ÑÌÎËÎÑÊÈÏ Óêðà¿íè
¹ 1-2 (281-282), ñ³÷åíü-ëþòèé, 2019 ð³ê
3
×ÀÑÎÏÈÑ ÒÂÎÐ×ί ÌÎËÎIJ
²ðèíà Ñàæèíñüêà Äî âàøî¿ óâàãè – ïîåç³ÿ ²ðèíè Ñàæèíñüêî¿. ²ðèíà íàðîäèëàñÿ 1994 ðîêó â Çàïîð³ææ³. Îêð³ì îðèã³íàëüíî¿ ïîå糿, âîíà òàêîæ çàéìàºòüñÿ ïåðåêëàäîì òà ³ëþñòðàö³ºþ. ³ðø³ Ñàæèíñüêî¿ â³äçíà÷åíî íà áàãàòüîõ ë³òåðàòóðíèõ êîíêóðñàõ – â³ä ìèíóëîð³÷íîãî «Ñìîëîñêèïà» äî òàê ñàìî ìèíóëîð³÷íîãî «Ãðàéâîðîííÿ», ùî âæå º ïåâíîþ ñèíåð㳺þ åêñïåðòíèõ îö³íîê. Ó ¿¿ òåêñòàõ êðàºâèäè ïîºäíóþòüñÿ ç ïñèõîëî㳺þ, à ñþððåàë³ñòè÷í³ âèäèâà – ç³ ñêëàäíèìè àñîö³àòèâíèìè ìåðåæèâàìè.
öèìè ñë³äàìè õòî õîäèâ äîðîãîþ í³ìîòè òîé â³äຠçíà÷åííÿ çóñòð³÷³ quo vadis?
ïàì’ÿòàéòå ùî ñë³äè öåíòóð³îí³â – öå ðîçðèò³ ìîãèëè íàéìîëîäøèé áðàòå íàâ³ùî ïðèéøîâ ñë³äàìè ÿê³ ñõîæ³ íà ñêðèâàâëåí³ ïàù³ çâ³ð³â ùî ãð³â ¿õ çà ïàçóõîþ à âîíè âèãðèçëè ë³âîì’ÿççÿ íàñêð³çíî
öå ð³âíÿííÿ ç áàãàòüìà íåâ³äîìèìè ìຠòðè êîðåí³
æ³íêà êîòðà íàïèøå âñå ïî-ñâîºìó áî íå çíàëà ëþáîâ³ ³íàêøî¿ çà íåðîçä³ëåíó ñï³âàëà öþ ï³ñíþ òè ¿¿ çíàºø
ïîñëóõàé òóò òàêà ìîâ÷àçíà ò³íü òàêå ãîëîñíå ñâ³òëî òè ïðîõîäèø êð³çü íèõ íèòêîþ êîòðà ç’ºäíóº îäíó ç³ðêó ç ³íøîþ íà êàðò³ çîðÿíîãî íåáà
äóìàºø ìîæíà áóëî á ñïðîáóâàòè ìåòîäîì ï³äñòàíîâêè?
âèùå çà ñÿéâî
àäæå êîëè ñ쳺øñÿ òî â ïîðîæí³é ñêëÿíö³ ïðîêèäàºòüñÿ öåðêîâíèé õîð
öâ³òå òåðåí öâ³òå òåðåí à öâ³ò îïàäàº
quo vadis?
