Δεκέμβριος ‘12
Ελληνικά γλυκά κρασιά Κρασιά για το καθημερινό τραπέζι Chianti revisited Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο Sweet stories in Thessaloniki
Γιορτινά παραδοσιακά μαγειρέματα Heard it through the grapevine Deli on the spot Wine is fun Wine Club THESSALONIKI’96
wp44
THE WINE PLUS MAGAZINE
Wine
The
Plus Magazine
THE WINE PLUS MAGAZINE
wp
Ημέρες Γιορτής Κάποτε, αρκετά χρόνια πιο πριν, όχι όμως και τόσα που να μη θυμόμαστε, Χριστούγεννα σ’ αυτό τον τόπο σήμαιναν οικογενειακά τραπεζώματα με χοιρινή τηγανιά, κοτόσουπα και κότα γεμιστή με πατατούλες στον φούρνο που αρωμάτιζαν το σπίτι. Κάποιες νοικοκυρές με ρίζες από τη Δυτική Μακεδονία ετοίμαζαν και λαχανοντολμάδες, τα γιαπράκια. Πρωτοχρονιά και Άγιος Βασίλης, δώρα και γλυκίσματα. Βασιλόπιτα που μοσχοβολούσε μαχλέπι, μελομακάρονα και ο πιο νόστιμος μπακλαβάς. Από εκείνα τα χρόνια έχει περάσει… μια ολόκληρη ζωή! Και να που βρισκόμαστε, μετά από σαράντα κύματα, να αναζητούμε και πάλι τα αυθεντικά αρώματα και τις γεύσεις της γιορτής. Τώρα που η πραγματικότητά μας συνοψίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε λέξεις στενάχωρες στρεφόμαστε στο οικείο, το φιλικό. Χρειαζόμαστε τη ζεστασιά στις δύσκολες εποχές. Και τι πιο οικείο, από τη γιορτινή σπιτική θαλπωρή και νοστιμιά; Το Wine Plus magazine που κρατάτε στα χέρια σας αναζητά τη θαλπωρή εκείνων των Χριστουγέννων. Κι αν αυτή έχει χαθεί, μαζί με τους πολυαγαπημένους ανθρώπους, είμαι σίγουρη πως και μόνο οι ευτυχισμένες αναμνήσεις μπορούν να ηρεμήσουν τις ταραγμένες ψυχές μας. Αγαπητές αναγνώστριες, αγαπητοί αναγνώστες, Εύχομαι σε όλους να περάσετε τις ωραιότερες γιορτές της ζωής σας! Μαρία Νέτσικα
Περιεχόμενα
04
Up and Coming Σημειώστε στη gourmet ατζέντα σας
10
Ελληνικά γλυκά κρασιά Υποκλινόμαστε στα θέλγητρα των γλυκών κρασιών, ελπίζοντας ότι η μελένια υφή τους θα αμβλύνει την πικρή καθημερινότητα
20
Παράθυρα στον κόσμο του κρασιού Chianti Classico, ο πανέμορφος τόπος ανάμεσα στη Φλωρεντία και τη Siena
28
36
34
38
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο μας Η Μαρία Νέτσικα χαρτογραφεί τη Θεσσαλονίκη της γεύσης
Sweet stories στη Θεσσαλονίκη Γλυκές ιστορίες αναζητά η Μελίνα Μελικίδου
08
Heard it through the grapevine Καινούργια κρασιά, εστιατόρια, βιβλία. Προτάσεις & τάσεις
24
Wine is fun
16
Κρασιά για το καθημερινό τραπέζι Η Νίκη Μηταρέα αναζητά ποιοτικά κρασιά σε τιμές απόλυτα φιλικές
Περιοδικό WINE PLUS magazine Διμηνιαία Έκδοση Αρ. Τεύχους 44 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Διανέμεται δωρεάν
Γιορτινά παραδοσιακά μαγειρέματα
26
Deli on the spot
39
Events, Events, Events
Τα νέα του Wine Club
Εκδότης WINE PLUS Μ. ΝΕΤΣΙΚΑ & ΣΙΑ Ε.Ε. Καρυωτάκη 5, 546 45 Θεσσαλονίκη τηλ.: 2310 888311 fax: 2310 888312 www.wineplus.gr e-mail: info@wineplus.gr
Διευθύντρια Μαρία Νέτσικα Συνεργάτες Βίκυ Γάκη, Ντένη Καλλιβωκά, Εύη Καλλίνη, Εύη Καρκίτη, Μελίνα Μελικίδου, Νίκη Μηταρέα, Γιάννης Ν. Μπασκόζος, Ευτύχης Μπλέτσας, Βασίλης Τασιόπουλος, Γιώργος Φλούδας
Φωτογραφίες Heinz Troll, Κώστας Αμοιρίδης, Θωμάς Γαντζόπουλος
Εκτύπωση Chromotyp Σχεδιασμός Red Fish
Up and Coming 6
Σημειώστε στη gourmet ατζέντα σας
10 χρόνια Χάρτης των Γεύσεων Σάββατο 1 - Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2012
Πρόγραμμα παράλληλων εκδηλώσεων
Αποθήκη Γ, Λιμάνι Θεσσαλονίκης | ώρες λειτουργίας: 13.00 - 21.00 Σιγουρευτείτε ότι δεν θα χάσετε τον Χάρτη των Γεύσεων, την πιο σημαντική ετήσια συνάντηση του κόσμου του κρασιού στη Βόρεια Ελλάδα, η οποία φέτος γιορτάζει τα 10 χρόνια της, αποτελώντας για άλλη μία φορά το οινικό γεγονός-πρωταγωνιστή της χρονιάς. Κάθε Δεκέμβριο, οινοποιοί από τις σημαντικότερες αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδας, αποσταγματοποιοί και εισαγωγείς οίνων δίνουν rendez vous με τους οινόφιλους και τους επαγγελματίες του χώρου στην ατμοσφαιρική Αποθήκη Γ’ για ένα ποιοτικό Σαββατοκύριακο αφιερωμένο στο κρασί και τα αποστάγματα. Έτσι και φέτος, ο Χάρτης των Γεύσεων μας προτείνει τεράστια ποικιλία κρασιών και αποσταγμάτων, προς γευστική δοκιμή σε καλαίσθητο, πολιτισμένο περιβάλλον. Μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε τους ανθρώπους που τα παράγουν, να συζητήσουμε μαζί τους, να ενημερωθούμε για όλες τις πρόσφατες εξελίξεις στον χώρο του κρασιού, να ικανοποιήσουμε το ενδιαφέρον μας για κάθε πτυχή του αγαπημένου μας ποτού. Φέτος συγκεκριμένα, η έκθεση θα γιορτάσει τη 10η διοργάνωσή της με καινοτόμες πρωτοβουλίες και προτάσεις. Η πρωτοπορία που θα εντυπωσιάσει και συμβαδίζει απόλυτα με το πνεύμα των γιορτινών ημερών που περιβάλλει την έκθεση είναι το Wine Shop, το οποίο μας δίνει τη δυνατότητα να αποκτήσουμε άμεσα ορισμένες από τις φιάλες που θα έχουμε μόλις δοκιμάσει. Οι παράλληλες εκδηλώσεις, εκτός των άλλων, μας επιφυλάσσουν την ενότητα Γευστικές Αρμονίες, με τους chef ξενοδοχείων της πόλης να παρουσιάζουν γιορτινά πιάτα που θα συνδυάσουμε με ταιριαστά κρασιά. Και το Wine Plus Quiz θα τσεκάρει τις οινικές μας γνώσεις. Ο Χάρτης των Γεύσεων ετοιμάζεται με προσοχή και συνέπεια προς τους εκθέτες και το πλήθος των επαγγελματιών και καταναλωτών που τον περιμένουν με ανυπομονησία. Στην παρούσα δύσκολη οικονομική περίοδο θέλει να μας μεταφέρει κι ένα αισιόδοξο μήνυμα κόντρα στην κρίση, όπως αυτό ενσαρκώνεται από το ίδιο το επώνυμο εμφιαλωμένο κρασί και τους δημιουργούς του. Ο Χάρτης των Γεύσεων διοργανώνεται από τη Wine Plus και πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012
Εισιτήριο: 5€, Εισιτήριο δύο ημερών: 8€ Πληροφορίες: τηλ. 2310 888311, info@wineplus.gr, www.wineplus.gr
14.30 Workshop για το Πρόγραμμα Προβολής και Προώθησης του ελληνικού κρασιού σε τρίτες χώρες μέσω της ΚΟΑ Οίνου Συμπεράσματα και Προτάσεις Διοργάνωση: Ε.Δ.Ο.Α.Ο.
17.00 Γευστικές αρμονίες «Αφρώδη κρασιά & σοκολάτα» Χορηγός σοκολάτας: Ζαχαροπλαστεία Χατζηφωτίου
18.00 Cooking demonstration Διοργάνωση: Excelsior Hotel
19.00 Cooking demonstration
Διοργάνωση: Hyatt Regency Thessaloniki
20.00 Cooking demonstration
Διοργάνωση: εστιατόριο Alfredo’s, Regency Casino Thessaloniki
20.30 Wine Plus Quiz
Ανακοίνωση σωστών απαντήσεων - δώρα Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2012
17.00 Γευστικές αρμονίες «Γλυκά κρασιά & γλυκίσματα» Χορηγός σοκολάτας: Ζαχαροπλαστεία Χατζηφωτίου
18.00 Cooking demonstration
Διοργάνωση: Hyatt Regency Thessaloniki
19.00 Cooking demonstration Διοργάνωση: Excelsior Hotel
20.00 Cooking demonstration
Διοργάνωση: εστιατόριο Alfredo’s, Regency Casino Thessaloniki
20.30 Wine Plus Quiz
Ανακοίνωση σωστών απαντήσεων - δώρα
Wine Shop Γιορτάζουμε 10 χρόνια Χάρτη των Γεύσεων και σας περιμένουμε στο πωλητήριο κρασιών για να αποκτήσετε άμεσα ορισμένες από τις φιάλες που θα έχετε μόλις δοκιμάσει. Με την είσοδο στην έκθεση μπορείτε να παρακολουθήσετε τις παράλληλες εκδηλώσεις χωρίς πρόσθετο κόστος.
Εγγραφείτε συνδρομητές στο Wine Plus newsletter - www.wineplus.gr και ενημερωθείτε για τις εκδηλώσεις μας
Χάρτης των Γεύσεων Μια µοναδική ευκαιρία να δοκιµάσετε εκλεκτά κρασιά και αποστάγµατα
1&2 ∆εκεµβρίου 2012 Αποθήκη Γ, Λιµάνι Θεσσαλονίκης
10
ΧΡΟΝΙΑ
Οργάνωση
Τ: 2310 888.311 info@wineplus.gr
www.wineplus.gr
Χορηγοί Επικοινωνίας
Χορηγοί
wp
THE WINE PLUS MAGAZINE
Αιγίδα
8
Σημειώστε στη gourmet ατζέντα σας
Thessaloniki Food Festival 20 Νοεμβρίου – 20 Δεκεμβρίου 2012 Ο Δήμος Θεσσαλονίκης συνεχίζει για δεύτερη χρονιά να περιλαμβάνει τη γαστρονομία στο πεδίο των επίσημων δράσεών του, και μας προσκαλεί στο Φεστιβάλ Γαστρονομίας, προτείνοντας νόστιμα μαγειρέματα, γευστικές δοκιμές, εργαστήρια γεύσης, γαστρο-εικαστικές παρεμβάσεις και ποικίλες παράλληλες εκδηλώσεις σε εστιατόρια, ξενοδοχεία, deli, κάβες, δρόμους, συνοικίες κλπ. Αναζητήστε το πρόγραμμα στο http://foodfestival.thessaloniki.gr/.
Jazz & Wine Hyatt Regency Thessaloniki Η τζαζ και το κρασί έχουν την τιμητική τους στις βραδιές που διοργανώνει το ξενοδοχείο Hyatt Regency Thessaloniki. Κάθε Παρασκευή και Σάββατο στο Lobby Lounge μπορείτε να ακούσετε ζωντανά κλασική και σύγχρονη τζαζ μουσική, δοκιμάζοντας επιλεγμένες ετικέτες κρασιού, από ένα οινοποιείο κάθε εβδομάδα. (Απεριόριστη κατανάλωση από το μπουφέ κρασιού στην τιμή των 15.00 € κατ’ άτομο) (Πληροφορίες - κρατήσεις: 2310 401295, dine@hyatt.gr)
Χριστουγεννιάτικο Δείπνο «Christmas Spirit 2012» Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου 2012
Εστιατόριο Ginger & Fred, Les Lazaristes Η Wine Plus, πιστή στην προσπάθεια να ξαναδούμε το ποτήρι μισογεμάτο, πασπαλίζει με γιορτινή χρυσόσκονη -και διάθεση- τις δραστηριότητές της και ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει το 2012 με το καθιερωμένο Χριστουγεννιάτικο δείπνο της! Στο μενού και… τις μαρμίτες ο Executive Chef της Domotel Γρηγόρης Χέλμης. Πληροφορίες - κρατήσεις: 2310 647400
Wine Club THESSALONIKI ’96 «Χυμώδη λευκά & ερυθρά κρασιά για τα Χριστούγεννα» Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2012
Excelsior Hotel Λαμπερά λευκά με πλούτο και λεπιδωτή οξύτητα. Βαθύχρωμα, σαρκώδη ερυθρά. Για μια ακόμη χρονιά θα αναζητήσουμε τα ιδανικά κρασιά για το γιορτινό τραπέζι. Θα τα δοκιμάσουμε στην επόμενη συνάντηση του Wine Club THESSALONIKI’96. Την Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2012, στις 20.00, στο Εxcelsior Hotel. (βλ. σελ. 26)
Wine Club THESSALONIKI ’96 «Η σοδειά του 2012» Τετάρτη 30 Ιανουαρίου 2013
Excelsior Hotel Χρονιά μέσο- έως πολύ πρώιμη, σχεδόν για όλες τις αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδας, αποδείχθηκε το 2012. Ο χειμώνας, που δεν χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα κρύα και το ζεστό καλοκαίρι, με τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες, οδήγησαν στην πρωίμηση των σταδίων του βλαστικού κύκλου των αμπελιών. Ορισμένες ποικιλίες, κυρίως ξενικές, αντέδρασαν με πρωτοφανή ταχύτητα ωρίμανσης, απαιτώντας άγρυπνη παρακολούθηση, για τον καθορισμό της σωστής ημερομηνίας του τρύγου. Όλα αυτά θα τα ανακαλύψουμε στη συνάντηση του Wine Club THESSALONIKI’96 δοκιμάζοντας φρέσκα λευκά, ροζέ και ερυθρά κρασιά του 2012. (βλ. σελ. 26)
Εγγραφείτε συνδρομητές στο Wine Plus newsletter - www.wineplus.gr και ενημερωθείτε για τις εκδηλώσεις μας
Heard it through the grapevine
10
Heard it through the grapevine Καινούργια κρασιά, εστιατόρια, βιβλία. Προτάσεις & τάσεις
Zibibbo Blink Blink Wines
Εσοδεία 2012 Η Ευρώπη συμφωνεί τουλάχιστον σε ένα θέμα! Το 2012 ήταν μια δύσκολη χρονιά για τους αμπελουργούς και τους οινοποιούς, με σημαντική μείωση στην ποσότητα παραγωγής. Στο τέλος, όμως, η ποιότητα των σταφυλιών αποδείχθηκε πολύ καλή και η ποιότητα των κρασιών «σπουδαία»! (Κρασιά της σοδειάς του 2012 δοκιμάζουμε στο Wine Club THESSALONIKI’96, βλ. σελ. 26)
Φινετσάτο κι ανάλαφρο λευκό αφρώδες κρασί από την ποικιλία Zibibbo (Μοσχάτο Αλεξανδρείας). Δροσιστικό, με ωραίο ώριμο φρούτο σε μεγάλη ένταση. Μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα στην ξηρή εκδοχή (brut), με μόλις 9 γραμμάρια υπολειμματικών σακχάρων- και την ημίξηρη με 20 gr/lt. (10.00€)
Ακακίες Sparlking Κυρ-Γιάννη
BiancoNero Οινοποιία Τσιλιλή
Οι Ροζέ Ακακίες απέκτησαν αδελφάκι! Ένα ροζέ αφρώδες, επίσης Π.Ο.Π. Αμύνταιο, που παράγεται από Ξινόμαυρο με τη μέθοδο Cuve Close. Με διακριτική μύτη βατόμουρου και φράουλας, μακρύ και πλούσιο στόμα τελειώνει με δροσιστική οξύτητα και μετρημένη γλυκύτητα. (11.50€)
Η γνωστή αποσταγματοποιίαοινοποιία από τη Ράξα Τρικάλων μας προτείνει ένα ζευγάρι λευκού-ροζέ αφρώδους αποκλειστικά από Μοσχάτο Αμβούργου. Όλο φρεσκάδα και φρούτο, με αρκετή γλύκα στο στόμα (40 gr/l) και μόλις 7,5% αλκοόλη. Κυκλοφορούν σε φιάλες των 187,5 ml. (3.00€) Emphasis Assyrtiko 2010 Κτήμα Παυλίδη
Blanc de Gris 2011 Κτήμα Τσέλεπου
Από πέρυσι η οικογένεια των μονοποικιλιακών του Κτήματος Παυλίδη (Ασύρτικο, Chardonnay, Tempranillo, Syrah) κυκλοφορεί με την εμπορική ονομασία Emphasis, η οποία παραπέμπει στην «έμφαση» που δίνεται στην κάθε ποικιλία. Με αρωματική πολυπλοκότητα, όγκο και αιχμηρή οξύτητα, το Emphasis Assyrtiko είναι ένα λευκό κρασί που αξίζει να διατηρήσετε στην κάβα σας. (12.30€)
Φοβερή αρωματική πυκνότητα για τη σοδειά του 2011 και το Μοσχοφίλερο από το γνωστό κτήμα στις Ρίζες Μαντινείας. Η ζύμωση και η παραμονή σε δρύινα βαρέλια, συνολικά για 5 μήνες, χαρίζουν τη διακριτικά καπνιστή ατμόσφαιρα και τη βουτυράτη επίγευση. (12.00€)
Καμπάνα Ε. Τσάνταλη
Μονεμβασία - Malvasia Οινοποιητική Μονεμβασιάς
Μια καθημερινή πρόταση από την εταιρία Τσάνταλη και τους αμπελώνες της Χαλκιδικής που εστιάζει στην καλή σχέση ποιότητας- τιμής. Ένα φινετσάτο λευκό με άφθονο φρούτο και τραγανή οξύτητα, ιδανικό για ελαφριά γεύματα. (3.50€)
Στην αρχή της επόμενης χρονιάς θα κυκλοφορήσει η πρώτη ετικέτα Μονεμβάσιου - Malvasia οίνου, μετά από την αναγνώριση του ως Π.Ο.Π. Λευκός γλυκύς από λιαστά σταφύλια και την οινοποιία του Γιώργου Τσιμπίδη. Αναμένουμε με ανυπομονησία!
