Heerlijk kamperen in de herfst in Vlaanderen blz. 64 ONDERWEG • ONTDEKKEN • REIZEN • GENIETEN - SEPTEMBER 2018
ROADTRIP MET EEN 2PK
Langs wijnboeren in de Champagne
MAGISCH MAROKKO
Met een huurcamper door de Hoge Atlas CITYTRIP IN EIGEN LAND
De madammen van Mechelen
LANGEAFSTANDSPAD VIA DINARICA
Wandelen in
Kroatië
5,95 EURO
P912019 AFGIFTEKANTOOR GENT X
verder: weekendje Antwerpse Kempen | uitgetest: kookstellen op gas
Geen vakantie meer? Geen nood, we trekken in dit nummer naar Mechelen en de Champagnestreek en daar heb je maar een weekend voor nodig. Nu pas vrije tijd? Dan kan je misschien naar de betoverende Balkan of naar sprookjesland Marokko. Wegdromen start hier.
DEZE MAAND
18
Op de cover
Wandelen in Kroatië
56
Journalist Chris Van Minnebruggen trok naar Kroatië om langeafstandspad Via Dinarica te verkennen. Hij wandelde, maar klom ook de fiets op en af en toe een auto in. Hij hield z’n hart vast in haarspeldbochten en werd soms duizelig. Dat laatste ook - of misschien vooral - door de adembenemende schoonheid van dit stukje Balkan.
44
64
Blijheid op 4 wielen
Coverfoto Dieter Telemans
06
Door de lens
09
Reis*wijs
16
Een sprekend beeld van onze fotografen Elke maand de laatste nieuwtjes en praktische info
Pleidooi voor vrije tijd | Luc Van Gorp, voorzitter van de Christelijke Mutualiteit
4 | Pasar | September 2018
18
Reisverhaal | Met een 2pk door de Champagne
De Champagnestreek is niet alleen een topbestemming voor liefhebbers van bubbels, maar ook voor fans van geitjes. Journalist Gert Corremans snorde er rond in een Citroën 2pk. De champagneboeren verwelkomden hem en z’n geit met open armen (en een glas).
27
Kamperen in de buurt | Camping Le Lac d’Orient
28 30
Weekendje weg | Antwerpse Kempen
38 40
Getest | Kookstellen
Reisverhaal | Roadtrip door de Hoge Atlas Pasar Actief | Duiken
Verschijnt elf keer per jaar en is een uitgave van vzw Pasar.
Hoofd Print en Online Barbara Van den Abeele
Redactie
Karlien De Vrieze, Chris Van Minnebruggen, Els Van Nieuwenhove
Journalisten
Pasar Actief
Duiken
30
Een rondje maken met duim en wijsvinger, zoals onze reporter Bart Claes doet op de foto hierboven, betekent onder water: ‘Alles oké’. Onder water gelden andere gewoontes en wetten, alsof het om een andere wereld gaat. En dat ís eigenlijk ook zo, stelt Bart vast. Duik met hem de diepte in op blz. 40.
40 38
Sara Bosmans, Kristel Bruynseels, Bart Claes, Gert Corremans, François De Troeyer, Teun De Voeght, Aart De Zitter, Frederic Eelbode, Guido Elias, Marijn Follebout, Kathleen Geenen, Sandra Genijn, Gunter Hauspie, Lien Lammar, Marie Monsieur, Kelly Mortelmans, Tom Peeters, Kristina Rybouchkina, Erik Van de Perre, Stan Verelst, Toon Verlinden, Eddy Vlyminck
Fotografen
Thomas De Boever, Michaël Dehaspe, Ann De Wulf, Daniël Rys, Dieter Telemans, Siska Vandecasteele
Vormgeving & Prepress Nancy Leyssens
Cartografie Dirk Billen
Publiciteit
Advertising toerisme en andere sectoren: Jill Vliegen, tel. 0478 94 32 56, advertising@pasar.be Advertising kamperen: Steven Durnez, tel. 0472 58 46 73 steven.durnez@pasar.be www.pasar.be/advertising
Druk en verzending
Corelio Printing, 9420 Erpe-Mere. Betapress verdeelt bij een geselecteerd aantal boeken- en krantenwinkels.
Verantwoordelijke uitgever Michel Vandendriessche, Haachtsesteenweg 579, 1030 Brussel.