ðóá³íîâ³ êóëü÷èêè
ïèòຠÃîñïîäü à ÿ íå çíàþ ùî éîìó â³äïîâ³ñòè ÿ áè ï³øëà ó ñàä äå çì³¿í³ êóáëà çàöâ³òàþòü íà ñòóïíÿõ êîòð³ êóéîâäÿòü ³ìëó ùîáè ïîòîìó öèìè ñë³äàìè ëåò³ëè íà ñõ³ä ïîëîõëèâ³ ëàñò³âêè
òè ìàâ áè ñêàçàòè
ÿ éäó çà òîáîþ áî çíàþ òè íåñåø ãðóäêó çåìë³ äâ³ ã³ëî÷êè
òîá³ íåîáõ³äíî ðîáèòè âñå ùî ïðèíîñèòèìå äîáðî íàäàâàòè âñüîìó îá’ºìó âèíèêàòè ³ç áóäü-÷îãî
òè ñèëüí³øèé çà âñ³õ õòî õîäèâ ìåðòâîíàðîäæåíîþ çåìëåþ íå òîðêàþ÷èñü òâåðä³ é ì’ÿêîò³
àëå ïîêè ÿ â÷èëàñÿ æèòè ñâ³ò îáåðòàâñÿ íàâêîëî äîìó ïåðåòâîðþþ÷èñü íà ðóá³íîâ³ êóëü÷èêè ÿê³ áàáà íîñèëà â íàãðóäí³é êèøåí³ áîÿ÷èñü ùî òàê³ ñåðåæêè ç³ðâóòü ç âóõ êîëè âîíà éòèìå ç ðèíêó
àëå ïîêè ÿ íå âèãàäàþ á³ëüøî¿ ñèëè çà òó ùî ìàþ í³õòî ìåíå íå ïåðåâåðøèòü ó ñâ³òëîò³í³
ÿ ïîð³çàëà ùîñü óñåðåäèí³ é ñàìà îáåðíóëàñü ïëàíåòêîþ
òè òàê äèõàºø áî ç òâî¿õ ëåãåí³â ðîñòå òðîÿíäà ñ쳺øñÿ: ÿ – àñòåðî¿ä Â-612 ïðîñèø: íàðîäè ìåí³ ïðèíöà
ïåðåâò³ëåííÿ îñü ùî ìåí³ íåîáõ³äíî àáè á³ãòè áîñîí³æ ³ç ïðàâèëüíîþ â³äïîâ³ääþ â ãîðòàí³
ä³äàõå ñíèëîñü ùî ñèä³òèìåìî çà îäíèì ñòîëîì çðàäíèê ³ç êðèâäíèêîì ïðàâåäíèê ³ç ìó÷åíèêîì áóäåìî ñâÿòêóâàòè ïðîùåííÿ
òðè êîðåí³
òîé õòî ðîç³ëëº íà ñêàòåðòèíó äðóãå ñëîâî ñêàæå áðàòòÿ çàðàç âèðîñòóòü ³ç õðåáòà ìîãî ë³ñè ãîñòðîâåðõ³ ê³ãò³ äåðåâ òîðêàòèìóòüñÿ í³ã áàòüêà ìîãî à êîðåí³ â³ää³ëÿòü õðåáö³ ìî¿ â³ä ïëàùàíèö³ áðàòòÿ ìè ñêîðî ïîáà÷èìîñü àëå êîæíîãî ðàçó ÿ ïðîùàþñü ³ç âàìè í³áè ïîìðó âñå-òàêè
ãîð³õ íàâïðîòè ðîçáèòîãî â³êíà ðîñòå ùå â³ä ìîãî äèòèíñòâà ³ íàãàäóº âàâèëîíñüêó âåæó àäæå á³ëÿ íüîãî âñ³ çàáóâàþòü ñâîþ ìîâó öå æèëàâå äåðåâî ³ç ñèëüíèì êîð³ííÿì ðîçëîìèëî àñôàëüò íàâêîëî ñåáå ìè ÷óëè âíî÷³ ÿê òð³ñêàëîñü çåìíå ï³äíåá³ííÿ íà ðàíîê ÿ ìàëà ïîðàõóâàòè ê³ëüê³ñòü îãîëåíèõ êîðåí³â íàðàõóâàëà – òðè