11
Λημνία Γη ερυθρός Κτήμα Χατζηγεωργίου-Λήμνος
Pink Kong Wine Boutari Το καινούργιο ροζέ ημίγλυκο της εταιρίας Μπουτάρη κυκλοφορεί σε χαριτωμένες μικρές ροζ φιάλες (187 ml), με σήμα έναν γορίλλα και σλόγκαν το πρωτότυπο «Φοβερόζ & Τρομερόζ»! Με εξίσου ευχάριστο αρωματικό προφίλ και χαμηλό αλκοολικό βαθμό (10,5% vol.) είναι τέλειο για απεριτίφ. Επισκεφτείτε το www.facebook.com/PinkKongWine (1.90€) Δάκρυ του Πεύκου Στέλιος Κεχρής
Mr & Mrs Pomm Netrino Ζωηρό ροζ χρώμα, αφρισμός, καθαρό άρωμα ροδιού, πλούσια γεύση και χαμηλός αλκοολικός βαθμός (6,5%). Αυτές είναι οι γευστικές συνιστώσες ενός πρωτότυπου κοκτέιλ, που δημιουργήθηκε από το χαρμάνιασμα κρασιού από λευκό Μοσχάτο που παράγεται στο Veneto της Ιταλίας και χυμού ροδιού της ποικιλίας Wonderful από την Πέλλα. (15.90€)
Σταφύλια Ασύρτικου και Ροδίτη. Μετρημένη χρήση του ρετσινιού και ζύμωση σε δρύινα βαρέλια, όπως τα παλιά χρόνια. Έτσι παράγεται αυτή η «νέας αντίληψης» ρετσίνα που συνδυάζει τη σύγχρονη τεχνολογία με την παραδοσιακή οινοποίηση. Στην κομψή συσκευασία της θα βρείτε πληροφορίες για την ιστορία και τις γαστρονομικές της προτιμήσεις. (13.80€)
Από στόμα σε στόμα Επανομίτικα Μαγειρέματα Η μικρή, ιδιαίτερα κομψή έκδοση του Κτήματος Γεροβασιλείου με πιάτα της τοπικής κουζίνας της Επανομής, επενδύει στη διατήρηση της γαστρονομικής παράδοσης του τόπου τους. Εποχικότητα υλικών, απλότητα εκτελέσεων, αλλά και δημιουργικότητα στην έκφραση χαρακτηρίζουν τις συνταγές, οι οποίες μαγειρευτήκαν στο κτήμα στις «Ανοιχτές Πόρτες 2012».
Η τοπική κουζίνα συναντά το τοπικό κρασί και η παράδοση συναντά τη σύγχρονη εποχή. Ο σεβασμός στην εποχικότητα, στην εντοπιότητα, στη λιτότητα και η αγάπη για το καλό φαγητό δημιουργούν πιάτα εύγευστα, υγιεινά και δημιουργικά από τη γαστρονομική παράδοση της Επανομής.
ISBN 978-960-88405-3-9
Μετά από τη μεγάλη επιτυχία του λευκού Λημνία Γη, η γνωστή οινοποιία από το όμορφο νησί του Β. Αιγαίου μας προτείνει και την ερυθρή εκδοχή του. Μαλακό με αρκετό φρούτο και φρεσκάδα στην επίγευση παράγεται από Λημνιό, που στο νησί το αποκαλούν Καλαμπάκι (10.00€). Ετοιμάζεται και η γλυκιά εκδοχή από λιαστά σταφύλια.
Metaxa 5 Αστέρων «Roots»
Fifty pounds gin
Μια κομψότατη συλλεκτική έκδοση του 5άστερου brandy, που διατίθεται αποκλειστικά από τα καταστήματα αφορολόγητων ειδών. Καθώς το ντύσιμο της φιάλης είναι εμπνευσμένο από τις ρίζες του οίκου, ας θυμηθούμε ότι ιδρύθηκε το 1888 από τον Σπύρο Μεταξά, ενώ σήμερα παράγει πάνω από 10.000.000 φιάλες ετησίως και εξάγει σε 60 χώρες, περίπου το 80% της παραγωγής του. (16.00€)
Gin με χαρακτήρα και διάρκεια, ιδανικό για long drinks. Το άρωμά του χαρακτηρίζεται από μια καλή δόση άρκευθου, αλλά και νότες μπαχαρικών, πικρά αρώματα φλούδας πορτοκαλιού και αρώματα φλούδας λεμονιού. Είναι όμως τέλειο και για cocktails γιατί έχει πολύ ισορροπημένη γεύση. (30.00€)
25 χρόνια Nico Lazaridi Από στόμα σε στόμα Επανομίτικα Μαγειρέματα
Η γνωστή οινοποιία από την Αγορά Δράμας γιορτάζει φέτος την αργυρή επέτειο των 25 χρόνων από την ίδρυσή της. Προτείνει λοιπόν στους πιστούς φίλους της μια επετειακή έκδοση δύο σημαντικών brand-name της, του Château Nico Lazarlidi (λευκό & ερυθρό) και του Merlot Nico Lazaridi, σε κομψές συσκευασίες δώρου και φιάλες magnum.
WINE
Ελληνικά γλυκά κρασιά | Μαρία Νέτσικα
12
της Μαρίας Νέτσικα
Ελληνικά γλυκά κρασιά Sweet experience Υποκίτρινα, στις αποχρώσεις του άχυρου, χρυσαφένια, μελιά, καφετιά… η χρωματική τους παλέτα έχει απίστευτο εύρος! Τριαντάφυλλο, περγαμόντο, λεμονανθοί, ξερά βερίκοκα, μέλι, αλλά και καφέ, βανίλια, πικραμύγδαλο… ο πλούτος των αρωμάτων τους είναι μαγευτικός. Η γεύση τους τρυφερή, με βελούδινη γλύκα. Κυρίες και κύριοι, στο χριστουγεννιάτικο τεύχος του 2012 υποκλινόμαστε στα θέλγητρα των γλυκών κρασιών, ελπίζοντας ότι η μελένια υφή τους θα σιγοντάρει τη γιορτινή ατμόσφαιρα, αμβλύνοντας την πικρή καθημερινότητα. Η αλήθεια είναι πως μπορούμε να είμαστε περήφανοι για τα ελληνικά γλυκά κρασιά. Το ανάγλυφο του εδάφους, το κλίμα, η ηλιοφάνεια συμβάλλουν στο τελικό αποτέλεσμα. Πρέπει βεβαίως να προσθέσουμε στις συνιστώσες και την παράδοση χιλιετιών! Οι Μαλβαζίες της Κρήτης, των Κυκλάδων και της Μονεμβασιάς, ο Αριούσιος οίνος της Χίου, τα υπνωτικά κρασιά της Θάσου κατονομάζονται από ποιητές, φιλοσόφους, ιστορικούς, γεωγράφους της αρχαιότητας με λεπτομέρειες της καλλιέργειας, οινοποίησης και κατανάλωσής τους.
Οι τύποι των γλυκών κρασιών
Τα επιδόρπια κρασιά (όπως είναι οι σωστός όρος) οφείλουν τη γλυκύτητά τους στα σάκχαρα που μένουν στο κρασί όταν ολοκληρωθεί η αλκοολική ζύμωση. Ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο θα συμβεί αυτό, διακρίνουμε δύο τύπους κρασιών.
Οίνοι Φυσικώς Γλυκείς ή Vins Naturellement Doux
Παράγονται από σταφύλια που έχουν πολλά σάκχαρα, είτε λόγω υπερωρίμανσης είτε λόγω φυσικής ή τεχνητής συμπύκνωσης. Περίπτωση φυσικής συμπύκνωσης είναι η «ευγενής σήψη» των μπορντολέζικων Sauternes. Όσο για την τεχνητή, υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι ανάλογα με το κλίμα της κάθε περιοχής. Έτσι, οι Γάλλοι αφυδατώνουν τα σταφύλια πάνω σε άχυρα, οι Γερμανοί παράγουν τα ice wines χρησιμοποιώντας το ψύχος, ενώ στα νησιά των Κυκλάδων και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας «λιάζουν» τα σταφύλια. Με τη συγκεκριμένη μέθοδο παραγωγής η αλκοολική ζύμωση σταματά με φυσικό τρόπο κι ένα μόνο μέρος των σακχάρων καταφέρνει να ζυμωθεί και να μετατραπεί σε αλκοόλη. Αυτά λοιπόν, τα φυσικώς γλυκά κρασιά, θεωρούνται τα ευγενέστερα των επιδόρπιων. (συνέχεια στη σελ. 15)
φωτογραφία: Heinz Troll
13
WINE
14
Μαλαγουζιά Όψιμου Τρύγου 2004 Κτήμα Γεροβασιλείου 500 ml - 13% 24.60€ Αν θέλετε να γνωρίσετε τα αρώματα και τη γεύση της γλυκιάς εκδοχής της Μαλαγουζιάς, δοκιμάστε αυτό το κρασί από την Επανομή Θεσσαλονίκης. Φυσικώς γλυκύς οίνος, οινοποιείται σε μικρά γαλλικά δρύινα βαρέλια, όπου και ωριμάζει για 3 χρόνια. Σύνθετο, με ένα καλάθι από ροδάκινα και αχλάδια για μύτη, ζωντάνια στη γεύση και τελείωμα που δύσκολα ξεχνάς.
Ελληνικά γλυκά κρασιά | Μαρία Νέτσικα
Espera
Ωμέγα 2008
Φυσικώς Γλυκύς
Μαλαγουζιά 2009
Σεμέλη 500 ml – 15% 14.00€
Κτήμα Άλφα 500 ml – 14% 15.50€
Βιβλία Χώρα 375 ml – 13.5% 9.50€
Πιερία Ερατεινή 375 ml – 13.5% 19.00€
Φυσικώς γλυκύς οίνος από υπερώριμο Gewürztraminer και τον πειραματικό αμπελώνα της οινοποιίας στη Νεμέα. Μεθυστικά αρώματα που καταλήγουν σε κομψή γεύση περγαμόντου, τζίντζερ και λεμονιού. Το άνετο, μακρύ πικάντικο τελείωμα ολοκληρώνει την αληθινά απολαυστική εμπειρία. Τα Χριστουγεννιάτικα γλυκίσματα είναι στο κόλπο!
Αληθινή απόλαυση με έντονο λουλουδάτο άρωμα και φρουτώδεις προεκτάσεις βερίκοκου και βοτάνων. Ένα κομψό γλυκό κρασί από υπερώριμο Gewürztraminer και Μαλαγουζιά (85-15%), που καλλιεργούνται στους αμπελώνες του κτήματος στο Αμύνταιο. Λαμπρό after-dinner ποτό.
Υπέροχο γλυκό κρασί από υπερώριμα σταφύλια Gewürztraminer που καλλιεργούνται στις πλαγιές του Παγγαίου Όρους. Θαυμάσια ισορροπία με εσπεριδοειδή και ώριμα βερίκοκα πάνω σε χαριτωμένη δαντέλα οξύτητας. Μη το χαρίσετε, πιείτε το! Γιατί πρέπει πάντα κάποιος άλλος να διασκεδάζει;
Γλυκιά Μαλαγουζιά από τον Κολινδρό Πιερίας. Κρασί με χρυσαφένιο χρώμα, πλούτο, βάθος, πυκνότητα και νότες βερίκοκου, μελιού, πορτοκαλιού. Απολαύστε το μόνο του ή με μια τάρτα φρούτων ή με μια ελαφριά crème brûlée.
