt ma kienx hekk. Forsi wkoll qalulek b’dilgidba, imma int forsi ma ridtx

tag[ti kas [alli ismek jibqa’ mag[ruf tul is-sekli, in saecula saeculorum, amen. “U tg[id mhux g[alhekk ukoll li [afna bini li bnewlek tul il-[akma tieg[ek fil-Belt Valletta g[andhom l-arma tal[ames oqmra tieg[ek? Ma kontx t[alliha g[al mel[a qed ng[id, Eminenza! U dak l-apoteòsi li [allejt warajk tal-fa//ata ta’ Kastilja...! Xi sbu[ija u barokki]mu! Biex tag[qad [allejthom ipo;;ulek il-bust tieg[ek fuq il-bieb kolossali ewlieni mhux b[alma jkun issoltu, wi//u j[ares lejn in-nies, le, imma wi//u m;enneb, anzi j[ares ’il fuq. Biex tifta[ar Eminenza G[alfejn? U mhux kul[add jaf g[alfejn, Eminenza! Biex tifta[ar, u bid-deher, x’fa//ata rnexxielek tag[mel. “Imma, Eminenza, hawn issa se ndawwar il-folja u g[al darba se nag[ti t-tort lili. G[adni sal-lum mistag[;eb kif f’dar-rumanz jien irnexxieli nda[[lek f’{al Qormi, belt twelidi, tliet darbiet, meta filfatt fl-Istorja ta’ Malta din ma ssibha mkien.

Imma jien deherli li kien [aqqek u ridt nu]ak (innota, jekk jog[;bok, it-toqol ta’ dilkelma jew a[jar is-sotto inteso tag[ha, fhimtni, Eminenza?

g[alkemm int tinsab iddinja l-o[ra, issa ilek aktar minn mitejn sena li g[osfort) u ridt nin/ensak ftit aktar milli jin/ensawk [uti l-Qriema. Sal-;urnata tal-lum! Nittama, Emminenza, li ma ti[ux g[alik u li din l-ittra t[alliha g[addejja qisu qatt ma kien xejn. Ma nafx jekk Sacha Baron Cohen meta kiteb liskript tal-film ‘The Dictator’ (2012) kienx jaf bik. Jidhirli li kont toqg[od sew fl-umori]mu tieg[u biex ipin;i dittatur li kien lest i[alli [ajtu biex id-demokrazija ma tid[olx f’nofs il-poplu li kien imexxi. {udha ma’ saqajk, Emi..nen...za! “Ikolli ng[id li dan Cohen kien jog[xa jdur dawra mieg[ek u jifqa’ n-nies bidda[q. Tassew li darba, skont ma jg[idu l-istorjografi, int ridt tixtri ’l Korsika, u ma rnexxilekx. —

Mhux bog[od mid-dittatur

Ma tantx kont ’il bog[od mid-dittatur l-ie[or, Napuljun, li kellu jqalfat ’il barra lil sie[bek Hompesch. Forsi dak il-film l-ie[or ta/Charlie Chaplin talg[erbg[inijiet ried jg[id xi [a;a fuqek ukoll. “L-umori]mu g[andu dan b[ala g[an tieg[u li jwaqqa’

minn Karmenu Mallia lavojo@maltanet.net

g[a]-]uffjett. Imma minnu wie[ed irid jara l-lezzjonijiet li j[alli warajh. Jekk madankollu wie[ed irid jie[u lezzjonijiet. G[ax jekk ni;u f’dan, lumori]mu wa[du bi]]ejjed biex jag[tik lezzjoni. Dejjem jekk tkun lest u taf te[odha. “Ara tie[u g[alik, Eminenza, g[ax int tbati. Fla[[ar mill-a[[ar ma tistax tfittixni. Issa g[adda ]-]mien.” Insomma, wara dan kollu qed ninduna li qed nob]oq lejn is-sema. U tafu x’ji;rilu min jasal biex jag[mel hekk? I]-]ew; ittri l-o[ra, g[e]ie] qarrejja, se n[allihom g[al darba o[ra. Pinto wa[du bi]ejjed biex jimla dinja.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Opinjoni 11 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, {amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Margaret Thatcher Il-mewt nhar it-Tnejn tal-eks Prim Ministru Ingli]a, Margaret Thatcher, hi l-mewt ta’ mexxejja li kellha rieda qawwija u li da[let fil-politika b’konvinzjonijiet kbar li bihom ;abet bidliet sostanzjali, anke jekk mhux kul[add jaqbel ma’ dak li g[amlet. Bidliet adottati minn [afna pajji]i Id-dinja kollha tikkummenta dwar Margaret Thatcher b[ala mexxejja dinjija g[ax il-bidliet li ;abet bil-konvinzjonijiet tag[ha huma bidliet li [afna pajji]i adottaw u li biddlu l-[ajja ta’ [afna nies madwar id-dinja kollha.

Margaret Thatcher kellha twemmin kbir favur illibertà ekonomika fi ]mien – 35 sena ilu – meta kien kwa]i a//ettat li s-sistemi komunisti u so/jalisti kienu l-mudell tajjeb. It-twemmin tag[ha fil-privatizzazzjoni li bdiet twettaqha fl-Ingilterra 30 sena ilu, illum hu stil ta’ [ajja kwa]i kullimkien fid-dinja. Illiberalizzazzjoni u l-kompetizzjoni fis-suq hi programm ta’ [afna gvernijiet ta’ kull kulur politiku kif inhi l-idea li l-gvernijiet m’g[andhomx jinda[lu f’kollox. Il-waqg[a tal-komuni]mu u t-titlu li ng[atat b[ala ‘The Iron Lady’ Madwar id-dinja, Margaret Thatcher kienet mag[rufa b’mod ferm aktar qawwi mid-daqs ta’

pajji]ha. Flimkien mal-President Amerikan Ronald Reagan influwenzat lill-pajji]i l-o[ra talPunent biex fi]-]mien li hi kienet g[adha Prim Ministru kkrolla l-komuni]mu u waqa’ l-{ajt ta’ Berlin. Il-karattru sod tag[ha kien wassal lill-avversarji tag[ha mhux wisq f’pajji]ha i]da b’mod aktar evidenti fil-politika internazzjonali, l-aktar f’dik li kienet mag[rufa b[ala l-Unjoni Sovjetika, biex titlaqqam b[ala l-mara b’id tal-[adid. It-titlu ta’ ‘The Iron Lady’ kien ing[atalha minn gazzetta flUnjoni Sovjetika wara li kienet g[amlet diskors kontra l-politika li kien qed jaddotta r-re;im Sovjetiku. Ebda kompromessi ma’ dak li kienet tifhem li hu [a]in Margaret Thatcher il-konvinzjonijiet tag[ha kienet i]]ommhom b’qawwa u ma kinetx tag[mel kompromessi ma’ dak li kienet tifhem li hu [a]in. Il-problema naturalment kienet meta kellha konvinzjonijiet li la kienu ta’ ]mienhom u lanqas tal-futur. {aditha kontra l-g[aqda akbar talEwropa, riedet idda[[al it-taxxa in;usta mag[rufa b[ala l-poll tax – ]ew; oqsma li wasslu anke g[a/-/a[da ta’ s[abha li ne[[ewha – opponiet b’qawwa lill-unions u aktar tard iddefendiet [afna lill-:eneral Pinochet.

Idea sempli/i imma qawwija> tiddetermina [ajtek inti B[al kull mexxej, Margaret Thatcher g[amlet dak li nistg[u ma naqblux mieg[u. Imma tara t-

tajjeb li g[amlet meta tara kif biddlet sa[ansitra lill-avversarji politi/i tag[ha f’pajji]ha u lpolitika f’[afna pajji]i tad-dinja bl-idea sempli/i imma qawwija li inti g[andek tg[ix [ajtek kif tixtieq inti bla ma joqg[od jinda[allek l-ebda gvern. }gur li Margaret Thatcher se tibqa’ imfakkra wkoll li kienet l-uniku Prim Ministru mara firRenju Unit. Imfakkra wkoll g[all-gwerra talFalklands fl-1982 kontra l-Ar;entina. I]da tibqa’ wkoll sinonima mal-mod kif irnexxielha ssa[[a[ l-ekonomija Ingli]a, kif naqqset l-inflazjoni u twettqet il-privatizzazzjoni tal-industriji li kienu f’idejn l-istat. {admet qatig[ ukoll fil-politika monetarja li addottat u li rnexxielha tag[mel mill-belt ta’ Londra /entru finanzjarju ewlieni mill-aktar importanti fid-dinja. Il-politika li [addnet i]]ommha [ajja g[al dejjem Margaret Thatcher biddlet id-direzzjoni ta’ pajji]ha u bir-rieda qawwija u soda li kellha, u bil-[sibijiet tag[ha li [addnet fil-karriera politika tag[ha, ]gur li se tibqa’ [ajja g[al dejjem.

Konferma ta’ ekonomija b’sa[[itha grazzi g[all-Partit Nazzjonalista Illum l-oppo]izzjoni Nazzjonalista se tkun qed tag[mel dak li hu fl-a[jar interess ta’ pajji]na u allura se tkun qed tivvota favur ilBa;it. Dan hu l-istess Ba;it li ressaq il-Gvern pre/edenti mmexxi mill-Partit Nazzjonalista f’Novembru li g[adda g[ajr g[al mi]ura wa[da, dawk li jaqilg[u lpaga minima ma jkunux intaxxati. Wirt kbir li l-Partit Laburista [a

Dan jikkonferma li l-Gvern Laburista wiret u sab ekonomija tajba g[aliex kieku l-Ministru tal-Finanzi Edward Scicluna u l-PL ma kinux iressqu l-istess Ba;it li tfassal qabel l-elezzjoni ;enerali milPartit Nazzjonalista. Illum g[andna pajji] b’sa[[tu b’finanzi fis-sod, ekonomija b’sa[[itha, pajji] li kontinwament qed jo[loq

ix-xog[ol u li jitqabbel tajjeb mal-pajji]i l-o[ra tal-UE kif ukoll qed niksbu ri]ultati po]ittivi minkejja li madwarna je]isti l-ag[ar xenarju internazzjonali possibbli. Dan kollu inkiseb grazzi g[at-tmexxija serja tal-Partit Nazzjonalista fil-Gvern u issa l-Partit Laburista [a tmexxija soda li jista’ jkompli jibni fuq pedamenti tajba sforz l-g[aqal u r-responsabbiltà tattmexxija pre/identi. Possibbli min[abba tmexxija g[aqlija tal-Partit Nazzjonalista

Dan kollu ksibnih g[aliex il-Partit Nazzjonalista kien g[aqli fil-mod ta’ kif mexxa. Dak li ksibna kien sforz kolletiv minn kul[add u ]gur ma nkisibx bis-sa[[a talPartit Laburista flOppo]izzjoni g[aliex il-pariri tag[hom kienu l-kontra ta’

Irrid ng[id i]da li minn dak li rajt s’issa, il-Gvern Laburista g[adu ma spjega xejn kif se tkunu l-istrate;ija ekonomika tieg[u biex jo[loq ix-xog[ol

dak li sar u li eventwalment tawna ra;un. Xahar wara r-reb[a elettorali, il-PL irrid jifhem u jirrikonoxxi t-tajjeb li g[amel u li wassluh g[ar-reb[a kbira i]da g[andu janalizza wkoll il-pariri []iena li ta minn fuq il-bankijiet tal-Oppo]izzjoni u li setg[u jiswew qares lillekonomija tag[na. Il-Partit Laburista g[andu jkun umli bi]]ejjed li jifhem fejn kien ]baljat u jekk ma jirrikonoxxix dan ikun qed jibda din il-missjoni fuq sieq [a]ina. Il-ballun issa jinsab f’saqajn il-Gvern tal-;urnata biex ikompli ikattar il-;id. X’ini l-istrate;ija ekonomika tal-Partit Laburista^

Irrid ng[id i]da li minn dak li rajt s’issa, il-Gvern Laburista g[adu ma spjega xejn kif se tkunu l-istrate;ija ekonomika tieg[u biex jo[loq ix-xog[ol. Din kienet l-istess kritika li g[amilna b[ala partit filkampanja elettorali meta Muscat kien ikun mitlub jg[id kemm se jkun qed jo[loq impjiegi ;odda la darba jkun fil-Gvern. Filwaqt li

Lawrence Gonzi kien jg[id b’mod /ar li kien se jo[loq 25,000 impjieg ;did, Muscat kien ja[rab milli jwie;eb. Fil-[ames snin li g[addew il-Partit Nazzjonalista filGvern kellu pjan /ar li jo[loq 20,000 impjie gdid u dan lg[an la[qu waqt li salva 5,000 impjieg gdid. Jekk pajji]na mhux se jo[loq limpjiegi li tkellem dwarhom il-PN qabel l-elezzjoni ;enerali allura pajji]na se jkollu l-problemi. Loppo]izzjoni mhux se tag;]el it-triq tat-tfixkil jew talkritika parti;jana g[allkonvejenza. G[aldaqstant jekk dan il-Ba;it kien tajjeb g[all-PN erba’ xhur ilu, jibqa’ tajjeb anke llum. Fl-istess waqt, mhux listess jista’ jing[ad g[all-PL. F’Novembru li g[adda l-PL g[a]el li jivvota kontra lBa;it, l-istess Ba;it li llum ivvota favur tieg[u. F’Novembru li g[adda l-PL [ares lejn l-interess personali tieg[u li kien li jwaqqa’ lGvern biex imorru g[al elezzjoni ;enerali l-aktar kmieni possibbli. Illum nifhem li x’aktarx anke kieku l-PL ivvota favur il-Ba;it u l-

minn David Casa david.casa@europarl.europa.eu

elezzjoni saret aktar tard minn Marzu, il-PN xorta kien se jitlef l-elezzjoni ;enerali g[aliex id-distakk kien wie[ed kbir. Minkejja dan ilPL kieku g[amel hekk kien jag[ti konferma /ara li linteress nazzjonali jirba[ fuq kull interess ie[or. Dan ma kienx il-ka] u llum rajna bilprovi li dak li kien [a]in erba’ xhur ilu sar tajjeb g[aliex issa jinsabu fil-Gvern. Madankollu l-PN jibqa’ konsistenti u dak li kien tajjeb erba’ xhur ilu jibqa’ tajjeb anke wara li tlifna l-Gvern. Din hi d-differenza bejn i]]ew; partiti: PN jibqa’ partit konsistenti waqt l-PL jie[u dejjem posizzjoni g[allkonvenjenza.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

12 Madwarna

Lejl fit-Tempji Il-lejl ta’ bejn it-18 u 19 ta’ Marzu kien wie[ed ta’ avventura g[al madwar 50 membru ta’ Heritage Malta u l-familji tag[hom li pparte/ipaw fi sleepover organizzata mill-a;enzija fit-tempji ta’ {a;ar Qim u l-Imnajdra. Il-programm kien mimli daqs bajda hekk kif parte/ipanti minn seba’ pajji]i differenti inklu] Malta u ta’ etajiet li kienu jvarjaw minn tfal sa anzjani, wrew entu]ja]mu kbir fl-ewwel attivitá ta’ din ix-xorta f’dawn ittempji. L-ewwel attivitá rat lill-parte/ipanti imqassmin f’]ew; gruppi g[al tour ta’ sieg[a f’{a;ar Qim permezz ta’ torchlights. L-interess ta’ dawk pre]enti kien wie[ed elevat u kul[add wera apprezzament lit-tempji litteralment f’dawl

differenti. Wara l-ikel, intwera l-film tal-1962 “Treasures of Malta” li partijiet minnu n[admu f’{a;ar Qim u li kien ma[dum minn atturi Maltin. Qabel il-film tkellem Jean Pierre Borg li g[amel ri/erka estensiva dwar films li n[addmu f’Malta. Is-Sur Borg tkellem dwar il-films li n;ibdu fil-g]ejjer Maltin mill-bidu nett tal-industrija /inematografika f’pajji]na sa dawk li n[addmu ri/entement. Is-serata ;iet fi tmiemha wara l-film u l-parte/ipanti ramaw l-isleeping bags tag[hom f’in[awi differenti ta/-/entru tal-vi]itaturi ta’ {a;ar Qim biex jistrie[u g[al ftit sig[at qabel ilqofol tal-attivitá kmieni lg[ada filg[odu. Fil-fatt fil-5.15 ta’ filg[odu kien imiss li

Membri ta’ Heritage Malta u l-familji tag[hom dan l-a[[ar g[addew minn esperjenza mhux tas-soltu meta g[amlu sleepover fit-tempji ta’ {a;ar Qim u l-Imnajdra

jqumu u li jinqasmu g[al darb’o[ra f’]ew; gruppi biex inqas minn sieg[a wara bdew ne]lin lejn ittempji tal-Imnajdra biex japprezzaw il-;miel naturali tal-Ekwinozju u l-effett taddawl tax-xemx hekk kif ikun qed jisba[ fuq it-

tempju. Il-kundizzjonijiet ta -temp mill-isba[ g[en sabiex dan il-fenomenu naturali jitgawda b’mod uniku u perfett. Wara din l-a[[ar attivitá u wara li l-parte/ipanti [adu l-kolazzjon fi/-/entru tal-vi]itaturi, u[ud

minnhom g[a]lu li jqattg[u ftit iktar [in f’{a;ar Qim fejn l-impjegati ta’ Heritage Malta kienu lesti g[al ;urnata o[ra impenjattiva imma ta’ su//ess kbir cioé l-Open Day tat-tempji ta’ {a;ar Qim u l-Imnajdra.