ïîñòàòü ïåðøà
à ÿ âêîòðå çð³çàëà âîëîññÿ ùî ïðîðîñëî áè ïøåíèöåþ íàâêîëî ò³ëà òâîãî äå á òè íå áóâ àëå â íàø³ì ñàäó ùî ç’ÿâèâñÿ ïîñåðåä ð³êè ðîñòóòü ïóñòîòè ïåðåäâ³ñíèêè çàì³ñòü ïîëÿ âèíèê îòî÷åíèé áåçì³ðíèìè ñòîâáóðàìè
áîëþ÷èé ïàãîðá íà ÿêîìó âæå âñòàíîâèëè äâ³ ã³ëêè òàê ùî îäíà êð³ïèòüñÿ äî äðóãî¿ ïåðïåíäèêóëÿðíî é òðîõè âèùå ñåðåäèíè äëÿ ñèíà êîòðîãî â÷èëè ðàõóâàòè ïî-ëþäñüêè à â³í õîò³â óâàæíî ñëóõàòè â÷èòåëÿ ó íüîãî ðóêè òàê³ ÿê òðîÿíäîâ³ ñòðóíè ùî ç òâî¿õ ãðóäåé âèñëèçàþòü
ï³ñîê äàâíî ìàëîñë³â’ÿ ñòàëî ò³ëîì ³ äóõîì ìî¿ì âèíîøóþ ñë³â ê³ñòî÷êè ñëèâîâ³ â ãîðë³ ñêëÿíîìó ÿ çíàþ ¿ì òðåáà çåìëÿ âîíè ïðîñÿòü çåìë³ áî òðåáà íàëåæíî ïðîñòèòèñü òà ò³ëüêè ï³ñîê ò³ëüêè áëàêèòíèé ï³ñîê íà âîëîãîìó ñêë³ âîíè ùå íå â³äàþòü – ¿ì ïàëüöÿìè íåáà íå äåðòè ÷îâíàìè ò³íåé íå â³äáóòèñü õ³áà çðîçó쳺ø ìåíå? õ³áà òè òàêèé æå ÿê ÿ? âäèõàþ÷è ñâ³òëî òà â³òåð òè âæå íå ïîìðåø áî äåê³ëüêà ñë³â ùî êàçàâ òè ¿õ êîðåíþ äðóãîãî ç òðüîõ êèïàðèñ³â çðîñëè ó ïðèìîðñüê³ì ñòåïó ïàì’ÿòòþ – äîãîðè
ëåò í³êîëè íå âèõîäèëà ç³ ñâîãî äîìó à òóò âçÿëà é âèéøëà ç òåïëîãî æèâîòà êóðãàíó ðîççèðíóëàñü íàâêîëî ïèòàþ â ïðîñòîðó – ÷îãî öå ëèñòÿ íàñò³ëüêè äîâãîòðèâàëå? – ÷îãî öå êâ³òè íàñò³ëüêè øâèäêîâìèðóù³? áàáà, êîòðà ïîìåðëà ùå â ñîðîêîâèõ ó çàñò³íêàõ ÊÄÁ ç³éøîâøè ç äèìó â³äïîâ³ëà – öå ëèøå ëåò ïðîñòè ãîñïîäè ñëèíèòü áîã ÷åðâîíèé îë³â÷èê ùîá âèêðåñëèòè êîãî-íåáóäü ³ ñêàçàòè í³÷îãî îñîáèñòîãî
Îäêðîâåííÿ ç Ìàéäàíó: êðèòè÷íî, ùèðî ³ ùåìëèâî Âîëîäèìèð Ñòåöèê. Ðîçâîðîò. – Êè¿â: Ñìîëîñêèï, 2018.