WINE
Ελληνικά γλυκά κρασιά | Μαρία Νέτσικα
Σάμος Ανθεμίς 2005
Ηφαίστου Γνώση 2002
La Terra Grand Cru
Vinsanto 2004
Visanto 20 ετών1990
Ε.Ο.Σ. Σάμου 500 ml – 15% 11.40€
Κτήμα Χατζηγεωργίου Λήμνος 500 ml – 14% 12.30€
Limnos Organic Wines 500 ml – 16% 12.30€
Santo Wines 500 ml – 11% 18.00€
Κτήμα Αργυρού 500 ml – 13.5% 58.00€
Σίγουρα συγκαταλέγεται στη λίστα των ελληνικών μυθικών γλυκών κρασιών. Με τεράστια δομή, είναι ένας παράδεισος με ξερά φρούτα, καραμέλα, καφέ, καβουρντισμένα αμύγδαλα, καρύδια και βελούδινη γεύση. Το τέλειο τελείωμα ενός γεύματος ή μιας μέρας. Παράγεται από λευκό Μοσχάτο (Π.Ο.Π. Σάμος) και ωριμάζει 5 χρόνια σε δρύινα βαρέλια. Κυκλοφορεί σε καινούργια συσκευασία 500 ml.
Στην παλαιωμένη εκδοχή του γλυκού κρασιού Π.Ο.Π. Μοσχάτος Λήμνου, η ελκυστική μύτη τριαντάφυλλου και δυόσμου αγκαλιάζεται από το βαρέλι. Πληθωρικό και μεστό, εμφανίζει όμορφη ισορροπία και φρουτώδη επίγευση. Από υπερώριμο Μοσχάτο Αλεξανδρείας που στη συνέχεια λιάζεται και παλαιώνει σε καινούρια δρύινα βαρέλια.
Λαμπερό και χρυσαφένιο γλυκό κρασί από υπερώριμα σταφύλια Μοσχάτου Αλεξανδρείας, που προέρχονται από διαλεκτούς (Grand cru) ημιορεινούς αμπελώνες με πολύ μικρή απόδοση. Τα μεθυστικά του αρώματα παραπέμπουν σε λαχταριστές μαρμελάδες ροδάκινου και τριαντάφυλλου. Το άνετο, μακρύ τελείωμα ολοκληρώνει την απολαυστική εμπειρία.
Η βασική ετικέτα Vinsanto της Ένωσης Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων από σταφύλια Ασύρτικου και Αηδανιού (85%-15%) που λιάζονται για 8-10 ημέρες. Η αλκοολική ζύμωση διακόπτεται φυσικά και το κρασί παλαιώνει 2 χρόνια σε δρύινα βαρέλια. Στρογγυλό και παχύ, μοσχοβολά μέλι και σταφίδα, ισορροπεί επιτυχώς την έντονη γλυκιά γεύση με την οξύτητα και κατακτά μεθοδικά τον παγκόσμιο ουρανίσκο.
Μάστορας του Vinsanto, το Κτήμα Αργυρού, μας προτείνει και μια ετικέτα 20 years! Η διαδικασία παραγωγής είναι μακριά και επίπονη, με λιάσιμο των σταφυλιών (80% Ασύρτικο, 10% Αηδάνι, 10% Αθήρι), οινοποίηση και μακρόχρονη παλαίωση σε δρύινα βαρέλια. Το αποτέλεσμα είναι ένα φοβερό πορτοκαλο-χρυσαφί Vinsanto με αποπλανητική μύτη και πολυπλοκότητα που σαρώνει τα βραβεία.
WINE
Μαυροδάφνη
Απηλιώτης
Χόρταις 2005
Μελισσουργός
Ιουλιάτικο 2005
Αμπελώνες Αντωνόπουλου 750 ml – 17.5% 14.80€
Κτήμα Σιγάλα 500 ml – 9% 17.00€
Κτήμα Μερκούρη 500 ml – 15% 31.00€
Nico Lazaridi 500 ml – 12.5% 17.10€
Boutari 500 ml – 15% 25.00€
Ένα υπέροχο δείγμα Μαυροδάφνης που παλαιώνει για 6 χρόνια σε δρύινα βαρέλια. Ρωμαλέα, βαθύχρωμη με αξιολάτρευτα σύνθετο μπουκέτο που ανοίγει κι αφήνει να ξεπροβάλλουν βύσσινα, δαμάσκηνα, αρώματα πικρής σοκολάτας, καρυδιού και σταφίδας. Πλούσιο σώμα με εξαιρετικής ποιότητας τανίνες και γεμάτη δομή.
Στο Κτήμα Σιγάλα λιάζουν τα σταφύλια της Μαντηλαριάς για 10-12 ημέρες και μετά την οινοποίηση, το κρασί παλαιώνει 24 μήνες σε βαρέλι. Το αποτέλεσμα είναι ένα θαυμάσια ισορροπημένο κρασί, γεμάτο κεράσια και βατόμουρα που βαδίζουν πλάι στα καβουρντισμένα αμύγδαλα και τα καρύδια.
Το άρωμα και η γεύση των ξερών δαμάσκηνων στο ποτήρι σας. Αυτό το εύγευστο, παλαιωμένο ερυθρό ελιξίριο παράγεται στο Κτήμα Μερκούρη στην Ηλεία, από λιασμένα σταφύλια Μαυροδάφνης (55%) και Κορινθιακής σταφίδας (45%). Θερμό, σαρκώδες και στέρεο με συμπυκνωμένα αρώματα. (Χόρταις είναι το ιστορικό όνομα του όρμου του κτήματος.)
Το άρωμα και η γεύση των ξερών δαμάσκηνων στο ποτήρι σας. Αυτό το εύγευστο ερυθρό ελιξίριο παράγεται στην Αγορά Δράμας αποκλειστικά από Merlot. Τα σταφύλια αποξηραίνονται για περισσότερες από 30 μέρες και το κρασί παλαιώνει για 6 μήνες σε δρύινα βαρέλια.
Υπερώριμα σταφύλια Λιάτικου (Ιουλιάτικου, εξ’ ου και η ονομασία) λιάζονται στο Φανταξομέτοχο Κρήτης. Ακολουθεί αλκοολική ζύμωση και 3χρονη παλαίωση σε δρύινα βαρέλια. Εμφιάλωση σε ultra-κομψή συσκευασία… και ιδού ένα ερυθρό γλυκό κρασί, θαυμάσια ισορροπημένο, γεμάτο κεράσια και βατόμουρα που βαδίζουν πλάι στα καβουρντισμένα αμύγδαλα και τα καρύδια. Ζωντανό, πολύ πλούσιο και μακρύ.
Οι τιμές των κρασιών είναι ενδεικτικές
16
Ελληνικά γλυκά κρασιά | Μαρία Νέτσικα
Οίνοι Γλυκείς Φυσικοί ή Vins Doux Naturels
Σε αυτή την περίπτωση η αλκοολική ζύμωση σταματά με την προσθήκη αλκοόλης, οπότε, και πάλι παραμένουν αζύμωτα σάκχαρα που δίνουν την επιθυμητή γλυκύτητα. Αναφέρονται και ως ενδυναμωμένα κρασιά (Vins fortifiés). Υπάρχει και η περίπτωση παραγωγής γλυκών κρασιών με την προσθήκη αλκοόλης πριν από την έναρξη της αλκοολικής ζύμωσης. Τα επονομαζόμενα Μιστέλια (καταχρηστικώς θεωρούνται κρασιά, γιατί στην πραγματικότητα είναι μούστοι -που δεν έχουν ζυμώσει- στους οποίους προστίθεται αλκοόλη) είναι παραδοσιακά προϊόντα πολλών περιοχών.
Γλυκά κρασιά και οι γευστικοί τους συνοδοί
Εάν τα γλυκά κρασιά τα προτιμάτε ως απεριτίφ, διαλέξτε ένα φρέσκο Μοσχάτο με εκρηκτικό αρωματικό χαρακτήρα. Ξέρετε όμως πως τα γλυκά κρασιά ταιριάζουν τέλεια με πολλά εδέσματα δίνοντας μας την αφορμή για ασκήσεις συνδυασμών με φαντασία; Ιδού οι προτάσεις μας. Πρώτα πιάτα
Τυρόπιτες και σουφλέ τυριών με Μοσχάτο, Μαλαγουζιά Πεπόνι με ελαφρά αλλαντικά με φρέσκια Μαυροδάφνη Κυρίως εδέσματα
Κοτόπουλο γεμιστό με ξερά βερίκοκα και δαμάσκηνα με παλαιωμένο Μοσχάτο Σάμου Χοιρινό με δαμάσκηνα με Μαυροδάφνη Κυνήγι και πάπια με κάστανα και σάλτσα πορτοκαλιού με παλαιωμένη Μαυροδάφνη Γλυκίσματα
Αμυγδαλωτά, τάρτες φρούτων, μαρέγκες με Μοσχάτο και Gewürztraminer Μέλι, ξερά σύκα και ξηρούς καρπούς με Vinsanto Κέικ με ξερά φρούτα ή ξηρούς καρπούς με φρέσκια Μαυροδάφνη Σοκολατένιες δημιουργίες με παλαιωμένη Μαυροδάφνη ή Vinsanto Τυριά
Μυζήθρα με Vinsanto Κοπανιστή ή roquefort με Μοσχάτο και Gewürztraminer Κατσικίσια ή πικάντικες μυζήθρες με φρέσκια Μαυροδάφνη Φρούτα
Βερύκοκα, ροδάκινα, πεπόνι με Μοσχάτο Πάντως, όποιο συνδυασμό και αν επιλέξετε, να ξέρετε πως τα φρέσκα λευκά γλυκά κρασιά σερβίρονται κρύα, στους 7-10°C, ενώ τα παλαιωμένα, τόσο τα λευκά όσο και τα βαθυκόκκινα, φανερώνουν τη χάρη τους στους 11-14°C.
MOSCATO
D’ IFESTIA Εντυπωσιακό ημιαφρώδες από τον Πέτρο Χατζηγεωργίου Φωτεινό χρώμα, ανοιχτό κίτρινο, και πλούσια κομψή γλυκύτητα σε τέλεια ισορροπία με τη φρεσκάδα της οξύτητας. Εκρηκτικά αρώματα φρεσκοτρυγημένου Μοσχάτου Αλεξανδρείας απελευθερώνονται μέσα από δροσιστκές φυσαλίδες. Φίνα αρώματα λευκόσαρκου ροδάκινου, με ευχάριστη επίγευση και με επίμονο, κομψό αφρισμό (perlage) δημιουργώντας ένα απολαυστικό απεριτίφ για τους εραστές του Ευ ζην. KTHMA ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ Καρπάσι Λήμνου τηλ. 22540 31082
www.chatzigeorgioulimnos.gr
WINE
Κρασιά για το καθημερινό τραπέζι | Νίκη Μηταρέα
18
της Νίκης Μηταρέα
Κρασιά για το καθημερινό τραπέζι
Το ελληνικό κρασί μάς αποκαλύπτει έναν μαγικό κόσμο όπου κυριαρχεί το ατέλειωτο παιχνίδι ανάμεσα στα χρώματα, τα αρώματα και τις γεύσεις, τις προκλήσεις των συνδυασμών και των αντιθέσεων στην αναζήτηση της ισορροπίας και της αρμονίας. Οι χαλεποί καιροί όμως απαιτούν και τιμές προσιτές. Κρασιά με καλή σχέση τιμής/γευστικής «απόδοσης». Αρκετοί οινοπαραγωγοί πρόσθεσαν στη γκάμα των προϊόντων τους ποιοτικά κρασιά, τα οποία στέκονται στο καθημερινό τραπέζι χωρίς να βαραίνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Χρόνια τώρα ο οινοποιός Γιώργος Σκούρας μας μιλάει για κρασιά με προσιτή τιμή και το έχει αποδείξει. «Έχω προσιτά κρασιά από το 1995 και με αυτά “τρυπάω” τις ξένες αγορές. Είναι θέμα φιλοσοφίας και συνέπειας σε ότι αφορά την ποιότητα που πρέπει να βρίσκεται μέσα στο ποτήρι» λέει με πάθος και συνεχίζει: «Δεν θεωρώ ότι έβγαλα τώρα ένα κρασί οικονομικό, γιατί πάντα είχα στη γκάμα των κρασιών του Κτήματος Σκούρα ένα κρασί προσιτό, που τώρα έχει μετατραπεί στο “Άκρες”. Έγινε πιο μοντέρνο, ανανέωσα τα χαρμάνια και έτσι ο καταναλωτής το αγκάλιασε. Τεράστια επιτυχία. Είναι ένα προϊόν που τρέχει με σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Οι καταναλωτές είναι υποψιασμένοι, σκέφτονται περισσότερο και αναζητούν καλύτερη λύση, καλύτερη τιμή, πράγμα που συμβαίνει σε όλες τις αγορές του εξωτερικού». Και αναρωτιέται: «Γιατί καλά οινοποιεία της χώρας δεν έδωσαν λύση με κρασιά σε φιλικές τιμές;» Μια βόλτα από τα ράφια της κάβας μας αποκαλύπτει ότι αρκετοί οινοποιοί δημιούργησαν νέες ετικέτες για να μας προσφέρουν ποιοτικά κρασιά σε τιμές απόλυτα φιλικές.
WINE
Κρασιά για το καθημερινό τραπέζι | Νίκη Μηταρέα
Άκρες λευκό
Ντάμα Κούπα
Σορόκος λευκός
Κρίση λευκός
Σημείο Στίξης Ροζέ
Γιώργος Σκούρας 5.50€
Nico Lazaridi 5.00€
Κτήμα Αρβανιτίδη 6.00€
Κτήμα Σιγάλα 6.00€
Boutari 6.00€
Το Μοσχοφίλερο, η γνωστή αρωματική ποικιλία της Πελοποννήσου, χαρίζει ένα καθημερινό λευκό κρασί που ακολουθεί τη φιλοσοφία των κρασιών του Κτήματος Σκούρα. Στη μύτη σε συνεπαίρνουν τα αρώματα λεμονανθών. Στο στόμα αποκαλύπτει ευχάριστη οξύτητα και ζωηρή φρουτώδη γεύση. Πίνεται ευχάριστα και προτείνεται για όσους θέλουν να κρατήσουν «ζωντανές» τις καλοκαιρινές αναμνήσεις.
Δυνατό το χαρτί της εταιρίας Nico Lazaridi, αφού το πολυποικιλιακό κρασί από Sauvignon Blanc, Ασύρτικο και Μοσχάτο Αλεξανδρείας έχει κερδίσει τους οινόφιλους. Ένα ευγενικό κρασί που σε κερδίζει με τα διακριτικά αρώματα των λευκόσαρκων φρούτων και των λουλουδιών της άνοιξης. Ο συνδυασμός τιμής και ποιότητας είναι ελκυστικός.
Μια εξαιρετική καθημερινή πρόταση από το Κτήμα Αρβανιτίδη. Μαλαγουζιά & Chadonnay από τους αμπελώνες του Aσκού Θεσσαλονίκης που εστιάζει στην καλή σχέση ποιότητας-τιμής. Με άφθονα εσπεριδοειδή, ξερά βερίκοκα και λιπαρή, φρουτώδη επίγευση αναδεικνύεται στην ιδανική παρέα των ελαφρών πιάτων με θαλασσινά και λευκά κρέατα.
Η προσεκτική διαχείριση των πιέσεων Ασύρτικου, Αθηριού και Αηδανιού από τη Σαντορίνη μας δίνουν ένα ωραιότατο λευκό κρασί με πολύ καλή τιμή. Δροσιστικό με αρωματική ατμόσφαιρα λουλουδιών, στο στόμα διατηρεί την τραγανή οξύτητα του Ασύρτικου. Απολάυστε το δίπλα σε τηγανητά ψάρια.