60 artist jesebixxu ta[t saqaf wie[ed ATM tfisser Arti b’Valur (inizjali bl-Ingli]. G[andha valur g[aliex tittratta xog[lijiet ta’ Artisti ]g[a]ag[, ispirati b’xejn anqas [lief mill-ener;ija ta]-]og[zija tag[hom. ATM kienet kompetizzjoni li wittiet ittriq g[al esibizzjoni ta’ 25 opra artistika, li jabbinaw mat-talent ta’ 22 artist differenti. Finalment, grupp entu]jast ta’ 60 artist minn Malta, G[awdex, u millEwropa, [adu sehem flisfida. Hawn, bla dubju

ikkontribwiet ferm iddixxiplina artistika talMCAST, fejn [afna artisti ]g[a]ag[ huma prodott tag[hom. ATM in[olqot wara e]er/izzju intens bejn grupp mill-Bank Mediterranean Bank, l-artist David Pisani u SO Galerie. 8 xog[lijiet ta’ David intwerew f’format kbir fuq il-fa//ata ta’ SO Galerie, tul perijodu ta’ 8 xhur, fejn wara dan wie[ed beda jsaqsi “x’se nag[mlu issa?” u hawn twieled il-[sieb talATM, bit-tir li jing[ata valur lix-xog[ol tal-artisti li

g[adhom fil-bidu tal-vja;; artistiku tag[hom. U mhux dawk ta’ età ]g[ira biss, g[ax l-arti g[andha l-vanta;; li tista’ ti;i pprattikata minn kull età! Finalment, kellhom jintg[a]lu 25 opra u 7 rebbie[a. Ir-rebbie[a ta’ l-ATM Kompetizzjoni Artistika kienu dawn li gejjien: L-ewwel post – Diane Buttigieg It-tieni post – Jennifer Mallia Runners-up – Charles Balzan, Claudia Chircop,

Thea Vella, Antoine Xuereb, u Josef Zahra (runners-up ma kienu flebda ordni). L-opri ta’ dawn l-a[[ar, se jintwerew ukoll fi stampi ta’ format kbir, filkampanja ta’ pubbli/ità ta’ Mediterranean Bank, fuq ilfa//ata prominenti ta’ SO Galerie. Il-kwalità tax-xog[ol, kienet b’mod ;enerali ta’ livell kreattiv b’sa[[tu, fejn wie[ed jista’ jara li kull min ipparte/ipa, ]gur investa [afna [in fi [sieb qabel ma po;;a jdejh g[ax-

U[ud mill-artisti li [adu sehem fil-kompetizzjoni tal-arti ATM flimkien mar-rebbie[a Diane Buttigieg

xog[ol li bih [oloq l-opri finali. “Tant kien hemm

motivazzjoni po]ittiva fittalent li rajna, li din ming[ajr dubju ta’ xejn mliet kemm lili personalment, kif ukoll lillgrupp mill-bank u ohrajn, b’ferh tul l-ezercizzju sabih li hadna sehem fih. Fatt iehor li laqg[atni hu l-entuzjazmu tat-tim ta’ Mediterranean Bank, nies li s-soltu ftit li xejn g[andhom wisq [in x’jinvestu g[ajr f’xog[lhom, waqt li dawn esegwew il-pro/ess talg[a]la xejn fa/li biex jaslu g[all-opri finalisti u g[arrebbie[a. Kienet esperjenza sabi[a g[al kull min [a sehem f’din l-esperjenza kreattiva. Nixtieq g[al daqstant niddedika messa;; ta’ kura;; lil dawk l-artisti ]g[a]ag[ u ;odda li [adu sehem u li ddedikaw [inhom g[al din ilkompetizzjoni, sabiex huma jiftakru li din hi pass wie[ed, f’dak li jekk iridu jista’ jkun vja;; twil fil[ajja artistika tag[hom. L-esibizzjoni tibqa’ miftu[a g[all-pubbliku sala[[ar ta’ April 2013. Ara s-sit www.sogalerie.com g[al aktar dettalji jew http:\\www.facebook.com\s ogalerie.iklin


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Ittri 13

Ebda protesti kontra vapuri tal-gwerra ?ini]i Sur Editur Nistag[;eb kif l-ebda grupp hawn Malta li s-soltu jag[mel tant protesti kontra l-armi u biex Malta tibqa’ newtrali, din id-draba la qal u lanqas g[amel xejn u wisq anqas ma nkitbu pa;ni s[a[ f’xi ;urnal kontra lvapuri tal-gwerra ?ini]i li da[lu fil-Port il-Kbir. Jidhirli li hu pre/edent perikolu] li g[ax i/-?ina hi pajji] li qed i]]id il-qawwa ekonomika u militari tag[ha, ma ti;ix /ensurata meta tikser il-li;i internazzjonali g[ax dan jista’ j[ajjar atti i]jed serji. U dan aktar u aktar ladarba /?ina Komunista g[addejja bi programm vast ta’ militarizzazzjoni kbir b’]idiet dikjarati (li jistg[u jkunu ferm i]jed) ta’ infiq aktar ta’ 10% fis-sena fuq il-militar. Waqt li f’Malta u g[add ta’ pajji]i o[ra konna qed infakkru l-passjoni, il-mewt u lqawmien tal-Mulej, fil-Lvant Imbieg[ed vapur navali ?ini] kien qieg[ed jispara fuq sajjieda Vjetnamiti. Ta’ min ifakkar li g[add ta’ snin ilu l-Vjetnam u /-?ina, ]ew; pajji]i komunisti, kienu fi gwerra bejniethom dwar il-linja

tal-fruntiera. Minkejja li ]]ew; pajji]i g[andhom l-istess ideolo;ija komunista, xorta ma qag[dux mal-mejda biex jippruvaw jirrisolvu ddifferenzi ta’ bejniethom. U waqt li suppost lideolo;ija komunista tqieg[ed il-bniedem fi/-/entru u tu]a din l-isku]a biex tipprova tne[[i kull riferenza lejn id-divin u rreli;jon, fir-realtà l-komuni]mu jirridu/i lil bniedem g[al o;;ett f’idejn l-istat biex jag[sru u jarmih. U g[alhekk ]ew; pajji]i komunisti b[a/-?ina u lVjetnam ma jsibu l-ebda e]itazzjoni li jibag[tu suldati, bdoti u ba[rin biex itemmu [ajjithom f’atti ta’ gwerra. L-isparar minn vapur talgwerra ?ini], vapur b[alma da[al dan l-a[[ar fil-Port ilKbir, fuq sajjieda mhux armati Vjetnami]i juri kemm g[allkomunisti s-sa[[a tal-armi hi i]jed importanti mill-ftehim pa/ifiku. G[al komunisti d-diskors fuq il-pa/i u l-[biberija hu inti] biss biex jidhru f’dawl sabi[ meta fil-fatt dejjem lesti biex ju]aw l-armamenti. Colin DeBono

G[ajnsielem


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

14 Opinjoni

L-ekolo;ija umana u l-[arsien tad-dinjità u tad-drittijiet tal-persuna umana Minn dejjem s[aqt b’konvinzjoni personali qawwija li l-Knisja Kattolika hija g[alliema prima tabil[aqq. Almenu f’[ajti minn dejjem hekk kienet! Dan l-a[[ar laqtitni fra]i interessanti immens li sibtha tissemma spiss fid-dokumenti profondi tal-Papa Emeritu Benedittu XVI. Il-fra]i hija “lekolo;ija umana”. X’inhi pre/i]ament it-tifsira tag[ha? Fil-messa;; li kien kiteb lill-Isqfijiet Bra]iljani biex jissapportjahom fil-kampanja tag[hom tul ir-Randan tas-sena 2011 li ffukat fuq il-fraternità u l-[ajja fuq ilpjaneta tag[na Benedittu XVI qal li “l-karba tal[olqien” qieg[dha ti;i parzjalment mag[mula min[abba l-kburija tal-bniedem. F’dan id-dawl, il-Papa Emeritu sa[aq fuq il-b]onn li x-xog[ol kollu dwar l[arsien tal-ambjent ikun msejjes fuq il-prijorità “talekolo;ija umana”.

minn Patri Mario Attard OFM Cap frmarioa@gmail.com

{tie;a ta’ aktar sensittività Fl-istess messa;; il-Papa qal li “l-bniedem mhuwiex Alla imma x-xbiha tieg[u…

Huwa g[alhekk li g[andu jipprova jkun iktar sensittiv g[all-pre]enza ta’ Alla f’dak kollu li hemm madwaru: fil[lejjaq u, spe/jalment, filpersuna umana li fiha hemm /ertu epifanija ta’ Alla”. Il-Papa issokta jg[id li rrispett tal-bniedem g[all[olqien huma msejjes fuq “is-sens s[i[ tal-[ajja”. Jekk dan ma jse[[x allura l-bniedem jirriskja li “jwarrab lilu nnifsu u lil dak li hemm madwaru”. Kien hawnhekk li Benedittu XVI afferma li fir-rigward tal-qasam ekolo;iku l-ekolo;ija umana g[andha tie[u l-ewwel post. “Huwa g[alhekk li l-ewwel ekolo;ija li g[andha ti;i m[arsa hija ‘l-ekolo;ija umana’. Ji;ifieri, ming[ajr difi]a /ara tal-[ajja umana, mittnissil sat-tmiem naturali tag[ha, ming[ajr difi]a bejn familja msejsa fuq ]wie; bejn ra;el u mara, ming[ajr difi]a reali ta’ dawk li huma mwarrba u minsija misso/jetà, ming[ajr ma wie[ed jinsa f’dan il-kuntest dawk li jitilfu kollox, vittmi ta’

di]astri naturali, qatt ma jista’ jkun hemm difi]a ;enwina tal-ambjent”. L-ekolo;ija umana tikkon/erna l-[arsien taddinjità u tad-drittijiet inaljenabbli tal-persuna umana. In[arsu l-ambjent ta’ madwarna

Hija tassew ironija millkbar, spe/jalment fil-kontinent tag[na Ewropew u dak Nord Amerikan, fejn, minkejja li ssir tant enfa]i dwar il-[arsien tal-ambjent naturali l-perla tal-[olqien, ji;ifieri l-bniedem nnifsu, qieg[ed kulma jmur jispi//a bla drittijiet ta’ xejn. Ming[ajr dubju li l-ikbar daqqa ta’ [arta li qieg[ed jaqla’ l-bniedem tibqa’ /ertament, il-pjaga talabort. Kif nag[mlu plejtu s[i[ g[aliex l-ambjent naturali qieg[ed in;ustament jinqered g[aliex kollox jibqa’ g[addej meta parlament, ming[ajr l-ebda kuxjenza ta’ xejn, japprova li;i

{tie;a ta’ rispett akbar mill-bniedem g[all-[olqien... dan g[andu jkun imsejjes fuq “is-sens s[i[ tal-[ajja”. Jekk dan ma jse[[x allura l-bniedem jirriskja li “jwarrab lilu nnifsu u lil dak li hemm madwaru”

krudili li toqtol tarbija inno/enti u indifi]a b[alma jsir bl-abort? Mhux a[jar li l-ewwel nie[du [sieb lill-bniedem fih innifsu? G[aliex jekk nie[du biss [sieb tal-ambjent naturali barra minna min se jkun hawn biex igawdih? Il-periklu tal-immoralità Il-mamma ta’ dan il-gwaj kollu hija l-immoralità. Meta l-bniedem ja[rab mir-

responsabbiltà li hemm midfuna fih li jkun responsabbli ta’ g[emilu wie[ed m’g[andux g[alfejn jibqa’ sorpri] mill-[sara li qieg[dha ssir lill-ambjent ta’ madwarna. G[aliex, ng[idu a[na, ilproblema ta’ bini illegali jew ta’ ba[ar mni;;e] hija bil-wisq iktar ag[ar minn sempli/iment ksur ta’ li;i. Hija l-ewwel nett ir-ri]ultat ta’ qalb iebsa. Qalb mg[arrqa fil-[a]en tag[ha li tridu, tag[]lu u twettqu. Kien g[alhekk li Papa Fran;isku, fl-Ewkaristija li biha feta[ il-pontifikat tieg[u, g[amel emfa]i kbira fuq il-missjoni ta’ kull bniedem li jg[ix fid-dinja li jipprote;i. G[all-Papa Ar;entin lprotezzjoni tal-ekolo;ija

umana m’g[andhiex tkun biss f’idejn l-awtoritajiet /ivili, g[alkemm huma g[andhom responsabbiltà kbira xi j;orru fuq spallejhom. Iktar minn hekk din l-istess responsabbiltà g[andha testendi ru[ha fuq kull persuna. Min ftit u min [afna kul[add g[andu jkun responsabbli ta’ g[emilu. Nipprote;u l-[olqien

Papa Fran;isku g[amel dan l-appell: “Jekk jog[;obkom, nixtieq nitlob lil dawk kollha li g[andhom po]izzjonijiet ta’ responsabbiltà fil-[ajja ekonomika, politika u so/jali, u l-bnedmin kollha ta’ rieda tajba: ejjew inkunu ‘protetturi’ tal-[olqien, protetturi talpjan ta’ Alla minqux fin-natura, protetturi ta’ xulxin u talambjent. “Ejjew ma n[allux sinjali ta’ qerda u mewt isie[bu li]vilupp ta’ din id-dinja! Imma biex inkunu ‘protteturi’, a[na wkoll hemm b]onn

li nag[mlu l-g[assa fuqna nfusna! Ejjew ma ninsewx li l-mibeg[da, l-g[ira u l-kburija j[assru [ajjitna! Mela, li nkunu protetturi jfisser wkoll li ng[assu fuq l-emozzjonijiet tag[na u qlubna g[aliex huma s-sisien tal-intenzjonijiet tajbin u []iena. Intenzjonijiet li jibnu u j;arrfu!” Wara li l-Papa semma xi jkisser li d-dinjità umana ippropona t-tjubija u l[lewwa b[ala l-virtujiet liktar importanti biex il-bniedem jibqa’ ji;i meqjum u rispettat kif jixraqlu. “Ejjew ma nib]g[ux mit-tjubija u anki mill-[lewwa”. Fuq la[[ar virtù l-Papa jie[u b[ala e]empju lil San :u]epp. Huwa jg[id li g[alkemm kien “ra;el b’sa[[tu u qalbieni, [addiem, … f’qalbu naraw [lewwa kbira, li m’hijiex il-virtù tad-dg[ajfa imma sinjal ta’ qawwa ta’ spirtu u [ila g[all-kura, g[all-kompassjoni, g[all-ftu[ ;enwin g[all-o[rajn u g[all-im[abba. Ma rridux nib]g[ux mit-tjubija u l-[lewwa!” Il-bniedem, g[aliex ;ie ma[luq minn Alla u mifdi minn Ibnu u [una :esù Kristu, huwa inestimabbli. Benedittu XVI kien qal li ddinjità tal-persuna umana “ma tinbidilx skont il-moda talopinjonijiet”. G[alhekk “il[ajja fis-so/jetà trid tkun fuq kollox meqjusa b[ala realtà ta’ ordni spiritwali”. Skont il-Papa Fran;isku ttjubija u l-[lewwa huma dan l-ordni g[aliex bihom il-bniedem jse[[lu jipprote;i lilu nnifsu u l-ambjent li l-Mulej fdalu f’idejh.

Kif nag[mlu plejtu s[i[ g[aliex l-ambjent naturali qieg[ed in;ustament jinqered g[aliex kollox jibqa’ g[addej meta parlament, ming[ajr l-ebda kuxjenza ta’ xejn, japprova li;i krudili li toqtol tarbija inno/enti u indifi]a b[alma jsir bl-abort^


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

A[barijiet ta’ Barra 15 minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt IL-KOREA

Ban Ki-moon iwissi dwar kri]i ‘inkontrollabbli’ Is-Segretarju :enerali tanNazzjonijiet Uniti Ban Ki-moon wissa li l-kri]i fil-peni]ola Koreana tista’ ssir ‘inkontrollabbli’ u fejn mill-;did [e;;e; lill-Korea ta’ Fuq komunista biex i]]omm lura mid’diskors provokattiv’ minbarra li ma tipprovdix xkiel g[al kumpless industrijali li qed tmexxi flimkien mal-Korea t’Isfel rivali. Sadattant kien hemm aktar ]viluppi allarmanti, bil-Korea ta’ Fuq ilbiera[ twissi lill-barranin fil-Korea t’Isfel biex jie[du ‘mi]uri ta’ evakwazzjoni f’ka] ta’ gwerra’. Ir-re;im komunista fi Pyongyang ilu l-;img[at jo[ro; theddid fil-konfront tal-Korea t’Isfel, il-:appun u lba]ijiet tal-Amerikani fir-re;jun u meta lbiera[ kellem lill-istampa f’Ruma, Ban Ki-moon qal li kwalunkwe ‘in/ident ]g[ir’ dovut g[al kalkoli []iena kapa/i jwassal g[al ‘sitwazzjoni bla kontroll’ fi//irkostanzi. Is-Segretarju :enerali tan-NU anki insista biex il-Kumpless Industrijali

ta’ Kaesong (fejn il-Korej it-tnejn g[andhom l-interessi) jit[alla miftu[ b[ala ‘wie[ed mill-aktar pro;etti li rnexxew bil-koperazzjoni tal-;irien fil-peni]ola’. G[aldaqstant hu spjega li l-kumpless, b[ala ‘post ekonomiku’, m’g[andux ikun affettwat minn kunsiderazzjonijiet politi/i u wara li [addiema (tal-kumpless) mill-Korea ta’ Fuq ilbiera[ ma rrappuratwx g[ax-xog[ol fi ]vilupp li ssospenda wie[ed mill-ftit punti ta’ koperazzjoni bejn il-Korej. Sadattant, stqarrija li kienet attribwita lill-Kumitat g[all-Pa/i fl-Asja u l-Pa/ifiku (ibba]at fi Pyongyang) qalet li ‘s-sitwazzjoni fil-peni]ola Koreana tidher miexja lejn gwerra termo-nukleari’ u li jekk dan ise[[ tassew ‘ma jridux li jwe;;g[u l-barranin residenti fil-Korea t’Isfel’. L-istqarrija kompliet b’li [e;;et [alli ‘l-organizzazzjonijiet, ilkumpaniji u t-turisti barranin kollha jirran;aw g[al evakwazzjoni’ u meta r-re;im tal-Korea ta’ Fuq di;à qal li

jiggarantixxi s-sigurtà tal-istaff talambaxxati (fil-Korea t’Isfel) flavveniment ta’ xi gwerra. G[alissa l-ebda ambaxxati ma [abbru pjani g[al evakwazzjoni, blIstati Uniti – li wkoll spi//at mhedda minn Pyongyang – tis[aq li m’hemm l-ebda sinjali imminenti ta’ theddida g[al /ittadini Amerikani. Madankollu t-twissija ta’ Pyongyang ‘lill-barranin’ fil-Korea t’Isfel [ar;et fost t[assib li l-Korea komunista tista’ qed t[ejji g[al prova missilistika. Dan meta l-istampa fil-Korea t’Isfel rappurtat li l-;ar ikkonkluda t[ejjijiet g[al missila ‘f’art tal-kosta lejn il-Lvant’ li kapa/i twassal fuq distanzi medji. Fl-istess [in, il-:appun stazzjona sistemi ta’ difi]a g[al kontra l-missili fi tlett ibnadi ta’ Tokjo bl-iskop li jipprote;i lit-30 miljun resident talkapitali – i]da korrispendenti flin[awi jtennu li ‘l-ebda persuni fil:appun’ ma jemmnu li Pyongyang qed jipprepara ‘tassew’ g[al attakk.

L-ISTATI UNITI

Appell ie[or g[all-kontroll tal-armi Il-President Amerikan Barack Obama re;a’ g[amel diskors emozzjonali fejn mill-;did [e;;e; biex iddeputati jivvutaw dwar le;islazzjoni g[all-kontroll tal-armi tan-nar, li qed tidher ‘sta;nata’ fil-Kungress ta’ Washington. Meta tkellem f’Connecticut, fejn xi 26

ru[, f’Di/embru, kienu sfaw massakrati minn ]ag[]ug[ armat fi skola lokali, Obama sostna li /-/ittadini jridu jinsistu g[al azzjoni li ssostni s-sigurtà u spjega li t-tra]]in tal-vjolenza bl-armi tan-nar hi aktar importanti mill-politika parti;jana. ‘Irridu nie[du l-a[jar de/i]jonijiet fl-interessi tal-

familji kollha li ;arrbu leffett ta’ din il-vjolenza, qal il-President – meta l-gruppi tal-Amerikani li jinsistu dwar id-dritt li j;orru armi qed iwettqu pressjoni fuq politi/i biex ma jadottawx abbozz li jipprojbixxi l-azzarini minbarra li (anki) ji/[du g[al mi]uri o[rajn li ‘jnaqqsu larmi tan-nar fl-idejn’. L-IRAN

Imutu f’terremot qawwi

Tal-anqas erba’ persuni mietu f’terremot qawwi li laqat l-in[awi Iranjani tanNofsinhar u qrib l-uniku impjant g[all-ener;ija nukleari f’dan il-pajji]. It-the]]i]a li laqtet lejn ixXlokk mill-belt tal-port ta’ Bushehr in[asset anki fi bnadi ‘man-na[a l-o[ra tal-Golf’ i]da kelliema g[all-kumpanija Russa li bniet il-power station inkwistjoni sostnew li l-[idma fl-impjant ma kenitx affettwata, u bis-sitwazzjoni hemmhekk tkun imfissra b[ala ‘normali’. Intant, ir-residenti ta’ Bushehr qalu li waqt it-terremot, it-twieqi ta’ djarhom kollha bdew jirtg[odu i]da ma jidhirx li d-djar ;arrbu xi [sarat. Madankollu, l-uffi/ini flibliet kapitali ta’ Qatar u Bahrain spi//aw evakwati wara t-terremot li kien segwit b’diversi the]]i] sekondarji. It-the]]i] in[ass ukoll filhub finanzjarju ta’ Dubaj, u meta l-pajji]i tal-Golf G[arbi u esperti tal-Punent esprimew kemm-il darba t[assib dwar is-sigurtà tal-impjant ta’ Bushehr.