²âàí ÊÈÑËÎÙÓÊ, ñòóäåíò Òâîðè, ïðèñâÿ÷åí³ Ðåâîëþö³¿ óäíîñò³, ïî÷àëè ìàñîâî ç’ÿâëÿòèñü ëåäü íå â³äðàçó ï³ñëÿ ¿¿ çàâåðøåííÿ. Ïèñüìåííèêàì çàëåæàëî â ïåðøó ÷åðãó íà çáèðàíí³ ôàêòàæó òà ô³êñàö³¿ åìîö³é ïðîòåñòóâàëüíèê³â, àëå àæ í³ÿê íå íà îñìèñëþâàíí³ ÷è ³íòåðïðåòàö³¿ òèõ ïîä³é. Íå ñòàâèòü ïåðåä ñîáîþ òàêîãî çàâäàííÿ é Âîëîäèìèð Ñòåöèê, ÷èÿ äåáþòíà êíèãà «Ðîçâîðîò» ïîáà÷èëà ñâ³ò ó ëèïí³ çàâäÿêè âèäàâíèöòâó «Ñìîëîñêèï». Àâòîð ðàäøå õî÷å íàì ïîêàçàòè, ùî ðîçêàçàí³ ùå äàëåêî íå âñ³ ³ñòî𳿠ç Ìàéäàíó. «Ðîçâîðîò» – öå ñóì³ø ç³ ùîäåííèêîâèõ íîòàòîê, ïîñò³â íà Ôåéñáóêó ³ ëèñò³â äî äðóç³â, íàïèñàíèõ Âîëîäèìèðîì Ñòåöèêîì ï³ä ÷àñ ªâðîìàéäàíó. ³äîìèé àíàë³òèê áóâ àêòèâíèì ó÷àñíèêîì ðåâîëþö³¿. Îòîæ éîìó íå äîâåëîñü í³÷îãî âèãàäóâàòè. Ïåðåä íàìè – ÷èñòèé íîíô³êøí, äåòàëüíî çàìàëüîâàí³ ñïîãàäè. ßêèõîñü Àìåðèê â³í íå â³äêðèâàº, êîæåí ÷èòà÷ çíຠïåðåá³ã òèõ ïîä³é ³ç äîêóìåíòàëü-
íèõ ô³ëüì³â ÷è ç ðåïîðòàæ³â ó ïðåñ³ é ïî òåëåáà÷åííþ. Ó «Ðîçâîðîò³» ãîëîâíå íå ùî ðîçïîâ³äàºòüñÿ, à ÿê. Àâòîðó âäàëîñÿ ñòâîðèòè çîâñ³ì íå ïàôîñíèé, à ðåàë³ñòè÷íèé ³ ïñèõîëîã³÷íî ïåðåêîíëèâèé òåêñò. Òóò íå ³äåàë³çóºòüñÿ ïðîòåñòíèé ðóõ. Âîëîäèìèð Ñòåöèê ñïðèéìຠâñå êðèòè÷íî, íå çàêðèâàþ÷è î÷³ íà ïðîáëåìè é ïåðåïîíè. À ¿õ áóëî ÷èìàëî. Êâîëà îïîçèö³ÿ, íåçäàòíà îá’ºäíàòèñü. ³äñóòí³ñòü
àâòîðèòåòíîãî ë³äåðà. Ìàðã³íàëè, ùî çàëèøàþòüñÿ íà Ìàéäàí³ ò³ëüêè çàðàäè áåçêîøòîâíîãî ïðèòóëêó ³ ¿æ³. Íîâîñïå÷åí³ ñîòíèêè, ÿê³, â³ä÷óâøè ñìàê âëàäè, ïî÷èíàþòü ïîâîäèòèñÿ çâåðõíüî ùîäî ³íøèõ. ßê òóò çàëèøèòèñü íåïîõèòíèì, íå çëÿêàòèñü, íå çíåâ³ðèòèñü? ² ïèñüìåííèê ÷åñíî ç³çíàºòüñÿ, ùî é ó íüîãî áóëè õâèëèíè ñëàáêîñò³. Îñîáëèâî, êîëè â³í ðîçóì³â, ùî àêòèâ³çì