Ένα μοντέρνο κρασί, από την εταιρία του Κωνσταντίνου Μπουτάρη, που παντρεύει με μαεστρία το κοσμοπολίτικο Syrah με τον Ροδίτη συνθέτοντας ένα χαρμάνι που χαρακτηρίζεται από ευχάριστη οξύτητα και γλυκό, φρουτώδες άρωμα. Το χρώμα του, απλά συναρπαστικό! Στο τραπέζι συνδυάζεται με πιάτα ζυμαρικών με λευκή ή κόκκινη σάλτσα.
19
WINE
Μακεδονικός ροζέ
Mosaic ερυθρός
Μαύρος Κύκνος
Γιορτή ερυθρός
Prima Terra, Refosco – Merlot
Τσάνταλη 3.35€
Κτήμα Χατζηβαρίτη 6.00€
Ελληνικά Κελλάρια 5.60€
Σεμέλη 5.90€
Κτήμα Χατζημιχάλη 8.50€
Ο Μακεδονικός, ένα από τα κλασικά κρασιά της εταιρίας Τσάνταλη, άλλαξε εμφάνιση. Η φιάλη έγινε πιο μοντέρνα, χαρίζοντάς του φρεσκάδα. Ο Μακεδονικός ροζέ, από Ξινόμαυρο και Μοσχόμαυρο, με τα αρώματα ώριμων κόκκινων φρούτων και τη γεμάτη γεύση, σε κατακτά με την αίσθηση φρεσκάδας. Παραμένει μια σταθερή αξία που τιμούν οι καταναλωτές.
Εδώ έχουμε ένα απολαυστικό κρασί με ενδιαφέρουσα ποικιλιακή σύνθεση: από 25% Ξινόμαυρο, Νεγκόσκα, Merlot και Cabernet Sauvignon. Μικρά κόκκινα φρούτα, λιαστή ντομάτα, λευκό πιπέρι και νότες γιασεμιού ξεπηδούν από το ποτήρι. Ελαφρύ στο στόμα με νόστιμες τανίνες και μακριά επίγευση.
Αγιωργίτικο σε εξαιρετικά προσιτή τιμή προτείνουν τα Ελληνικά Κελλάρια Οίνων. Ζωηρό χρώμα και ελκυστική μύτη που αναδύει έντονα αρώματα κερασιού και βατόμουρου. Με την πρώτη γουλιά αποκαλύπτονται στο στόμα οι μαλακές τανίνες και η απαλή επίγευση. Είναι ένα αρμονικό κρασί, που αγκάλιασε αμέσως το καταναλωτικό κοινό.
Με το ερυθρό κρασί Γιορτή Σεμέλη, στο τραπέζι είναι πάντα γιορτή. Το προικισμένο Αγιωργίτικο αποκαλύπτει ευχάριστα αρώματα κερασιού και βατόμουρου που συνδυάζονται όμορφα με την ισορροπημένη οξύτητα και την πλούσια αλκοόλη. Ταιριάζει με ζυμαρικά περιχυμένα με κόκκινες σάλτσες αλλά και με ζουμερά κόκκινα κρεατικά.
Γενναιόδωρο κρασί από τους αμπελώνες του Κτήματος Χατζημιχάλη στην Κοιλάδα Αταλάντης. Στο πάντρεμα του Refosco με Merlot οφείλεται η στιβαρή προσωπικότητα και τα υπέροχα αρώματα κόκκινων φρούτων που πλαισιώνονται από μπαχαρικά και νότες βανίλιας. Οι βελούδινες τανίνες σε κερδίζουν, καθώς και η επίμονη απολαυστική επίγευση.
Οι τιμές των κρασιών είναι ενδεικτικές
20
Κρασιά για το καθημερινό τραπέζι | Νίκη Μηταρέα
21
WINE
22
Chianti revisited | Μαρία Νέτσικα
Παράθυρα στον κόσμο του κρασιού της Μαρίας Νέτσικα
Chianti revisited Ήταν Δεκέμβριος πριν από 21 χρόνια, όταν επισκέφτηκα για πρώτη φορά το Chianti. Συνταξιδιώτης στο νοικιασμένο Fiat ο φίλος και συνάδελφος Γιάννης Κουλελής. Αποστολή μας το να γνωρίσουμε τα κρασιά και τα επισκέψιμα οινοποιεία της Ιταλίας, από τον βορρά μέχρι τον νότο. Εκείνα τα χρόνια η έννοια «επισκέψιμο οινοποιείο» μόλις άρχιζε να διαμορφώνεται στην Ευρώπη. Στα οινοποιεία σε υποδέχονταν οι ίδιοι οι οινοποιοί. Έτσι στο οινοποιείο Prunotto στην Alba συναντήσαμε τον γηραιό και αυστηρό κύριο Beppe Colla και στον Antinori μας περίμενε ο διάσημος πλέον οινολόγος Giacomo Tachis. Όλο το ταξίδι ήταν υπέροχο, η Τοσκάνη όμως αποδείχτηκε ένα όνειρο. Από τότε, σε κάθε επίσκεψη στον ευλογημένο αυτό τόπο, ξέρω πως και μόνο η ομορφιά του θα ξεκουράσει το βλέμμα μου. Η αρμονία θα γαληνέψει το είναι μου. Και τα κρασιά του, η γαστρονομία του θα ικανοποιήσουν κάθε γαστριμαργικού ύφους επιθυμία μου. Στην τελευταία μου επίσκεψη ενημερώθηκα για τα καινούργια σχέδια των οργανώσεων του Chianti Classico, προτείνω, λοιπόν, να επιχειρήσουμε μια σύντομη επισκόπηση των χαρακτηριστικών της ζώνης.
Το Chianti Classico με μία ματιά Το Classico ήταν η πρώτη από τις υποπεριοχές του Chianti που διεκδίκησαν και απέκτησαν την ένδειξη D.O.C.G. (Denominazione di Origine Controllata e Garantita). Η έκταση των αμπελώνων του φτάνει τα 7.100 εκτάρια. Τα εδάφη των αμπελώνων εμφανίζουν ποικιλία τύπων και δεν υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ της γεωλογίας και της γεύσης του κρασιού. Ορισμένοι από τους περισσότερο γνωστούς τύπους εδάφους είναι οι: Galestro: εύθραυστο, με διαδοχικά ασβεστολιθικά και αμμώδη στρώματα Macigno: αμμώδες Alberese: συμπαγές, συνδυασμός αργιλώδους και ασβεστολιθικού Το υψόμετρο των αμπελώνων ποικίλει από 250 έως 600 μέτρα και το κλίμα είναι ηπειρωτικό με κρύους χειμώνες και θερμά καλοκαίρια. Η θερμοκρασία το καλοκαίρι μπορεί να φτάσει στους 35°C ακόμη και τους 40°C. Οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται σε 700-800 mm ετησίως, με μεγαλύτερη συχνότητα στους φθινοπωρινούς και τους ανοιξιάτικους μήνες. Προσφάτως και εκεί ο καιρός έχει αποδειχτεί αρκετά απρόβλεπτος, με τις ημερομηνίες του τρύγου να μετακινούνται όλο και νωρίτερα, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών κατά την περίοδο της ωρίμανσης.
Το κλειδί όμως του Chianti είναι το Sangiovese, η ερυθρή ποικιλία στην οποία βασίζεται το κρασί τους. Παράδοση vs μοντερνισμός Την εποχή που πρωτοπήγα, οι πιο ανήσυχοι οινοποιοί της Τοσκάνης είχαν αρχίσει να απομακρύνονται από το Sangiovese και να στρέφονται στις γνωστές ποικιλίες του Bordeaux, το Cabernet Sauvignon και το Merlot. Αυτή η στροφή συνοδεύτηκε αναπόφευκτα και από τη χρήση καινούργιων μικρών δρύινων βαρελιών (barriques των 225 l) σε αντιδιαστολή και αντικατάσταση των παραδοσιακών μεγάλων Botti (1.000 l) που φτιαχνόταν από ξύλο Σλοβενικής δρυός. Έτσι, και στην οινική σκηνή της Τοσκάνης (όπως και σε πολλές άλλες παγκοσμίως) δημιουργήθηκε το δίπολο: παράδοση vs νεωτερισμός, που εκφράστηκε τόσο σε όρους ποικιλιακούς, όσο και χρήσης βαρελιών. Οι «μοντερνιστές» φαινόταν να κερδίζουν, με τα Super Tuscan κρασιά να κατακτούν μεγάλη αναγνώριση και αποδοχή. Αυτά τα κρασιά, βεβαίως, έπρεπε να κυκλοφορούν με την ένδειξη IGT Toscana (Τοπικός Οίνος Τοσκάνης) χωρίς καμία αναφορά του Chianti στην ετικέτα τους.
23
WINE
Chianti revisited | Μαρία Νέτσικα
24
Ωστόσο, πρόσφατα καταγράφουμε τη στροφή των οινοποιών της ζώνης στη δημιουργία κορυφαίων κρασιών αποκλειστικά ή κυρίως από Sangiovese. Η νομοθεσία έχει ελαφρώς τροποποιηθεί, δίνοντας τη δυνατότητα στους παραγωγούς του Chianti Classico να παράγουν μονοποικιλιακά Sangiovese. Όσο περίεργο κι αν φαίνεται, ναι, δεν την είχαν προηγουμένως! Η ονομασία προέλευσης υποχρέωνε στη χρήση και άλλων ποικιλιών, έστω και σε μικρό ποσοστό. Επίσης, επιτρέπεται πλέον, στην ποικιλιακή σύνθεση του κρασιού να εμφανίζονται σε ποσοστό έως 20% οι ντόπιες ποικιλίες Canaiolo και Colorino ή οι διεθνείς Merlot και Cabernet Sauvignon. Αυτό που τελικά συμβαίνει σήμερα είναι ότι οι πιο αξιόλογοι οινοποιοί έχουν στη γκάμα τους τόσο ετικέτες Chianti Classico Riservas όσο και IGT Toscana. Και για του λόγου το αληθές σας παραθέτω πέντε περίφημα Super Tuscans που παράγονται από 100% Sangiovese: • Ceparello – Isole e Olena • Flaccianello – Fontodi • La Pergole Torte – Montevertine • Fontalloro – Fattoria di Delsina • Sassoalloro – Biondi Santi Sangiovese Η πρώτη τεκμηριωμένη εμφάνιση του Sangiovese χρονολογείται στον 15ο αιώνα. Ομολογουμένως είναι μια δύσκολη ποικιλία, διαθέτει όμως ισχυρή προσωπικότητα! Επίσης, είναι γενετικά ασταθής (όπως το Pinot Noir) το οποίο σημαίνει ότι οι κλώνοι της διαφέρουν σημαντικά. Υπάρχουν δύο βασικοί: το grosso (επίσης γνωστό ως dolco ή gentile) και το piccolo (επίσης γνωστό ως forte ή montanino). Εκτός αυτών βρίσκουμε και πολλά συνώνυμα: Brunello, Montepulciano, Morellino, Pignolo, Sangioveto, Prugnolo gentile και άλλα.
Τη δεκαετία του 1970 υπήρξε μια αμπελουργική επανάσταση στο Chianti. Οι αμπελώνες «εκμοντερνίστηκαν», όμως στην αναμπέλωση χρησιμοποιήθηκαν κλώνοι που δίνουν υψηλή παραγωγή, ασθενές όμως χρώμα. Έτσι, το 2000 η Διεπαγγελματική Οργάνωση της ζώνης ξεκίνησε τη διαδικασία ταυτοποίησης και αξιολόγησης των κλώνων του Sangiovese. Από τους 239 (!) που αρχικά συμμετείχαν, επιλέχθηκαν 7, ως βέλτιστοι. Δεν υπάρχει αμφιβολία! Η Τοσκάνη είναι απολύτως αποπλανητική, την καρδιά μου όμως την άφησα στο Chianti Classico, στον πανέμορφο τόπο ανάμεσα στη Φλωρεντία και τη Siena. Εκεί τα χωριά ακουμπούν ανάλαφρα στις κορυφές των λόφων με τις απαλές κλίσεις. Τα διάσπαρτα αγροτόσπιτα δένουν απόλυτα στο τοπίο, κι όλος ο τόπος αναδύει τη αύρα του σεβασμού στην ιστορία του.
D.O.C.(Denominazione di Origine Controllata) Τα ιταλικά κρασιά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Προέρχονται από καθορισμένες γεωγραφικά περιοχές, παράγονται από συγκεκριμένες ποικιλίες, τα αμπέλια κλαδεύονται σε καθορισμένο σχήμα και η μέγιστη ποσότητα παραγωγής είναι οριοθετημένη. Οι μέθοδοι οινοποίησης και η παλαίωση έχουν επίσης καθοριστεί, όπως και ο ελάχιστος αλκοολικός βαθμός του κρασιού που θα παραχθεί. D.O.C.G.(Denominazione di Origine Controllata e Garantita) Αυτά τα Garantita D.O.C. επικαλούνται, εκτός από τις μικρές ποσοτικές αποδόσεις, τον αποκλεισμό των λιγότερο ποιοτικών σταφυλιών και τους αυστηρούς αναλυτικούς και οργανοληπτικούς ελέγχους στους οποίους υπόκεινται.
Φυσικό Φαινόµενο Οι φυσαλίδες που ξεχύνονται από το εσωτερικό του φυσικώς ανθρακούχου µεταλλικού νερού ∆ουµπιά, δηµιουργήθηκαν στη φύση. Τα πετρώµατα της πηγής ∆ουµπιά στη Χαλκιδική, γνωστής από το 1445, εµπλουτίζουν το νερό της µε τα απαραίτητα µέταλλα και ιχνοστοιχεία και το κάνουν να σκάει από ζωή. Ένα φυσικό φαινόµενο που µας χαρίζει µια έκρηξη δροσιάς και µας αναζωογονεί µε κάθε γουλιά.
Ανθρακούχο από τη φύση του!
www.doubia.gr
WINE
26
Wine is fun | Βίκυ Γάκη
Wine is fun
Ξέρετε τι σημαίνει…
Εξηγεί η χημικός Βίκυ Γάκη Wine Non Vintage (NV): Αφρώδη κρασιά ή σαμπάνιες που δεν αναγράφουν στην ετικέτα τους τη χρονολογία της εσοδείας, καθώς αποτελούν χαρμάνια κρασιών περισσοτέρων από μίας εσοδειών. Αντιοξειδωτικά: Φαινολικές ενώσεις που περιέχονται στις τανίνες και παρέχουν προστασία στον ανθρώπινο οργανισμό. Αποβοστρύχωση: Η διαδικασία με την οποία απομακρύνονται οι βόστρυχοι (κοτσάνια) από τις ράγες των σταφυλιών στην αρχή της οινοποίησης. Γευστικό προφίλ: Το σύνολο των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών, δηλαδή των οπτικών, οσφρητικών, γευστικών χαρακτηριστικών ενός κρασιού. Διαύγαση: Η απομάκρυνση των αιωρούμενων σωματιδίων που κάνουν το κρασί “θολό”. Εκχύλιση: Η μεταφορά συστατικών, όπως οι τανίνες και οι ανθοκυάνες, από τα στερεά μέρη των ραγών στην υγρή φάση (χυμός).