Vzw Pasar, Postbus 20, 1031 Brussel. Tel. 02 246 36 46, www.pasar.be
44 52 54 56 64 70
Reisverhaal | De Via Dinarica in Kroatië Kamperen in de buurt | Camp Vira
Knowhow | Avontuurlijk kamperen Citytrip
| De madammen van Mechelen
Uitstap | Herfstkamperen in Vlaanderen 5x | Bierroutes door de stad
73 84 90
Agenda | Activiteitenkalender
!
+ achteraan in dit nummer: 3 extra wandel- en fietsfiches
Ledenvoordelen | Korting met je PasarPas Volgende maand
2017 September 2018 | Pasar | 5
Reisverhaal | Frankrijk
Met een 2pk door de Champagne
18 | Pasar | September 2018
‘We brengen blijheid rond op vier wielen’, merkt journalist Gert Corremans wanneer hij en fotografe Laura Noppe door de Champagnestreek cruisen met hun vintage 2pk’tje. Natuurlijk kan je niet én bubbels proeven én rondrijden, maar dat is geen probleem. Het geitje zorgt namelijk voor een heel eigen high.
Lees verder Epernay
September 2018 | Pasar | 19
Reisverhaal | Frankrijk
Gert Corremans journalist en BOB
Achter het stuur van dit 2pk’tje dronk Gert geen bubbels, en toch was de rit het hoogtepunt van zijn weekend in de Champagne. Dat zegt meer over het geitje dan over de topchampagnes!
20 | Pasar | September 2018
Roadtrip in de Montagne de Reims
GODIN VAN DE LANDWEG In het hart van de Champagne, in de Montagne de Reims, vind je ook kleine wijnboeren die met beide voetjes op de grond staan en sinds generaties heerlijke champagnes maken voor eerlijke prijzen. Onze reporters zoeken ze op met het sympathiekste autootje dat ooit over de Franse landwegen hobbelde: de 2pk. Tekst Gert Corremans – Foto’s Laura Noppe
C
itroën heeft zich zestig jaar geleden vergist. Ze doopten hun nieuwe luxeberline toen DS (‘déesse’), terwijl hun echte godin van de weg al geruime tijd rondreed op het platteland. Hoewel, reed? Een 2pk wiegt, deint en danst. Kleeft aan de weg in scherpe bochten en draagt je zachtjes over kuilen en hobbels. Als je een mand eieren vervoert, mag er niet één breken. Zo stond het in de opdracht die het automerk zijn ontwerpers had gegeven. In 1948 lanceerde Citroën zijn 2CV op het autosalon van Parijs. ‘Net een lelijke eend’, spotte een journalist. Maar journalisten hebben vaak ongelijk. Dat kan ik na een dag rondtoeren tussen de wijngaarden van de Champagne bevestigen. Het wagentje dat la France profonde mobiel maakte, wordt niet bespot, maar aanbeden. We brengen blijheid rond op vier wielen. En de fles champagne zit helemaal safe in de picknickmand.
Champagne bij de boer
Je dag met de eend is slechts het hoogtepunt van een heel weekend Champagne profonde. Nestel je in een knusse chambre d’hôtes in Epernay, laaf je ’s avonds aan menu’s met aangepaste champagnes en ga de dag voor en na je 2pk-rit champagne proeven bij de boer. De stadspaleizen van de wereldberoemde merken aan de Avenue de Champagne in Epernay zijn indrukwekkend, maar het warme hart van de streek klopt bij kleine champagnehuizen die zelf hun druiven verbouwen. Zoals dat van Alice Voirin-Jumel. Wat lichten haar wijngaarden mooi op in de namiddagzon!
Een vintage 2pk huren kost in Epernay 120 euro voor de hele dag. Van tien tot zes kan je de Route touristique du Champagne verkennen en spontaan afwijken van de platgereden paden. Néém die hobbelige landweg tussen de wijngaarden, je vering is erop berekend. Maar don’t drink and drive. Omdat de 2pk’s het meest verhuurd worden aan koppeltjes, stoppen Isabelle en JeanPhilippe van Les 2CV d’Isa slechts een halve fles champagne in de picknickmand. Zo blijft je consumptie verantwoord. De eend waggelt, jij niet. En al die beroemde bubbels dan, wanneer proef je die? Plenty of time!
Champagneklas
Néém die hobbelige landweg, je vering is erop berekend.