Suldat tal-Korea t’Isfel je]amina l-vetturi tal-istampa fuq pont lejn in-Nofsinhar taz-zona demilitarizzata li tissepara lpajji] mill-Korea komunista (Reuters)


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

A[barijiet ta’ Barra 17

16 A[barijiet ta’ Barra IS-SIRJA

John Kerry se jiltaqa’ mal-Oppo]izzjoni Sirjana f’Londra Is-Segretarju tal-Istat Amerikan John Kerry qal li aktar ‘il quddiem din il;img[a g[andu jiltaqa’ ma’ membri tal-Oppo]izzjoni Sirjana f’Londra u fejn sostna li l-Istati Uniti qed ta[seb biex tipprovdi aktar g[ajnuna lill-avversarji tal-President tas-Sirja Bashar al-Assad. Meta kellem lill-;urnalisti fil-belt I]raeljana ta’ Tel Aviv, Kerry ikkonferma li hu u l-membri tal-Oppo]izzjoni (Sirjana) g[andhom jiddiskutu mezzi li ‘jaffettwaw il-kalkoli ta’ Assad rigward is-sitwazzjoni fuq il-kamp tal-battalja’. John Kerry wasal Londra aktar tard ilbiera[ wara ]jara ta’ tlett ijiem f’I]rael u fitTerritorji Palestisnjani u

lbiera[ spjega li llum m’g[adx fadal g[a]la [lief li ‘jippruvaw u jsibu l-mezzi li j;ieg[lu lil Assad ja[sibha differenti dwar il-futur’. Jidher, fl-istess [in, li din se tkun l-a;enda ewlenija tatta[ditiet li se jsiru f’Londra, ‘l quddiem, u tad-diversi djalogi mmarkati g[all-;img[at li ;ejjin. Madankollu g[andu jkun ilWhite House (f’Washington) li j[abbar kwalunkwe ‘spinta’ fl-isforzi b’ri]q l-avversarji tar-re;im attwali f’Damasku u li qeg[din jistinkaw biex iwarrbu lil Assad. Dan wara rewwixta ta’ sentejn kontra t-tmexxija awtokratika ta’ Bashar alAssad li [alliet ‘il fuq minn 70,000 mejtin; dejjem skont

il-kalkoli tan-Nazzjonijiet Uniti. Fl-istess [in, Kerry spjega li ‘l-ispinta f’dawn l-isforzi determinati’ inkwadrat bi prominenza waqt l-a[[ar ;img[a ta’ ta[ditiet f’Washington u meta hu jemmen fl-importanza li ‘jkomplu jwettqu l-pressjoni fuq il-President Assad’. Fi ]viluppi o[ra, isSegretarju Britanniku g[allAffarijiet Barranin William Hague qal li l-avversarji ta’ Bashar al-Assad illum g[andhom jiltaqg[u, f’Londra, ma’ numru ta’ Ministri g[all-Affarijiet Barranin tal-Grupp tat-Tmien l-Aktar Pajji]i Industrijalizzati tad-Dinja (G8).

‘Is-sitwazzjoni tas-Sirja se tispikka l-aktar fuq la;enda tag[na’, qal Hague lill-;urnalisti pre]enti u meta kkonferma ‘l-istedina’ lill-Kapijiet talOppo]izzjoni Sirjana. Ghassan Hitto u George Sabra se jkunu fost ilKapijiet tal-Oppo]izzjoni li jattendu g[al-laqg[at qabel sessjoni formali tal-Ministri tal-G8 – b’Hague innifsu jkun qed ilaqqa’ dawn illaqg[at li jittrattaw il[ti;iet umanitarji ur;enti tas-Sirja. Mifhum ukoll li t-ta[ditiet se jikkon/entraw anki fuq ]blokk politiku diplomatiku f’dawn i/-/irkustanzi delikati ferm g[ar-re;jun tal-Lvant Nofsani.

IN-NEPAL> Tfajjel jilg[ab quddiem idolu tal-Budda ;gantesk fid-distrett ta’ Lalitpur. Is-sit ta’ Lumbini, lejn il-Lbi/ ta’ Katmandu, hu mag[ruf b[ala /entru ewlieni ta’ devozzjoni waqt pellegrina;;i g[all-unur ta’ Budda u li l-UNESCO ddikjara b[ala n[awi g[all-Patrimonju Dinji (Reuters)

IL-KENJA

Kenyatta jie[u l-;urament ta’ President FRANZA> {addiem jaqbe] g[al effett spettakolari waqt dimostrazzjoni ta’ protesta, f’Marsilja, kontra riformi tax-xog[ol li jrid ida[[al il-Gvern So/jalista tal-President Fran/i] Francois Hollande. Numru ta’ unions ilbiera[ mexxew il-protesti b[ala ‘wirja ta’ re]istenza’ anki waqt li l-Parlament kien qed i[ejji biex jivvota dwar l-abbozz partikulari (Reuters)

FRANZA

Ministri se jiddikjaraw l-assi Il-Gvern Fran/i] qal li lvalur tal-assi tal-ministri se jkunu pubblikati sal-15 ta’ April b[ala impenn ;did g[al trasparenza u fost skandlu dwar eva]joni tat-taxxa. L-Amministrazzjoni So/jalista qalet li se tippre]enta abbozz ta’ li;i li jobbliga lid-deputati biex jiddikjaraw l-assi u meta

g[andhom ikunu introdotti penali akbar g[al frodi finanzjarja. Dan wara li Jerome Cahuzac, l-eks Ministru li kien inkarigat mill-ba;it, spi//a akku]at, ftit tal-jiem ilu, bi frodi b’konnessjoni ma’ kont sigriet li kellu ;o bank }vizzeru. Kif inhi s-sistema b[alissa

l-Ministri jiddikjaraw biss sitwazzjonijiet fejn jistg[u jkollhom konflitti ta’ interess u bl-Oppo]izzjoni konservattiva tg[id li mhix sodisfatta bil-mi]uri dwar ittrasparenza li t[abbru sal-lum u meta insistiet g[al reshuffle s[i[ tal-Gvern So/jalista mmexxi mill-President Francois Hollande.

Uhuru Kenyatta [a l;urament b[ala President tal-Kenja u meta issa fe;;et dilemma g[allpajji]i tal-Punent li jridu jaraw kif g[andhom jittrattaw ma’ Mexxej nazzjonali li hu mixli millQorti Kriminali Internazzjonali (ICC). Kenyatta hu akku]at b’reati kontra l-umanità b’konnessjoni mal-vjolenza qalila bejn il-komunitajiet tal-pajji] li segwiet lelezzjoni ta’ [ames snin ilu g[all-Presidenza. Intant, Kenyatta ji/[ad g[all-akku]a u waqt i//erimonja tal-biera[ fa[[ar lill-Kenjani talli ‘/a[du

IL-LIBJA

IS-SERBJA

Massakru ta’ tlettax ;o villa;; kwiet Ra;el ta’ sittin sena, veteran tal-gwerer talBalkani tas-snin disg[in, qatel tlettax-il persuna kiesa[ u biered waqt massakru, kmieni lbiera[, li he]]e] il-villa;; /kejken ta’ Velika Ivanca, lejn il-Lbi/ ta’ Belgrad. Ir-ra;el, identifikat b[ala Ljubisa Bogdanovic, qatel lil ommu, ibnu u tfajjel ta’ sentejn fost vittmi o[ra li ssemmew b[ala ‘qraba u ;irien tal-aggressur’ u li [afna minnhom qalg[u tiri ta’ arma f’rashom huma u reqdin. L-aggressur ikkonkluda d-dmija b’li jispara g[al martu u qabel dawwar larma fuqu nnifsu. L-a[[ar rapporti sostnew li dawn it-

g[all-attentat tal-Qorti Internazzjonali biex taffettwa l-vot bir-rikatt’. Fl-istess [in, il-pajji]i jridu j]ommu politika konsistenti fil-konfront ta’ Kenyatta filwaqt li jsostnu l-impenji g[al rabtiet millqrib mal-Kenja li titqies b[ala alleata importanti filbattalja ‘re;jonali’ kontra lelementi militanti tal-I]lam. Il-bidla g[all-poter g[enet tkattar irreputazzjoni tal-Kenja b[ala wa[da mill-aktar demokraziji stabbli talAfrika u f’dawn i//irkostanzi l-Punent je[tie; i]omm bilan/ delikat fissens diplomatiku. I?-?INA> Ra;el residenti filprovin/ja ta’ Jiangsu miet mill-virus ;did relattat g[allinfluwenza tal-g[asafar u li jfisser li sal-lum tmien residenti ta’ dan il-pajji] spi//aw tilfu [ajjithom b’ka;un tal-virus mag[ruf b[ala H7N9 mindu, ix-xahar li g[adda, [ar;et ilkonferma li l-infezzjoni tista’ tkun fatali g[all-bnedmin. Lelement H7N9 s’issa infetta 24 persuna, ilkoll residenti fi/-?ina, u b’dan ir-ritratt qed juri xog[ol ta’ sterilizzazzjoni g[all-kontra l-mikrobi f’razzett tat-tjur f’Hemen, fl-in[awi ta’ Jiangsu. (Reuters)

tnejn idda[[lu l-isptar millpulizija li sabuhom f’g[adira demm u fejn kienu f’kundizzjoni kritika. L-awtoritajiet Serbi qalu li ma kellhom qatt tra;edja ta’ dan it-tip f’pajji]hom u li jridu jsiru jafu x’;ieg[el ir-ra;el jintilef f’din iddag[dig[a ta’ vjolenza fa[xija u ‘bla sens’. Bogdanovic, li ;;ieled fil-gwerra tal-1991-95 filBosnja, kien imfisser mill;irien b[ala ‘ra;el twajjeb u li kien jg[in lil [addie[or fil-b]onn’. G[alissa [add ma jaf liskop wara l-massakru u bilGvern ta’ Belgrad ilbiera[ ilaqqa’ sessjoni tal-Kabinett fejn iddiskutew din ittra;edja.

Tinsisti g[all-estradizzjoni tal-ku;in ta’ Gaddafi Il-Libja appellat midde/i]joni ta’ Qorti E;izzjana biex tipprojbixxi lestradizzjoni ta’ ku;in tal-eks dittatur Libjan Muammar Gaddafi – u meta Tripli qed tinsisti wkoll biex ‘tie[u lura’ lill-eks Ministru g[allAffarijiet Barranin tar-re;im (Libjan) xolt. Il-qorti partikulari, ftit taljiem ilu, idde/idiet li l-ku;in ta’ Gaddafi, Ahmed Gaddaf Alddam, irid jg[addi minn pro/ess tal-;ustizzja fl-E;ittu; bil-Prim Ministru Libjan Ali Zeidan issa jikkonferma li pajji]u ressaq appell spe/ifiku biex Alddam ‘jin;ieb lura pajji]u fejn jing[ata ;uri xieraq’. Ahmed Gaddaf Alddam, li g[andu 60 sena, hu eks

Rappre]entant tar-re;im pre/edenti Libjan g[all-Kajr u meta llum hu mfittex g[al allegati frodi u [asil ta’ flus. Intant, u skont l-avukati tieg[u, Alddam g[adu ma ng[atax lura lil-Libja g[aliex qed jinsisti bid-dritt tieg[u b[ala ‘/ittadin E;izzjan’. Min-na[a tieg[u, il-Prim Ministru Zeidan qal li l-Libja anki qed ta[dem biex ting[ata lura lil Moussa Koussa, l-eks Ministru g[all-Affarijiet Barranin ta’ Muammar Gaddafi u eks kap tas-servizzi sigrieti barranin tar-re;im pre/edenti. Libjan ie[or imfittex millamministrazzjoni ;dida fi Tripli hu Nouri al-Mosmari, uffi/jal ewlieni li kien responsabbli mill-protokoll.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

18 A[barijiet ta’ Barra

Rispett u qima.....Ammiraturi tal-’Iron Lady’ i[allu pittura kbira qalb numru ta’ girlandi tal-fjuri quddiem ir-residenza tag[ha. Fir-ritratt tax-xellug, tifel i[ares lejn l-istatwa ta’ Margaret Thatcher li hemm g[all-wiri fil-Guildhall Art Gallery ta’ Londra. (Reuters)

IR-RENJU UNIT

Il-funeral ta’ Thatcher se jsir fis-17 ta’ April Il-funeral tal-Barunessa Margaret Thatcher, eks-Prim Ministru tar-Renju Unit se jsir bl-unuri militari kollha filKatidral iddedikat lil San Pawl, f’Londra, u bid-data tkun ikkonfermata g[al nhar l-Erbg[a, is-17 ta’ April. Dan [abbru l-Uffi//ju tal-Prim Ministru f’10 Downing Street, bilfuneral /erimonjali jinkorpora pur/issjoni minn Westminster u birRe;ina Eli]abetta u ]ew;ha, id-Duka ta’ Edinburgh, se jattendu g[asservizz. G[alkemm funeral /erimonjali m’hux fuq l-istess livell ta’ wie[ed

Statali, Margaret Thatcher, li mietet nhar it-Tnejn bil-puplisija fl-età ta’ 87, se ting[ata l-istess status u qima (f’mewtha) b[all-Prin/ipessa Diana ta’ Wales u Eli]abetta, ir-Re;ina Omm (li wkoll kienu ng[ataw funerali /erimonjali). Hu minnu li funeral /erimonjali je[tie; il-kunsens tar-Re;ina, b’kelliema g[al Downing Street itennu li d-dettalji kienu miftiehma waqt ‘laqg[a g[all-kordinazzjoni’, lbiera[, bejn qraba ta’ Thatcher u l-Palazz ta’ Buckingham. Margaret Thatcher, Konservattiva, kienet l-ewwel mara Britannika bil-

kariga ta’ Prim Ministru u fejn damet mill-1979 sal-1990 wara li reb[et tlett elezzjonijiet ;enerali konsekuttivi. Mifhum li kellha ‘mewta kwieta’ waqt li kienet allo;;jata fil-lukanda Ritz fi/-/entru ta’ Londra u fejn kienet ilha residenti mindu [ar;et mill-isptar fl-a[[ar tas-sena l-o[ra. Intant, il-Parlament Britanniku jiltaqa’ g[ada wara l-btajjel tal-G[id u fejn il-membri se jsellmu lil din l-eksPM li tibqa’ mfakkra b[ala l-Iron Lady. Min-na[a tieg[u, l-Prim Ministru tar-Renju Unit David Cameron fisser lil Thatcher b[ala ‘patrijotta u mara

kbira’, b’mexxejja internazzjonali, fosthom il-President Amerikan Barack Obama u l-Kan/illier tal-:ermanja Angela Merkel, ifa[[ruha b[ala personalità politika storika. I]da waqt li Obama sostna li l-Istati Uniti tilfet ‘il-vera [abib’ hu minnu li gruppi ta’ nies, partikularment f’Londra, fi Bristol u fi Glasgow (flIskozja) [ar;u ji//elebraw il-mewt ta’ Thatcher u li jindika li llum, [afna snin wara li spi//at minn Prim Ministru, l-Britanni/i g[adhom mifrudin dwar l-impatt tal-wirt li [alliet warajha b[ala difensur talkapitali]mu tas-suq [ieles.

IL-G}EJJER FALKLANDS

Thatcher kienet ‘l-ekwivalenti’ ta’ Churchill Il-Kap tal-Assemblea talG]ejjer Falklands jinsisti li rresidenti tat-territorju /kejken fin-Nofsinar tal-Atlantiku se jg[o]]u dejjem il-memorja ta’ Margaret Thatcher; il-Mexxejja ‘li da[let g[alihom’ wara l-inva]joni tal-g]ejjer mill-qawwiet Ar;entini li se[[et fl-1982. Fil-fatt, numru ta’ residenti jirreferu g[al Thatcher b[ala lekwivalenti ta’ Winston Churchill; il-Prim Ministru Britanniku li mexxa r-Renju Unit g[al trijonf fuq il-:ermanja ta’ Adolf Hitler u li fl-1940 pprovda l-a[[ar linja ta’ re]istenza g[all-qawwiet Na]isti meta kollox deher mitluf g[all-Ewropa. Fl-1982 Thatcher kienet bag[tet task force biex tie[u lura l-Falklands minn idejn lAr;entini li jafu dawn il-g]ejjer b[ala Las Malvinas u meta lazzjoni g[adha meqjusa fost lakbar su//essi ta’ ]mienha b[ala l-PM tar-Renju Unit. Intant, l-Ar;entina u b’mod partikulari l-President Cristina Fernandez de Kirchner, g[adhom jinsistu bid-dritt fuq il-g]ejjer u tul l-a[[ar xhur anki ]iedu d-do]a ta’ kliem

Eks-paratruppi Britanni/i li ;;ieldu fil-Gwerra tal-Falklands isellmu lil Margaret Thatcher qrib sinjal tat-triq iddedikat lilha f’Port Stanley (Reuters)

iebes fil-konfront tar-Renju Unit. Dan minkejja rreferendum tax-xahar li g[adda fil-Falklands fejn ilma;;oranza assoluta tarresidenti vvutaw biex jibqg[u ta[t is-sovranità tal-Kuruna Britannika. Sadattant, Mike Summers, li jmexxi l-assemblea le;islattiva (mag[mulha minn tmien membri) tal-Falklands, sostna li Margaret Thatcher kellha affinita kbira mar-residenti tatterritorju u filwaqt li jirrikonoxxi li [afna Britanni/i jqisuha b[ala personalità

divi]iva jinsisti xorta li labitanti tal-Falklands se jibqg[u jqisuha ‘fuq l-istess livell ta’ Churchill’. Fil-fatt, dan ir-rispett jibqa’ rifless mill-fatt li triq partikulari tal-g]ira (talFalklands) ewlenija ssemmiet Margaret Thatcher Drive flunur tag[ha. Mas-650 Ar;entini u 255 Britanni/i mietu fil-gwerra talFalklands li bdiet fit-2 ta’ April tal-1982 u ntemmet fl-14 ta’ :unju meta t-truppi tarRenju Unit [atfu lura l-kontroll ta’ Port Stanley.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Ambjent 19