Ζύμες: Προκαλούν την αλκοολική ζύμωση του γλεύκους και συνεπώς τη μετατροπή του σε κρασί με τη βοήθεια του ενζύμου ζυμάση, που μετατρέπει τα σάκχαρα σε αιθυλική αλκοόλη και διοξείδιο του άνθρακα. Ίζημα: Το στερεό υλικό που μπορεί να κατακαθίσει στον πάτο της φιάλης ενός κρασιού. Ισορροπία: Ευχάριστη αρμονία των στοιχείων και των συστατικών ενός κρασιού. Σε ένα ισορροπημένο κρασί, όλα τα συστατικά: σάκχαρα, οξέα, αλκοόλη, τανίνες, φρουτώδη αρώματα, αρώματα παλαίωσης κλπ. είναι εμφανή, χωρίς να καλύπτει το ένα το άλλο. Κύκλος ανθοφορίας: Ο ετήσιος κύκλος ανάπτυξης του αμπελιού, ο οποίος ξεκινάει την άνοιξη και λήγει με το πέσιμο των φύλλων το φθινόπωρο. Μηλικό οξύ: Οξύ-συστατικό του κρασιού στο οποίο οφείλεται η χορτώδης, πικρή γεύση από σταφύλια που δεν ωρίμασαν επαρκώς. Η μηλογαλακτική ζύμωση, που προκαλείται από βακτήρια, το
Απολαύστε υπεύθυνα 24ο χλμ. Θεσσαλονίκης - Μουδανιών, Κάτω Σχολάρι, Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2392091867, Fax 2392091900, e-mail:gretsina@otenet.gr
μετατρέπει σε λακτικό οξύ και διοξείδιο του άνθρακα. Η διαδικασία αυτή μαλακώνει το κρασί και μειώνει την οξύτητά του. Ξεφύλλισμα: Αμπελουργική πρακτική, κατά την οποία απομακρύνονται κάποια φύλλα, για να ενισχυθεί το άρωμα και το χρώμα των σταφυλιών. Πτητική οξύτητα: Προέρχεται από το οξικό οξύ και προκαλείται από βακτήρια που “πλήτουν” το κρασί όταν έρθει σε επαφή με τον αέρα. Σε μικρή ποσότητα βελτιώνει το μπουκέτο και τη γεύση. Οινολάσπες: Ίζημα που περιέχει νεκρά κύτταρα ζυμών, γίγαρτα (κουκούτσια), υπολείμματα βοστρύχων (κοτσανιών), φλούδες σταφυλιών κλπ. και το οποίο κατακάθεται στη βάση της δεξαμενής στο τέλος της οινοποίησης. Τα ερυθρά κρασιά απομακρύνονται από αυτό, ενώ μερικά λευκά μπορεί να παραμείνουν με τις οινολάσπες τους για να αποκτήσουν άρωμα και πολυπλοκότητα. Οξικό οξύ: Σε μικρή ποσότητα είναι παρόν σε όλα τα κρασιά. Σε περίσσεια προσδίδει χαρακτηριστικό οξύ άρωμα και γεύση. Οξύτητα: Γενικός όρος για τη φρέσκια και ξινή γεύση που οφείλεται στα φυσικά οργανικά οξέα που συναντάμε στο κρασί (οξικό, τρυγικό, μηλικό, κιτρικό οξύ). Στα ισορροπημένα κρασιά προσφέρει φρεσκάδα στο άρωμα και τη γεύση. Περκασμός (γυάλισμα): Είναι η χρονική στιγμή της αλλαγής του χρώματος των ερυθρών σταφυλιών. Στις λευκές ποικιλίες εκδηλώνεται με την εμφάνιση ενός γυαλιστερού υποκίτρινου χρώματος. Στο στάδιο αυτό, τα οξέα του σταφυλιού σταδιακά μειώνονται και τα σάκχαρα αυξάνουν. Τρυγικό οξύ: Το πιο σημαντικό οξύ που βρίσκουμε, τόσο στα σταφύλια όσο και στο κρασί. Τυφλή γευστική δοκιμή: Μορφή γευστικής δοκιμής κατά την οποία ο δοκιμαστής προσπαθεί να αξιολογήσει ένα κρασί χωρίς να γνωρίζει την ταυτότητά του. Οι περισσότερες από τις επαγγελματικές γευστικές δοκιμές είναι τυφλές. Φαινόλες: Ενώσεις που συμβάλουν στη διαμόρφωση του χρώματος και των γευστικών χαρακτηριστικών ενός κρασιού. Στις φαινόλες ανήκουν ενώσεις όπως οι τανίνες, οι ανθοκυανίνες, η κατεχίνη και η επικατεχίνη καθώς και τα φαινολικά οξέα. Έχουν αντιοξειδωτικές και αντισηπτικές ιδιότητες και παίζουν σημαντικό ρόλο στην παλαίωση των κρασιών. Φωτοσύνθεση: Βιοχημική αντίδραση στην οποία ενώνεται νερό με ατμοσφαιρικό διοξείδιο του άνθρακα, χρησιμοποιώντας την ηλιακή ενέργεια, για να σχηματίσει σάκχαρα στο αμπέλι. Χορτώδης: Γευστικός όρος που χρησιμοποιείται για κρασιά που παράχθηκαν από σταφύλια που δεν είχαν ωριμάσει επαρκώς.
WINE
28
Ελάτε να μάθετε τα πάντα για το κρασί στο Wine Club THESSALONIKI ’96 Εξερευνούμε Ανακαλύπτουμε Διασκεδάζουμε Απολαμβάνουμε τα αποκλειστικά προνόμια των μελών • Ενδιαφέρεστε να μάθετε τα πάντα για το κρασί; • Θέλετε να ενημερωθείτε για τις πρόσφατες τάσεις στον κόσμο του κρασιού; • Να γνωρίσετε τις σημαντικότερες αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδας; • Να δοκιμάσετε κρασιά από σπάνιες ελληνικές και κοσμοπολίτικες ποικιλίες σταφυλιού; • Να καταλάβετε το ποια κρασιά σας αρέσουν και το σημαντικότερο, για ποιο λόγο; Αν σε κάποια από τις παραπάνω ερωτήσεις -ή ακόμη καλύτερα σε όλεςέχετε απαντήσει θετικά, τότε οι θησαυροί της οινικής γνώσης, σας περιμένουν στο Wine Club THESSALONIKI’96. Μια Λέσχη Φίλων του Κρασιού η οποία συνδυάζει την εμπειρία 16 χρόνων λειτουργίας με τη σωστή οινική ενημέρωση-εκπαίδευση και τη φιλική ατμόσφαιρα. Οι δραστηριότητές μας περιλαμβάνουν 9 συναντήσεις ετησίως (Σεπτέμβριος - Ιούνιος, μία ανά μήνα). Κάθε φορά δοκιμάζουμε μια μεγάλη λίστα κρασιών εκλεκτής ποιότητας που παρουσιάζει η χημικός-οινολόγος-δημοσιογράφος οίνου Μαρία Νέτσικα. Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται στο Excelsior Hotel (Μητροπόλεως 23, Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310 021002). Επιπλέον στα μέλη του Wine Club THESSALONIKI’96 απολαμβάνουν ειδικά προνόμια σε οινοποιεία, επιλεγμένα εστιατόρια και ξενώνες.
Για να γίνετε μέλος του WINE CLUB Thessaloniki ’96, επικοινωνήστε με τη Wine Plus (τηλ. 2310 888311, e-mail: info@wineplus.gr) και δηλώστε συμμετοχή. Το κόστος της ετήσιας συνδρομής είναι 100€. Το κόστος παρακολούθησης μίας συνάντησης είναι 18€.
Το Wine Club THESSALONIKI’96, για τον Δεκέμβριο του 2012 και τον Ιανουάριο του 2013, μας επιφυλάσσει δύο ακόμη ενδιαφέρουσες γευστικές δοκιμές. Χυμώδη λευκά & ερυθρά κρασιά για τα Χριστούγεννα Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2012, 20.00
Η σοδειά του 2012 Τετάρτη 30 Ιανουαρίου 2013, 20.00
Λαμπερά λευκά με πλούτο και λεπιδωτή οξύτητα. Βαθύχρωμα, σαρκώδη ερυθρά. Για μια ακόμη χρονιά θα αναζητήσουμε τα ιδανικά κρασιά για το γιορτινό τραπέζι.
Χρονιά μέσο- έως πολύ πρώιμη, σχεδόν για όλες τις αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδας, αποδείχθηκε το 2012. Ορισμένες ποικιλίες, κυρίως ξενικές, επέδειξαν πρωτοφανή ταχύτητα ωρίμανσης, απαιτώντας άγρυπνη παρακολούθηση, για τον καθορισμό της σωστής ημερομηνίας του τρύγου. Όλα αυτά θα τα ανακαλύψουμε δοκιμάζοντας φρέσκα λευκά, ροζέ και ερυθρά κρασιά του 2012.
www.arvanitidis-winery.gr e-mail: info@arvanitidis-winery.gr ΚΤΗΜΑ ΑΡΒΑΝΙΤΙ∆Η
Ασκός, 57 016 Θεσσαλονίκη τηλ. 23950 61626, fax 23950 61646
Cabernet - Merlot
Από σταφύλια βιολογικής γεωργίας
Με ισόποση συµµετοχή των δύο ποικιλιών, το Cabernet - Merlot Αρβανιτίδη, είναι ένα καλοφτιαγµένο ερυθρό κρασί µε έµφαση στο φρούτο. Μια µοντέρνα έκφραση του κλασικού χαρµανιού που αγαπά πολύ τη συνοδεία φαγητού. Το Κτήµα Αρβανιτίδη βρίσκεται στον Ασκό Θεσσαλονίκης. Στο υψόµετρο των 500 µέτρων, τα 50 στρέµµατα των ιδιόκτητων αµπελώνων µας, απολαµβάνουν το µικροσύστηµα που ευνοεί την παραγωγή ποιοτικών κρασιών µε τυπικά χαρακτηριστικά του terroir της περιοχής.
FOOD
30
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο! | Μαρία Νέτσικα
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο! της Μαρίας Νέτσικα φωτογραφίες: Heinz Troll φωτογραφίες συνταγών: Κώστας Αμοιρίδης
Τ
ο έχω πλειστάκις διασταυρώσει με ημεδαπούς και αλλότριους καλοφαγάδες. Με το που ετοιμάζουν τις βαλίτσες τους για τη Θεσσαλονίκη, αρχίζει ήδη να εξάπτεται το, αναμφίβολα ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένο, φαγητικό μνημονικό τους! Η ανάμνηση της απόλυτης κομψότητας των αχνιστών μυδιών, της βελούδινης υφής από τα αφράτα σουτζουκάκια, της τραγανής σουσαμένιας κρούστας των κουλουριών, του αχνιστού πατσά, στοιχειώνουν θαρρείς τις σκέψεις τους, δεν τους αφήνουν να ησυχάσουν. Σηκώνουν το ακουστικό και ανυπόμονοι αρχίζουν τα τηλεφωνήματα προς διερεύνηση του σημερινού gourmet γίγνεσθαι της πόλης. «Ποιοι είναι οι καινούργιοι βωμοί της Θεσσαλονικιάς γαστρονομίας; Οι παλιοί θρύλοι στέκουν πάντα στο ύψος τους;» Και με την κάθοδό τους, αρχίζουν την ακούραστη αναζήτηση των απολαύσεων. Τα μονοπάτια της γαστρονομικής μυσταγωγίας τούς πηγαινοφέρνουν από τα υψώματα του Σέιχ Σου, στο μποτιλιαρισμένο κέντρο και την παραθαλάσσια Κρήνη. Χαλάλι ο κόπος. Αυτοί το ξέρουν πως η Θεσσαλονίκη, εκτός... από τα καλύτερα παιδιά, βγάζει και ξακουστές νοστιμιές. Μέχρι που όμως οι προσδοκίες τους βγαίνουν αληθινές και από που και πέρα αρχίζει να τους παραφυλάει η απογοήτευση; Η απάντηση δεν είναι εύκολη, γι’ αυτό και επιδέχεται σχολιασμό. Η Θεσσαλονίκη φημιζόταν από παλιά για την προσφορά φαγητών εξαιρετικής ποιότητας και ποικιλίας, πιάτων που ισορροπούν σε καλό γούστο και γεύση. Εξάλλου είχε κάθε λόγο να καθιερωθεί ως πρωτεύουσα της γαστρονομίας. Διότι, αν το εξετάσουμε διεξοδικά, τι
χρειάζεται ένας τόπος που λογίζεται ως γαστριμαργικός παράδεισος; Κατ’ αρχάς προϊόντα. Εδώ η Θεσσαλονίκη βρέθηκε με πλούσια προίκα. Τι να σας πω για τις αγορές της που κάνουν τους επισκέπτες να χαζεύουν, να θαυμάζουν και ίσως, τελικά, και να ζηλεύουν; Οι έντονες, μυρωδάτες πνοές μαρτυρούν από μακριά τη θέση τους. Τι να προσθέσω που να μην είναι ήδη γνωστό για το χρωματικό όργιο στα μανάβικα; Για την ποικιλία και τη φρεσκάδα των εξαιρετικά περιεκτικών λαχανικών και των φρούτων. Για την πληθώρα των ψαρικών αναλόγως της εποχής. Για την ιδιαίτερη γεύση των κρεάτων από τα ζώα που μεγαλώνουν στις ορεινές βοσκές της περιφέρειάς της. Για τα πικάντικα αρτύματα, τα μυρωδικά και τα μπαχάρια που σου σπαν τη μύτη με τη βαριά μοσχοβολιά τους. Βεβαίως, ως πολιτεία πολλών πολιτισμών, που περηφανευόμαστε πως είμαστε, έχουμε κατακλυστεί και με προϊόντα από την ευρωπαϊκή και τη διεθνή σκηνή, αλλά δεν παραπονιόμαστε καθόλου γι’ αυτό. Ξαναγυρίζοντας στους γαστριμαργικούς παράδεισους. Δεύτερο και εξίσου καθοριστικό στοιχείο τους, η παρασκευή των φαγητών, αυτό δηλαδή που αποκαλούμε «μαγειρική τέχνη». Και δεν υπάρχει αμφιβολία πως η κουζίνα της Θεσσαλονίκης ξεχωρίζει με την πολυμορφία της, διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά της ελληνικής διασποράς και όχι μόνο. Εδώ έρχεται η ιστορία που μας εξηγεί πως η Θεσσαλονίκη, σημαδεμένη από τη θέση της, δέχτηκε θέλοντας και μη, ποικιλόμορφα πλήθη ανθρώπων. Τούρκοι, Ισπανοεβραίοι, Γάλλοι, Ιταλοί και άλλοι Δυτικοευρωπαίοι την επισκέφτηκαν, έμειναν απλώς περαστικοί ή εγκαταστάθηκαν εντός των τειχών της. Η πόλη λοιπόν, κράτησε απ’ όλους κάτι για αντάλλαγμα. Ανοικτόμυαλη και ευέλικτη από τη
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο! | Μαρία Νέτσικα
FOOD
31
συνδιαλλαγή με τους ποικίλους πολιτισμούς, ενσωμάτωνε συνεχώς τις νέες ιδέες στον χαρακτήρα της. Ήδη από τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο έχει τα χαρακτηριστικά μιας «ευρωπαϊκής πόλης». Η γαστρονομία της, απαλλαγμένη από τα δεσμά της εντοπιότητας, διαθέτει έναν κοσμοπολίτικο αέρα. Και όταν, μετά από την απελευθέρωση και τη Μικρασιατική καταστροφή δέχθηκε τους Κωνσταντινοπολίτες, τους Πόντιους και τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, απέκτησε και έναν λεβαντινό αέρα. Συμμερίστηκε την ανησυχία αυτών των λαών που έφυγαν από τον τόπο τους αποφασισμένοι να ευτυχήσουν στη νέα τους πατρίδα. Μέχρι τη δεκαετία του ‘50 όλα αυτά «μαγειρεύονταν» στις κουζίνες των σπιτικών. Από τις αρχές όμως του ‘60, η πρότερη λαμπρή ζωή της πόλης αρχίζει να ζωντανεύει και πάλι. Τα μεγάλα σπιτικά ξανανοίγουν σε λαμπρές δεξιώσεις με χορούς και πλούσια τραπέζια. Δημιουργούνται το Όλυμπος Βέροια, το Mediterrannée, ο Στρατής, ο Κρικέλας, η Ρέμβη, ο Χαμόδρακας... εστιατόρια που σημάδεψαν τα «γαστρονομικά» πιστεύω των μεταπολεμικών γενεών της πόλης. Δίπλα τους πολυάριθμα ουζάδικα και στέκια με μεζέδες, που η φήμη τους κατηφορίζει νότια και κατακτά το πανελλήνιο: τα αχνιστά μύδια και τα όστρακα, τα σουτζουκάκια Ρογκότη, η μπουγάτσα, ο πατσάς, ο γύρος, τα κουλούρια.... Τα χρόνια πέρασαν και φτάσαμε στο σήμερα. Τι συμβαίνει, λοιπόν, στις ημέρες μας; Που να πας για φαγητό τους καλοφαγάδες φίλους που καταφθάνουν ξέροντας καλά όλες τις παραπάνω δόξες; Το βέβαιο είναι πως η Θεσσαλονίκη δεν θα μπορούσε να αποφύγει τα σημεία των καιρών, που σημαίνουν: επιταγές της μόδας, αλλά κυρίως, οικονομική κρίση. Αναπόφευκτα, κάποια από τα παραπάνω εστιατόρια είχαν άδοξο τέλος,
έκλεισαν αφήνοντας γλυκές αναμνήσεις σ’ αυτούς που τα αξιώθηκαν στις δόξες τους. Άνοιξαν βεβαίως άλλα, που κατέλαβαν επάξια τη θέση τους στη λίστα με τα «κλασικά» στέκια της Θεσσαλονίκης. Κάποια άλλα, στο όνομα της trendy εστίασης, δυσκολεύονται ακόμη και σήμερα να εξειδικεύσουν τις γεύσεις τους. Τα ουζερί και τα μεζεδοπωλεία πολλαπλασιάστηκαν με απίστευτο ρυθμό, μαζικοποιώντας και πολλές φορές κακοποιώντας τις εκτελέσεις ονομαστών πιάτων. Εξίσου βέβαιο είναι όμως, πως ο γαστρονομικός ρους της Θεσσαλονίκης είναι ριζωμένος σε στεγανή βάση. Και βρίσκει τη ζωηρή του έκφραση μέσα από τους ανθρώπους που αγαπούν, σέβονται και πρεσβεύουν το «καλό φαγητό». Πριν από χρόνια, σε μία συνέντευξη, η αείμνηστη μαγείρισσα Μάγδα Αγγελίδου, η γνωστή σε όλη την πόλη κυρία Μάγδα, μαζί με τη Νίνα Παπαποστόλου, παλιά γνώριμη από τον Μανδραγόρα και στη συνέχεια το Ginger Oil (Π. Π. Γερμανού 23, τηλ. 2310 265838), είχαν επιλέξει από τα πιάτα του θρυλικού εστιατόριου Όλυμπος Βέρροια, ορισμένα που πρεσβεύουν τη σημερινή έκφραση της Θεσσαλονικιάς κουζίνας. Κάποια, όπως το πρασοσέλινο αυγολέμονο, το ψητό κυδώνι, ακόμη και η πολίτικη σαλάτα, δύσκολα τα γεύεται κανείς εκτός της πόλης. Άλλα, όπως τα αχνιστά μύδια και τα σουτζουκάκια, ακόμη κι αν τα βρει, σίγουρα θα αναπολήσει την αυθεντική τους έκφραση. Πρόσθεσαν στο τέλος και μερικά, όπως το χοιρινό με τα κυδώνια και ο τζιγεροσαρμάς, τα οποία, φερμένα από τα αντίθετα άκρα της Μακεδονίας και της Θράκης, έχουν απόλυτα ενσωματωθεί στις γεύσεις της πόλης.