Het typische aan een boerendorp is dat de hele gemeenschap er samen een verhaal schrijft. De personages zijn de dorpelingen zelf en het plot is opgebouwd rond families. Denk aan een tv-reeks: elke generatie schrijft een nieuw seizoen. De familie Voirin-Jumel huist sinds drie generaties op nummer 555, Rue de la Libération. Dat is exact
September 2018 | Pasar | 21
Reisverhaal | Marokko Journaliste Kelly Mortelmans, fotograaf Roel Willems en hun kinderen zwerven met een camper door de Hoge Atlas en de zuidelijke oasen van Marokko. Ze hobbelen op een kameel - nee, dromedaris! - en slapen onder de sterren in de Sahara.
30 | Pasar | September 2018
Roadtrip door de Hoge Atlas
MOTORHOME IN MAROKKO Sprookjes bestaan niet. Toch heeft Marokko met zijn weelderige paleizen, verleidelijke geuren en mysterieus gesluierde vrouwen wel wat weg van een sprookje van 1.001 nacht. Daarnaast lijkt de tijd op heel wat plaatsen te hebben stilgestaan. Ezeltjes en karren dragen de lasten en ambachtslui vind je op elke hoek van de straat. Het leven gaat er zoals God het wil, Inch’Allah. Tekst Kelly Mortelmans – Foto’s Roel Willems
J
aren geleden ontdekten we een stukje van Marokko. We wilden graag meer zien, mét onze drie kinderen en het liefst ook met de camper. Maar wat met de afstand? Ter plaatse een camper huren: dat was dé oplossing. Bij Zigzag Campers vonden we volledig uitgeruste campers in hartje Marrakech. Na vier uurtjes vliegen onze koffers neerploffen in een huis op wielen, zo gemakkelijk! Het is laat wanneer we landen en we Jessy ontmoeten op camping Le Relais de Marrakech. Naast verhuurder van motorhomes is hij ook eigenaar van het grote kampeerterrein, we hoeven dus geen overnachtingsplekje meer te zoeken. Gelukkig zijn we vertrouwd met alle kneepjes van het camperen en kunnen we gauw uitpakken. Dochter Pippa Lotta is in de wolken met haar plekje in een écht stapelbed met schuifdeurtjes.
Etappe 1 Marrakech Aït Ben Haddou ‘Achter elke bocht schuilen verkopers die felgekleurde nepmeteorieten, dadels en andere koopwaar aanprijzen.’ De oproep tot gebed van de muezzin schalt luid over de stad wanneer we het hectische verkeer van Marrakech achter ons laten en we onze camper richting Hoge Atlas manoeuvreren. We hebben een rit van tweehonderd kilometer voor de boeg: valt mee, zou je denken. Maar de haarspeldbochten en stukken nietgeasfalteerde weg waarover ook overbeladen vrachtwagens bergpas Tizi n’Tichka opkruipen, nemen toch het grootste deel van de dag in beslag. De wonderbaarlijke uitzichten maken veel goed. Eerst weelderig groen, dan steeds
ruiger en kaler met alle tinten bruin en rood strekt de bergketen zich voor ons uit. De grillige vormen laten hier en daar zelfs nog een spatje sneeuw zien. Ook op en naast de weg weten we niet waar eerst kijken. Achter elke bocht schuilen verkopers die felgekleurde nepmeteorieten, dadels en andere koopwaar aanprijzen, in de dorpjes dampen loeihete tajines en zwaaien kinderen ons vrolijk toe. We zijn net op tijd om Aït Ben Haddou te bezoeken. Deze middeleeuwse versterkte stad of ksar is niet alleen een gegeerde filmlocatie, de lemen kasba’s tegen de heuvel zijn ook Unesco-werelderfgoed. Ondanks het late uur is het druk en we klimmen achter andere bezoekers de heuvel op. We worden beloond met een prachtig uitzicht over de rivier en de lemen stad. Wanneer de zon zakt, drijft een strakke wind ons weer naar beneden. Onze camperverhuurder had gelijk, Marokko is een koud land met een warme zon.
September 2018 | Pasar | 31
Getest | Kookstellen Er zijn zoveel sport- en outdoorproducten op de markt dat het soms moeilijk kiezen is. Wat is praktisch? Waarop moet je letten als je zo’n product aankoopt? Elke maand testen we iets wat jouw leven misschien wel makkelijker maakt.
Bart Claes Campingkok
Met welk gasvuurtje kook je het handigst op de camping?