Pro;ett Bluefin Tuna bil-g[an li ti;i protetta u mkabbra l-popolazzjoni tat-tonn minn Clinton Sammut clinton.sammut@media.link.com.mt It-tonn hu wie[ed mill-aktar [ut imfittex g[all-ikel minn tarf sa tarf tad-dinja. I]da g[alkemm nu]aw ilkelma tonn, b’mod ;enerali wie[ed isib numru differenti ta’ spe/i ta’ tonn fosthom dak mag[ruf b[ala l-Blue fin (Thunnus thynnus), wa[da mill-aktar [uta fina fir-razez tag[ha. Din l-ispe/i ta’ tonn hi mag[rufa b[ala t-tigra tal-ba[ar spe/jalment g[aliex din tla[[aq pi] ta’ aktar minnofs tunnellata i]da fuq kollox b[ala [uta temigra minn post g[all-ie[or u tivvja;;a eluf kbar ta’ kilometri filwaqt li kapa/i tla[[aq velo/ità ta’ aktar minn 70 kilometru fis-sieg[a. I]da barra l-isbu[ija naturali u estetika ta’ din il-[uta u li ammirata minn bosta nies, wie[ed isib li hemm miljuni kbar ta’ nies o[ra li jammiraw din il-[uta u jfittxuha fuq s-swieq lokali. Hu fatt mag[ruf li din il-[uta g[andha la[am fin u ta’ tog[ma bnina. Fatt kurju] hu dak li fl-2012, wa[da minn dawn it-tonn li kienet tla[[aq pi] ta’ 296 kilogramma ;iet mibjug[a g[al prezz ta’ 56.49 miljun yen (€564,000) f’Tsukiji, f’Tokyo waqt It-tonn Bluefin, hu kbir u b’sa[[itu li ma jafx xi tfisser il-kelma limitu tant li [afna minnu fil-kaptività imut min[abba irkant fil-pixkerija. li jag[ti b’rasu fix-xbieki tal-ga;e; jew mal-[itan tat-tankijiet biex ja[rab Filwaqt li d-domanda g[al din illi jitwieldu u jil[qu l-istat adult ma’ li r-rata ta’ mwiet ta’ dan it-tip ta’ jirriprodu/i dan it-tip ta’ tonn li jg[ix [uta baqg[et tikber u s-sajjieda dawk li qeg[din jinqabadu u jinqatlu. tonn kienet wa[da g[olja. fl-Atlantiku ming[ajr il-b]onn li komplew jag[mlu [ilithom kemm Il-koordinatur tal-pro;ett It-tonn ta’ daqsiet diversi beda ji;ri juntu]aw l-ormoni artifi/jali. jifil[u biex jaqbdu aktar minn dan ilSELFDOTT, Fernando de la Gándara, u ja[bat mal [itan max-xbiki tal-ga;e; Dan kollu kien possibbli wara erba’ [ut, wie[ed beda jinjora l-fatt li dan ri/erkatur li g[al dawn l-a[[ar 10 snin u l-[itan tat-tankijiet. snin ta’ ri/erka kontinwa fejn kienu kien qieg[ed ipo;;i r-razza ta’ dawn ta l-kontribut tieg[u biex ji;u G[alkemm il-pro;ett ra l-ewwel involuti tlettax-il istituzzjoni taril-[ut f’periklu ta’ estinzjoni. su//essi tieg[u, xorta wa[da wie[ed ri/erka minn madwar l-Ewropa kollha. domestikati t-tonn tal-ispe/i Bluefin Dan il-fatt li t-tonn jista’ jkun estint qal li biex dan il-pro;ett kien possibbli irid jie[u madwar 10 snin o[ra biex Il-bajd kollu mi;bur ittie[ed fi Spanja ippreokupa g[add kbir ta’ pajji]i li t-tim xjentifiku kellu jara li jipprovdu din it-teknika tkun perfezzjonata u [adu l-inizjattiva biex jaraw kif dan it- fejn kien ikkultivat u kkurat sakemm lit-tonn l-ambjent u l-kundizzjonijiet jibdew jittie[du numru ta’ tonn millsar it-tfaqqis tieg[u. tonn ikun m[ares g[allinqas biex naturali kollha me[tie;a. ga;e;. I]da de la Gándara jg[id li jekk Dan it-tonn la[aq il-pi] ta’ aktar jing[ata /ans jirriprodu/i spe/jalment Fost il-kundizzjonijiet me[tie;a g[al din il-bi//a li jmiss tirnexxi jkun sar meta ;ie mag[ruf li l-popolazzjoni tat- minn kilo f’temp ta’ tliet xhur. dan it-tip ta’ tonn wie[ed isib, li xpass ta’ ;gant biex ter;a’ ti;i popolata Permezz ta’ €4 miljun fond milltonn sas-sena 1970 kienet waqg[et xjenzati jridu jipprovdu spazji kbar n-numru ta’ Bluefin fid-dinja. Unjoni Ewropea hu ma[sub li [afna f’livell ta’ 80%. biex it-tonn ikun jista’ jg[um g[allWie[ed ma jridx jeskludi l-fatt li Sa issa ix-xjentisti, minkejja l-isforzi minn dan it-tonn se jil[aq il-fa]i apert ming[ajr ebda xkiel. Wie[ed irid dan it-tip ta’ tonn kien sors alimentari adulta tieg[u fi ]mien erba’ snin u kollha tag[hom tal-istudji li g[amlu, ikun jaf li g[al dan it-tip ta’ [ut ilg[all-popolazzjoni mediterranja g[allma setg[ux b’mod artifi/jali ifaqqsu l- b’hekk ikun jista jikkontribwixxu lillkelma ostaklu ma te]istix, tant ma eluf ta’ snin u b’dan il-pro;ett wie[ed ekolo;ija billi jbid il-bajd u b’hekk ilfrieg[ ta’ dan it-tip ta’ tonn. I]da issa te]istix li skont ir-ri]ultati ma[ru;a se jiggarantixxi l-g[ajxien ta’ din itperiklu ta’ estinzzjoni tonqos b’mod permezz tal-inizjattiva diretta millmill-esperti tal-pro;ett, wie[ed jinnota tradizzjoni. gradwali. Ewropa g[adu kemm ;ie m[abbar li Hu stmat li apparti l-konsum kbir ta’ din l-isfida ta’ riproduzzjoni ta’ dan itsushi f’pajji]i Asjati/i u d-domanda li tip ta’ tonn ;iet meg[luba u b’hekk dejjem qieg[da ti]died tal-Ewropej tista’ twassal biex dan it-tonn ma g[al dan it-tip ta’ tonn, xorta wa[da jkunx estint. dan il-pro;ett se jkun kapa/i jipprovdi Pro;ett bl-isem ta’ SELFDOTT lin-natura aktar tonn milli jkun (Self-sustained Aquaculture and qieg[ed jinqabad biex b’hekk jin]amm Domestication of Bluefin Tuna) la[aq il-bilan/ naturali, ta’ kemm hemm [ut l-g[anijiet tieg[u fejn irnexxielu

Fil-pajji]i Asjati/i min[abba d-domanda kbira g[at-tonn u l-qbid goff tat-tonn Bluefin, wie[ed isib li fil-pixkerija permezz tal-irkant dan it-tonn ila[[aq eluf ta’ ewro

It-tonn g[all-eluf ta’ snin kien sors importanti [afna g[all-ikel g[all-poplu mediteranju u b’dan il-pro;ett ta’ tkattir se jg[in din it-tradizzjoni tibqa’ [ajja


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

20 Ambjent

Sal-2020 Malta trid tirri/ikla [amsin fil-mija tal-iskart kollu li tipprodu/i {dax-il skema ta’ ri/ikla;; tal-iskart Ewropea qeg[din iniedu flimkien manifest iffukat b’mod partikolari fuq l-iskart talippakkjar i;;enerat fid-djar. Dan il-manifest, li [dax-il organizzazzjoni, inklu]a lGreenPak Cooperative Society ibba]ata f’Malta, jikkunsidraw b[ala essenzjali, jispjega l-qafas tar-responsabbiltà esti]a talproduttur g[all-ippakkjar (Extended Producer Responsibility - EPR) u laspetti ewlenin biex jinkisbu l-aqwa ri]ultati firri/ikla;; fuq livell nazzjonali - kemm ekonomikament kif ukoll fuq livell ambjentali. EPR tfisser li wara li lprodott ikun mibjug[, ilkumpannija tie[u f’idejha rresponsabbiltà li tiffinanza l-;bir u r-ri/ikla;; talprodott hekk kif jinbidel u jsir skart. Fost il-punti ewlenin, il-manifest jitkellem dwar id-divi]joni bejn iktar minn operatur wie[ed fl-istess pajji]. Iddokument ikompli jispjega li dawn id-divi]jonijiet iktar ixekklu milli jg[inu labbiltà ta’ pajji] biex jintla[qu l-kwoti tarri/ikla;; mitluba mill-UE. Dan hu e]attament x’qed ji;ri f’Malta. Studju ri/enti ppubblikat mill-A;enzija Ewropea tal-Ambjent (European Environment Agency) irrapporta li fl2010 Malta kienet qed ti;;enera proporzjon og[la ta’ skart g[al kull ras, b’/ifra li tla[[aq 538kg g[al kull abitant.

Malta trid tkompli tag[mel sforz qawwi biex tirri/ikla aktar skart

Dan ifisser illi mhux biss lammont hu 80kg og[la millmedja fl-UE, i]da wkoll tpo;;i lil Malta fost l-inqas pajji]i li qed jirri/iklaw. B’rata ta’ 13 fil-mija biss mill-iskart solidu li qed jin;abar ikun ri/iklat, irrapport i]id jg[id li biex Malta til[aq il-miri annwali ta’ 50 fil-mija ta’ ri/ikla;; tal-iskart sal-a[[ar tas-sena 2020 trid tag[mel sforz straordinarju. Id-daqs ]g[ir ta’ Malta jag[milha diffi/li min[abba

l-ekonomiji ta’ skala. Barra minn hekk, l-infrastruttura tar-ri/ikla;; f’Malta hi frammentata u mhix koordinata. Biex jintla[qu lkwoti g[olja ta’ ri/ikla;;, Malta trid timxi lejn luniformità u lejn sistema wa[da li tmexxi dan ilqasam. Il-manifest Ewropew li g[adu kemm kien ippubblikat, isostni li hemm [afna vanta;;i meta, minflok [afna, ikun hemm operatur wie[ed biss f’kull pajji].

Fost il-[afna benefi//ji hemm li l-gvern jista’ jesegwixxi kontroll effettiv u effi/jenti, li l-kumpanniji obbligati jkunu ttrattati b’mod li ma jkunx diskriminatorju, u li jkun hemm kampanji effettivi blg[an li titqajjem iktar kuxjenza dwar il-prevenzjoni tal-iskart u r-ri/ikla;; taliskart. “G[alkemm g[amilna daqsxejn progress fl-abbiltà tag[na li nirri/iklaw l-iskart, xorta wa[da ninsabu fil-

qieg[ nett tal-klassifika meta nqabblu ru[na ma’ pajji]i o[ra tal-UE. Biex verament niksbu r-ri]ultati me[tie;a, irridu na//ettaw li lframmentazzjoni tal-isforz nazzjonali hi l-ka;un li pajji]na qed jaqa’ lura milli jil[aq il-miri sabbiliti tal-UE. GreenPak hi sistema tat prova li ta[dem. “G[andha track record li juri kif topera sistema ta’ ;bir ta’ skart effettiva, effi/jenti u bl-inqas spejje] possibbli. A[na ninsabu mxekkla milli niksbu lpotenzjal s[i[ tag[na min[abba l-frammentazzjoni imposta u l-appro// insulari adottat mill-gvern f’dawn la[[ar snin,” qal il-Kap E]ekuttiv tal-GreenPak l-In;. Mario Schembri. “GreenPak g[andha lappo;; ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali kredibbli li huma l-mo[[ wara lprestazzjoni g[olja ta’ ri/ikla;; fl-Ewropa,” qal lIn;. Schembri. “Barra minn hekk, ilmanifest tal-EPR, li hu approvat bis-s[i[ minn GreenPak f’Malta u g[axar operaturi nazzjonali o[ra mill-Italja, Spanja, Bulgarija, Rumanija, Repubblika ?eka, Slovakkja, Bel;ju, ?ipru, lOlanda u Lussemburgu, jenfasizza l-importanza li skemi b[al dawn ma g[andhomx jit[addmu b[ala negozju, i]da minflok b[ala kooperazzjoni ta’ negozji li qed jiftehmu flimkien biex jissodisfaw b]onn u dmir so/jali u ambjentali,” hu ]ied jg[id.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Madwarna 21

L-10 Kmandamenti Rappre]entazzjoni o[ra s-Sibt li ;ej fl-Istitut Kattoliku Nhar is-Sibt li ;ej, se ssir la[[ar rappre]entazzjoni talkummiedja brillanti ta’ Lino Grech L-10 Kmandamenti, fl-Istitut Kattoliku, fis-7 p.m., imtella’ mill-Kumpanija Teatru Rjal. Din hi kummiedja brillanti fejn l-udjenza g[andha garanzija ta’ tliet sig[at da[q kontinwu u wkoll daqsxejn ta’ messa;; kif taf tag[ti lkitba brillanti ta’ Lino Grech Il-brava Mary Rose Mallia se tinterpreta l-parti ta’ Katrin, liema parti kienet ;iet interpretata mill-mibkija :emma Portelli fl-unika darba li ttellg[et din il-kummiedja 16-il sena ilu. Flimkein ma’ Mary Rose Mallia jie[du sehem ukoll

Toni Busuttil, Doreen Cini, Tonio Vella, Simone Zammit, Rodney Gauci, Bernice Darmanin u Alan Falzon fost o[rajn, b’direzzjoni ta’ Lino Grech u produzzjoni ta’ Pawlu Testa. Il-kummiedja hi ambjentata f’ra[al ]g[ir f’Malta fejn kul[add jaf lil kul[add. Listorja ddur fuq Katarin, mart :anni s-Sagristan, Mansweta li toqg[od biswit Katrin u li lkarattru tag[ha hu fidil fejn jaqblilha. Tona, karattru li qieg[ed hemm biex jin[oloq l-inkwiet bejn Katrin u Mansweta, Menu bejjieg[ talimlu[a li g[al sitt ijiem fil;img[a jrid bil-pa/enzja jisma’ t-treddin fuq dik u lohra mix-xerrejja, Pietru il-

U[ud mill-atturi li se jie[du sehem fil-kummiedja ‘L-10 Kmandamenti’

Pulizija li ma j[allix dubbiena tg[addi minn fuq imnie[ru jdur mat-toroq tar-ra[al. Il-Kappillan, li kien dejjem i[ambaq biex ji;u osservati l-

10 kmandamenti fejn fid-

deher jidher li kul[add kien jaqbel mieg[u, i]da............. Il-booking hu miftu[ on line fuq www.istitutkatto-

liku.com jew mill-bar u booking office tal-Istitut Kattoliku fil-Furjana u minn fuq in-numru tat-telefon 212223340 jew 99476468.

Fil-qosor

Bazaar b’risq il-missjoni

Is-sorijiet tal-Karità qed jorganizzaw bazaar b’risq il-missjoni. Dan qed isir fl-Iskola Santa Giovanna Antida filGudja. Il-bazaar ikun miftu[ filg[odu u filg[axija. Hemm g[all-bejg[ pjanti, [wejje;, kotba, gugarelli u affarijiet g[ad-dar. Tliet Patrijiet Dumnikani ji//elebraw l-anniversarju presbiterali

Tliet a[wa Dumnikani P. An;lu Mamo OP, P. Marius J. Zerafa OP u P. Guido Schembri OP i//elebraw lanniversarju mill-Ordinazzjoni Presbiterali tag[hom matul ix-xahar ta’ Marzu 2013. Fid-9 ta’ Marzu 2013, P. An;lu Mamo OP i//elebra l-50 sena millOrdinazzjoni Sa/erdotali tieg[u li kienet saret fil-Knisja tat-Trinità ;ewwa l-Marsa fl-1963. Fil-21 ta’ Marzu 2013, P. Marius J Zerafa u P. Guido Schembri //elebraw is-60 sena mill-Ordinazzjoni Presbiterali tag[hom li kienet saret ;ewwa Ruma fl-1953.

Fund raising f’Tas-Sliema

B[ala fundraising g[all-Festa talMadonna Tas-Sacro Cuor se ti;i organizzata Karaoke Pasta Night nhar il:img[a 12 ta’ April 2013 fit-8.30pm fil-Ka]in tal-Banda Sliema fi 34, Triq San Trofimu, Tas-Sliema. Booking minn g[and Simon Mallia (99494585) jew Brian Vigar (99697909). CD b’mar/i briju]i

‘50 Sena San :u]epp Inkurunat’ hu ttitlu ta’ CD ta’ Mar/i Briju]i ma[ru;a mill-G[aqda Mu]ikali L’Isle Adam A.D. 1860 tar-Rabat tal-Imdina b’sett ta’ Innijiet, Mar/i mill-Arkivju tal-Banda u Mar/i ;odda im]anzna fl-okka]joni tal{amsin Anniversarju mill-Inkurunazzjoni Solenni tal-Istatwa ta’ San :u]epp. Il-mar/ijiet huma komposti minn Mro Joseph Galea is-Surmast Direttur talBanda L’Isle Adam, Mro Richard Bu;eja Asst-Surmast tal-imsemmija Banda, William Debattista, Paul Chetcuti, Joseph Chircop, Jesmond Azzopardi, Wayne J. Dimech, David Agius, Joe Miceli, Generoso Muscat, Philip Gatt u tal-Ma;;ur Anthony Aquilina. Aktar dettalji jinkisbu mill-Facebook u s-sit www.bandalisleadam.com.

Il-letteratura u r-rivoluzzjoni fil-Forum Mare Nostrum Awturi mag[rufa, akkademi/i u operaturi kulturali millEwropa u l-Mediterran se jkunu fostna g[all-Forum Mare Nostrum li ji;i organizzat kull sentejn mill-European Writers’ Council (EWC). Il-Forum se jsir fil-Grand Hotel Excelsior nhar il-{amis, 11 ta’ April 2013 u qed jit[ejja mill-Akkademja tal-Malti li tirrappre]enta lil Malta fl-EWC. It-tema mag[]ula g[al dan ilForum hi “Discourse#Disorder” – ir-rakkonti ta’ ;rajjiet rivoluzzjonarji u taqlib so/jali filMediterran u l-Ewropa.

Parti importanti minn dan ilForum se tkun sessjoni li fiha rrumanziera mag[rufa E;izzjani-Ingli]a Ahdaf Soueif se taqra mill-ktieb Cairo: my City, our Revolution u wara jkun hemm diskussjoni maludjenza. Dawk l-istudenti universitarji, akkademi/i, kittieba u membri mill-pubbliku ;enerali li jixtiequ jattendu l-forum g[andhom jiktbu lis-Sur Carmel Azzopardi, il-President talAkkademja tal-Malti f’dan lindirizz elettroniku: caraz546@hotmail.com.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

22 Passatemp

Tisliba 1

2

5

3

4

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

18

Weqfin> 1. Kul[add g[andu x’jarfa’ minnhom (6) 2. G[en biex ;ab lura lmemorja ta’ xi [add (6) 3. Jit[ajru biex jg[addu lpajpijiet (6) 4. Dawk li jabitaw fir-ra[al (6) 8. Tbattal l-ixkora fissagristija, ng[idu a[na (5) 9. ?irku tal-btieti qalb irravanell? (5) 12. Gerfex kemm fela[ (6) 13. G[amel ewro f’muniti ]g[ar (6) 14. Ma [alliex isir aktar storbju (6) 15. Bejn Birkirkara u {al Balzan (6)

Soluzzjoni tal-biera[ Mimdudin> 5. Adura; 6. Pompa; 7. Ittra; 10. Witta; 11. U]ati; 12. Pjaga; 14. Ponot; 16. {mart; 17. Qamet; 18. Lilek. Weqfin> 1. Tassew; 2. Bajtra; 3. Spirtu; 4. Kanali; 8. u 9. Ittantatni; 12. Paqpqu; 13. Armati; 14. Porvli; 15. Tabakk.

Draughts

Super Sudoku… mill-1 sat-12

Qieg[ed fil-kaxxi vojta n-numru mill-1 sat-12 f’kull linja orizzontali u vertikali tal-kwadru l-kbir. Kull numru g[andu jidher darba biss f’kull linja u f’kull kwadru ]g[ir ta’ erba’ kaxxi bi tlieta. English is a crazy language

For those who Reed and Right We’ll begin with a box, and the plural is boxes; But the plural of ox became oxen not oxes. One fowl is a goose, but two are called geese, Yet the plural of moose should never be meese, You may find a lone mouse or a nest full of mice; Yet the plural of house is houses, not hice. If the plural of man is always called men, Why shouldn’t the plural of pan be called pen? If I spoke of my foot and show you my feet, And I give you a boot, would a pair be called beet? If one is a tooth and a whole set are teeth, Why shouldn’t the plural of booth be called beeth? Then one may be that, and three would be those. Yet hat in the plural would never be hose, And the plural of cat is cats, not cose. We speak of a brother and also of brethren, but though we say mother, we never say methren. Then the masculine pronouns are he, his and him, But imagine the feminine, she, shis and shim.

— Qatt ma kelli x-xorti naqbad [uta!

Soluzzjonijiet

Jirba[ l-abjad

Mimdudin> 5. I]]an]an wa[da billi tfassal salib? (5) 6. Tkun bejn ]ew; [itan imissu ma’ xulxin (5) 7. Opra kbira tal-ba[ar, g[allu]u tas-sajd (5) 10. Dawn jag[tuna [afna [alib li jsir pasturizzat (5) 11. Il-balla ta’ dan tag[mel [sara kbira (5) 12. Fatat? Forsi, imma inti ttawwal ftit! (5) 14. Is-sinjal ta’ kull Nisrani (5) 16. Nie[du wie[ed bis-sa[[a ta’ xulxin! (5) 17. Kunjom l-ewwel wie[ed maqtul wara l-ewwel ta’ April? (5) 18. {arab mid-dazju (5)

Abjad: 11 – 7, Iswed: 13 – 22; Abjad: 30 – 27, Iswed: 25 – 18; Abjad: 27 – 20, Iswed: 4 – 11; Abjad: 15 – 13, Iswed: 22 – 24; Abjad: 13 - 22 u jirba[

17

Let’s face it! — English is a crazy language. Bejn surmast u student

:ib il-bord tad- draughtsu qieg[ed id-dammi e]att kif jidhru hawn fuq. Imissu jilg[ab l-abjad. Kif jista’ dan jirba[ il-log[ba f’[ames mossi?

Super Sudoku

Jirba[ l-abjad

— Int Pawlinu, kieku missierek telaq mid-dar miexi bl-erba’ mili fis-sieg[a u zijuk telaq sieg[a warajh, miexi bil-[ames mili fis-sieg[a fejn ta[seb li kien jil[aq lil missierek? Fl-ewwel [anut tax-xorb, Sir.