FOOD
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο! | Μαρία Νέτσικα
32
Χοιρινό με κυδώνι Πολίτικο φαγητό, παλιά το έβρισκες σ’ όλα τα κλασικά εστιατόρια μαγειρεία της Θεσσαλονίκης. Ταιριάζει πολύ με τα Χριστούγεννα.
Σουτζουκάκια σχάρας Τα σουτζουκάκια Ρογκότη, πήραν το όνομά τους από τον δρόμο όπου βρισκόταν το εστιατόριο που τα σέρβιρε.
Υλικά για 6 μερίδες 1 ½ κιλό χοιρινό μπούτι, κομμένο κομματάκια 2 μεγάλα κρεμμύδια τριμμένα 3 κυδώνια 2 λεμόνια ζουμερά, σε χυμό 1 ποτήρι νερού λευκό, ξηρό κρασί 250 γρ. βούτυρο 1 κουτ. τσαγιού αλάτι ½ κουτ. τσαγιού πιπέρι 1 κουτ. τσαγιού ζάχαρη
Υλικά για 6 μερίδες 1 κιλό κιμά μοσχαρίσιο 1 κρεμμύδι τριμμένο 1 ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο ½ κουτάκι γάλα εβαπορέ 1 φλ. του καφέ φρυγανιά τριμμένη 1 κουτάλι του καφέ αλάτι 1 κουτάλι του καφέ πιπέρι 1 κουτάλι του καφέ κύμινο
Παρασκευή Λιώνουμε το μισό βούτυρο σε κατσαρόλα, ροδίζουμε τα κρεμμύδια, προσθέτουμε το κρέας και το τσιγαρίζουμε. Το σβήνουμε με το κρασί. Καθαρίζουμε τα κυδώνια, τα κόβουμε φέτες, τα περιχύνουμε με τον χυμό λεμονιού για να μην μαυρίσουν και τα σοτάρουμε λίγο στο υπόλοιπο βούτυρο. Προσθέτουμε 2 ποτήρια νερό, το αλάτι, το πιπέρι, τη ζάχαρη και τα αφήνουμε να σιγοβράσουν για 1 ½ ώρα. Προσθέτουμε τα σοταρισμένα κυδώνια και τα βράζουμε για ακόμη 45 λεπτά. Σερβίρουμε αμέσως και συνοδεύουμε με πουρέ πατάτας. Το μυστικό της επιτυχίας Κρατάμε τις φλούδες και τα κουκούτσια των κυδωνιών. Στην κατσαρόλα του κρέατος τοποθετούμε σε μια άκρη τις φλούδες των κυδωνιών και δίπλα τα κουκούτσια δεμένα σε τουλπάνι. Τα αφαιρούμε πριν το σερβίρισμα. Τα κουκούτσια περιέχουν πηκτίνη, που δημιουργεί ζελέ και βοηθά στη φυσική πύκνωση της σάλτσας. Αρμονία με κρασί Η υπόγλυκη αίσθηση του πιάτου οδηγεί σε ένα θερμό ερυθρό με μαλακές τανίνες, όπως το Merlot από το Κτήμα Αρβανιτίδη.
Παρασκευή Τοποθετούμε όλα τα υλικά σε μια μεγάλη κούπα, ανακατώνουμε και ζυμώνουμε πολύ καλά. Δοκιμάζουμε το μείγμα και διορθώνουμε το αλατοπίπερο, αν χρειάζεται. Αλείφουμε τα χέρια μας σε λάδι, πλάθουμε τα σουτζουκάκια μακρόστενα και τα τοποθετούμε το ένα δίπλα στο άλλο σε ένα ταψάκι. Σκεπάζουμε το ταψί με ζελατίνη και το βάζουμε στο ψυγείο για τουλάχιστον μία ώρα. Ψήνουμε στη σχάρα, στο grill ή στα κάρβουνα. Το μυστικό της επιτυχίας Το γάλα εβαπορέ εξασφαλίζει την αφράτη υφή στα σουτζουκάκια σας. Οι τηγανητές πατάτες και η χειροποίητη ρώσικη σαλάτα την κλασική θεσσαλονικιά συνοδεία τους. Αρμονία με κρασί Δεν θα βρούμε κάτι πιο ταιριαστό από ένα χαρμάνι Ξινόμαυρου με Merlot, όπως αυτό από το Κτήμα Μπαμπατζιμόπουλου.
FOOD
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο! | Μαρία Νέτσικα
Κυδώνι ψητό Ήταν φημισμένο το ψητό κυδώνι που έφτιαχνε ο Κρικέλας, το αγαπημένο γλύκισμα των καλλιτεχνών που σύχναζαν στο εστιατόριο.
33
Υλικά για 6 μερίδες 6 κυδώνια καθαρισμένα και κομμένα οριζόντια στη μέση ½ κιλό ζάχαρη 2 λεμόνια - χυμός 12 ξύλα κανέλλας 1 ποτήρι κρασί Vinsanto 12 κομ. βούτυρο φρέσκο Παρασκευή Ζεσταίνουμε τον φούρνο στους 200°C. Τοποθετούμε στο ταψί τα κυδώνια. Στο κέντρο κάθε κυδωνιού, στην τρύπα, τοποθετούμε από ένα κομμάτι βούτυρο, από ένα ξύλο κανέλλας, από μια κουταλιά της σούπας ζάχαρη, ραντίζουμε με τον χυμό λεμονιού και με το κρασί, πασπαλίζουμε όλα τα κυδώνια με την υπόλοιπη ζάχαρη και καλύπτουμε το ταψί με αλουμινόχαρτο. Το τοποθετούμε στον φούρνο και τ΄ αφήνουμε 1 ώρα σε 150°C. Αφαιρούμε το αλουμινόχαρτο, προσθέτουμε λίγο νεράκι, ανακατώνουμε καλά το υγρό γύρω από τα κυδώνια και τ’ αφήνουμε για άλλη 1 ώρα να κοκκινίσουν. Σερβίρουμε τα κυδώνια με το ζελέ που δημιουργείται στον πάτο του ταψιού και με άγλυκη χτυπημένη κρέμα γάλακτος.
Τα προϊόντα διατίθενται μόνο σε κάβες ποτών, εστιατόρια και ταβέρνες
Απολαύστε υπεύθυνα 24ο χλμ. Θεσσαλονίκης - Μουδανιών, Κάτω Σχολάρι, Θεσσαλονίκη, Τηλ. 2392091867, Fax 2392091900, e-mail:gretsina@otenet.gr
FOOD
Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο! | Μαρία Νέτσικα
34
Πρασοσέλινο αυγολέμονο Πιάτο εξαιρετικά νόστιμο και σήμερα δυστυχώς ξεχασμένο, που αγαπήθηκε στα εστιατόρια «χορτοφαγίας» του κέντρου, στη Βλάστη και τον Γκιγκιλίνη. Υλικά για 6 μερίδες 10 πράσα κομμένα σε κυλίνδρους 3 εκ. 3 ρίζες σέλινο καθαρισμένες και κομμένες στα 6 3 κρεμμύδια τριμμένα 100 γρ. ελαιόλαδο 1 ποτήρι νερού λευκό ξηρό κρασί αλάτι, πιπέρι, λίγη ζάχαρη 2 λεμονιών χυμός 2 κρόκους αυγών 2 ποτήρια νερό 1 κουτ. γλυκού κόκκινο γλυκό πιπέρι λίγα φρέσκα φύλλα σέλινου (καρδιές) Παρασκευή Ζεσταίνουμε το λάδι, ροδίζουμε το κρεμμύδι, ροδίζουμε τις φέτες σέλινου απ’ όλες τις πλευρές, προσθέτουμε τα πράσα, αλάτι, πιπέρι, ζάχαρη, ανακατώνουμε κουνώντας την κατσαρόλα σε σιγανή φωτιά. Σβήνουμε με το κρασί και κρατάμε κλειστή την κατσαρόλα για 3 λεπτά. Προσθέτουμε το νερό, τον μισό χυμό λεμονιού, χαμηλώνουμε τη φωτιά και ψήνουμε για μισή ώρα με σκεπασμένη την κατσαρόλα. Διορθώνουμε το αλατοπίπερο, αν χρειάζεται, και τ’ αφήνουμε να σιγοβράσει 10 λεπτά με ανοιχτό καπάκι. Ετοιμάζουμε το αυγολέμονο, περιχύνουμε το φαγητό και το σερβίρουμε πασπαλισμένο με κόκκινο πιπέρι και ψιλοκομμένα φρέσκα φύλλα σέλινου. Το μυστικό της επιτυχίας Χρησιμοποιούμε το άσπρο μέρος του πράσου που συνδέεται με τη ρίζα. Είναι το νοστιμότερο γιατί εκεί έχει εναποθέσει το φυτό, τις θρεπτικές ουσίες. Αρμονία με κρασί Η πιο κλασική επιλογή θα ήταν μια αρωματική ρετσίνα, όπως το Δάκρυ του Πεύκου της Οινοποιίας Κεχρή.
Μύδια αχνιστά Ίσως να’ ναι οι πλούσιες εκβολές των ποταμών στα άκρα της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου απλώνουν οι ψαράδες τα δίχτυα τους, ίσως πάλι να φταίει το βαρύ κλίμα της πόλης που σημαδεύει τη γαστρονομία της, πάντως πουθενά αλλού τα μύδια δεν είναι πιο τροφαντά και πιο νόστιμα. Υλικά για 6 μερίδες 1 κιλό μύδια με καύκαλο, τριμμένα και πλυμένα καλά 2 μεγάλα κρεμμύδια τριμμένα 1 πράσο (μόνο το άσπρο τμήμα) κομμένο σε λεπτές ροδέλες 100 γρ. βούτυρο + 1 κουταλιά σούπας ελαιόλαδο 300 γρ. λευκό κρασί 1 ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο 1 λεμόνι χυμό αλάτι, πιπέρι 3-4 ροδέλες πράσινης καυτερής πιπεριάς Παρασκευή Βάζουμε το βούτυρο σε μεγάλη ρηχή κατσαρόλα και το αφήνουμε να λιώσει σε χαμηλή φωτιά. Προσθέτουμε το λάδι, το κρεμμύδι και μόλις ροδίσει το κρασί, το λεμόνι, το αλάτι και το πιπέρι. Περιμένουμε να πάρουν βράση και αμέσως προσθέτουμε τα μύδια. Κλείνουμε το καπάκι και τ’ αφήνουμε ν’ ανοίξουν. Όσα δεν άνοιξαν τ’ αφαιρούμε. Κουνάμε την κατσαρόλα για ν’ ανακατώσουμε, προσθέτουμε τον μαϊντανό, την πιπεριά, τ’ αφήνουμε ακόμη 10 λεπτά και σερβίρουμε αμέσως. Το μυστικό της επιτυχίας Όταν χρησιμοποιούμε μύδια με καύκαλο δεν τραβάμε ποτέ την τρίχα, αν δεν τα μαγειρέψουμε αμέσως, γιατί τα μύδια πεθαίνουν και αποσυντίθενται. Αρμονία με κρασί Τα αρώματα και η φινέτσα του πιάτου μας οδηγούν σε ένα αντίστοιχο λευκό κρασί, όπως το Κτήμα Γεροβασιλείου.