çàãðîæóº éîãî ðîáîò³, ðîäèííîìó äîáðîáóòó ³ íàâ³òü æèòòþ. Ïðîòå áóëî é òå, ùî íàäèõàëî, íå äàþ÷è îïóñòèòè ðóêè â ñêëàäí³ ìîìåíòè. Ìîâà éäå ïðî Äóõ Ìàéäàíó. Éîãî óîñîáëþþòü ìîëîä³ ëþäè, ùî æåðòâóþòü ñîáîþ ³ ìàþòü ÷³òêå áà÷åííÿ ìàéáóòíüî¿ Óêðà¿íè. Îäíèì ç íèõ º áëèçüêèé äðóã ïèñüìåííèêà, âèêëàäà÷ ³ñòî𳿠â Óêðà¿íñüêîìó êàòîëèöüêîìó óí³âåðñèòåò³, Áîãäàí Ñîëü÷àíèê, ÿêèé çàãèíóâ ï³ä ÷àñ ïðîòèñòîÿíü 20-ãî ëþòîãî. Îäêðîâåííÿ ïðî íüîãî çàéìà-
þòü ó êíèç³ âèíÿòêîâå ì³ñöå ³ òîìó íàéá³ëüøå ðîç÷óëþþòü. Áîãäàí îïèñóºòüñÿ ÿê âèñîêîîñâ³÷åíèé, ñòðèìàíèé ³ â³ääàíèé ñâî¿é ñïðàâ³ õëîïåöü. Íà äóìêó àâòîðà, ñàìå éîãî äðóã ã³äíèé áóòè ðîëüîâîþ ìîäåëëþ äëÿ íîâîãî ïîêîë³ííÿ. «Ðîçâîðîò» ÷èòàòè â³äâåðòî âàæêî, â³í âèêëèêຠáàãàòî áîëþ ³ ùåìó, ÿê, âëàñíå, âñå, ùî ïîâ’ÿçàíî ³ç òèìè áóðåìíèìè ÷àñàìè. Ò³øèòü â³äñóòí³ñòü ó òâîð³ ³ñòåðèêè «çðàäè» ³ «âñåïðîïàëüñòâà», òàê ñàìî, ÿê ³ áåçóìîâíèõ «ïåðåìîã». Ó «ôåéñáó÷í³é» ÷àñòèí³ êíèãè ïèñüìåííèê íàìàãàºòüñÿ ðîçì³ðêîâóâàòè ðàö³îíàëüíî, íàëàøòîâóº íàñ íà äîâãó êðîï³òêó ïðàöþ çàðàäè çì³í. Çâ³ñíî, ñüîãîäí³ á³ëüø³ñòü òîä³øí³õ íàìàãàíü äàòè îö³íêó ïîä³ÿì ìîæóòü âèäàâàòèñü õèáíèìè é íåàêòóàëüíèìè. Ïðîòå àíàë³òèêà âèêîíóº ó òâîð³ ëèøå ðîëü äåêîðàö³é. Îñíîâíèé àêöåíò ðîáèòüñÿ íà åìîö³ÿõ, ÷àñ-
òî âàæêèõ, àëå çàâæäè ùèðèõ. Ìè áà÷èìî òðàíñôîðìàö³þ ïîãëÿä³â ö³ëîãî ñóñï³ëüñòâà íà ïðèêëàä³ îäí³º¿ ëþäèíè: â³ä ñóìí³â³â ÷åðåç ðîç÷àðóâàííÿ ó Ïîìàðàí÷åâ³é ðåâîëþö³¿ äî âèáîðó íà êîðèñòü îïîðó ³ íåìîæëèâîñò³ âåäåííÿ ïåðåãîâîð³â ³ç âáèâöÿìè. Êíèãà Âîëîäèìèðà Ñòåöèêà – öå ÷óäîâà ìîæëèâ³ñòü ïðèãàäàòè, ÷îìó ì³ëüéîíè ãðîìàäÿí âèõîäèëè íà Ìàéäàí ï’ÿòü ðîê³â òîìó. ² ÷îìó íàøà áîðîòüáà âñå ùå òðèâàº.