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

TV#Radju 23 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt

Fil-qosor Simpati/i NET Television, 20>30

:anni jkollu jie[u xi jiem frank biex jibqa’ d-dar ma’ missieru, peress li dan tal-a[[ar ikun ma jifla[x. Dora toffri li Sunta tmur g[all-b]onn minfloku fl-ABS. Allura issa jkollha tid[ol qabel il-[in fl-uffi//ju tag[ha. Joyce tmur g[ax-xog[ol g[ajjiena mejta g[ax damet barra. Ma’ min qed ter;a’ to[ro;? PC Borg ikollu in/ident bir-rota. Kien in/ident tabil[aqq jew ippruvaw itajruh? G[and ta’ Cassar, San Duminku jsib ru[u [dejn Sant’Antnin. U din il-mossa tin]el tajjeb maz-zija Liza. I]da pakkett kbir li jasal bil-posta jaqla’ [afna inkwiet. U l-pinnur fiex jid[ol? Foodies NET Television, 14>05 Il-mistiedna fil-programm tal-lum se tkun in-nutrizzonista Lucienne Pace (fir-ritratt fuq il-lemin). Hi se titkellem dwar il-proteini, il-funzjoni tag[hom fid-dieta tag[na u x’tipi ta’ proteini je]istu. Silvana Callus, minbarra li tippre]enta l-programm, se tie[u [sieb isajjar kejk tal-karrotti, ri/etta li hi

Tonio Fenech

tajba anki g[al dawk li g[andhom dieta gluten free. Stay Raidue, 23>40

Naomi Watts u Ewan McGregor (it-tnejn fir-ritratt) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film thriller li n[adem fl-2004. }ag[]ug[ jg[id lill-psikanalista li jkun qed jattendi g[andu li be[siebu jwettaq suwi/idju dakinhar li jag[laq 21 sena. X’jag[mel?

Edward Scicluna

Il-Ba;it 2013 Iswed fuq l-Abjad - NET Television, 21>35

Frank Psaila jippre]enta dan il-programm li llum se jikun qed jittratta l-Ba;it 2013 li kien tfassal mill-Ministru Tonio Fenech f’Novembru li g[adda. Dan ma kienx ;ie approvat fil-Parlament u issa re;a’ tressaq, b’emendi minimi, minn

Edward Scicluna, il-Ministru tal-Finanzi tal-le;i]latura li bdiet ftit anqas minn xahar ilu. B[ala mistiedna fl-istudio se jkun hemm i]-]ew; protagonisti, ji;ifieri l-Ministru tal-Finanzi attwali u dak ta’ qablu fil-le;i]latura Nazzjonalista.

Il-;lieda kontra r-razzi]mu Malta Llejla - NET Television, 17>00

Kull nhar ta’ Erbg[a dan il-programm ta’ Stephanie Spiteri jie[u xejra differenti u jkun kollu kemm hu diskussjoni dwar xi su;;ett partikulari. Dak tal-lum se jkun dwar il-[idma talKummissjoni Nazzjonali g[all-Promozzjoni talUgwaljanza (NCPE) b’enfa]i fuq il-[idma li jag[mlu kontra r-razzi]mu. Il-mistiedna fl-istudio minn din il-Kummissjoni se jkunu Romina Bartolo, Therese Spiteri, Annalise Aquilina u Amanda Catania.

Amanda Knox Italia 1, 21>10

Hayden Panettiere tinterpreta l-parti talAmerikana Amanda Knox f’dan il-film dwar ka] li spi//a fil-Qorti Taljana u li dan l-a[[ar smajna li re;a’ nfeta[.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

24 TV#Radju

06>00 07>00 07>15 07>40 07>50

101 Breakfast Club - Ron Briffa u Toni Busuttil A[barijiet (ikompli) 101 Breakfast Club Il-:urnali (ikompli) 101 Breakfast Club (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fit-08>00)

09>00 09>05

A[barijiet fil-Qosor Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12>30 13.00 15>00 15>05

Mu]ika bla Kumment Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Qari bil-Malti - Manuel Cauchi The Big Show A[barijiet fil-Qosor Hitsteria - George Galea (b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00 u fil-17>00)

`17>00 17>55 18>00 18>30 20>00 21>00 23>00 24>00

Radju Malta - 93.7 FM 06:00 - Frank u Indri (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill:urnali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:30 Familja Wa[da (jinkludu 09:00 BBC News, 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u lAngelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - A[barijiet 12:10 - Newsline 12:45 - Qari bilMalti 13:15 - Tifkiriet 14:00 A[barijiet 14:05 - E M Live 16:00 - A[barijiet 16:05 Drivetime 17:00 - Kumpanija 17:50 - Nitfa Kultura 18:00 Bullettin tal-A[barijiet 18:15 Intermezz Mu]ikali 18:40 - TV Hemm 19:50 - Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 - A[barijiet 20:05 - Qari tar-Rumanz (r) 20:30 - Il[na mi/-?par 21:05 Mu]ika u Sport 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Waqtiet 23:30 - Xi Qrajt, Xi Smajt 23:33 - Ru]arju 24:00 Classic Hits. ONE Radio - 92.7 FM 07:00 Kummentarju, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 u 09:45 One News) 10:00 - Ma’ Pauline 11:00 - Flimkien (jinkludi 11:10 Pariri G[alik, 11:45 ONE News, 12:00 Angelus, 12:05 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem) 12:15 - Kummentarju 12:30 - A[na 13:15 - Rumanz 13:45 - ONE News 14:00 Minflok Siesta 15:30 - Drive Time 15:45 - ONE News 16:00 - Mhux g[at-Tfal Biss 16:30 - Tomatate 17:00 Kummentarju 17:05 - Rush Hour (jinkludu 17:15 - :miel Ilsienna, 17:45 ONE News, 18:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 18:05 Bieb Bieb) 18:15 - Dirett Lokal 18:45 Djarju tal-Partit Labu-rista 19:00 - In the Zone 19:45 ONE News 20:15 - Verset ilLejl 20:45 - Eurovision Radio 21:45 - ONE News 22:00 Kummentarju 22:05 - Forum 24:00 - Mezza Notte 02:00 Ta[t Sema Kwiekeb. RTK - 103 FM 06:30 Pierre & Co on RTK (jinkludi 06:55 Fi {dan il-Mulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Imwiet # Qari # Angelus, 08:00 BBC News) 09:00 - A[barijiet filQosor 09:05 - Paperscan 09:15 - G[alina Lkoll (11:00 RTK Qosor) 11:55 - Fi {dan ilMulej 12:00 - RTK Bullettin 12.15 - Sehemna fl-Ewropa 13:00 - RTK Qosor 13:05 Su//essi u aktar (jinkludi 14:00 BBC News) 15:00 - RTK Qosor

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Lura d-dar RnB Time - William Cauchi Fuzzbox - Christian Azzopardi Newsdesk (r) Night Style - Joe Vella

15:05 - Rumanz 15:30 - G[and in-Nutar 16:00 -BBC News 17:00 - RTK Bulettin 17:15 Fatti (jinkludi 18:00 RTK Qosor) 19:00 - Ru]arju 19:25 - {sibijiet mal-Melodija 21:00 - {add B[alek 22:00 - Il=Qaddis tal-Jum 22:05 - Ru]arju 22:25 - Ripetizzjonijiet. Campus FM - 103.7 FM 08:30 - Il-Balomba 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # Culture News 09:30 Bis-Sassla u bil-Brevjar 10:00 BBC News Update 10:06 Mhux Kelma Bejn Tnejn 11:00 Classic FM 13:00 - Anali]i tal;urnali (r) 13:30 - Meta l-Mo[[ Isir Palk 14:00 - BBC News Hour 15:00 - Classic FM 19:30 - Il-{rejjef, l-G[erf u lMa;ija 20:00 - Ouside Lectures 21:00 - BBC World Service. Radju Marija - 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt (jinkludi fid-09:00 {ajjitna) 11:00 - Katina [elwa li tg[aqqadna mas-sema 12:00 Angelus u Ru]arju 12:30 Ru]arju ta’ San :u]epp 13:00 Qari tar-Rumanz 13:30 - Shalom 14:30 - Qari ta’ Rumanz 15:00 -

Kurunella {niena Divina 15:30 - X’g[adek titftakar millKateki]mu 16:00 - Il-Kura;; Nofs il-Fejqan 17:00 - Bullettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:15 Vja;; Mu]ikali 18:15 - G[asar 18:30 - Quddiesa 19:00 - Ru]arju 19:30 - A[barijiet minn Radju Vatikan 20:00 - Vexillum 20:30 - Qari tar-Rumanz (r) 21:00 G[ajn ta’ :id 22:00 - Sejja[li u Jien Inwie;bek 23:00 - {ajjitna (r) 23:30 - Bullettin A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 Kompjeta. Bay Radio - 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 - Simon Pisani (jinkludi 11:30 - A[barijiet fil-qosor) 13:30 - Ian Lang 15:30 - Nathan u Talitha 18:30 A[barijiet 18:40 - Bay Beats with Simon B 20:00 - Ben Glover 22:00 Toby’s Wall of Sound 24:00 Paul van Dyk.

Calypso Radio - 101.8 FM 07:00 - A[barijiet 07:15 Calypso Breakfast 08:30 - Bejn il-{bieb 10:00 - A[barijiet 11:30 - 101.8 Favourites 12:00 A[barijiet 14:30 - After Break 17:00 - Calypso Drive 19:00 Let’s Go 21:00 - Nitbissmu ma’ Calypso 23:00 - Those were the days 01:00 - L-g[a]la tieg[i naqsamha mag[kom.

Defiance - I giorni del coraggio - Iris, 21>05

Daniel Craig u Liev Schreiber (it-tnejn fir-ritratt hawn fuq) huma fost l-atturi ewlenin f’dan il-film drammatiku Amerikan li n[adem fl-2008 b’re;ija ta’ Edward Zwick. Ibba]at fuq storja vera. naraw kif tul it-Tieni Gwerra Dinjija fl-Unjoni Sovjetika okkupata minn Na]isti, tliet a[wa Pollakki jing[aqdu ma’ grupp tar-re]istenza u jg[inu mijiet ta’ Lhud biex isalvaw ;ildhom. Fost l-atturi nsibu wkoll lil Jamie Bell u lil Alexa Devalos.

TVM 06:30 - TVAM 09:00 - TV Hemm (r) 10:20 – Journey from the Centre of the Earth 11:25 – Human Senses 12:00 - A[barijiet# rapport tat-temp 12:10 TVPM 14:00 - A[barijiet 14:05 - (ikompli) TVPM 16:00 A[barijiet 16:05 - (ikompli) TVPM 16:30 - }ona 18:00 A[barijiet 18:10 - Waqtiet 18:15 - Sa[[tek l-ewwel 18:25 Telebejg[ 18:40 - TV Hemm 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 – Dreams (ep. 19) 21:45 – Sherlocks (ep. 1) 23:15 - A[barijiet fil-qosor 23:30 – Paq Paq (r) 00:15 - TVPM. TVM 2 07:00 - News 09:00 - TVAM (r) 11:00 - 3 pointer 11:30 Sensilhena 12:15 - G[awdex illum 12:45 - Human Senses 13:15 - Amazon with Bruce Perry 14:05 - Sa[[tek l-ewwel 14:15 Sensilhena 15:00 - 3 pointer 15:30 - Human Sense 16:00 Oceans 16:50 - Wirt, Arti u Kultura 17:20 - Waqtiet 17:25 Bondi + 18:30 - Il-{arsa ta’ Ru]ann 19:00 - 3 Pointer 19:30 - A[barijiet g[al dawk neqsin mis-smig[ 19:40 - Madwarna 19:55 - A[barijiet bl-Ingli] 20:00 - Pre match programme 20:35 Football. Champions League: Barcelona v PSG 22:45 Highlights Programme. ONE 07:00 - Breakfast News 09:00 Sieg[a }mien 10:00 Teleshopping 11:00 - Aroma Mattina 12:30 - Teleshopping 12:45 - Kalamita (jinkludi ONE News fis-13:30) 16:20 Teleshopping 17:30 - ONE News 17:35 - Liquorish – daily update 17:40 - Sal-Gister 18:10 – Teleshopping 18:25 - LOOKS 19:10 - Super 5 19:30 - ONE News 20:15 - Klassi G[alina 21:00 - TX 22:00 - Il-Klikka (r) 23:15 - ONE News 23:45 Kalamita (r). Smash 08:00 - Er;a’ Lura 09:00 {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’

Farah 10:50 - Teleshopping 14:20 - 1046 Music 16:10 - FilK/ina ma’ Farah (r) 17:10 Er;a’ Lura 18:15 - Bingo 75 18:40 - Teleshopping 19:00 News 20:30 - Il-Parlament talPoplu (live) 21:30 - CNI 22:00 News 22:30 - Motordrome. Raiuno 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00, it-08:00, id-09:00 u l11:00) 12:00 - La prova del cuoco 13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:15 - La vita in diretta (jinkludi Tg1 fil-17.00) 18:50 - L’eredità 20:00 - Tg 1 20:30 - Affari tuoi 21:10 - Dove la trovi una come me? (fiction) 23:35 - Porta a porta 01:10 - Tg 1 notte 01:45 Sottovoce. Raidue 06:40 - Cartoons 08:15 - Sabrina, vita da strega (TF) 08:35 - Le sorelle McLeod (TF) 10:00 - Tg 2 insieme 11:00 - I fatti vostri 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 costume e società 13:50 - Tg 2 medicina 33 14:00 - Detto Fatto 16:05 - Tutti pazzi per amore (TF) 17:00 - Army Wives (TF) 17:50 - Tg 2 Sport 18:15 - Tg 2 notizie 18:45 - Cold Case (TF) 19:35 - Squadra Speciale Cobra 11 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 Tuttodante 22:35 - A Gifted Man (TF) 23:25 - Tg 2 notizie 23:40 - Stay - Nel labirinto della mente. Film 2004 01:10 - Tg2 Parlamento 01:20 - Flashpoint (TF) 02:05 - Super 8 stories. Film 2001. Raitre 07:00 - Tgr buongiorno Italia 08:00 - Agorà (attwalità) 10:00 La storia siamo noi (dok) 10:50 Codice a barre (attwalità) 11:25 Tg3 minuti 11:30 - Buongiorno Elisir (attwalità) 12:00 - Tg 3 12:25 - Tg 3 fuori tg 12:45 - Le storie - Diario italiano 13:10 Lena, amore della mia vita (soap) 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 14:50 - Tgr Leonardo 15:05 Tgr piazza affari 15:10 - La casa nella prateria (TF) 16:00 - Cose dell’altro Geo 17:40 - Geo & Geo 19:00 - Tg 3 20:00 - Blob

20:10 - Stanlio e Ollio 20:35 Un posto al sole (soap) 21:05 Chi l’ha visto 23:15 - GLOB Porcellum 24:00 - Tg 3 linea notte 01:05 - Rai Educational 02:05 - Fuori orario. Canale 5 08:00 - Tg 5 mattina

08:40 - La telefonata di Belpietro (attwalità) 08:50 - Mattino cinque 11:00 Forum 13:00 - Tg 5 13:40 Beautiful 14:10 - Centovetrine 14:45 - Uomini e donne (talk show) 16:05 - Amici 16:50 Pomeriggio cinque (attwalità) 18:50 - The Money Drop 20:00 Tg 5 20:20 - Striscia la notizia 20:40 - Football. Champions League: Juventus v Bayern Monaco 22:45 - Speciale Champions League 12:30 - Tg 5 notte 01:00 - Striscia la notizia. Rete 4 07:10 - T.J. Hooker (TF) 08:05 Miami Vice (TF) 09:00 - Hunter (TF) 10:10 - Carabinieri 5 (TF) 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 12:55 - La signora in giallo (TF) 14:00 - Tg 4 14:45 - Lo sportello di Forum 15:30 - Hamburg Distretto 21 (TF) 16:35 - My Life - Segreti e passioni (soap) 17:00 - Lo sperone insanguinato. Film ’58 18:55 - Tg 4 19:35 - Tempesta d’amore (soap) 20:30 - Walker Texas Ranger (TF) 21:10 - The Closer (TF) 23:15 - Bones (TF 01:00 Tg4 01:25 – 8 1#2. Film ’63. Italia 1 07:00 - Zach e Cody al Grand Hotel (sitcom) 07:50 - Tutto in famiglia (sitcom) 08:40 - Una mamma per amica (TF) 10:30 ER: medici in prima linea 12:25 - Studio aperto 13:00 - Sport Mediaset 13:40 - Cartoons 16:15 - Smallville (TF) 18:00 - The Middle (sitcom) 18:30 - Studio aperto 19:20 - CSI NY: Scena del crimine (TF) 21:10 - Amanda Knox. Film 2011 22:55 - Studio Aperto Live: Meredith nessuna verità 23:55 - The Vampire Diaries (TF) 01:40 - Sport Mediaset 02:05 - The Shield (TF).


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

TV#Radju 25 Favourite Channel 07.15 - F. News 07:30 - Dawl tal-:urnata 08:00 - {in g[al Kollox (r) 10:00 - Cross Roads 12:00 - News 12:30 - Nies B[alna 13:00 - Niskata 15:00 Teleshopping 17:30 - Nintrefa ’l Fuq 18:15 - News 18:30 (ikompli) Nintrefa ’l Fuq 19:45 F. News 20:30 - Nies B[alna 21:00 - Bejnietna 2 23:00 News. Calypso Music TV 07:00 - Total Request Show (r) 09:00 – Love and Romance 10:00 - Teleshoping 12:00 – Pop Concert (r) 13:00 - The 60s & 70s 13:30 – The 80s 14:00 The 90s 14:30 - The 00s 15:00 Love and Romance 16:00 – The 80s 16:30 - I Grandi Successi 17:30 – The Local Angle 18:00 – Total Request Show 20:00 The 60s & 70s 20:30 - All That Jazz 21:30 - The Local Angle (r) 22:30 - Music Videos. La 5 13:10 - Extreme Makeover Home Edition 14:00 - Gossip Girl 14:45 - The OC (TF) 15:30 Eastwick (TF) 16:20 - Summer Dreams (TF) 17:10 - Sonny tra le stelle (sitcom) 18:00 - Friends (sitcom) 18:25 - Extreme Makeover Home Edition 19:20 Amici (soap) 20:25 - Gossip Girl (TF) 21:10 - Guaria del corpo. Film ’92 23:25 - Uomini e donne 00:35 - Amici. BBC Entertainment 07:15 - Garth and Bev 07:25 Fimbles 07:45 - Boogie Beebies 08:00 - Tellytales 08:10 - Me Too! 08:30 - My Family 09:00 Rev. 09:30 - The Weakest Link 10:15 - EastEnders 10:45 Doctors 11:15 - Around the World in 20 Years 12:05 Great Ormond Street 13:00 - My Family 13:30 - The Weakest Link 14:15 - The Impressions

Show with Culshaw and Stephenson 14:45 - EastEnders 15:15 - Doctors 15:45 - Around the World in 20 Years 16:35 Great Ormond Street 17:25 The Weakest Link 18:10 EastEnders 18:40 - Doctors 19:10 - Casualty 20:00 - My Family 20:30 - After You’ve Gone 21:00 - Silk 21:50 - One Foot in the Grave 22:25 - Alan Carr: Chatty Man 23:10 Spooks.