35
FOOD
36
Γιορτινά παραδοσιακά μαγειρέματα
Γιορτινά παραδοσιακά μαγειρέματα
Λαχανοντολμάδες αυγολέμονο Από την Κοζάνη και δια στόματος Ηλία Μαμαλάκη μας έρχεται η πρώτη πρόταση, ένα τυπικό γιορτινό πιάτο της Δυτικής Μακεδονίας Υλικά τα φύλλα από ένα λάχανο 3/4 κιλού κιμά χοιρινό ή μοσχαρίσιο χονδροκομμένο 1 φλ. τσαγιού ρύζι καρολίνα 3 κρεμμύδια ψιλοκομμένα αλάτι, πιπέρι ελαιόλαδο Εκτέλεση Ζεματάτε το λάχανο και αφαιρείτε με προσοχή τα φύλλα του. Σε μια κατσαρόλα σοτάρετε λίγο λάδι και τα κρεμμύδια, προσθέτετε τον κιμά και τον γυρίζετε πολλές φορές για να ανακατευθεί με το κρεμμύδι. Προσθέτετε το ρύζι και ανακατεύετε. Ρίχνετε λίγο νερό και ψήνετε ελαφρά. Αλατίζετε, πιπερώνετε. Τυλίγετε τους ντολμάδες και τους ψήνετε σε μεγάλη κατσαρόλα, σε μέτρια θερμοκρασία. Βάζετε από πάνω τους και ένα πιάτο για να μην σπάσουν στο ψήσιμο. Τους ψήνετε για καμιά ώρα και τους αφήνετε να κρυώσουν. Τους σερβίρετε σκέτους με λίγο λεμόνι ή μαζί με γιαούρτι με γλυκιά πάπρικα ή αυγολέμονο. Αρμονία με κρασί Οι λαχανοντολμάδες αποτελούν κλασικό σύντροφο για ένα ροζέ Ξινόμαυρο από το Αμύνταιο.
Κότα γεμιστή με χοιρινό και λάχανο τουρσί Το φαγητό αυτό ετοιμαζόταν συνήθως για την ημέρα των Χριστουγέννων. Το βρήκαμε στο βιβλίο «Παραδοσιακές γεύσεις από τις περιοχές των Ιαματικών λουτρών. Πέλλα – Θεσσαλονικη – Σέρρες». Υλικά 1 κοτόπουλο χωριάτικο 1 κιλό χοιρινό σε μερίδες 1 κιλό συκωτάκια κότας 1 λάχανο τουρσί ½ φλιτζάνι ρύζι δυόσμο ξερό κόκκινο πιπέρι ελαιόλαδο αλάτι και πιπέρι Παρασκευή Ετοιμάζουμε τη γέμιση σοτάροντας το ρύζι με τα συκωτάκια και τα μπαχαρικά και γεμίζουμε το κοτόπουλο. Στον πάτο μιας κατσαρόλας στρώνουμε λίγο από το λάχανο τουρσί, τοποθετούμε στο κέντρο το γεμιστό κοτόπουλο και γύρω-γύρω τις μερίδες του χοιρινού. Σκεπάζουμε με το υπόλοιπο λάχανο, προσθέτουμε 2 ποτήρια νερό, αλάτι, μαύρο και κόκκινο πιπέρι. Βράζουμε το φαγητό σε χαμηλή φωτιά μέχρι να γίνουν το κοτόπουλο και το χοιρινό. Αρμονία με κρασί Για να πετύχετε έναν τέλειο γάμο γήινων γεύσεων στο γιορτινό τραπέζι σας, θα σερβίρετε ένα ερυθρό κρασί με ζωντάνια από Αγιωργίτικο ή Cabernet Sauvignon.
37
Σουσαμόπιτα Χαρακτηριστικό γλυκό του Νομού Θεσσαλονίκης για τα Χριστούγεννα, η σουσαμόπιτα θυμίζει τα αντίστοιχα γλυκά άλλων περιοχών, αλλά διαφοροποιείται χάρη στο σουσάμι. Τα χριστουγεννιάτικα γλυκά (όπως το σαραγλί και η σιουσαμόπιτα) ή εδέσματα (όπως τα γιαπράκια) συμβολίζουν λόγω της παρασκευής τους (το τύλιγμα σε φύλλα) τα σπάργανα του Χριστού. Τη συνταγή της κυρίας Ελένης Παπαγερούδη, από το εστιατόριο Άμπελος στα Βρασνά τη βρήκαμε στο βιβλίο «Παραδοσιακές γεύσεις από τις περιοχές των Ιαματικών λουτρών. Πέλλα – Θεσσαλονικη – Σέρρες». Υλικά 1 κιλό αλεύρι ½ κιλό σουσάμι ½ κιλό καρύδια 1 κουταλάκι του γλυκού κανέλλα 1 χούφτα ζάχαρη 1 φλιτζάνι βούτυρο μαζί με σπορέλαιο λίγο ελαιόλαδο λίγο ξύδι λίγο αλάτι Για το σιρόπι 4 ποτήρια νερό 1 κιλό ζάχαρη ½ λεμόνι γαρίφαλο Παρασκευή Μέσα σε ένα μπολ βάζουμε το αλεύρι, το ξύδι, το ελαιόλαδο, λίγο αλάτι και όσο νερό πάρει για τη ζύμη. Ζυμώνουμε και αφήνουμε να ξεκουραστεί για μισή ώρα. Πλένουμε πολύ καλά το σουσάμι και το ψήνουμε στους 200°C για 30 λεπτά περίπου, γυρνώντας το συνέχεια για να μην καεί. Στην συνέχεια κοπανίζουμε το σουσάμι και κοπανίζουμε τα καρύδια. Ανοίγουμε τη ζύμη σε λεπτό φύλλο. Ρίχνουμε τη γέμιση και το τυλίγουμε γύρω από τη βέργα. Στη συνέχεια τραβάμε τη βέργα και μένει το φύλλο σε ρολό γεμιστό. Τοποθετούμε στο ταψί τα γεμιστά ρολά και αφού το γεμίσουμε, κόβουμε σε ρόμβους. Βουτυρώνουμε με αρκετό βούτυρο και σπορέλαιο. Ψήνουμε στους 200°C για περίπου μία ώρα. Ετοιμάζουμε το σιρόπι και σιροπιάζουμε σε κρύα πίτα. Αρμονία με το κρασί: Θα απολαύσετε τη σουσαμόπιτα παρέα με ένα ποτήρι γλυκό κρασί από λευκό Μοσχάτο.
FOOD
38
Sweet stories στη Θεσσαλονίκη | Μελίνα Μελικίδου
Sweet stories στη Θεσσαλονίκη της Μελίνας Μελικίδου
Η Θεσσαλονίκη είναι μία πόλη πλούσια σε γεύσεις και αρώματα. Για να την περπατήσεις θα διασχίζεις ποτάμια σαντιγί και ευωδιαστά σιρόπια, θα σκοντάψεις πάνω σε τραγανά φύλλα σφολιάτας ή βουνά σκούρας σοκολάτας, θα βουτήξεις σε σύννεφα από μαχλέπι και θα αφήσεις τα χνάρια σου πάνω σε ζάχαρη και φρέσκο βούτυρο. Αυτές είναι μερικές από τις πιο γλυκές ιστορίες που μπορεί να σου πει και κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα!
Χατζηφωτίου
Μίλτος
Τερκενλής
Ζαχαροπλαστεία Χατζηφωτίου Για τα πιο ανάλαφρα και συνάμα πλούσια πουράκια, όλοι οι δρόμοι οδηγούν στα ζαχαροπλαστεία Χατζηφωτίου. Φτιαγμένα με μεράκι και φροντίδα από τους πλέον ειδικούς στη σοκολάτα σ’ αυτή την πόλη, μας έχουν κατακτήσει ίσως γιατί, όπως μας λέει και ο ιδιοκτήτης Γιώργος Χατζηφωτίου «παραπέμπουν σε γευστικές αναμνήσεις των παιδικών μας χρόνων». Γενικά, όλα τα τυλιχτά εδώ είναι ονομαστά και δεν ξέρεις τι να πρωτοδιαλέξεις: καριόκες, nougat, ανώμαλα, mon amour, marzipan με σοκολάτα υγείας, φράουλα, γκοφρετάκια… Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τα άρτι αφιχθέντα bitter νηστίσιμα πούρα και τις 3 νέες γεύσεις από καριόκες. (www.hatzifotiou.gr)
Blé
ανάλαφρο ταυτόχρονα, με το οποίο έχει ταυτιστεί εδώ και δεκαετίες το συγκεκριμένο ζαχαροπλαστείο. (www.agapitos.gr) Ελενίδης Η αγάπη των Θεσσαλονικέων γι’ αυτά τα γλυκά, συγκρίνεται μονάχα με τη μανία τους για τη Χαλκιδική: σαν τα τρίγωνα Ελενίδη, δεν έχει! Στις μέρες μας, γλυκά με αυτό το σχήμα μπορείς να βρεις σε όλη την Ελλάδα. Η γεύση όμως της σιροπιαστής, τραγανής σφολιάτας σε συνδυασμό με τη βελούδινη κρέμα που φωλιάζει μέσα της, το γλυκό δηλαδή που εφηύρε ο Γιώργος Ελενίδης το 1960, θα το βρεις μόνο σε ένα από τα τρία καταστήματα στη Δ. Γούναρη στο κέντρο, στο Πανόραμα και την Καλαμαριά. (www.elenidis.com)
Τερκενλής Ο Τερκενλής είναι ένα από τα παραδοσιακά ζαχαροπλαστεία της Θεσσαλονίκης, διάσημο για το τσουρέκι του. Αρκούντως γλυκό και μαστιχωτό, αρέσει κυρίως για την ευωδιά του, η οποία θα προϋπαντήσει κάθε περαστικό στη γωνία Αριστοτέλους και Τσιμισκή. Απλό ή γεμιστό (αξεπέραστο αυτό με γέμιση κάστανο και επικάλυψη λευκής σοκολάτας) αποτελεί κλασικό σουβενίρ της πόλης. Εξερευνώντας τις πλούσιες προθήκες του ζαχαροπλαστείου, ωστόσο, μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τις φημισμένες τυρόπιτες και το πεντανόστιμο βιεννέζικο! (www.terkenlis.gr)
Plaisir Με ένα ολοκαίνουργιο κατάστημα στην καρδιά της πόλης, στο ισόγειο του ξενοδοχείου Electra στην Πλατεία Αριστοτέλους και άλλα 14 καταστήματα σε όλη την Θεσσαλονίκη, το Plaisir γράφει ιστορία από το 1984. Θα το προτιμήσετε για τις τούρτες του, αλλά και το προφιτερόλ που κάνει θραύση σε όλα μεγέθη (ατομικό, οικογενειακό, σφηνάκι). Δοκιμάστε το ασπρόμαυρο σπέσιαλ και αν προλάβετε, χτυπήστε τη Νο. 1 σε κατανάλωση τούρτα, τη μους σοκολάτα με φράουλες. (www.plaisir.gr)
Αγαπητός Τρεις γενιές Θεσσαλονικέων έχουν μεγαλώσει με τις δημιουργίες του Αγαπητού, ενός από τα πιο παλιά ζαχαροπλαστεία, που πλέον αριθμεί δεκάδες καταστήματα σε όλη την Ελλάδα. Στις βιτρίνες του είχαμε μάθει να περιμένουμε υπομονετικά μέχρι να έρθει η σειρά μας για μία μαρκησία, έναν μπαμπά ή μία ευφροσύνη, μερικά μόνο από τα all time classic γλυκά του. Κορυφαία όλων ωστόσο, τα ροδίνια, ένα γλυκό φτιαγμένο από κρέμα σαντιγί και αμυγδαλόπαστα, πλούσιο και
Blé Πραγματικό στολίδι για την πόλη, το Blé που στεγάζεται στο νεοκλασικό κτίριο στον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας, δεν είναι μόνο ένα «μνημείο στο καλό ψωμί» αλλά και μία patisserie αξιώσεων. Best of the best, τα κρητικά λυχναράκια, που τώρα μπορείτε να γευτείτε και με ganache ή δάκρυα βελγικής σοκολάτας, οι κλασικοί κουραμπιέδες και τα παραδοσιακά μελομακάρονα, που φέτος θα τα βρείτε και σε τρεις ακόμα παραλλαγές: με λευκή σοκολάτα και κρόκο Κοζάνης ή με ροζ
Sweet stories στη Θεσσαλονίκη | Μελίνα Μελικίδου
πιπέρι Μαδαγασκάρης, σοκολάτα γάλακτος, fleur de sel Νορμανδίας και λεβάντα ή με βελγική σοκολάτα και κομμάτια από κάστανο γλασέ. (www.ble.com.gr) Αβέρωφ Σημείο γευστικής αναφοράς για πολλούς Θεσσαλονικείς, το ζαχαροπλαστείο Αβέρωφ στη Βασ. Γεωργίου διαθέτει τεράστια ποικιλία σε gateaux de luxe. Το καλοκαίρι θα το αγαπήσετε για το παγωτό του, τον χειμώνα για το σπιτικό μοσχομυριστό τσουρέκι του και όλο τον χρόνο για τις μοναδικές τούρτες του, όπως η Cookies και η Αβέρωφ Σοκολάτα που διαθέτουν ορκισμένους οπαδούς! Το μυστικό, όπως μας είπε ο ιδιοκτήτης Μάριος Παπαδόπουλος, βρίσκεται στην ελαφριά σε υφή, πλην μεστή σε γεύση, σαντιγί που παρασκευάζουν και χρησιμοποιούν. (www.averof.gr) Μίλτος Ένα από τα «ορόσημα» στη ζαχαροπλαστική γεωγραφία της πόλης, είναι η γωνία Δελφών με Μαρτίου, όπου το πρώτο ζαχαροπλαστείο Μίλτος άνοιξε το 1976. Έφτιαξε τη φήμη του πάνω σε μία τεράστια ποικιλία σε γλυκά και την αξεπέραστη εξειδίκευσή του στα σιροπιαστά: πάνω από 25 είδη, αλλά και μια γεύση κλασική, τα ροξάκια, που δεν πρόκειται να σε λιγώσουν ή να σε κάνουν να τα βαρεθείς ποτέ - ρωτήστε και τον ιδιοκτήτη, τον κύριο Αντώνιο Βαγγέλη. Η αλυσίδα αριθμεί πλέον 10 καταστήματα, το πιο καινούργιο από τα οποία μόλις άνοιξε στην Τσιμισκή 82. (www.miltos.gr) Κωνσταντινίδης Ολοκαίνουργιο το νέο κατάστημα του Κωνσταντινίδη στο κέντρο (Παύλου Μελά και Μητροπόλεως, ακριβώς απέναντι από το παλαιό) αλλά κλασικές οι γεύσεις του και αναλλοίωτες! Συχνά σχηματίζεται
FOOD
ουρά από τους πελάτες που έρχονται για να απολαύσουν το θέαμα της παρασκευής του mille feuille, καθώς «χίλια φύλλα» σφολιάτας εγκλωβίζονται γλυκά ανάμεσα σε στρώσεις κρέμας και σαντιγί κάθε φορά που δίνεται μια παραγγελία. Επίσης απολαυστικά είναι το προφιτερόλ και το εκμέκ. (www.konstandinidis.gr) Μελί Μελί Πυλαίας New entry στον γευστικό χάρτη της πόλης, στην έξοδο του περιφερειακού για τους Ελαιώνες, το Μελί Μελί Πυλαίας βρήκε τον τρόπο να μπει στο καθημερινό δρομολόγιο πολλών Θεσσαλονικέων. Κάντε check in και δοκιμάστε τα κριτσίνια παρμεζάνας, τη lemon pie και τα πολύχρωμα macarons ή προλάβετε, γιατί γίνονται ανάρπαστες στο φτερό, τρεις από τις καλύτερες τάρτες που έχετε γευτεί ποτέ: αχλάδι, μήλο και κόκκινα φρούτα (κεράσι - φραμπουάζ) με στρόιζελ! (www.facebook.com/melimelipilea) Γαλυφιανάκης Αν και μετράει 40 χρόνια ιστορία στην Αθήνα, το Γαλακτομπούρεκο Γαλυφιανάκης αναστατώνει τους γλυκαναθρεμμένους Θεσσαλονικείς από το 1991. Ίσως δυσκολευτείτε να το βρείτε την πρώτη φορά (Κων/νου Παλαιολόγου 3, περιοχή Σβώλου με Π. Π. Γερμανού) αλλά όταν το γνωρίσετε, θα το κάνετε στέκι σας. Τα μακρινά ξαδέλφια του Zach Galifianakis κατάφεραν να ανεβάσουν μία ελληνική λιχουδιά σε μεγάλα γαστριμαργικά ύψη και να κερδίσουν μία θέση στο γλυκό πάνθεον της πόλης. Αγνά υλικά και αξεπέραστη σχέση ποιότητας τιμής κάνουν το συγκεκριμένο γαλακτομπούρεκο ανάρπαστο - ενίοτε από την πολλή ζήτηση, χρειάζεται να κάνεις κράτηση για ένα ταψί! (www.galyfianakis.gr)
39
FOOD
Deli on the spot | Μελίνα Μελικίδου
Deli on the spot 40
Μπήκε σε μαγαζιά, δοκίμασε, αλλά ξεχώρισε τα καλύτερα για τον ουρανίσκο σας η Μελίνα Μελικίδου
Μαρμελάδα Μανταρίνι
Εξαιρετικά Παρθένο Ελαιόλαδο με Μαύρο Πιπέρι
Ψαρονέφρι καπνιστό Τσιαρνάβα
Οι πίτες της Μαριάννας
Τα Navarino Icons είναι μια σειρά προϊόντων που μας έρχεται κατ’ ευθείαν από τη Μεσσηνία και το περιώνυμο Costa Navarino. Γλυκές και αλμυρές ελληνικές γεύσεις από πρώτες ύλες εξαιρετικής ποιότητας που προέρχονται από τα κτήματα, τους ελαιώνες και τους λαχανόκηπους του resort, απηχούν τα φυσικά κάλλη του τόπου αλλά και την ελληνική παράδοση. Τις καλαίσθητες συσκευασίες τους θα βρείτε στα Duty Free των αεροδρομίων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, σε μουσεία και ενημερωμένα deli spots, όπως το Παντοπωλείο στη Θεσσαλονίκη. Ξεχωρίσαμε τη φυσική μαρμελάδα από φρεσκοκομμένα αρωματικά μανταρίνια που έχουν βράσει ελαφρά και εμπεριέχουν λεπτοκομμένη φλούδα. (Καθαρό βάρος: 330 g)
Η εταιρία «The House of Olive» ειδικεύεται στην παραγωγή και τυποποίηση υψηλής ποιότητας εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου και βιολογικού εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου από την περιοχή της Ανατολικής Κορινθίας. Το «The House of Olive» παράγει αποκλειστικά ελαιόλαδο της ποικιλίας «μανάκι», που χαρακτηρίζεται γευστικά ως «ήπιο», φρουτώδες, αρωματικό και «απαλό», με ζωηρό πρασινοκίτρινο χρώμα, ιδανικό για μαγειρευτά, λαδερά και γλυκά. Για ένα ξεχωριστό αποτέλεσμα στα κρέατα και τα ψάρια, δοκιμάσαμε το πικάντικο μονοποικιλιακό με γεύση μαύρο πιπέρι, με ζωηρό κίτρινο χρώμα και έντονα αρώματα μπαχαρικών. Θα το βρείτε σε συσκευασία από λευκοσίδηρο των 500 ml.