Geef maar gas Natuurlijk is een knetterend houtvuur met een pruttelende ketel erboven heel gezellig. Maar veel handiger is een kookstel op gas om je potje te koken wanneer je gaat kamperen. Vier kookstelletjes gingen mee naar de camping. Tekst en foto Bart Claes
I
k koos voor vier eenvoudige eenpitstoestellen die makkelijk in de rugzak passen voor een meerdaagse trektocht, maar waarmee je evengoed aan je tent of camper op de camping kan kokkerellen: twee kooktoestelletjes van het merk Campingaz en twee van Coleman. Als eerste test ik een klassieker: de Bleuet Micro Plus van Campingaz. Een instapmodel: klein, licht en heel simpel in gebruik. Je hoeft
38 | Pasar | September 2018
het maar vast te klikken op de gaspatroon, de steuntjes openvouwen, een lucifer ertegen en je bent aan het koken. Geknipt materiaal voor wie voor het eerst gaat hiken. De vier kleine steuntjes maken het echter moeilijk voor een grote kookpot. Dan ga je beter voor de Twister Plus PZ van Campingaz. Duurder, maar echt wel steviger. De gekartelde steunen maken een robuuste en stabiele indruk. De brander van 2900 watt geeft veel
meer warmte en de toevoerregeling voelt betrouwbaar. Bovendien is de Twister uitgerust met een piëzo-ontsteking: je hebt geen lucifer nodig. Een druk op de knop en het gasvuurtje brandt. Een betrouwbare luxeversie voor kampeerders.
Klein maar krachtig Telt elke gram? Dan ga je het best voor de FyreLite van Coleman. Een lichtgewicht met power: hij weegt amper 77 gram, maar is met een vermogen van 3600 watt nog krachtiger dan de Twister van Campingaz. Coleman werkt niet met een ‘klik en draai’-systeem zoals Campingaz, je draait het gastoestelletje eenvoudigweg op de patroon tot je niet meer kan.
Ook heel gebruiksvriendelijk. De FyreLite doet wat hij zegt: het water kookt snel en de vlam is bescheiden maar bijzonder krachtig. Het nadeel is dat het toestel echt wel klein is. Een grote kom kan er niet op, maar voor een pot met een inhoud van een liter is er geen probleem. De FyrePower van Coleman is wat de naam doet vermoeden: een krachtpatser van 7000 watt. In amper 2 minuten en 30 seconden brengt hij een liter water aan de kook. De vier brede, gekartelde steunen zijn geschikt voor een grote kom. De FyrePower is net als de Twister uitgerust met een ontstekingssysteem zodat je geen lucifers nodig hebt. Een toestel voor wie snel of veel wil koken.
Campingaz
Campingaz
Coleman
Coleman
Bleuet Micro Plus
Twister Plus PZ
FyrePower
FyreLite
Eenvoud siert
Stevig en betrouwbaar
Krachtig en snel
Lichtgewicht met power
Stevig en stabiel toestelletje, gebruiksvriendelijk afgewerkt en met een eigen ontsteking.
Echt wel een krachtig toestel. De vier stevige steunen en de grote brander kunnen met gemak een grote pot aan.
Voor wie elke gram telt. Een lichtgewicht dat er misschien wat breekbaar uitziet, maar stevig uit de hoek komt.
Compact en licht, maar voelt toch robuust genoeg aan. Door het kleine vermogen duurt het lang voor je een liter water aan de kook krijgt.
Kooktijd 1 liter
5 min. 15 sec.
3 min. 45 sec.
2 min. 30 sec.
3 min. 20 sec.
Gewicht
180 g
274 g
146 g
77 g
Vermogen
1300 W
2900 W
7000 W
3600 W
Gaspatronen
CV270-300470 PLUS
CV270-300470 PLUS
C100-250300-500
C100-250300-500
Hechting
Klik en draai
Klik en draai
Draai
Draai
Loskoppelbaar
Ja
Ja
Ja
Ja
Ontsteker
Nee
Ja
Ja
Nee
Richtprijs
21,95 euro
44,95 euro
49,99 euro
24,99 euro
Website
www.campingaz.com
www.campingaz.com
www.coleman.eu
www.coleman.eu
Brandstof
Belangrijk bij je keuze
De klassieke propaan-butaanmengeling doet het niet altijd even goed op grote hoogte of bij lage temperaturen. Een kooktoestel op benzine is dan een betere keuze. Of een multifuelbrander, die werkt op benzine maar ook op petroleum of zelfs kerosine, wat maar voorhanden is. De doorgewinterde wereldreiziger kiest vaak voor een toestel met esbitblokjes. Dat zijn brandbare blokjes van hexamine die werken bij elke weersomstandigheid. Eenvoudig en goedkoop.