TCM 07:30 - Rogue Cop. Film ’54 (A)

09:00 - The Secret Partner. Film ’61 (A) 10:30 - Two Weeks in Another Town. Film ’62 (A) 12:15 - Reunion in France. Film ’42 14:00 - Julius Caesar. Film ’53 (U) 16:00 - Riffraff. Film ’35 (A) 17:35 - April in Paris. Film ’52 (U) 19:15 - Pennies from Heaven. Film ’81 (AA) 21:00 - Alice Doesn’t Live Here Anymore. Film ’74 (15) 22:50 Diner. Film ’82 (AA). MGM Movies 07:20 - Bound for Glory. Film ’76 (A) 09:45 - Support Your Local Sheriff! Film ’69 (U) 11:15 - A Star for Two. Film ’91 12:50 - Timestalkers. Film ’87 (PG) 14:25 - Full Circle. Film ’96 (12) 15:55 - Bananas. Film ’71 (AA) 17:15 - MGM’s Big Screen 17:30 - The Private Life of Sherlock Holmes. Film ’70 (PG) 19:30 - Home Is Where the Hart Is. Film ’87 20:55 - Big Screen Legends 21:00 - Final Combination. Film ’93 (18) 22:30 - Hendrix. Film 2000 (15). GO Stars 06:30 - Real Steel

08:35 Andrew Lloyd Webber: By Jeeves 11:00 - Monk 11:45 Tangled 13:25 - Pirates of the Caribbean 4 15:35 - J. Edgar 17:50 - Fastest 19:40 - Two and a Half Men 20:10 - Mad Men 21:00 - Big Miracle 22:45 Rosemary's Baby 01:00 Andrew Lloyd Webber: By Jeeves. Diva Universal 07:00 - Wolff’s Turf 08:55 Agatha Christie’s Poirot 09:55 Kojak 10:55 - Quincy, M.E. 11:55 - JAG 12:55 - ER 13:55 Rex: A Cop’s Friend 15:50 Kojak 16:50 - Agatha Christie’s Poirot 18:50 - JAG 19:50 - ER 20:50 - Great Women 21:00 Half the Sky 23:15 - Parole D’Amore 23:20 - ER. Discovery Channel 06:50 - NASA’s Greatest Missions: Ordinary Supermen 07:40 - The Gadget Show: World Tour 08:05 - The Tech Show 08:30 - Smash Lab: Hurricane Proof House 09:25 - Nextworld: Future Superhuman 10:15 Mighty Ships: USNS Robert E. Peary 11:05 - Meteorite Men 12:00 - NASA’s Greatest Missions: Ordinary Supermen 12:50 - Weird Connections: The Sound of Vomit 13:20 - The Gadget Show: World Tour 13:45

- The Tech Show 14:10 - Space Pioneer: Titan 15:00 - Smash Lab: Fireproof House 15:55 Nextworld: Future Cars 16:45 Robocar 17:35 - Meteorite Men 18:30 - Space Pioneer: Venus 19:20 - NASA’s Greatest Missions: Friends and Rivals 20:10 - The Gadget Show: World Tour 20:35 - The Tech Show 21:00 - Space Pioneer: Venus 21:50 - Prank Science 22:40 The Gadget Show: World Tour 23:05 - The Tech Show 23:30 Weird Connections: The Sound of Vomit. Iris 15:25 - Concorrenza sleale. Film 2001 17:25 - Carambola. Film ’74 19:20 - A-Team (TF) 20:10 - Hazzard (TF) 21:05 - Defiance - I giorni del coraggio. Film 2008 23:30 - Jakob il bugiardo. Film ’99 01:45 - The Ogre - L’orco. Film ’90. Melita More 07:20 - The Constant Gardener 09:25 - Titanic Part 1 of 2 11:00 - Monk 11:45 - Words of the Titanic 12:35 - Page Eight 14:15 - Footloose 16:05 - A Thousand Words 17:45 - The Debt 19:45 - Two and a Half Men 20:10 - Mad Men 21:00 Dancing On The Edge (part 2 of 4) 22:30 - The Watcher 00:10 A View To A Kill. Biography Channel Barter Kings: 10:00 - Home is Where the Barter Is 10:30 Talkin’ Turkey. 11:00 - Pink 12:00 - Hoarders: Deborah And Jim 13:00 - Storage Wars Texas: A Fistful of Auctions 13:30 American Restoration: Batter Up 14:00 - Dance Moms: When Stars Collide 15:00 - Be the Boss: Signal 88 Security. Barter Kings: 16:00 - Home is Where the Barter Is 16:30 - Talkin’ Turkey. 17:00 - Hoarders: Deborah And Jim 18:00 Braxton Family Values: You Can’t Go Home Again 19:00 Storage Wars Texas: A Fistful of Auctions 19:30 - American Restoration: Batter Up 20:00 Braxton Family Values: Guess Who’s Coming to Dinner. Hardcore Pawn: 21:00 - Father vs Son 21:30 - Les’ Big Gamble. 22:00 - Hoarders: Anna#Claire and Vance. Hardcore Pawn: 23:00 - Seth’s Big Bet 23:30 Oh No He Didn’t.

G˙at-tfal fuq il-Cable Jim Jam 08:00 - See The Sea 08:05 - Lots & Lots 08:20 Bob the Builder 08:30 - Fireman Sam 08:40 Thomas and Friends 08:55 - Baby Antonio’s Circus 09:00 - Rubbadubbers 09:10 - Pingu 09:15 - Tiny Planets 09:20 - Pingu 09:25 - Tiny Planets 09:30 - Monkey See Monkey Do 09:40 Barney and Friends 10:10 - Fluffy Gardens 10:25 - The Mighty Jungle 10:40 - Mio Mao 10:50 Jarmies 11:05 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 11:30 - Kipper 11:50 - Gazoon 12:00 Wobblyland 12:05 - Igloo-Gloo 12:20 Benjamin’s Farm 12:25 - My Animal Friends 12:40 - See The Sea 12:45 - Lots & Lots 13:00 Fluffy Gardens 13:15 - The Mighty Jungle 13:30 Angelina Ballerina 13:45 - Monkey See Monkey Do 13:55 - Barney and Friends 14:25 - Pingu 14:30 - Tiny Planets 14:35 - Pingu 14:40 - Tiny Planets 14:45 - Igloo-Gloo 15:00 - Bob the Builder 15:10 - Fireman Sam 15:20 - Thomas and Friends 15:35 - Tork 15:45 - Dougie in Disguise 15:55 - Slim Pig 16:05 - Jarmies 16:20 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 16:45 Benjamin’s Farm 16:55 - My Animal Friends 17:10 - See The Sea 17:15 - Lots & Lots 17:30 Monkey See Monkey Do 17:40 - Barney and Friends 18:10 - Wobblyland 18:15 - Dougie in Disguise 18:25 - Slim Pig 18:35 - Connie the

Cow 18:45 - Angelina Ballerina 19:00 - Jakers: The Adventures of Piggley Winks 19:25 - Jarmies 19:40 - Pingu 19:45 - Tiny Planets 19:50 - Pingu 19:55 - Tiny Planets 20:00 - Bob the Builder 20:10 - Fireman Sam 20:20 - Thomas and Friends 20:35 - Dougie in Disguise 20:45 - Slim Pig 20:55 - Connie the Cow 21:05 - Tork 21:15 Benjamin’s Farm 21:20 - My Animal Friends 21:35 - See The Sea 21:40 - Wobblyland 21:45 Wobblyland 21:50 - Barney and Friends 22:15 Monkey See Monkey Do 22:25 - Kipper. Disney Channel 08:10 - Good Luck Charlie 08:35 - Austin and Ally 09:25 - Shake It Up 10:15 - The Suite Life on Deck 11:05 - Hannah Montana 11:30 Wizards of Waverly Place 12:20 - Jessie 12:45 ANT Farm 13:35 - Austin and Ally 14:25 - Good Luck Charlie 14:50 - Jessie 15:15 - Shake It Up 15:40 - ANT Farm 16:00 - Austin and Ally 16:55 - The Suite Life on Deck 17:20 - Wizards of Waverly Place 17:45 - That’s So Raven 18:10 Cory in the House 18:35 - Good Luck Charlie 19:00 - Jessie 19:25 - Wizards of Waverly Place 20:15 - Phil of the Future 20:40 - Hannah Montana 21:05 - Jonas 21:30 - Sonny with a Chance 21:55 - Wizards of Waverly Place.

07>00 09>00 10>00 12>00 14>00 14.05 15>25 15>40 16>35 17>00

NET News Telebejg[ Strada Rjali .NET NET News Foodies (b’waqfa g[al NET News fit-15>00) Telebejg[ Chit Chat Telebejg[ Malta Llejla

19>00 19>30 19>45 20>30 21>30 21>35 23>00

(b’waqfa g[al NET News fis-18>00) Bozza tal-Mija Lift NET News Simpati/i NET News Iswed fuq l-Abjad NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport 08:30 - Rally Raid: Abu Dhabi Challenge 08:45 - Inside World Touring Cars 09:15 - World Series by Renault 09:45 WATTS 10:00 - European

Championship Weightlifting 13:00 - UCI World Tour Cycling 14:00 - BNP Paribas Katowice Open Tennis (live) 16:00 - European Championship Weightlifting 17:00 - European Championship Weightlifting: Albania: Men’s 69kg (live) 19:00 - European Championship Weightlifting 20:00 - European Championship Weightlifting: Albania: Women’s 58kg (live) 22:00 - Total KO 23:00 Wednesday Selection 23:05 Riders Club 23:10 - Valero Texas Open, PGA Tour Golf. Eurosport 2 07:00 - AFC Football

Champions League 08:00 European Championship Weightlifting 10:00 - Inside World Touring Cars 10:30 World Series by Renault 11:00 - UCI World Tour Cycling 12:00 - Australian Football Magazine 13:00 - European Championship Weightlifting 15:00 - J League Football 15:30 - AFC Football Champions League 16:00 BNP Paribas Katowice Open Tennis (live) 17:45 Swimming 19:00 - WATTS 19:30 - The Euroleague Basketball Show 20:00 - This Week on World Wrestling Entertainment 20:30 - Pro Wrestling 21:30 - Boxing 23:00 - European Championship Weightlifting. GO Sports 1 07:00 - Serie A: Rd 31: Siena v Parma 09:00 - Barclays PL: Wk 34: Reading v Southampton 11:00 - Ligue 1: Rd 31: Highlights 12:00 - UEFA Champ. Leauge: QF: 2nd Leg: Galatasaray A.S. v Real Madrid 14:00 FIFA Futbol Mundial 14:30 UEFA Champions League: QF: 2nd Leg: Borussia Dortmund v Malaga 16:30 - Heineken Cup: QF: Toulon v Leicester 18:30 UEFA Cham. League: QF: 2nd Leg: Tuesday: Matchnight Review 19:00 - Trans World Sport 20:00 - Barclays PL: PL World. UEFA Champ. League: QF: 2nd Leg: 20:45 - Juventus v B. Munchen (live) 22:45 - Matchnight Review 23:30 - PGA European Tour: Trophee Hassan II: Day 3. GO Sports 2 20:45 - UEFA Champ. League: QF: 2nd Leg: Barcelona v Paris

Saint-Germain (live) 22:45 Milan Ch. GO Sports 7 07:00 - Vincennes Horseracing 09:00 - PGA European Tour: Trophee Hassan II: Day 3 13:00 - Football's Greatest 13:30 - Barclays PL: Wk 34: Man. Utd v Man. C. 15:30 - Serie A: Rd 31: Catania v Cagliari 17:30 - Barclays PL: Wk 34: PL Review 18:30 - Serie A: Rd 31: Inter v Atalanta 20:30 - ATP Masters 1000: Sony Open, Miami: SF. Bar-clays PL: 23:00 - PL World 23:30 - Wk 34: Chelsea v Sunderland. 01:30 - FIFA Futbol Mundial 02:00 - Ligue 1: Rd 31: Stade de Reims v Olym. Lyonnais. GO Sports 8 09:00 - Vincennes Horseracing 11:00 - PGA European Tour: Trophee Hassan II: Day 3 15:00 - Football's Greatest 15:30 - Barclays PL: Wk 34: Man. Utd v Man. C. 17:30 - Serie A: Rd 31: Catania v Cagliari 19:30 - Barclays PL: Wk 34: PL Review 20:30 - Serie A: Rd 31: Inter v Atalanta 22:30 - ATP Masters 1000: Sony Open, Miami: SF. Bar-clays PL: 01:00 - PL World 01:30 - Wk 34: Chelsea v Sunderland. Melita Sports 1 08:00 - FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 10:45 - Volleyball Champ. League Magazine The Big Hit (r) 11:20 - Bundes-liga (r) 15:10 - FA Cup (r) 17:15 2012 Alpari World Match Tour (r) 19:20 - Bundes-liga (r) 21:15 - FA Cup (r) 23:20 - FIFA Beach Soccer WC Qual. (r) 00:45 America's Cup: World Series (r). Melita Sports 2 12:00 - America's Cup: World Series (r) 14:00 - Swedish ATG

Horse Racing V4 Race Meetings 15:05 - FA Cup (r) 17:10 - Bundesliga (r) 19:05 - America's Cup: World Series (r) 21:10 Swedish ATG Horse Racing V65 Race Meetings 23:45 - Bundesliga (r) 01:40 - FA Cup (r). Malta Stars 08:00 - Malta Basketball Assoc. (r) 09:30 - Malta Rugby Football Union (r) 11:10 - Malta Handball Assoc. (r) 12:35 - MFA Futsal League (r) 14:00 - BOV PL (r) 16:05 - Football Nurseries (r) 16:40 - Malta Basketball Assoc. (r) 18:10 - MFA Futsal League (r) 19:35 - Malta Rugby Football Union 21:15 - Malta Handball Association 22:35 Football Nurseries (r) 23:15 Melita GFA 1st Div. (r) 01:00 BOV PL (r).


IN-NAZZJON

L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

26 Klassifikati PROPJETA G{ALL-BEJG{ Marsaxlokk

APPARTAMENT u penthouses bil-veduta tal-ba[ar u talkampanja, lesti minn kollox bi tliet ikmamar tas-sodda, ]ew; kmamar tal-banju, k/ina kbir u terrazzin 14-il pied bi 11-il pied . Kollox tal-aqwa kwalità, servuti bil-lift salgaraxx. Prezz €112,000 (Lm48,000). Garaxx ta’ karozza wa[da €16,000(Lm7,000) jew ta’ tnejn €28,000 (Lm12,000). ?emplu 79441869.

Marsaxlokk

Il-Mosta

TERRAN b’bit[a kbira lest minn kollox b’affarijiet ta’ kwalità tajba, kemm tid[ol fih. Tliet kmamar tas-sodda, ]ewg kmamar tal-banju, k/ina kbira, boxroom, e//. Prezz €112,000 (Lm48,000). Tista’ tnifdu ma’ garaxx ta’ karozza wa[da jew tnejn. Garaxx ta’ karozza wa[da €16,000 (Lm7,000) jew ta’ tnejn €28,000 (Lm12,000). ?emplu 77777521 jew 99466988.

DIRETT ming[and is-sid, blokka ;dida ta’ tliett appartamenti, 210sqm u penthouse bi tliet kmamar tas-sodda, ensuite, gallarija kbira u washroom area, bil-lift a//essibbli mill-garaxx. Prezz €155,000. ?emplu 99431195.

Birkirkara

FJORD 8mtrs, b’]ew; magni diesel, fiberglass. €15,000. ?emplu 99822224.

GARAXX ta’ 2 karozzi. Prezz €19,000. ?emplu 79620002.

VETTURI/ DG{AJJES Cabin Cruiser

AVVI}I G[al kull tip ta’ kri]i f’[ajtek

MR Mutawalla Sidig jispe/jalizza fi: Problemi ta’ m[abba Protezzjoni professjonali Problemi ta’ sess Fortuna tal-[ajja Kull tip ta’ problema ti;i solvuta fi ]mien qasir. 100% su//ess. Mit-8 a.m. sas-7 p.m., bl-Ingli] jew Fran/i]. ?empel g[al appuntament fuq 99349374 jew 79497184.

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa talkonkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid bl-injam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bis-sejjie[, bilqoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos, e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 99602436.

Tiswijiet fil-pront u fil-post

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers, e//. B’sitt xhur garanzija fuq il-parts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559, 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

Tiswijiet

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata. ?emplu 99422268 jew 21416705.

G{ALL-BEJG{ G[amara antika

TINKLUDI twaletta bil-mera, lavaman, komodina, gradenza bil-mera u wi// tal-ir[am u gwardarobba kbira. Jistg[u jinbieg[u separati. ?emplu 99800607.

Kamra tal-Pranzu

INJAM tip Messikan: mejda, sitt si;;ijiet u welsh dresser. €1,350 jew l-eqreb. ?emplu 99010176.

Purtieri

PAR purtieri kbar (148ins x 98ins), jistg[u jsiru ]ew; pari, stil klassiku bid-drapp tas-sunblock. Kulur gold, a[mar u a[dar. Prezz €40. ?emplu 21242180.

Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and PAWLU BONNICI (Bonnici Printing Press) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna: min-na[a talBarrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tat-tie;, invoices, posters u brochures bil-kulur, e// u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpress.com


L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

27 BOXING

Billy Corito n-numru wie[ed fl-Ewropa Il-boxer Malti Billy Corito hu n-numru wie[ed talheavyweight fl-Ewropa wara li g[eleb l-isfida tal-Ingli] Mick Cotcher f’serata li saret f’{al-Farru;. L-avversarju ta’ Corito, qabel ma ;;ieled kontra l-boxer Malti kellu rekord ta’ 32 reb[a b’29 minnhom ikunu b’knockout. B’din ir-reb[a Corito, mhux biss tela’ jokkupa l-ewwel post tar-rankings tal-European Boxing Federation (EBF) imma anke iddefenda /-/inturin tal-EBF Intercontinental Heavyweight. Corito g[eleb lil Cother f’]ew; minuti u 13-il sekonda, flewwel sessjoni u din kienet wirja mill-aqwa meta wie[ed iqis li l-;lieda kellha ddum sitt sessjonijiet ta’ tliet minuti l-wa[da. Fl-istess serata kien hemm numru ta’ ;lied bejn boxers Maltin u Ingli]i. Etienne Spiteri reba[ bil-punti kontra Shane Bowmer (kategorija Light Welterweight), Raif Siddiq reba[ bil-punti kontra Daniel Attard (Bantamweight), Ronald Tabone reba[ bilpunti kontra Billy Snaith (Middle Weight), Hershen Sciberras reba[ bil-punti kontra Alex Ferguson (Welterweight), Lydon Chircop reba[ bil-punti kontra Billy Wilkinson (Super Middle Weight), Brandon Borg reba[ bil-punti kontra Mikey Worswick (Light Weight), Dione Galea reba[ bil-punti kontra Mickey Mags u Tyrone Borg reba[ b’knockout fir-raba’ rawnd kontra Wayne O`Neill.

}urrieq jibqg[u jittamaw }urrieq kisbu reb[a importanti meta f’partita bilan/jata g[elbu lil Pembroke Athleta 2-1 u ]ammew ir-raba’ u l-a[[ar post g[allpromozzjoni. B’din ir-reb[a, it-tim ta’ David Carabott baqa` tliet punti fuq San :wann. }urrieq fet[u l-iskor fl-34 minuta meta MATTHEW COCKS g[eleb lil Calleja Cremona b’xutt tajjeb. Fil-50 minuta }urrieq irduppjaw meta GLENN BONELLO skorja ;miel ta’ gowl wara li qabe] erba’ difensuri. Pembroke da[lu fil-log[ba

BOV III DIV.

Log[ba ming[ajr storja

BOV II DIV.