Ένα έδεσμα πλούσιο σε αρώματα και μπαχαρικά, που σίγουρα θα σας ανοίξει την όρεξη, ειδικά τώρα τον χειμώνα, είναι το καπνιστό ψαρονέφρι της αλλαντοποιίας Τσιαρνάβα από την Καρδίτσα. Σκέτο ή συνοδεία άλλων αλλαντικών και τυριών μπορεί να συνθέσει το τέλειο πιάτο για τη μπύρα ή το τσίπουρό σας. Το κόψαμε σε λεπτές φέτες και το δοκιμάσαμε σε σάντουιτς με μουστάρδα, το συνδυάσαμε με ζυμαρικά και κρέμα γάλακτος, ενώ η πιπεράτη γεύση του απογείωσε τη σαλάτα μας. Θα το βρείτε σε ενημερωμένα κρεοπωλεία και delicatessen.
Από τα νεότερα χειροποίητα παραδοσιακά προϊόντα του Αμπελουργικού Οίκου Καζάκη, οι Πίτες της Μαριάννας μάς έρχονται από τη Νέα Γωνιά της Χαλκιδικής. Φρέσκιες και παραδοσιακές, φτιάχνονται με σπιτική φροντίδα από χωριάτικο φύλλο απλωμένο στο χέρι, και ολόφρεσκα ελληνικά υλικά. Οι επιλογές είναι πολλές: τυρόπιτα (με ολόκληρη Φέτα ΠΟΠ), σπανακόπιτα και σπανακοτυρόπιτα, πρασόπιτα και πρασοτυρόπιτα, κιμαδόπιτα, κασερόπιτα και κολοκυθόπιτα γλυκιά με γέμιση από κολοκύθα, ενώ μόλις προστέθηκαν στο μενού η δημοφιλής κρεμόπιτα με παραδοσιακή συνταγή από ψιλό σιμιγδάλι, η αλμυρή κολοκυθόπιτα με κολοκυθάκια και η μελιτζανόπιτα με καλοκαιρινή καπνιστή Μελιτζάνα Μαριάννας και κασέρια. Διατίθενται σε πρακτικό τετράγωνο ταψάκι αλουμινίου, έτοιμες για ψήσιμο στον φούρνο και θα τις βρείτε σε επιλεγμένα συνοικιακά καταστήματα τροφίμων.
EVENTS
Οι Δρόμοι του Κρασιού της Πελοποννήσου ενθουσίασαν και πάλι τους οινόφιλους της Βόρειας Ελλάδας
41
12
Τη Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2012, στη Θεσσαλονίκη, την τιμητική τους είχαν τα κρασιά του Αγιωργίτικου, του Μοσχοφίλερου, του Ροδίτη, του Μοσχάτου, της Μαυροδάφνης, αλλά και λιγότερο γνωστών ποικιλιών αμπέλου όπως η Κυρωνίτσα, το Μαυρούδι, ο Σιδερίτης, καθώς και των κοσμοπολίτικων σταφυλιών που καλλιεργούνται στην Πελοπόννησο. Εκατοντάδες φίλοι του οίνου, επαγγελματίες της εστίασης και του ξενοδοχειακού χώρου, πέρασαν το απόγευμά τους δοκιμάζοντας τα κρασιά της αμπελόεσσας Πελοποννήσου, στην άνετη και άψογα εξοπλισμένη αίθουσα του ξενοδοχείου Electra Palace. Και όπως κάθε χρονιά, τόσο οι κλασικές, αγαπημένες ετικέτες, όσο και οι καινούργιες προτάσεις των οινοπαραγωγών, ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες μας, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή αναβάθμιση την κρασιών τους. Με μεγάλο ενδιαφέρον οι παρευρισκόμενοι παρακολούθησαν την ανοιχτή συζήτηση που πλαισίωσε την εκδήλωση των κρασιών της Πελοποννήσου.
Οι συμμετέχοντες ομιλητές: ο επίκουρος καθηγητής της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ Στέφανος Κουνδουράς, οι οινολόγοι-οινοπαραγωγοί Εριφύλλη Παραπαρούση και Γιάννης Τσέλεπος, και ο πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιογράφων Οίνου και διευθυντής της Vinetum Ντίνος Στεργίδης ανέλυσαν τους ποικίλους παράγοντες που διαμορφώνουν τις «Ιδιαιτερότητες του σύγχρονου Πελοποννησιακού αμπελώνα και των κρασιών του». Τέλος, η κλήρωση φιαλών magnum από εκλεκτά κρασιά της Πελοποννήσου σε 8 τυχερούς επισκέπτες, έκλεισε ευχάριστα τη βραδιά. Απόλυτα ικανοποιημένοι από την εξαιρετικά ευχάριστη οινική εμπειρία, οινοποιοί και οινόφιλοι ανανέωσαν το rendez-vous τους για τον Οκτώβριο του 2013. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τη Wine Plus.
EVENTS
Events, events, events 42
1
2
3
4
«Η μαγεία των φυσαλίδων». Το δείπνο της Wine Plus, αποκλειστικά με ελληνικά αφρώδη κρασιά στο εστιατόριο Oceana ήταν απλώς τέλειο! Ο executive chef του Hyatt Regency Thessaloniki Κώστας Αραμπατζής στοιχειοθέτησε ένα μενού με κορυφαίας γευστικής βαθμίδας πιάτα. Γεύσεις που «σέβονταν» και συγχρόνως τόνιζαν τη φινέτσα και τον εύθραυστο χαρακτήρα των αφρωδών. φωτ. 1 Wine Club THESSALONIKI’96. Στη γευστική δοκιμή της Τετάρτης 25 Σεπτεμβρίου δοκιμάσαμε εξαίσια Αγιωργίτικα από τη Νεμέα και τη σοδειά του 2007. Το ρουμπινένιο, βελούδινο Μηδέν Άγαν. Το φρουτώδες Αγιωργίτικο Τσάνταλη. Τη στρόγγυλη, τυλιγμένη σε ορεκτικό σύννεφο βανίλιας Νεμέα Λαφαζάνη. Την ιδιαίτερα πυκνή, με άφθονο συμπυκνωμένο φρούτο Grande Cuvée Νεμέα Σκούρα. Την έντονη, ώριμη με αρωματικό βάθος Nemea Reserve της Σεμέλη. Την αυθεντική έκφραση του Αγιωργίτικου παλαίωσης από τον Θανάση Παπαϊωάννου στο Κτήμα Παπαϊωάννου. Το πολυσύνθετο και με άψογη δομή Κτήμα Γαία, μια Νεμέα που όταν πρωτοεμφανίστηκε άλλαξε τον προσανατολισμό ολόκληρης της ζώνης. Μαζί μας ο επίκουρος καθηγητής της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ Στέφανος Κουνδουράς, μας βοήθησε στη διερεύνηση των εκφράσεων πολυδυναμικότητας της ποικιλίας και της ζώνης. Στο Μάθημα Μαγειρικής της Wine Plus, με τίτλο «Οι γεύσεις της Ιταλίας», οι παραδοσιακές ιταλικές συνταγές της Cucina Povera απέδειξαν περίτρανα ότι η φρεσκάδα των υλικών και η απλότητα των εκτελέσεων μπορούν να συμβαδίσουν με τη νοστιμιά των πιάτων.
Ο Pasquale Lembo, ιδιοκτήτης του εστιατορίου Mare e Monti, μας διηγήθηκε την ιστορία, μας εξήγησε την προέλευση και μαγείρεψε κάθε συνταγή που στη συνέχεια εμείς απολαύσαμε με τη συνοδεία ταιριαστών κρασιών. φωτ. 2 Την Τετάρτη 31 Οκτωβρίου, στη συνάντηση του Wine Club THESSALONIKI’96, εξερευνήσαμε την αμπελουργική ζώνη της Νάουσας με τη βοήθεια της ειδικού αμπελουργίας - οινολόγου οινοποιού Χαρούλας Σπινθηροπούλου. Στη συνέχεια δοκιμάσαμε 9 εξαιρετικές Νάουσες εσοδείας 2007: Νάουσα Vaeni, Μερχάλι Κτήμα Κελεσίδη, Ναουσσαία Κτήμα Φουντή, Γη & Ουρανός Θυμιόπουλος, Ξινόμαυρο Reserve Boutari, Παλαιοκαλιάς Οινοποιία Δαλαμάρα, Ξινόμαυρο Αργατία, Ράμνιστα Κυρ-Γιάννη, Grande Reserve Boutari. φωτ. 3 «Η Θεσσαλονίκη στο πιάτο και στο ποτήρι μας». Ξακουστά προϊόντα που παράγονται στα πεδινά και τα παράλια του Θερμαϊκού, αλλά και ψηλά στα ορεινά του νομού Θεσσαλονίκης, ήταν οι πρωταγωνιστές του γαστρονομικού δείπνου της Wine Plus στο εστιατόριο The Bistrot, ξενοδοχείο Excelsior. Η γλαφυρή αφήγηση της ξεναγού κυρίας Ειρήνης Χατζηφωτίου μας θύμισε τις ημερομηνίες-σταθμούς στην ιστορία της Θεσσαλονίκης και οι αναμνήσεις του πάντα χειμαρρώδους Ανέστη Μπαμπατζιμόπουλου μας μίλησαν για μια όμορφη, κοσμοπολίτισσα, πολυσυλλεκτική πόλη που αγαπούσε και τιμούσε το φαγητό, το κρασί, το τσίπουρο… φωτ. 4
No 1 στην Ευρώπη
Satin Finish Wood Stain Σατινέ συντηρητικό ξύλου, για όλους τους τύπους ξύλου. Το Bondex Satin Finish είναι διάφανο τελείωµα ξύλου µε βάση τις αλκυδικές ρητίνες. Είναι ιδανικό για κάθε ξύλινη επιφάνεια εσωτερικά και εξωτερικά. Περιέχει µυκητοκτόνο αποτελεσµατικό κατά του µύκητα και της µούχλας. ∆ίνει µια όµορφη σατινέ επιφάνεια στα ξύλα και δεν ξεφλουδίζει. Σε 9 φυσικούς χρωµατισµούς ξύλου και σε άχρωµο. Συσκευασίες 0,75 – 2,5 – 5,0* λίτρων. *Μόνο σε άχρωµο.
ΜΙΜΗΣ ΠΕΡΑΧΙΑ A.E. Πάροδος Σοφίας Βέµπο, Τ.Θ. 372, Τ.Κ. 570 08 Ιωνία Θες/νίκης Τηλ.: 2310 – 778350 -60, Fax: 2310 – 778369, e-mail: info@bondex.gr, www.bondex.gr
5 STAR LUXURY IN THESSALONIKI CENTRE
EXCELSIOR’S CULINARY EXCELLENCE
Nestled in the pulsating heart of Thessaloniki’s centre, the
Combining the Mediterranean culinary heritage, the elegant
Excelsior 5 Star Hotel epitomizes the pinnacle of luxury and
flavours of France and the ravishing energy of a city metropolis,
heart-warming hospitality. Situated in a historical building dating
Excelsior introduces a fusion bistro of excellence in the heart of
back to 1924, the graciously renovated Excelsior Hotel continues
Thessaloniki. Exuding an aura of unrivalled charm, Excelsior’s
to grow its commitment to excellence with its unrivalled facilities
Bistro welcomes its guests to relish all day gourmet dining and
and services. Environmentally conscious, this multi-awarded SLH
spark up their nights with dazzling cocktails and wine spirits at
member is the embodiment of authentic city luxury.
one of the best cocktail bars at Thessaloniki’s city centre.
10 Komninon St. & 23 Mitropoleos Av. 546 24, Thessaloniki-Greece T: +30 2310 021 020, F: +30 2310 021 030, E: info@excelsiorhotel.gr RESERVATIONS: +30 2310 021 000, www.excelsiorhotel.gr
GNTO / R.T.E. : 14429
EXCELSIOR HOTEL