Gaspatroon
Elk merk - Primus, Campingaz, Coleman, Edelrid - heeft z’n eigen gaspatronen met een eigen systeem. Let erop dat je de juiste patroon kiest. Oudere systemen werken vaak met gaspatronen die je moet doorprikken. Deze patronen kan je niet meer loskoppelen van de brander tot ze leeg zijn. Zet je gasvuurtje altijd op een stabiele ondergrond en zorg dat er geen licht ontvlambare materialen in de buurt zijn. Koken in je tent is geen goed idee.
Vliegen
Daar sta je dan, gepakt en gezakt op de luchthaven, klaar voor een echte kampeervakantie. Kooktoestelletje mee? Gaspatroon ook? Dan geraak je niet ver. Explosieve en brandgevaarlijke stoffen mogen het vliegtuig niet op en gaspatronen met uiterst brandbaar butaan en propaan dus ook niet. Koop je gaspatroon ter plaatse. Check wel op voorhand of je het juiste type gaspatroon op je bestemming vindt.
September 2018 | Pasar | 39
Citytrip | Mechelen Mechelen is Journalist Frederic de laatste Eelbode jarenstapte flink veranderd. enkele dagen Steeds langs meer de grande toeristen traversée komen de door kasseistraatjes, het woud vankoffi Chimay. ehuizen Hij kampeerde én rijke in de vrije natuurvan geschiedenis ende leefde stad er ontdekken. als een zeventiende-eeuwse In die geschiedenis:pelsjager. fascinerende Niet vrouwen. dat hij op Mechelen pelsen joeg, zetmaar hen in hijde kookte schijnwerpers. wél een potje met wat hij onderweg kon vinden. De beste superfoods staan gewoon in het bos.
DE MADAMMEN VAN MECHELEN 56 | Pasar | September 2018
MECHELEN
In de geschiedenisboeken over Mechelen spelen vrouwen een belangrijke rol. De stad zette hen in het verleden al in de kijker en ook vandaag nog kan je in de cultuurstad makkelijk een dag vullen met de verhalen van wat we vandaag ‘girlbosses’ zouden noemen. Volg Pasar-journaliste Lien Lammar in het spoor van ‘Astridjes’, ondernemende zusters én hedendaagse straffe madammen. Tekst Lien Lammar – Foto’s Ellen van den Bouwhuysen
September 2018 | Pasar | 57
Meer ontdekken, reizen en genieten?
Word lid van Pasar en ontvang elke maand het Pasar-magazine In groep kamperen aan de Semois blz. 42 ONDERWEG • ONTDEKKEN • REIZEN • GENIETEN - JANUARI 2018
VERN MAGAIEZINUWD E
GR ATIS L SPECIA
€ 2,50
Martine en Pren t tot rust
Bestemmingen & inspiratie 2018
PRAKTISCHE GIDS 2018
kom in Kalmthout
DE GEBROEDERS GRIMM ACHTERNA
Altijd een avontuur!
Wandelen in Noord-Hessen CULTURELE HOOFDSTAD 2018
Leeuwarden met locals
KAMPEREN MET KINDEREN
Cirkelen rond de poolCirkel
Met de camper door Noorwegen
TenTkamperen in heT GroTe neTewoud
3X DICHTBIJ
Kies je plek & pak je tijd
DOssIER
5,95 EURO
AFGIFTEKANTOOR GENT X
BP
Huren voor elk budget VAN BAsIC TOT LuxE
12/01/2018 16:10:33
kant-en-klare caravanroutes Midden-Spanje / polen / Wenen
+ West-Servië / campings in Vlaanderen / trends & nieuws / kampeerbeurzen 2018
+ tenten met een twist / Garmin-gps uitgetest / groene gadgets
verder: weekend Hageland | getest: vouwfietsen | grotbiken 001 Cover 0118.indd 1
3
Caravantrends
C2-01-64 KW-9028.indd 1
Naamloos-10 1
15/11/17 09:18
14/02/18 11:54
→ Inspiratie voor uitstappen en vakanties → Reportages over reizen, wandelen, fietsen en kamperen → Gratis wandel- en fietsfiches
www.pasar.be/lidworden