PEMBROKE A....................1 }URRIEQ............................2

Il-boxer Malti Billy Corito (xellug) fl-azzjoni kontra Mick Cotcher (Ritratt> John Borg)

fil-55 minuta meta s-sostitut KANE MICALLEF g[eleb lil Alden b’xutt minn tarf ilkaxxa. }urrieq sfaw jilag[bu b’g[axar plejers fid-59 minuta meta Daniel Zammit tke//a wara da[la fuq Calleja Cremona imma minkejja dan ]ammew sod sal-a[[ar. Pembroke: M. Calleja

Cremona, M. Mamo, D. Mifsud (A. Attard), K. Sultana, L. Cilia, C. Farrugia, K. Coleiro, J. Roland Emeka, D. Cremona, A. Galea (K. Micallef), J.C. Borg }urrieq: J. Alden, K. Sacco, D. Stojanovic, K. Magro, J. Lia, D. Darmanin (M. Schembri), M. Cocks, J. Briffa, S. Azzopardi (N. Abdilla), D. Zammit, G. Bonello (T. Borg) Referee: Chris Lautier

Punt kull wie[ed

G{ARG{UR. ….........................................................................2 SI::IEWI. …............................................................................ 2

G[arg[ur fet[u l-iskor wara 24 minuta meta Ciappara deher iwaqqa’ lil Gauci bir-referee jsaffar penalty u l-istess MARK GAUCI jix[et fix-xibka. Si;;iewi da[lu fil-partita inqas minn ]ew; minuti wara, meta wara li r/ieva ming[and Curmi, kien RODERICK FARRUGIA li kkonkluda f’lasti vojta. G[arg[ur dehru ferm g[ajjenin fit-tieni taqsima u Si;;iewi [adu r-riedni f’idejhom. G[arg[ur spi//aw b’ra;el inqas fil-50 minuta, meta Dassier Sammut deher itajjar gowl /ert minn fuq illinja b’idejh. Fl-istess azzjoni, ir-referee ordna penalty, skurjat minn RODERICK FARRUGIA. Si;;iewi kellhom diversi opportunitajiet fejn jag[lqu l-partita fejn g[axar minuti mit-tmiem is-sostitut Godfrey Camilleri, wara ;irja tajba qabe] anke lill-gowlkeeper, imma tefa’ barra. Ta’ dan Si;;iewi ;ew ikkastigati [ames minuti mit-tmiem meta BEPPE PACE venven xutt b’sa[[tu minn tarf il-kaxxa, li [asad g[al kollox lill-gowlkeeper Grech, u salva punt g[al G[arg[ur. G[arg[ur: S. Sullivan, D. Sammut, R. Debattista, N. Scerri, K. Fedele,

M. Agius (C. Vella), D. Mamo, E. Lapira, M. Gauci, B. Pace, D. Micallef Si;;iewi: G. Grech, J. Mercieca, N. Galea, I. Curmi (J. Camilleri), M. Camilleri, K. Buhagiar (L. Cassar), R. Farrugia (G. Camilleri), J. Shead, K. Mizzi, E. Ciappara, G. Mallia Referee: Mario Apap

ATTARD..............................1 STA LUCIA.........................5

Santa Lucia kisbu t-tmien reb[a tal-ista;un meta f’konfront ming[ajr storja g[elbu lil Attard 5-1 fejn g[alkemm lag[bu sieg[a s[i[a b’ra;el anqas komplew jiskurjaw. Santa Lucia fet[u l-iskor fl-14il minuta minn BRIAN CHETCUTI li bir-ras g[eleb lil Galea. Minuta wara rduppjaw minn ALI SRETI sakemm kienu kostretti jilag[bu l-kumplament tal-partita b’g[axar plejers meta fis-36 minuta tke//a Marlon Farrugia. Imma b’ra;el anqas skorjaw minn JONATHAN BUGEJA u fl-54 minuta BRIAN CHETCUTI b’xutt fil-baxx g[amilhom 4-0. It-tim ta’ Renzo Attard skorja l-[ames gowl fid69 minuta minn SEAN LANZON b’Attard jiskorjaw

gowl ta’ konsolazzjoni fid-90 minuta minn MATTHEW SCERRI. Attard: W. Galea, L. Mangion, D. Agius (G. Ciantar), M. Mangion, D. Gauci, J.C. Cachia, N. Spiteri, R. Filipov, C. Caruana (J. Bugeja), M. Scerri, D. Mizzi (J. Iwueke) Santa Lucia: R. Cilia, A. Genovese, H. Friggieri, J. Fenech (S. Lanzon), J. Galea, J. Bugeja, C. Bugeja, G. D’Amato, M. Farrugia, A. Sreti (A. Razak), B. Chetcuti (D. Ferriggi) Referee: Elvio Degabriele

Draw ;ust LUQA SA ……………...... 0 SWIEQI …………………..0

Log[ba tipika ta’ tmiem lista;un bejn ]ew; timijiet li jinsabu fin-na[a t’isfel talklassifika.

Fl-ewwel taqsima freekick ta’ Debono ta’ Swieqi u ballun barra u fuq in-na[a ta’ Luqa ]ew; konklu]jonijiet ta’ Edmond Thorton li marru ftit barra. Mas-sieg[a log[ob xutt ta’ Glen Azzopardi g[al Luqa mar ftit g[oli u fil-75 minuta waslet lunika azzjoni ta’ Swieqi fit-tieni taqsima meta Fabien Debono xe[et ftit g[oli. Fit-80 minuta re;g[u kienu Luqa li resqu qrib b’xutt ta’ Slavchev li mar ftit g[oli. Luqa: P. Psaila, M. Slavtchen, J. Good, A. Psaila, M. Psaila, G. Azzopardi (M. Coliero), M. Thewma, C. Marney, E. Thortom, T. Cassar, G. Mizzi. Swieqi: M. Falzon, G. Refalo (I. Scicluna), E. Caruana, R. Zammit, C. Dalli, S. Borg, A. Micallef, T. Kurtulush, E. Sciberras, B. Buhagiar, F. Debono Referee: Jurgen Spiteri


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

28 Sport

Anali]i u kummenti

Tmiem B’Kara u il-;img[a ta’ football Malti Hibernians

dwar il-partiti tal-Kampjonat Premier BOV

ikomplu bl-isfida minn Simon FARRUGIA

B’Kara kisbu reb[a minima imma importanti kontra Sliema biex ]ammew l-ewwel post u qatg[u lil Sliema barra mill-;lieda (ritratt> Alex Degabriele)

Innutajna... LI waqt il-log[ba Qormi vs Rabat Ajax li ntlag[bet is-Sibt wara nofsinhar fl-Istadium Nazzjonali f’Ta’ Qali, lattakkant ta’ Rabat Ajax Josè Luis Armaro Negrin ;ie vvutat b[ala l-BOV Player talLog[ba mill-;urnalisti pre]enti. Niftakru li Rabat Ajax tilfu bl-iskor kbir ta’ 40. Kienu bosta li xejn ma qablu mad-de/izjoni spe/jalment meta niftakru li Armaro Negrin hu attakkant u xog[lu hu li jiskorja l-gowls! Ninsab infurmat li Armaro Negrin

reba[ dan l-unur b’sitt voti biss…….punti massimi ta’ [amsa minn ;urnalist u punt wie[ed minn ie[or….Sistema tal-biki. LI fl-a[[ar tal-log[ba B’Kara vs Sliema W. intefg[u xi gassijiet mill-partitarji ta’ B’Kara fid-direzzjoni talgrawnd. Issa li resqin lejn tmiem l-ista;un fejn ser ikollna aktar partiti diretti, hu importanti li ssir aktar tfittxija fuq il-partitarji li jid[lu filgrawnd u anki fuq in-nies li jarmaw il-madwar u li huma

parti mis-supporters klabbs rispettivi. LI Mark Scerri bidel ilflokk bin-numru 8 u kompla bin-numru 20 min[abba li lflokk i//appaslu bid-demm. Suppost li t-tim ikollu sett ie[or ta’ flokkijiet identiku g[al dak li bih ikunu qed jilag[bu l-players fil-grawnd i]da jidher li dan ma kienx ilka] g[al Sliema Wanderers nhar il-{add li g[adda! Ninsab infurmat li kien hemm qbil mar-raba’ uffi/jal biex il-log[ob seta’ jkompli kif filfatt kompla, b’Scerri jilbes numru differenti minn dak li beda bih. LI kien evidenti l-bojkott li qed jag[mlu l-partitarji Beltin lit-tim tag[hom. Fil-fatt fillog[ba li ntlag[bet nhar isSibt li g[adda fejn huma [ar;u rebbie[a bl-iskor kbir ta’ 6-1 kontra Mosta, kien hemm numru ]g[ir [afna ta’ partitarji li telg[u jsegwu littim tag[hom.

David Azzopardi ta’ Rabat jidher itir minn tulu ming[ajr ma ;ie f’kuntatt ma’ Edison Zarate (ritratt> Brian Grech)

LI in/ident xi ftit tad-da[q se[[ nhar is-Sibt li g[adda fit82 minuta tal-log[ba bejn Valletta u Mosta. :ara li lballun mar barra u l-ballboy b[alma jsir dejjem, tefa’ lballun lejn il-player li kien ;ej biex jag[ti throw in. Però lmira ta’ dan il-ballboy ma tantx kienet pre/i]a peress li laqat lill-assistent referee Roberto Vella f’rasu. Tistg[u ta[sbu r-reazzjoni tal-partitarji g[al dan l-in/ident gustu].

Wara l-log[biet ta’ tmiem il-;img[a kollox baqa’ l-istess fin-na[a ta’ fuq tal-klassifika. B’Kara u Hibernians it-tnejn kisbu reb[iet filwaqt li anki Valletta minkejja li baqg[u distakkati xorta ]ammew ftit [ajjin it-tamiet li jistg[u jisfidaw g[all-Kampjonat. Minkejja li b’gowl uniku B’Kara xorta wa[du kisbu dak li riedu mill-konfront kontra Sliema Wanderers u ]ammew lewwel post. Kienet reb[a importanti peress li b’dan ir-ri]ultat l-Istripes qatg[u wkoll lil Sliema mi/-/ansijiet li jistg[u jisfidaw g[all-kampjonat. Però kienet reb[a b’element ta’ fortuna u kien biss auto goal ta’ John Mintoff li wassal g[al din ir-reb[a. Kien l-ewwel gowl li ;arrab il-goalkeeper Glenn Zammit fl-a[[ar [ames log[biet u re;a’ deher /ar li s-su//ess tal-Blues hu mibni fuq difi]a soda. L-istess jista’ jing[ad g[al B’Kara li anki statistikament huwa evidenti li ;arrbu l-anqas numru ta’ gowls, 21 filwaqt li l-Wanderers 23, l-a[jar ]ew; difi]i fil-kampjonat Premier. Hibernians wasslu messa;; qawwi lil B’Kara li jinsabu fit-taqtieg[a g[ar-reb[ tal-kampjonat wara li l-Pawlisti g[elbu b’fa/ilità lill-;irien Tarxien Rainbows 3-0. Kienet wirja konvin/enti minn Hibernians li wara li damu ftit biex qag[du, skurjaw gowl qabel tmiem l-ewwel taqsima li feta[ it-triq g[al aktar gowls fit-tieni wa[da. G[al darb’o[ra spikkaw il-gowls minn Luis Edison Dos Santos li sab ix-xibka g[al darbtejn u dan il-player jidher li jista’ jkun hu li jag[mel id-differenza f’log[biet de/isivi b[alma ser ikollna nhar il-{add li ;ej. G[al Hibs neqsin Mario Muscat u Jean Paul Farrugia sospi]i. Tarxien kienu ming[ajr Grioli b’postu jie[du Anonam imma kien mistenni ferm aktar minnhom. Wara tlett telfiet konsekuttivi Valletta kisbu reb[a morali wara li g[elbu lil Mosta bl-iskor tennistiku ta’ 6-1. Wara taqsima li fiha l-Beltin donnhom li kienu g[adhom ibatu psikolo;ikament minn dak li g[addew minnu fil-;img[at ta’ qabel kien penalty fil-bidu tat-tieni taqsima li witta ttriq g[al reb[a kbira u xorta wa[da nemmen li dan irri]ultat kien kiefer fuq Mosta. Minkejja li ma’ kienx hemm dubju min kien l-aqwa xorta wa[da l-iskor ma’ jirriflettix landament tal-log[ba. Fil-fatt nofs il-gowls waslu fi spazju ta’ tlett minuti fil-[in mog[ti ]ejjed meta Mosta tilfu lkon/entrazzjoni kollha. It-tamiet ta’ Valletta li jiksbu mill-;did il-kampjonat huma rimoti imma donnu li Valletta riedu juru lill-partitarji li l-qalb g[ada hemm anki wara dak kollu li nqala’ matul il-;img[a li g[addiet. Dwar Mosta ftit hemm xi tg[id. G[adhom ma’ offrew u ma’ kisbu xejn fi/-Championship Pool. Serr[u rashom Bir-raba’ reb[a konsekuttiva fir-Relegation Pool Floriana salvaw posthom b’mod matematiku wara li g[elbu lil Melita b’gowl f’kull taqsima. G[al Melita kienet telfa o[ra li [alliethom ankrati f’qieg[ il-klassifika bi ftit jew xejn tama li jsalvaw posthom wara sta;un wie[ed mal-kbar. {amrun Spartans kisbu tlett punti importanti fit-tentattiv li jsalvaw posthom fl-og[la divi]joni wara li g[elbu lil Balzan 3-2. Dan kien pass fid-direzzjoni t-tajba minn {amrun li issa qed jidher tim aktar determinat. It-tim immexxi minn Stefan Sultana kien l-a[jar g[al [inijiet twal u l-aktar motivat biex jikseb il-punti massimi. G[al din il-log[ba Balzan kienu ta[t il-gwida tal-kow/ il-;did Riccardo Tumiatti.

Finalment reb[a fa/li kienet dik li kisbu Qormi kontra Rabat biex g[al dawn tal-a[[ar kienet daqqa o[ra l’isfel. Kienu ]ew; gowls fl-ewwel 11-il minuta li ddeterminaw landament ta’ din il-log[ba favur Qormi, b’Rabat isibuha diffi/li [afna li jer;g[u jid[lu lura fil-log[ba. Lura g[al Qormi Kris Thackray, b’Luke Sciberras sospi]. B’din ir-reb[a Qormi komplew isa[[u posthom firRelegation Pool. Forsi r-ri]ultat kien xi ftit a[rax fuq Rabat minkejja li xorta wa[da l-a[jar tim kiseb il-punti g[addispo]izzjoni.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Sport 29 KUMMENTI WARA VALLETTA 6-1 MOSTA

Irridu nkunu realisti/i ng[idu li /-/ansijiet huma rimoti [afna “Kienet log[ba li ridna nag[tu risposta li t-tim g[adu hemm.” Dawn kienu l-ewwel kummenti li lissen lattakkant ta’ Valletta u captain tat-tim nazzzjonali Malti Michael Mifsud meta tkellem ma’ dan il-;urnal wara l-partita. Mifsud kompla hekk, “Psikolo;ikament kienet diffi/li sakemm sibna l-ewwel gowl imma minn hemm il-quddiem ma’ [arisnix lura. L-affarijiet imbag[ad bdew ikunu aktar fa/li fejn ksibna reb[a tajba.” Mistoqsi dwar i/-/ansijiet g[all-isfida g[all-kampjonat Mifsud qal li g[alkemm kollox hu matematikament possibli, ftit jista’ jarahom i]ommu x-xettru. “Irridu nkunu realisti/i u ng[idu li /-/ansijiet huma rimoti [afna. Imma x-xog[ol tag[na huwa dak li nkomplu nirb[u l-log[biet li fadal. Dak huwa limportanti. X’jag[mel [addie[or ma jiddependix minnha. Finalment irridu naraw li nispi//aw fl-og[la post possibbli fil-klassifika.”

- Michael Mifsud (Valletta FC)

Luke Dimech jipprova jtajjar f’corner qabel il-gaalkeeper sie[bu ta’ Valletta Yenz Cini f’attakka ta’ Mosta (ritratti> Brian Grech)

It-tim tal-;img[a A.Curmi ( {amrun S.)

il-plejer kien is-Surmast li mexxa l-orkestra bl-isem Hibernians.

Anthony Curmi kien strumentali fir - reb[a importanti li l - Ispartans kisbu kontra Balzan , tlett punti li ressqu lil {amrun aktar vi/in is - salvazzjoni . Curmi kien sod bejn il lasta u salva diversi blalen . Fuq kollox wera li g[adu goalkeeper ta ’ livell ta ’ Premier

S. Pisani (Floriana)

L-eks plejer ta’ Hibernians kien il-[olqa bejn in-nofs u lattakk fit-tim ta’ Floriana. Steve Pisani kien determinanti f’diversi okka]jonijiet sabiex il-Greens kisbu t-tlett punti li matematikament salvawlhom posthom fl-og[la divi]joni.

P. Barbetti ( Sliema W.)

R. Spiteri ({amrun S.)

Barbetti hu kolonna fid difi]a tal - Wanderers . Plejer li minkejja m ’ g[andux xi teknika straordinarja imma huwa b ’ sa[[tu [afna fil qalba tad - difi]a ta ’ Sliema . Kompla jikkonvin/i b ’ wirja o[ra soda kontra attakk qawwi b[al dak ta ’ B ’ Kara .

Dan il-plejer ]ag[]ug[ kellu wirja tajba fil-log[ba diffi/li li {amrun kienu ffa//jati meta quddiemhom kellhom lil Balzan. {adem [afna sabiex bilkontribut tieg[u fl-attakk talIspartans waslu tlett punti mprezzabbli.

M. Mifsud (Valletta)

R. Soares (Hibernians)

Michael kompla j]id aktar gowls u f’din il-log[ba kontra Mosta skorja ]ew; gowls o[ra tipi/i. Plejer li g[ad g[andu vi]joni /ara tal-gowl, plejer li jista’jibdel log[ba, plejer ta’ karattru. Wara kollox plejer verament professjonali.

Log[ba o[ra tajba minn Rodolfo Soares li kompla jikkonferma l - vera potenzjal tieg[u . Plejer ta ’ kalibru li huwa parti mill katina tal - Pawlisti . F ’ log[ba diffi/li li rri]ultat fa/li , Soares [are; g[al darb ’ o[ra bl - unuri .

E. Herrera (B’Kara)

Donnu li l - a[jar ta ’ Edward Herrera huwa riservat g[a/ Championship Pool . Qed juri titjib minn log[ba g[all - o[ra u kontra Sliema Wanderers kien dominanti u ftit li xejn [alla spazji lill - avversarji diretti tieg[u .

E. L. Dos Santos (Hibernians)

Edison Luis Dos Santos ta’ Hibs fl-azzjoni kontra Roderick Bajada ta’ Tarxien

C. Borg (Floriana)

Clyde kien kontinwament attiv fit-tim ta’ Floriana u [afna mill-azzjonijiet tieg[u bdew minn saqajh. Iddistribuzzjoni tieg[u kienet tajba [afna u dan il-plejer jista’ jkollu futur sabi[ quddiemu jekk i]omm mo[[u hemm.

W. Barbosa ( Valletta)

Fl-opinjoni tieg[i u kif dejjem g[idt l-a[jar plejer barrani li g[andhom Valletta. Kontra Mosta William skorja ]ew; gowls wie[ed minnhom, is-sitt wie[ed, b’xutt il-;miel tieg[u. Imma mhux il-gowls li jiddistingwu

lil Barbosa imma l-vi]joni li g[andu.

J. Lima (Hibernians)

Minkejja li f’dawn l-a[[ar ;img[at ma’ ]ammx post regolari fit-tim Pawlist xorta wa[da Jackson Lima huwa midfielder b’potenzjal kbir. Kontra l-;irien Tarxien dan

Edison Luis Dos Santos jew kif kul[add jafu, Tarabai, qed ikun dak il-plejer li jag[mel iddifferenza f’log[biet diffi/li. G[amel dan kontra Valletta filkonfront dirett u l-istess kontra Tarxien il-{add li g[adda. Skorja tnejn u minbarra dan, il-;irjiet tieg[u ming[ajr ballun ftit li xejn hemm soluzzjoni g[alihom middifi]i avversarji.


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

30 Sport

Ronaldo jevita [asda lil Real f’Istanbul Galatasaray..........................3 R. Madrid.............................2 (R. Madrid 5-3 agg)

Goal kmieni u ie[or lejn ittmiem skorjati t-tnejn minn Cristiano Ronaldo f’Istanbul kontra Galatasaray irri]ultaw de/i]ivi g[al Real Madrid biex it-tim ta’ Jose Mourinho jevita [asda u sorpri]a enormi. Dan wara li Galatasaray [ar;u rebbie[a 3-2 imma kien hemm mumenti fil-log[ba fejn Real dehru ma[suda u ta[t paniku partikolarment meta l-iskor sar 3-1. Ronaldo feta[ l-iskor wara 7 minuti fuq cross ta’ Khedira. Kien l-g[axar goal tieg[u fil-kompetizzjoni dan lista;un. Imma Galatasaray skorjaw tliet darbiet wara l-mistrie[ minn Eboue b’xutt bomba wara pass ta’ Wesley Sneijder li mbag[ad po;;ihom fil-vanta;; fis-70 minuta. Goal sabi[ bit-takkuna ta’ Didier Drogba g[amilhom 3-1.

Cristiano Ronaldo li skorja ]-]ew; goals ta’ Real ji//elebra quddiem Didier Drogba ta’ Galatasaray

Madankollu hekk kif g[afsu g[ar-raba’ goal, waslet iddaqqa ta’ [arta minn Ronaldo li re;a’ skorja fit-93 minuta. Fid-90 minuta Real tke//ielhom Alvaro Arbeloa Galatasaray: 25-Fernando Muslera, 27-Emmanuel Eboue (9-Johan Elmander 80), 5Gokhan Zan, 26-Semih Kaya, 11-Albert Riera, 4-Hamit Altintop (53-Nordin Amrabat 46), 10-Felipe Melo, 14Wesley Sneijder, 8-Selcuk Inan, 19-Umut Bulut (55Sabri Sarioglu 63), 12-Didier Drogba. Real Madrid: 41-Diego Lopez, 15-Michael Essien (17-Alvaro Arbeloa 31), 3Pepe, 2-Raphael Varane, 5Fabio Coentrao, 22-Angel Di Maria, 6-Sami Khedira, 10Mesut Ozil (18-Raul Albiol 81), 19-Luka Modric, 7Cristiano Ronaldo, 20Gonzalo Higuain (9-Karim Benzema 73) Referee: Stephane Lannoy (Franza)

CHAMPIONS LEAGUE

Messi dubju] u Juventus jittamaw Barcelona se jibqg[u jistennew sal-a[[ar dwar il-kundizzjoni fi]ika tal-Ar;entin Lionel Messi g[all-partita mit-tieni leg tal-kwarti talfinali ta/-Champions League kontra Paris St. Germain. Il-plejer tas-sena tal-FIFA qed jirkupra minn injury filhamstring li sofra fl-ewwel leg meta skorja fid-draw 2-2 g[alkemm Barcelona wrew li kapa/i jilag[bu ming[ajru wara li g[elbu 5-0 lil Real Malorca f’La Liga. Il-favoriti Barcelona qed ifittxu r-raba’ titlu tag[hom fi/-Champions League fi tmien sta;uni u Messi normalment jipprovdi d-differenza. Il-kow/ Tito Vilanova jrid jidde/iedi wkoll min se jilg[ab ma’ Gerard Pique fiddifi]a /entrali peress li Javier Macherano hu sospi] u Carles Puyol dubju]. PSG irkupraw lid-difensur /entrali Thiago Silva li we;;a’ fl-ewwel leg u fi

tmiem il-;img[a Ancelotti serra[ sebg[a mill-11-il plejer li bdew kontra Barcelona, imma jrid isib min se jilg[ab flok is-sospi] Blaise Matuidi fil-midfield. David Beckham mistenni jibda mill-bidu. F’Turin il-kow/ ta’ Juventus Antonio Conte jrid joqg[od attent u ma jag[milx l-istess ta[wida fl-ewwel [dax kif g[amel fl-ewwel leg kontra Bayern u kien fortunat li tilef biss 2-0. Barra dan se jkollu sospi] lill-midfielder Arturo Vidal u postu jista’ jie[du Paul Pogba. Conte jista’ jibdel ukoll lil Federico Peluso ma’ Kwadwo Asamoah fuq il-linja xellugija waqt li jrid isib min se jilg[ab fl-attakk g[aliex Vucinic u Giovinco dehru ferm a[jar minn Matri u Quagliarella.

Illum K#F II Leg

Barcelona v Paris SG Juventus v B. Munich

(2-2) (0-2)

Robert Lewandowski li skorja l-ewwel goal ta’ Dortmund issikkat minn Antunes ta’ Malaga

Ri]ultati o[ra League Championship Cardiff C. v Barnsley Millwall v Sheff. Wed.

League One

Doncaster R. v Carlisle U. Milton KD v Swindon T. Preston NE v Oldham A. Sheff. Utd. v Crawley

League Two

1-1 1-2

0-2 2-0 2-0 0-2

Bradford C. v Bristol R. 4-1 Burton v Wycombe W. 2-0 Port Vale v Aldershot T. 1-1 Rotherham U. v Exeter C. 4-1

Miraklu f’Dortmund B. Dortmund …..…...…......3 Malaga............…...…...........2 (Malaga 3-2 agg) }ew; goals skorjat fil-[in mi]jud taw reb[a 3-2 u kwalifikazzjoni drammatika lil Borussia Dortmund li sad-90 minuta kienu dehru resqin lejn eliminazzjoni f’darhom mid-debuttanti fil-kompetizzjoni Malaga. Wara d-draw ming[ajr goals fl-ewwel leg Malaga skorjaw goal importanti f’Dortmund minn Joaquin u marru fil-vanta;;. Imma Lewandowski kiseb id-draw bis-sitt goals tieg[u fil-kompetizzjoni qabel il-mistrie[. Eliseu fit-82 minuta deher po;;a lil Malaga mal-a[[ar erbg[a imma fil-91 minuta Marco Reus kiseb id-draw u ]ew; minuti wara Felipe Santana wettaq il-miraklu

g[al Dortmund li b’hekk g[addew mal-a[[ar erbg[a. Borussia D: 1-Roman Weidenfeller, 26-Lukasz Piszczek, 4-Neven Subotic, 27-Felipe Santana, 29-Marcel Schmelzer, 8-Ilkay Guendogan (15-Mats Hummels 86), 6Sven Bender (18-Nuri Sahin 73), 16-Jakub Blaszczykowski (23-Julian Schieber 72), 10Mario Goetze, 11-Marco Reus, 9-Robert Lewandowski Malaga: 13-Willy Caballero, 2-Jesus Gamez, 5Martin Demichelis, 21-Sergio Sanchez, 25-Antunes, 6Ignacio Camacho, 8-Jeremy Toulalan, 7-Joaquin (27Francisco Portillo 87), 10-Julio Baptista (24-Roque Santa Cruz 83), 22-Isco, 17-Duda (18Eliseu 74) Referee: Craig Thomson (Skozja)


IN-NAZZJON L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

Sport 31

FUTBOL

Balotelli sospi] tliet log[biet

L-iskwadra Maltija wara s-su//ess tal-biera[ li reba[ bi skor kbir kontra l-Lussemburgu 6-0 (Ritratt> Domenic Aquilina)

TAZZA TAD-DINJA TAN-NISA

Malta tikkwalifika g[all-fa]i o[ra B’goals ta’ Dorianne Theuma, fil-[in mi]jud qabel tmiem l-ewwel taqsima u ie[or minn Rachel Cuschieri fit-83 minuta, ittim nazzjonali Malti tan-nisa immexxi minn Pierre Brincat reba[ 2-0 kontra lLatvja fl-a[[ar log[ba minn Grupp A tal-Mini-turnament ta’ kwalifikazzjoni g[atTazza tad-Dinja. Dan ir-ri]ultat ifisser li ttim Malti temm fl-ewwel post tal-grupp b’7 punti daqs l-Albanija li fl-a[[ar log[ba tag[hom g[elbu lilLussemburgu 2-1 b’goals ta’

Suada Jashari fis-16-il minuta u Furtuna Velaj fid69 minuta wara li Sophie Maurer kienet ;abet id-draw g[al-Lussemburgu fil-45 minuta. Imma bir-reb[a 6-0 fuq ilLussemburgu t-tim Malti spi//a fl-ewwel post b’differenza ta’ goals a[jar minn dik tal-Albanija. Madankollu kienu Malta u l-Albanija li avvanzaw g[all-fa]i tal-gruppi li jmiss waqt li l-Latvja u lLussemburgu spi//aw b’punt kull wie[ed. It-tim Malti lag[ab b’din

Kif Spi//aw

Malta Albanija Latvja Lussemburgu

L

3 3 3 3

R D T F K Pt

2 2 0 0

1 1 1 1

0 9 1 7 0 5 2 7 2 0 4 1 2 1 8 1

il-formazzjoni: Sharon Costantino, Gabriella Zahra, Rebecca D’Agostino, Dorianne Theuma, Ylenia Carabott (Pace Natasha 88), Rachael Cuschieri, Nicole Imelda Buttigieg (Kirsty Feasey 82), Antoinette Sammut, Stephania Farrugia, Charlene Zammit, Emma Xuereb (Brenda Borg 58).

L-attakkant ta’ Milan Mario Balotelli ;ie sospi] tliet log[biet min[abba li fi tmiem il-;img[a, kif spi//at il-partita kontra Fiorentina, offenda lil wie[ed mill-uffi/jali tallog[ba. Balotelli di;à kellu jiskonta log[ba sospensjoni min[abba li waqt il-partita dabbar il-[ames karta safra tieg[u imma issa se jitlef tnejn o[ra min[abba lkummenti li g[adda. L-attakkant Taljan se jitlef il-partiti kontra Napoli, Juventus u Catania u bla dubju din se tkun daqqa ta’ [arta kbira g[arRossoneri. Balotelli jirritorna fl-azzjoni fil-5 ta’ Mejju kontra Torino. Cassano xahar barra L-attakkant ta’ Inter

Antonio Cassano jinsab f’riskju li jitlef ilkumplament tal-ista;un wara li we;;a’ l-hamstring fit-telfa ta’ 4-3 ta’ tmiem il-;img[a kontra Atalanta. Cassano we;;a’ wara 22 minuta u kellu jkun mibdul minn Alvarez. Skont l-ewwel rapporti leks plejer ta’ Sampdoria se jdum barra bejn 30 u 40 jum. Din hi a[bar ferm [a]ina g[all-kow/ ta’ Inter Stramaccioni li hu di;à ming[ajr Diego Milito u Rodrigo Palacio. L-uniku attakkant li fadal g[addispo]izzjoni tieg[u hu Rocchi li ng[aqad ma’ Inter f’Jannar. Neville se j[alli lil Everton Il-captain ta’ Everton

Phil Neville ]vela li se jitlaq lill-klabb fi tmiem lista;un. L-eks

internazzjonali Ingli] ing[aqad mat-Toffees f’Awwissu tal-2005 ming[and Man Utd. Neville, li g[andu 36 sena g[andu kuntratt ma’ Everton li jiskadi f’:unju tal-2013. Huwa qal li mhux se j;edded il-kuntratt u s’issa ma ]velax ma’ liema klabb se jilg[ab wara li j[alli lil Everton. Dan l-ista;un Neville lag[ab 25 darba ma’ Everton u l-a[[ar dehra tieg[u kienet fid-9 ta’ Marzu meta dakinhar Everton ;ew eliminati millFA Cup kontra Wigan. Neville lag[ab g[al aktar minn 500 darba fl-og[la divi]joni tal-Ingilterra. Fis-sajf Neville se jkun parti mill-istaff tat-tim nazzjonali Ingli] ta’ ta[t il21 sena li se jkun qed jikkompeti fil-kampjonati Ewropej li se jsiru fl-I]rael. Aguero offrut kuntratt ;did L-attakkant ta’ Man City

Sergio Aguero mistenni jkun offrut kuntratt ;did ta’ [ames snin. Il-kuntratt attwali tal-attakkant Ar;entin fadallu tliet snin biex jintemm imma ddiri;enti ta’ City jridu jag[mlu /ert li dan ikun marbut g[al aktar snin malklabb. Hi mifhum li jekk Aguero jiffirma kuntratt ;did jibqa’ jir/ievi salarju ta’ 200 elf lira sterlina fil;img[a imma se jkollu bonuses a[jar. :img[a ilu Yaya Toure ;edded il-kuntratt b’erba’ snin o[ra filwaqt li David Silva u Vincent Kompany ;eddew il-kuntratt tag[hom sena ilu.

ARTI MARZJALI

Il-Premier League se jadotta Simac imexxi seminars f’Malta analizzati mill a;enzija tal Simac attur u espert tal Ewropa Simac li qal li t-teknolo;ija tal-linja tal-goal fl Silvio iffilmjar L atleti Maltin arti marzjali din il kien ispirat mil le;;endarju -

Is-Segretajru :enerali tal-FA Ingli]a Alex Horne jemmen li l-Premier League se japprova l-introduzzjoni tat-teknolo;ija tal-linja talgoal mill-ista;un li ;ej waqt laqg[a li se ssir din il-;img[a. Horne qal lill-BBC li ja[seb li dan l-apparat dejjem kien ‘l-apparat ideali tat-teknolo;ija li jista’ jidda[[al fil-log[ba’ u qed jistenna li ji;i approvat fil-laqg[a ta’ g[ada. L-FA trid li t-teknolo;ija ti;i uffi/jalment introdotta fil-log[ba tal-Community Shield li tag[ti bidu g[allista;un u dan wara li g[amlet prova tag[ha filpartita ta’ [biberija bejn l-

Ingilterra u l-Bel;ju f’:unju li g[adda. Jekk dan ji;i approvat, Wembley u l-20 stadium tal-Premier League se jkollhom l-apparat installat. Il-;img[a l-o[ra l-FIFA g[a]let il-GoalControl li hi ba]ata fil-:ermanja b[ala l-kumpanija li se tipprovdi t-tekonolo;ija fuq il-linja tal-goal fit-Tazza talKonfederazzjonijiet filBra]il f’:unju. “ Teknolo;ija li tindika jekk il-ballun qabi]x illinja tal-goal jew le u tg[arraf lir-referee, g[alija tag[mel [afna sens. Partikolarment f’sitwazzjonijiet ta’ knockout, de/i]jonijiet []iena jkunu limitati,” qal Horne.

, ,

-

-

;img[a se jmexxi ]ew; seminars bil-g[an li minnhom jintg[a]lu atleti li jkollhom /ans jidhru f’reality show Amerikan li se jsir fis-sajf li ;ej. Dan kien ]velat waqt konferenza tal-a[barijiet immexxija minn Adrian Axisa, li hu kow/ Malti talarti marzjali. Simac, li hu mill-Kroazja, [a sehem f’diversi films ma[duma f’Hollywood fosthom ‘Black Mask 2’, ‘Lexx’, ‘Unleashed’, ‘Dead or Alive’ u ‘Undisputed 2’. Din se tkun it-tielet darba li Simac qed i]ur pajji]na. Barra minn hekk, Simac, fil-karriera tieg[u fitTaekwondo, reba[ 14-il darba t-titlu tar-Renju Unit u reba[ erba’ darbiet it-titlu

.

,

-

Bruce Lee, ilu g[al dawn la[[ar 21 sena jg[allem l-arti marzjali u l-atleti Maltin se jkollhom l-opportunità li jipprattikaw ma’ dan l-attur. L-ewwel seminar se jsir fil11 ta’ April f’Bu;ibba filwaqt li t-tieni seminar se jsir l-g[ada fil-Ying Yang Kickboxing Club il-Fgura. I]]ew; seminars jibdew fis-7 pm u dawk kollha interessati biex jattendu jridu j[allsu €20. Biex wie[ed japplika biex jattendi g[al dan isseminar jista’ jikkuntattja lil Adrian Axisa fuq 99256363. Kull min hu interessat isegwi dan is-seminar jista’ jag[mel dan ming[ajr [las. Waqt dan is-seminar l-atleti Maltin se jkunu ffilmjati jipprattikaw id-dixxiplina tag[hom u l-filmati ji;u

. ikunu b’/ans li ji;u mag[]ula biex jiffurmaw parti mit-tim li se jkun qed jie[u sehem fittieni skeda tar-reality show li

se jsir fuq stazzjon televi]iv Amerikan. Simac qal li lpartie/ipanti tal-ewwel reality show huma di;à mag[]ula. L-atleti li jintg[a]lu g[al dan ir-reality show idumu sitt ;img[at il-Hawaii. Din se tkun esperjenza mill-aqwa g[al atleti Maltin li se jkollhom i/-/ans jit[arr;u ma’ atleta ta’ fama mondjali. Waqt l-istess konferenza tal-a[barijiet kien hemm ukoll l-attur Ingli], Matthew Marsden li wkoll [a sehem f’diversi films ta’ Hollywood kif ukoll Wolfgang Raach, stuntman :ermani] li hu involut filfilms ta’ Hollywood.


L-Erbg[a, 10 ta’ April, 2013

32 Lokali

Kienu diversi l-persuni li lbiera[ ]aru r-residenza fejn kienet toqg[od il-Prim Ministru Ingli] Margaret Thatcher wara l-a[bar tal-mewt tag[hha. Margaret Thatcher l-uniku Prim Ministru mara fl-istorja tal-Ingilterra, tibqa’ mfakkra g[all-mod kif wettqet il-politika, tant li kienet imsej[a ‘The Iron Lady’ (Ritratt> Reuters)

Kjuwijiet twal fid-Dipartiment tal-Emer;enza tal-Isptar Mater Dei Il-Ministru Farrugia jag[ti stampa xejn korretta tas-sitwazzjoni Minkejja li fl-a[[ar jiem ilMinistru tas-Sa[[a Godfrey Farrugia fta[ar li fl-Isptar Mater Dei l-kju fidDipartiment tal-Emer;enza spi//a, persuni li kkuntattjaw lil dan il-;urnal, jixhdu mod ie[or u s-sitwazzjoni hi wa[dha ta’ kjuwijiet twal b’nies sa[ansitra jistennew bilwieqfa g[ax ma jkunx hemm post fejn tpo;;i. Din hi sitwazzjoni inkwetanti u ri]ultat ta’ weg[di u impressjoni li ta l-Partit Laburista fil-Kampanja Elettorali li wassal il-messa;; li kellu xi soluzzjoni immedjata. Ma’ IN-NAZZJON tkellmet Sally, mara mill-Belt Valletta li damet tistenna fil-kju biex tara gynae. G[al Sally, din ma kinitx l-ewwel darba li marret

fid-Dipartiment tal-Emer;enza. Hi spjegat kif ta[seb li ssitwazzjoni issa tinsab ag[ar minn kif kienet qabel. Fil-fatt, hi qalet li minkejja li fuq ilgazzetti u l-media ;ie rappurtat li fl-G[id ma kienx hemm kjuwijiet twal, hi stenniet li meta tmur fl-Emer;enza m’g[andhiex issib kju, kif wara kollox wieg[ed dan ilGvern. I]da, x’[in marret hemm, sabet kjuwijiet twal. Mill-esperjenza li g[andha minn kemm-il darba marret fid-Dipartiment tal-Emer;enza, hi qalet li s-soltu kien ikun hemm fejn tpo;;i, i]da din iddarba ma kienx hemm, tant li kien hemm in-nies bilwieqfa fil-;nub u anke mal-bieb. Sally spjegat kif hi ma kinitx l-unika wa[da li damet tistenna fil-kju, i]da anke persuni o[ra,

tant li mara li kellha tifel ]g[ir mag[ha, spi//at /emplet klinika privata sabiex tinqeda minn hemm. Dan wara li damet tistenna madwar 5 sig[at u nofs. Differenza o[ra li rat Sally kien fil-[in li ddum tistenna biex wara li tkun tajt id-dettalji personali, isej[ulek biex tmur f’area o[ra tal-emer;enza skont il-prirjorità tal-ka]. Hi spjegat kif tant kemm kien twil il-kju, li kien hemm ra;el li mar l-Emer;enza fl-10.00AM. Wara 12-il sieg[a, fl-10.00PM, dan kien g[adu qed jistenna fil-kju, u t-tabib rah fis1.00AM. Fil-[in li g[amlet tistenna, Sally staqsiet jekk hux possibbli li tkellem lill-Ministru tasSa[[a li g[andu uffi//ju fidDipartiment tal-Emer;enza,

media•link COMMUNICATIONS

i]da t-twe;iba li ng[atat kienet li jinsab l-Isptar i]da mhux f’din il-parti tal-Isptar. Matul l-intervista li kellha ma’ dan il-;urnal, Sally spjegat ukoll kif security g[ajjat mag[ha b’mod aggressiv g[ax biex tg[addi l-[in [ar;et ittablet sabiex taqbad mal-wifi. Hekk kif rat tabella li tindika hemm a//ess g[all-wifi, Sally [ar;et it-tablet tag[ha, i]da dan l-uffi/jal tas-Sigurtà mar fuqha jg[ajjat u jsaqsiha x’qed tag[mel g[aliex [aseb li se tiffilmja xi [a;a u g[alhekk wissieha li ma tistax ti;bed filmati. X’[in Sally qaltlu li hi la qed ti;bed filmati u lanqas se tie[u ritratti, dan l-uffi/jal tas-Sigurtà telaq, i]da wara xi [in re;a’ ;ie, u din id-darba ma ;iex wa[du, i]da kien hemm Pulizija.

Sadattant, Sally marret i//empel lir-ra;el tag[ha g[ax l-a;ir tal-uffi/jal tas-Sigurtà be]]zag[ha. G[alhekk, ilPulizija ma rahiex g[aliex kienet f’kantuniera fuq ilmowbajl. Fl-a[[ar jiem, kienu g[exieren il-persuni li g[amlu kuntatt ma’ dan il-;urnal biex jilmentaw li minkejja lweg[diet elettorali kollha, u minkejja l-fta[ir tal-Gvern u tal-Ministru tas-Sa[[a, issitwazzjoni tal-kjuwijiet flisptar mhux talli ma ssolvietx, imma talli jidher li ggravat. Fil-fatt, nhar il-{add, kif irrapporta wkoll dan il-;urnal fl-a[[ar jiem, il-Ministru kellu jissejja[ personalment fidDipartiment tal-Emer;enza min[abba l-kaos li kien hemm.


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.